Η σημαντικότερη πρόκληση στον τομέα μας παραμένει η ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στη σύγχρονη δικηγορία, τονίζει σε συνέντευξή του στο InBusinessNews, στο πλαίσιο του «IN Business Forecasting 2026», ο Μιχάλης Κυριακίδης, Partner της Harris Kyriakides, εξηγώντας ότι «το 2026 θα ολοκληρωθεί η πρώτη φάση του τεχνολογικού μας σχεδιασμού σε θέματα τεχνητής νοημοσύνης, γεγονός που θα μας επιτρέψει να γίνουμε ακόμη πιο αποδοτικοί και να προσφέρουμε υπηρεσίες ακόμη υψηλότερης ποιότητας — που είναι πάντοτε βασικό ζητούμενο στην παροχή νομικών υπηρεσιών».
Ο στόχος της Harris Kyriakides, όπως υπογραμμίζει, είναι να συνεχίσουμε να παρέχουμε ποιοτικές υπηρεσίες, σε ταχύτητες και μορφές που υποστηρίζουν το σύγχρονο επιχειρείν, και να προασπίζουμε τα δικαιώματα και συμφέροντα των πελατών μας στον μέγιστο βαθμό, πάντοτε με εντιμότητα, διαφάνεια και επαγγελματισμό.
Παράλληλα ο Μιχάλης Κυριακίδης εκφράζει ξεκάθαρες απόψεις για τη φορολογική μεταρρύθμιση, για την οποία έχει την άποψη ότι «δεν συνιστά ολοκληρωμένο φορολογικό μετασχηματισμό, ούτε θα επιτύχει τον στόχο της απλοποίησης του φορολογικού συστήματος» και σημειώνει ότι κάποιες ρυθμίσεις της είναι προβληματικές.
Πώς πιστεύετε ότι θα κινηθεί η κυπριακή οικονομία τη νέα χρονιά και ποιες οι προοπτικές της; Ποιοι θεωρείτε ότι είναι οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι και πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν;
Το 2025 ήταν μια καλή χρονιά για την κυπριακή οικονομία, καλύτερη και από το 2024. Καταγράφω στα θετικά τη συνεχιζόμενη μείωση του δημόσιου χρέους, τα δημοσιονομικά πλεονάσματα και τους ρυθμούς ανάπτυξης άνω του μέσου όρου της ευρωζώνης. Η βελτίωση του τραπεζικού τομέα, με υψηλή κεφαλαιακή επάρκεια και συνεχή μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, αποτελεί ακόμη ένα σημαντικό βήμα. Προβληματίζομαι, ωστόσο, από ενδείξεις που φαίνεται να δείχνουν κάποιες οπισθοδρομήσεις στη δημοσιονομική πειθαρχία και ελπίζω να μην διαταράξουν την πορεία των τελευταίων ετών.
Επίσης, με ανησυχεί το διαρθρωτικά υψηλό έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών και η συνεχιζόμενη εξάρτηση από μεγάλες εισροές κεφαλαίων, που καθιστούν την οικονομία ευάλωτη στις διεθνείς γεωπολιτικές και οικονομικές εξελίξεις. Δυστυχώς, δεν υπάρχει κάποιο μακροπρόθεσμο όραμα που να οδηγεί σε μια πραγματικά ανεξάρτητη οικονομία και, ως εκ τούτου, δεν χωρεί εφησυχασμός.
Παράλληλα, θεωρώ ότι δεν έχουν γίνει όσα έπρεπε σε τομείς που θα μπορούσαν να δώσουν στη χώρα μας συγκριτικό πλεονέκτημα, όπως η πλήρης ψηφιοποίηση των συναλλαγών με το δημόσιο ή η ταχεία επαναξιολόγηση και ανασχεδιασμό έργων υποδομής που απέτυχαν. Όσον αφορά το 2026, θεωρώ ότι, εξαιρουμένων απρόβλεπτων εξωγενών εξελίξεων, θα είναι μια χρονιά που θα κυμανθεί περίπου στα ίδια επίπεδα με το 2025.
