Το θέμα των εκποιήσεων ενυπόθηκων ακινήτων και συγκεκριμένα οι αλλαγές στο νομοθετικό πλαίσιο, που ψήφισε η προηγούμενη σύνθεση της Βουλής των Αντιπροσώπων, ήταν ανάμεσα στα θέματα που ξεχώρισαν στην πρόσφατη Ετήσια Γενική Συνέλευση του Συνδέσμου Τραπεζών.
Κορυφαίοι θεσμικοί παράγοντες εστίασαν στους κινδύνους που διατρέχουν την κυπριακή οικονομία από τις συνεχείς νομοθετικές παρεμβάσεις στο πλαίσιο των εκποιήσεων και επικαλέστηκαν τις αυστηρές προειδοποιήσεις ευρωπαϊκών και διεθνών οργανισμών, αναδεικνύοντας την ανάγκη αλλαγής νοοτροπίας.
Ο Υπουργός Οικονομικών, Μάκης Κεραυνός, ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας, Χριστόδουλος Πατσαλίδης και ο πρόεδρος του Συνδέσμου Τραπεζών, Πανίκος Νικολάου, σχημάτισαν ένα αρραγές μέτωπο. Κοινός παρονομαστής των τοποθετήσεών τους υπήρξε η ανάγκη διαφύλαξης της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και της κουλτούρας πληρωμών, με σημείο αναφοράς την αυστηρή γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Λίγο αργότερα προστέθηκαν στο κάδρο των προειδοποιήσεων και οι επισημάνσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ).
- Διαβάστε επίσης: Το κόστος της αδράνειας μεγαλώνει για τους δανειολήπτες με ΜΕΔ
Μ. Κεραυνός: Έμμεσες βολές κατά της Βουλής και θεσμική προστασία
Ο Υπουργός Οικονομικών, όπως και όλοι οι προκάτοχοί του από το 2013 μέχρι σήμερα, υπεραμύνθηκε των κυβερνητικών χειρισμών, τονίζοντας ότι έχουν προωθηθεί ρυθμίσεις που διασφαλίζουν ένα σταθερό και αποτελεσματικό πλαίσιο διαχείρισης των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Μίλησε για διεύρυνση της θεσμικής προστασίας των δανειοληπτών, προτάσσοντας τη δυνατότητα αναδιάρθρωσης του χρέους και την παροχή επιπρόσθετων εξουσιών στην Χρηματοοικονομική Επίτροπο.
- Διαβάστε επίσης: Μάκης Κεραυνός: Θεμελιώδης πυλώνας μίας υγιούς και ανθεκτικής οικονομίας η χρηματοπιστωτική σταθερότητα
Ο Υπουργός έψεξε τη στάση της Βουλής, αναφερόμενος στην ψήφιση προτάσεων νόμου παρά τις αντίθετες υποδείξεις του Υπουργείου Οικονομικών, της Κεντρικής Τράπεζας και της Νομικής Υπηρεσίας, οι οποίες προειδοποιούσαν για ενδεχόμενα αντισυνταγματικά και θεσμικά κωλύματα. Το γεγονός αυτό οδήγησε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να προχωρήσει σε αναπομπές και αναφορές στο Ανώτατο Δικαστήριο και να ζητηθεί η γνώμη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Επικαλούμενος την γνωμοδότηση ο Μάκης Κεραυνός προειδοποίησε ότι τέτοιες πρακτικές ενέχουν τον κίνδυνο επέκτασης των χρηματοοικονομικών κινδύνων (με πιθανότητα να εξελιχθούν σε δημοσιονομικό κίνδυνο), επιδεινώνοντας το πρόβλημα των δανειοληπτών αντί να το επιλύουν.
- Διαβάστε επίσης: Χριστόδουλος Πατσαλίδης: Ο κυπριακός τραπεζικός τομέας παρουσιάζει τα ισχυρότερα θεμελιακά μεγέθη στην ιστορία του - Οι κίνδυνοι και οι απειλές
Χρ. Πατσαλίδης: Η προειδοποίηση της Φρανκφούρτης
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας, ο οποίος ξεκαθάρισε ότι η πολιτεία δεν πρέπει να υποβαθμίζει τους κινδύνους από νομοθετικές ρυθμίσεις που επηρεάζουν τον τραπεζικό τομέα.
