Μια ιδιαίτερα δυναμική χρονιά για τον τομέα των μεγάλων αναπτύξεων αναμένεται να αποτελέσει το 2026, με την Κυπριακή Προεδρία της Ε.Ε. και την επικείμενη ένταξη στη Ζώνη Σένγκεν να δημιουργούν μοναδικό παράθυρο ευκαιριών για τη χώρα, υπογραμμίζει ο πρόεδρος του Συνδέσμου Μεγάλων Αναπτύξεων, Ανδρέας Δημητριάδης.
Σε συνέντευξή του στο InBusinessNews στο πλαίσιο του «IN Business Forecasting 2026», τονίζει ότι το πρωτοφανές κύμα εξωστρέφειας λόγω της προεδρίας, θα επιτρέψει την προώθηση μεγάλων αναπτυξιακών έργων, την προβολή της Κύπρου ως σταθερού και αξιόπιστου επενδυτικού προορισμού και τη συζήτηση στρατηγικών υποδομών σε ενέργεια, μεταφορές, τουρισμό και βιώσιμη ανάπτυξη, επισημαίνοντας ότι η προεδρία προσφέρει την ευκαιρία να επανατοποθετηθεί η χώρα στο ευρωπαϊκό προσκήνιο ως πυλώνας σταθερότητας και κόμβος επενδυτικών συνεργειών.
Την ίδια ώρα, σύμφωνα με τον κ. Δημητριάδη, η Σένγκεν λειτουργεί ως σήμα ποιότητας, με την Κύπρο να καθίσταται ακόμα πιο ανταγωνιστική, εξωστρεφής και συνδεδεμένη με την ενιαία ευρωπαϊκή αγορά, σημειώνοντας ότι δημιουργείται πρόσφορο έδαφος για νέες μεγάλες αναπτύξεις και για την αναβάθμιση του υφιστάμενου επενδυτικού οικοσυστήματος.
Όπως εξηγεί ο πρόεδρος του Συνδέσμου Μεγάλων Αναπτύξεων, για να αξιοποιηθεί στο έπακρο το θετικό momentum που δημιουργούν η προεδρία και η Σένγκεν απαιτείται, μεταξύ άλλων, ο εκσυγχρονισμός και απλοποίηση της νομοθεσίας, ώστε οι διαδικασίες να γίνουν ταχύτερες και πιο προβλέψιμες, να γίνει σημαντική αναβάθμιση της δημόσιας διοίκησης, με ψηφιοποίηση υπηρεσιών και μείωση της γραφειοκρατίας, να προωθηθούν διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στους τομείς αδειοδότησης, χωροταξίας και βιώσιμης ανάπτυξης, καθώς και να επιτευχθεί η επικέντρωση στην οικονομική διπλωματία, ώστε η Κύπρος να κεφαλαιοποιήσει τη διεθνή προσοχή που θα λάβει το 2026.
Πώς πιστεύετε ότι θα κινηθεί η κυπριακή οικονομία τη νέα χρονιά και ποιες οι προοπτικές της; Ποιοι θεωρείτε ότι είναι οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι και πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν;
Η κυπριακή οικονομία εισέρχεται στη νέα χρονιά με θετικό πρόσημο, ισχυρή ανθεκτικότητα και σημαντικές ευκαιρίες για περαιτέρω ανάπτυξη. Παρά τις διεθνείς αβεβαιότητες, τα θεμελιώδη μεγέθη της χώρας παραμένουν σταθερά: ο ρυθμός ανάπτυξης κινείται σε ικανοποιητικά επίπεδα, η ανεργία βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά και τα δημόσια οικονομικά είναι υγιή. Παράλληλα, συνεχίζεται η εισροή ποιοτικών επενδύσεων σε τομείς, όπως οι υπηρεσίες, η τεχνολογία, οι υποδομές και ο τουρισμός.
Δύο μεγάλα γεγονότα δημιουργούν μοναδικό παράθυρο ευκαιριών για τη χώρα, η Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η επικείμενη ένταξη στη Ζώνη Σένγκεν.
Η ανάληψη της προεδρίας αποτελεί μια εξαιρετική συγκυρία, η οποία ενισχύει το διεθνές κύρος και την αξιοπιστία της χώρας, μας δίνει την ευκαιρία να προβάλλουμε την Κύπρο ως πυλώνα σταθερότητας, ασφάλειας και οικονομικής προοπτικής στην Ανατολική Μεσόγειο. Επιτρέπει, συνάμα, την ανάδειξη των στρατηγικών μας προτεραιοτήτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο: πράσινη μετάβαση, ενέργεια, ανταγωνιστικότητα, ψηφιακή οικονομία, μεταρρυθμίσεις και δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για προσέλκυση μεγάλων επενδύσεων και νέων στρατηγικών συνεργασιών. Η προεδρία λειτουργεί ως «εθνικό brand accelerator», δίνοντας στη χώρα ορατότητα που δεν μπορεί να επιτευχθεί με κανένα άλλο εργαλείο οικονομικής διπλωματίας.