Πώς εκτιμάτε ότι θα κινηθεί ο τομέας δραστηριοποίησης της δικής σας εταιρείας το 2026, ποιες είναι οι μεγαλύτερες τάσεις/αλλαγές που αναμένετε να επισυμβούν και ποιες οι σημαντικότερες προκλήσεις;
Η Harris Kyriakides είναι μια πολύ καλά οργανωμένη δικηγορική εταιρεία, προσαρμοσμένη σε διεθνή πρότυπα, και γι’ αυτό θεωρώ ότι η πορεία της είναι σταθερή. Εξακολουθούμε να επενδύουμε στους ανθρώπους μας, θέλουμε να έχουμε εξαιρετικούς επαγγελματίες που μπορούν να προσφέρουν προστιθέμενη αξία σε κάθε υπόθεση που αναλαμβάνουν.
Είμαι απόλυτα ικανοποιημένος από τις δράσεις της Harris Kyriakides το 2025 και θεωρώ ότι το 2026 θα συνεχίσουμε με την ίδια προσήλωση και επιμονή στην επίτευξη των στόχων μας. Η σημαντικότερη πρόκληση στον τομέα μας παραμένει η ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στη σύγχρονη δικηγορία. Στη Harris Kyriakides έχουμε ήδη εφαρμόσει τέτοιες τεχνολογίες και θεωρώ ότι το 2026 θα ολοκληρωθεί η πρώτη φάση του τεχνολογικού μας σχεδιασμού σε θέματα τεχνητής νοημοσύνης, γεγονός που θα μας επιτρέψει να γίνουμε ακόμη πιο αποδοτικοί και να προσφέρουμε υπηρεσίες ακόμη υψηλότερης ποιότητας — που είναι πάντοτε βασικό ζητούμενο στην παροχή νομικών υπηρεσιών.
Μια ισχυρή τάση που φαίνεται να εμπεδώνεται στο κυπριακό επιχειρείν είναι αυτή των εξαγορών και των συγχωνεύσεων. Θα τη δούμε έντονα και στον δικό σας τομέα;
Παρά το γεγονός ότι στον τομέα των νομικών υπηρεσιών οι συγχωνεύσεις έχουν απόλυτο νόημα, ειδικά για μικρά δικηγορικά γραφεία, για διάφορους λόγους στην Κύπρο παρουσιάζουν βαθμό δυσκολίας. Διεθνώς, υπάρχει σαφέστατη τάση συγχωνεύσεων στον τομέα των νομικών υπηρεσιών και είδαμε προ ημερών το νέο παράδειγμα της Hogan Lovells με την Cadwalader, που δημιούργησαν τον πέμπτο μεγαλύτερο δικηγορικό οίκο στον κόσμο.
Η δική μου άποψη είναι ότι, σε κάποιο στάδιο — ίσως μεσοπρόθεσμα — θα δημιουργηθούν συνθήκες που θα καταστήσουν ακόμη πιο επιτακτικές τις συγχωνεύσεις, όπως η συνεχιζόμενη μείωση της δικηγορικής ύλης ή το γεγονός ότι σταδιακά η απονομή της δικαιοσύνης από τα δικαστήρια θα γίνεται ταχύτερη και, άρα, πιο απαιτητική.
Τι να περιμένουμε όσον αφορά τα πλάνα και την στρατηγική ανάπτυξης και επέκτασης του δικού σας οργανισμού εντός του 2026; Σε ποιες κινήσεις προτίθεστε να προβείτε προς αυτή την κατεύθυνση;
Η Harris Kyriakides διαθέτει στρατηγικό πλάνο ανάπτυξης, το οποίο υλοποιεί εδώ και αρκετά χρόνια. Έχουμε πλέον γραφεία σε όλες τις πόλεις της Κύπρου, εφαρμόζουμε πολιτικές εξειδίκευσης των συνεργατών μας και επενδύουμε διαχρονικά στην τεχνολογία και στους ανθρώπους μας.
Παράλληλα, διαθέτουμε ένα εκτεταμένο δίκτυο συνεργατών σε διεθνές επίπεδο, γεγονός που μας επιτρέπει να συμμετέχουμε σε διασυνοριακές υποθέσεις μεγάλου βεληνεκούς — και αυτό το δίκτυο το αναπτύσσουμε συνεχώς. Ο στόχος μας είναι να συνεχίσουμε να παρέχουμε ποιοτικές υπηρεσίες, σε ταχύτητες και μορφές που υποστηρίζουν το σύγχρονο επιχειρείν, και να προασπίζουμε τα δικαιώματα και συμφέροντα των πελατών μας στον μέγιστο βαθμό, πάντοτε με εντιμότητα, διαφάνεια και επαγγελματισμό.