Ο κ. Πατσαλίδης εστίασε στη γνώμη της ΕΚΤ (ημερομηνίας 12 Ιουνίου 2026), σημειώνοντας πως ευθυγραμμίζεται απόλυτα με τις θέσεις της Κεντρικής Τράπεζας. Σύμφωνα με τον Διοικητή, οι πρόσφατες τροποποιήσεις του πλαισίου εκποιήσεων δύνανται να διαβρώσουν την οικονομική πειθαρχία, να υπονομεύσουν την κουλτούρα πληρωμών και τη χρηματοοικονομική σταθερότητα. Παράλληλα, όπως είπε, ενδέχεται να οδηγήσουν σε αυστηρότερα δανειοδοτικά κριτήρια και σε αύξηση των επιτοκίων των ενυπόθηκων δανείων, φέρνοντας εν τέλει αποτελέσματα αντίθετα από τον διακηρυγμένο σκοπό της προστασίας των δανειοληπτών.
- Διαβάστε επίσης: Πανίκος Νικολάου: Τα μηνύματα του Προέδρου του Συνδέσμου Τραπεζών για ΜΕΔ, τραπεζικό τομέα και οικονομία
Π. Νικολάου: Βαρίδι €18,2 δισ. και πυρά κατά του λαϊκισμού
Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Τραπεζών, Πανίκος Νικολάου, ήταν ιδιαίτερα αιχμηρός εναντίον των «λαϊκίστικων προτάσεων» για αναστολή των διαδικασιών εκποιήσεων.
Όπως τόνισε χαρακτηριστικά, η Φρανκφούρτη υπογραμμίζει ξεκάθαρα ότι οι οριζόντιες παρεμβάσεις χωρίς μελέτη αντικτύπου όχι μόνο δεν προστατεύουν τους ευάλωτους, αλλά ναρκοθετούν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, επιβραβεύουν τους στρατηγικούς κακοπληρωτές και τιμωρούν τη συντριπτική πλειοψηφία των συνεπών πολιτών, στερώντας αναγκαία ρευστότητα από την κυπριακή αγορά.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η προειδοποίηση του κ. Νικολάου σχετικά με τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια που βρίσκονται πλέον εκτός τραπεζικού συστήματος. Το ποσό αυτό, όπως είπε, ανέρχεται στα €18,2 δισ. και αποτελεί «βαρίδι» για την οικονομία, καλώντας τους φορείς να αντιμετωπίσουν τα ζητήματα βιωσιμότητας με ρεαλισμό, αντί να τα παραπέμπουν στο μέλλον.
Συστάσεις και από το ΔΝΤ
Η επιχειρηματολογία των εγχώριων αξιωματούχων για τους κινδύνους των ΜΕΔ εκτός ισολογισμών βρίσκει απόλυτη στήριξη στα συμπεράσματα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Σύμφωνα με την πρόσφατη έκθεση του Εκτελεστικού Συμβουλίου του ΔΝΤ απαιτείται συνεχής επαγρύπνηση, παρά το γεγονός ότι ο τραπεζικός τομέας παραμένει υγιής, υποστηριζόμενος από ισχυρά κεφαλαιακά αποθέματα, ρευστότητα και βελτιωμένη ποιότητα στοιχείων ενεργητικού.
Οι διευθυντές του Ταμείου αιτιολογούν την αναφορά τους αυτή λόγω της σημαντικής έκθεσης στον τομέα των ακινήτων και των παλαιών μη εξυπηρετούμενων δανείων που βρίσκονται εκτός του τραπεζικού συστήματος.
Πέραν τούτου διαπιστώνουν ότι η πιστωτική διαμεσολάβηση παραμένει υποτονική και θεωρούν αναγκαίες τρείς δράσεις.
Πρώτον, να διατηρηθεί ένα αποτελεσματικό πλαίσιο εκποιήσεων, δεύτερο να ενισχυθούν οι διαδικασίες αφερεγγυότητας και τρίτο να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα της δικαιοσύνης.
Σύμφωνα με το ΔΝΤ, τα βήματα αυτά είναι απαραίτητα προκειμένου να υποστηριχθεί η εξυγίανση των προβληματικών περιουσιακών στοιχείων, να εμβαθυνθούν οι πιστωτικές αγορές και να ενισχυθούν οι επενδύσεις στην κυπριακή οικονομία.