Η ένταξη στη Σένγκεν αναμένεται να έχει πολύ θετική επίδραση στην οικονομία. Απλοποιεί τις μετακινήσεις, μειώνει τη γραφειοκρατία και ενισχύει την ελευθερία κίνησης επαγγελματιών και επιχειρηματιών, ενισχύει το αίσθημα ασφάλειας και θεσμικής αξιοπιστίας —ένα κρίσιμο κριτήριο για ξένες εταιρείες και διεθνείς οργανισμούς που εξετάζουν τη μετεγκατάστασή τους στην Κύπρο- διευκολύνει τον τουρισμό, τη ναυτιλία, τις διεθνείς υπηρεσίες και το headquartering, εδραιώνοντας την Κύπρο ως πλήρως ενταγμένο μέλος της ευρωπαϊκής οικογένειας, αποκαθιστώντας πλήρως την εικόνα μετά τις δυσκολίες της προηγούμενης δεκαετίας.
Συνδυαστικά, προεδρία και Σένγκεν, αποτελούν καταλύτες για μια νέα εποχή εξωστρέφειας, επενδυτικής ελκυστικότητας και θεσμικής ισχύος.
Παρά τη θετική προοπτική, υπάρχουν προκλήσεις που απαιτούν προσεκτική διαχείριση, όπως η γεωπολιτική αβεβαιότητα, το υψηλό κόστος ενέργειας και επιτόκια, καθώς και οι διοικητικές καθυστερήσεις – αδειοδοτήσεις.
Η γεωπολιτική αβεβαιότητα για την Κύπρο είναι σχετικά μειωμένη, καθώς ο τόπος ανήκει σε ισχυρούς συλλογικούς μηχανισμούς ασφάλειας και συνεργασίας. Όσο πιο ισχυρή είναι η σύνδεση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, τόσο πιο μικρός ο κίνδυνος από περιφερειακές κρίσεις.
Για την αντιμετώπιση των άλλων κινδύνων, απαιτείται εθνική στρατηγική προσέλκυσης επενδύσεων με κίνητρα, θεσμική ασφάλεια και σύγχρονο ρυθμιστικό πλαίσιο, μείωση γραφειοκρατίας και ταχεία αδειοδότηση στρατηγικών έργων, όπως προβλέπει και το Σχέδιο Διευκόλυνσης Επενδύσεων. Επιπρόσθετα, χρειάζεται εκσυγχρονισμός χωροταξικού και πολεοδομικού πλαισίου -με αύξηση συντελεστή δόμησης όπου απαιτείται- ευελιξία στις ενιαίες αναπτύξεις και κίνητρα για νέες οικιστικές μονάδες, ενεργειακή στρατηγική που μειώνει το κόστος ηλεκτρισμού και θωρακίζει την οικονομία σε περιόδους κρίσεων, καθώς επίσης ενίσχυση του headquartering με φορολογικά και διοικητικά κίνητρα, σύγχρονες σχολικές υποδομές και νέα οικιστικά έργα.
Για να αξιοποιήσουμε στο έπακρο το θετικό momentum που δημιουργούν η προεδρία και η Σένγκεν, χρειάζεται να προχωρήσουμε με συνέπεια σε εκσυγχρονισμό και απλοποίηση της νομοθεσίας, ώστε οι διαδικασίες να γίνουν ταχύτερες και πιο προβλέψιμες
Θετικό momentum δημιουργούν Κυπριακή Προεδρία και Σένγκεν
Πώς εκτιμάτε ότι θα κινηθεί ο τομέας δραστηριοποίησης των μεγάλων αναπτύξεων το 2026; Ποιες είναι οι μεγαλύτερες τάσεις/αλλαγές που αναμένετε να επισυμβούν και ποιες οι σημαντικότερες προκλήσεις;
Το 2026 αναμένεται να αποτελέσει μια ιδιαίτερα δυναμική χρονιά για τον τομέα των μεγάλων αναπτύξεων στην Κύπρο. Παρά το ασταθές διεθνές περιβάλλον και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο τομέας της ενέργειας σε παγκόσμιο επίπεδο, η κυπριακή οικονομία διαθέτει χαρακτηριστικά που της επιτρέπουν να προσαρμόζεται γρήγορα, να αξιοποιεί ευκαιρίες και να δημιουργεί αξία. Το μικρό μέγεθος, η ευελιξία και η υψηλή τεχνογνωσία που έχει αναπτυχθεί στον επενδυτικό τομέα, αποτελούν στοιχεία που ενισχύουν την ανθεκτικότητα και την αναπτυξιακή δυναμική της χώρας.