Η νέα χρονιά προστάζει την εφαρμογή της φορολογικής μεταρρύθμισης, η οποία πραγματοποιείται 22 χρόνια μετά την προηγούμενη φορολογική μεταρρύθμιση. Πώς εκτιμάτε ότι θα επηρεάσει την κυπριακή οικονομία, τις επιχειρήσεις, αλλά και την προσέλκυση ξένων επενδύσεων;
Έχω παρακολουθήσει το θέμα. Να πω, κατ’ αρχάς, ότι θεωρώ εξαιρετικά σημαντικό ότι οι φορολογικές μεταρρυθμίσεις στην Κύπρο είναι σπάνιες. Χώρες που μαστίζονται από συχνές αλλαγές στη φορολογική νομοθεσία — με κλασικό παράδειγμα την Ελλάδα των προηγούμενων δεκαετιών — υποβαθμίζουν σημαντικά κάθε επιχειρηματική πρωτοβουλία. Σε ό,τι αφορά την προτεινόμενη μεταρρύθμιση, νομίζω ότι κάποιες πτυχές της μεταρρύθμισης είναι ορθές και αποκαθιστούν προβληματικές ρυθμίσεις που ήταν άδικες ή ανισοβαρείς, τόσο για φυσικά όσο και για νομικά πρόσωπα.
Όμως, την ίδια ώρα θεωρώ, και σε αυτό ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος έχει δίκαιο, ότι η προτεινόμενη μεταρρύθμιση δεν συνιστά ολοκληρωμένο φορολογικό μετασχηματισμό, ούτε θα επιτύχει τον στόχο της απλοποίησης του φορολογικού συστήματος. To ίδιο ισχύει και σε σχέση με κάποιες ρυθμίσεις που είναι όντως προβληματικές, είτε αυτές αφορούν στην άρση του δικηγορικού απορρήτου είτε σε υπό προϋποθέσεις απαγόρευση καταχώρισης αλλαγών διευθυντών στον Έφορο Εταιρειών, ρύθμιση που προφανώς συγκρούεται με βασικές πτυχές του κυπριακού εταιρικού δικαίου.
Σε ό,τι αφορά τη συζήτηση που γίνεται για τις ομολογουμένως εκτεταμένες εξουσίες που προτείνεται να δοθούν στο Τμήμα Φορολογίας για την πάταξη της φοροδιαφυγής, προσωπικά δεν είμαι εναντίον, αντίθετα θεωρώ ότι αυτές οι εξουσίες πρέπει να δοθούν και, όταν δοθούν, οφείλουμε να αυξήσουμε τις προσδοκίες μας από το Τμήμα, τόσο ως προς την αποτελεσματική πάταξη της φοροδιαφυγής όσο και ως προς την άμεση εισαγωγή τεχνητής νοημοσύνης και τη διασύνδεση όλων των βάσεων δεδομένων, ώστε να είναι άμεσα ανιχνεύσιμη κάθε προσπάθεια φοροδιαφυγής.
Αυτό που πρέπει, όμως, να προσεχθεί είναι να μην δοθούν υπέρμετρες εξουσίες χωρίς επαρκή έλεγχο και χωρίς τα αναγκαία checks and balances — κυρίως τον έλεγχο που επιβάλλουν τα Δικαστήριά μας. Έχουμε δει διαχρονικά τις συνέπειες όταν παραχωρούνται εξουσίες χωρίς περιορισμούς και δικλείδες προστασίας.
Τέλος, ανέμενα ότι η προτεινόμενη μεταρρύθμιση θα είχε πρόνοιες που να ενισχύσουν τις ξένες επενδύσεις. Ανέμενα, για παράδειγμα, ειδικές ρυθμίσεις που να καθιστούν την Κύπρο πιο ελκυστική ως τόπο δραστηριοποίησης — για παράδειγμα, απαλλαγή από φορολογία για τα κάποια έτη λειτουργίας επιχειρήσεων που δημιουργούν τουλάχιστον 100 ή 200 θέσεις εργασίας ατόμων που διαμένουν μόνιμα στην Κύπρο, ίσως και με κάποια έμφαση στην ανάπτυξη και εκτός αστικών κέντρων για προφανείς λόγους. Ελπίζω κάποια στιγμή να υπάρξει συναφής στρατηγικός σχεδιασμός που θα προωθήσει ξένες επενδύσεις που ενισχύουν την πραγματική οικονομία μακροπρόθεσμα.