Η ψήφιση του νέου Εθνικού Μηχανισμού Ελέγχου Ξένων Άμεσων Επενδύσεων συνιστά ουσιαστικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, ευθυγραμμίζει την Κύπρο με τις ευρωπαϊκές πρακτικές, ενισχύει τη διαφάνεια και τη θεσμική σταθερότητα και θωρακίζει τα μεγάλα έργα, χωρίς να αποθαρρύνει επενδυτές. Πρόκειται για ένα πλαίσιο που εμπεδώνει εμπιστοσύνη, επιτρέποντας σε σοβαρές επενδύσεις να προχωρούν με ασφάλεια, προβλεψιμότητα και σαφείς κανόνες.
Η επικείμενη προεδρία δεν αποτελεί απλώς έναν θεσμικό ρόλο – αποτελεί ένα μοναδικό εργαλείο οικονομικής διπλωματίας. Σε διάστημα έξι μηνών, η Κύπρος θα φιλοξενήσει ηγέτες κρατών, ευρωπαίους αξιωματούχους, θεσμικούς επενδυτές και διεθνείς οργανισμούς. Αυτό το πρωτοφανές κύμα εξωστρέφειας, θα επιτρέψει την προώθηση μεγάλων αναπτυξιακών έργων, την προβολή της Κύπρου ως σταθερού και αξιόπιστου επενδυτικού προορισμού και τη συζήτηση στρατηγικών υποδομών σε ενέργεια, μεταφορές, τουρισμό και βιώσιμη ανάπτυξη. Η προεδρία προσφέρει την ευκαιρία να επανατοποθετηθεί η χώρα στο ευρωπαϊκό προσκήνιο ως πυλώνας σταθερότητας και κόμβος επενδυτικών συνεργειών.
Επίσης, η ένταξη στη Σένγκεν αποτελεί μείζονα εξέλιξη για τον τομέα των μεγάλων αναπτύξεων, καθώς βελτιώνει τη διεθνή εικόνα της χώρας, ενισχύει την ασφάλεια και τη θεσμική αξιοπιστία, διευκολύνει την κινητικότητα επενδυτών, επιχειρηματιών και επισκεπτών και ενδυναμώνει την προσέλκυση εταιρειών headquartering. Με άλλα λόγια, η Σένγκεν λειτουργεί ως σήμα ποιότητας: η Κύπρος καθίσταται ακόμα πιο ανταγωνιστική, εξωστρεφής και συνδεδεμένη με την ενιαία ευρωπαϊκή αγορά. Αυτό δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για νέες μεγάλες αναπτύξεις και για την αναβάθμιση του υφιστάμενου επενδυτικού οικοσυστήματος.
Για να αξιοποιήσουμε στο έπακρο το θετικό momentum που δημιουργούν η προεδρία και η Σένγκεν, χρειάζεται να προχωρήσουμε με συνέπεια σε εκσυγχρονισμό και απλοποίηση της νομοθεσίας, ώστε οι διαδικασίες να γίνουν ταχύτερες και πιο προβλέψιμες, να γίνει σημαντική αναβάθμιση της δημόσιας διοίκησης, με ψηφιοποίηση υπηρεσιών και μείωση της γραφειοκρατίας, να προωθηθούν διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στους τομείς αδειοδότησης, χωροταξίας και βιώσιμης ανάπτυξης, και να εστιάσουμε στην οικονομική διπλωματία, ώστε η Κύπρος να κεφαλαιοποιήσει τη διεθνή προσοχή που θα λάβει το 2026. Με αυτές τις παρεμβάσεις, η Κύπρος μπορεί να μετατρέψει τις προκλήσεις σε ευκαιρίες και να καταστήσει τις μεγάλες αναπτύξεις έναν από τους ισχυρότερους πυλώνες της οικονομικής της πορείας.
Οι πιθανές εξαγορές και συγχωνεύσεις δεν αποτελούν απειλή, αλλά μια ευκαιρία αναβάθμισης του κλάδου
Μια ισχυρή τάση που φαίνεται να εμπεδώνεται στο κυπριακό επιχειρείν είναι αυτή των εξαγορών και των συγχωνεύσεων. Θα την δούμε έντονα και στον δικό σας τομέα;
Μια από τις πιο έντονες τάσεις που παρατηρούμε τα τελευταία χρόνια στο κυπριακό επιχειρείν, είναι πράγματι η αύξηση των εξαγορών και συγχωνεύσεων. Πρόκειται για ένα φυσιολογικό στάδιο ωρίμανσης της αγοράς, το οποίο παρατηρείται σε όλες τις οικονομίες που επιδιώκουν μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα, καλύτερη κεφαλαιακή δομή και δυνατότητα υλοποίησης πιο απαιτητικών έργων.
Στον δικό μας κλάδο, των μεγάλων αναπτύξεων, αυτή η τάση είναι όχι μόνο ορατή, αλλά και αναμενόμενη. Το ενδιαφέρον από εγχώριους και διεθνείς επενδυτές παραμένει ισχυρό, και όσο η Κύπρος εξελίσσεται σε έναν ακόμα πιο θεσμικά σταθερό και προβλέψιμο προορισμό, τόσο θα ενισχύεται η διάθεση για στρατηγικές συνεργασίες, ενοποιήσεις κεφαλαίων και συνέργειες.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι πιθανές εξαγορές και συγχωνεύσεις δεν αποτελούν απειλή, αλλά μια ευκαιρία αναβάθμισης του κλάδου. Όταν γίνονται με στρατηγική και διαφάνεια, μπορούν να οδηγήσουν σε μεγαλύτερες, πιο ισχυρές και κεφαλαιακά εύρωστες εταιρείες, υψηλότερη τεχνογνωσία, καλύτερη διαχείριση ρίσκου και ενίσχυση της δυνατότητας υλοποίησης των μεγάλων έργων που χρειάζεται η χώρα. Γι’ αυτό και η όποια διαδικασία εξαγοράς ή συγχώνευσης στον τομέα μας, όταν πραγματοποιείται με σοβαρότητα και με μακροπρόθεσμη στόχευση, λειτουργεί ενισχυτικά για την οικονομία και όχι αποδυναμωτικά.
Η Κύπρος μπορεί να μετατραπεί σε έναν από τους πιο ανταγωνιστικούς επενδυτικούς προορισμούς της περιοχής — αρκεί να συνεχίσουμε με συνέπεια τον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου
Τι να περιμένουμε όσον αφορά τα πλάνα και την στρατηγική ανάπτυξης και επέκτασης των μεγάλων αναπτύξεων εντός του 2026; Σε ποιες κινήσεις προτίθεστε να προβείτε προς αυτή την κατεύθυνση;
Το 2026 αποτελεί για τον τομέα των μεγάλων αναπτύξεων ένα έτος-ορόσημο, καθώς συμπίπτει με μια σειρά θεσμικών και γεωοικονομικών εξελίξεων που αναβαθμίζουν σημαντικά τη διεθνή θέση της Κύπρου. Στο πλαίσιο αυτό, ο Σύνδεσμος Μεγάλων Αναπτύξεων προχωρεί με ξεκάθαρη στρατηγική και με στόχο τη δημιουργία των κατάλληλων προϋποθέσεων για να υλοποιηθούν τα εμβληματικά έργα που έχει ανάγκη η χώρα.
Διαχρονική μας προτεραιότητα είναι η εγκαθίδρυση ενός σταθερού, διαφανούς και φιλικού προς τις επενδύσεις οικοσυστήματος. Πιστεύουμε βαθιά ότι η Κύπρος μπορεί να μετατραπεί σε έναν από τους πιο ανταγωνιστικούς επενδυτικούς προορισμούς της περιοχής — αρκεί να συνεχίσουμε με συνέπεια τον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου.
Το όραμα του Συνδέσμου παραμένει σταθερό: να καταστεί η Κύπρος περιφερειακό επιχειρηματικό κέντρο και να πρωταγωνιστήσει σε τομείς όπως τα μεγάλα τουριστικά και οικιστικά έργα, μαρίνες και ναυτιλιακές υποδομές, ιατρικές και πανεπιστημιακές εγκαταστάσεις, τεχνολογικά και ερευνητικά πάρκα, πράσινη ενέργεια και βιώσιμες υποδομές. Τα μέλη μας διαχειρίζονται σήμερα έργα αξίας άνω των €8 δισ., τα οποία δημιουργούν θέσεις εργασίας, ενισχύουν τα δημόσια έσοδα και αναβαθμίζουν το τουριστικό και επενδυτικό προϊόν του νησιού.
Η νέα χρονιά προστάζει την εφαρμογή της φορολογικής μεταρρύθμισης, η οποία πραγματοποιείται 22 χρόνια μετά την προηγούμενη φορολογική μεταρρύθμιση. Πώς εκτιμάτε ότι θα επηρεάσει την κυπριακή οικονομία, τις επιχειρήσεις, αλλά και την προσέλκυση ξένων επενδύσεων;
Η νέα χρονιά σηματοδοτεί μια καμπή για την κυπριακή οικονομία, καθώς προχωρούμε στην εφαρμογή μιας φορολογικής μεταρρύθμισης που έρχεται 22 χρόνια μετά την προηγούμενη. Δεν χρειάζεται, πράγματι, να υπογραμμίσει κανείς τη σημασία της φορολογικής σταθερότητας: είναι πλέον ξεκάθαρο ότι ένα αξιόπιστο και δίκαιο φορολογικό πλαίσιο αποτελεί βασική προϋπόθεση για μια υγιή, ανταγωνιστική και εξωστρεφή οικονομία.
Η επικείμενη μεταρρύθμιση κινείται κατ’ αρχάς σε θετική κατεύθυνση, καθώς δημιουργεί την ευκαιρία να εκσυγχρονίσουμε το υφιστάμενο πλαίσιο, να το καταστήσουμε πιο συμβατό με τις ευρωπαϊκές εξελίξεις και πιο φιλικό προς τις παραγωγικές δυνάμεις της χώρας. Ωστόσο, ορισμένες πρόνοιες των προτεινόμενων νομοσχεδίων, όπως έχουν σήμερα, κινδυνεύουν να αλλοιώσουν τη φιλοσοφία της μεταρρύθμισης και να επιβαρύνουν περαιτέρω τις επιχειρήσεις – ιδιαίτερα σε μια περίοδο που χρειάζονται σταθερά κίνητρα, προβλεψιμότητα και ενίσχυση της ρευστότητας.
Υπάρχουν επίσης συγκεκριμένα σημεία που, όπως έχουμε επισημάνει, ελλοχεύουν κινδύνους για αδιαφάνεια ή αυξημένη πολυπλοκότητα, την ώρα που ο στόχος θα έπρεπε να είναι η απλοποίηση και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης. Παράλληλα, η καθυστέρηση στην εφαρμογή θετικών ρυθμίσεων – όπως η κατάργηση της λογιζόμενης διανομής κερδών – περιορίζει τα άμεσα οφέλη που θα μπορούσε να αποκομίσει η οικονομία.
Στα θετικά στοιχεία καταγράφεται, ασφαλώς, η μείωση της έκτακτης αμυντικής εισφοράς στα μερίσματα από 17% στο 5%, εξέλιξη που μπορεί να στηρίξει την επανεπένδυση κερδών, να βελτιώσει την απόδοση του επιχειρείν και να ενισχύσει την ελκυστικότητα της Κύπρου ως έδρας για διεθνείς εταιρείες και επενδυτές.
Ως Σύνδεσμος Μεγάλων Αναπτύξεων, έχουμε τονίσει επανειλημμένα ότι ο εκσυγχρονισμός του φορολογικού συστήματος πρέπει να είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με το αναπτυξιακό όραμα της κυπριακής οικονομίας. Ένα σύγχρονο φορολογικό πλαίσιο οφείλει να κωδικοποιεί και να απλοποιεί τη νομοθεσία, να είναι φιλικό προς τις επιχειρήσεις, τις επενδύσεις και την εξωστρέφεια, να προωθεί την παραγωγικότητα, την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία, να στηρίζει τη μετάβαση στην πράσινη και ψηφιακή οικονομία, και ταυτόχρονα να διασφαλίζει τη μακροχρόνια βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών.
Πρωτίστως, πρέπει να είναι ένα πλαίσιο που περιορίζει την παραοικονομία και τη φοροδιαφυγή, κατανέμει δίκαια τα βάρη και λειτουργεί αποτελεσματικά, προβλέψιμα και χωρίς «γκρίζες ζώνες». Μόνο έτσι η φορολογική μεταρρύθμιση θα μπορέσει να λειτουργήσει ως πραγματικό εργαλείο ανάπτυξης: να στηρίξει τις επιχειρήσεις, να ενισχύσει την ελκυστικότητα της Κύπρου για ξένες επενδύσεις και να υπηρετήσει, τελικά, το συλλογικό στόχο μιας ισχυρής και βιώσιμης οικονομίας προς όφελος των πολιτών.
