Η Κύπρος έχει τη δυνατότητα να μετατρέψει τον κινηματογράφο από μια δραστηριότητα με μεμονωμένες παραγωγές σε μια δυναμική, εξωστρεφή και οικονομικά βιώσιμη βιομηχανία, με επίκεντρο τη δημιουργία περιεχομένου, την τεχνολογία και την πνευματική ιδιοκτησία. Ο CEO της Green Olive Films, Σίμος Μαγγανής, εξηγεί γιατί τα φορολογικά κίνητρα από μόνα τους δεν αρκούν, αναδεικνύει την ανάγκη για ένα σταθερό επενδυτικό πλαίσιο και μια ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική και περιγράφει πώς η χώρα μπορεί να διεκδικήσει ρόλο διεθνούς κόμβου οπτικοακουστικής δημιουργίας. Με παραδείγματα επιτυχημένων παραγωγών, όπως το «Find Me Falling» και το «Κράτα με», υπογραμμίζει ότι η πραγματική πρόκληση δεν είναι μόνο να φέρνουμε ξένες παραγωγές στην Κύπρο, αλλά να δημιουργούμε δικές μας ιστορίες με διεθνή απήχηση και εμπορική αξία.
Πότε θα μπορούμε να πούμε ότι η Κύπρος διαθέτει πραγματική κινηματογραφική βιομηχανία;
Επιτρέψτε μου να επαναπροσδιορίσουμε και να διευρύνουμε την έννοια της κινηματογραφικής βιομηχανίας. Βρισκόμαστε στο 2026 και πλέον μιλάμε για μια ευρύτερη βιομηχανία περιεχομένου, τεχνολογίας και πνευματικής ιδιοκτησίας (IP), με πυρήνα το storytelling και το world-building. Μια βιομηχανία που περιλαμβάνει τον κινηματογράφο, τις τηλεοπτικές σειρές, τα ντοκιμαντέρ, το animation, το gaming, τις immersive εμπειρίες και τις τεχνολογίες VR/AR. Η τεχνολογία διατρέχει οριζόντια ολόκληρο αυτό το οικοσύστημα, ενώ η πολιτιστική μας κληρονομιά αποτελεί σημαντική πηγή δημιουργίας και ανάπτυξης περιεχομένου.
Η Κύπρος θα διαθέτει πραγματική βιομηχανία όταν η δραστηριότητα αποκτήσει στρατηγική, συνέχεια και οικονομική βιωσιμότητα, πέρα από μεμονωμένες παραγωγές.
Όταν θα προσελκύουμε σταθερά διεθνείς παραγωγές, θα αναπτύσσουμε δικό μας περιεχόμενο και πνευματική ιδιοκτησία, θα διαθέτουμε εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, σύγχρονες υποδομές και ένα ισχυρό δίκτυο τοπικών επιχειρήσεων.
Ποια οικονομική αξία μπορεί να δημιουργήσει ο κινηματογράφος πέρα από τα έσοδα μιας παραγωγής;
Η οπτικοακουστική βιομηχανία αποτελεί σημαντική εξαγωγική δραστηριότητα με πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα στην οικονομία. Κάθε διεθνής παραγωγή δημιουργεί οικονομική αξία πέρα από τον προϋπολογισμό της, ενισχύοντας τον τουρισμό, την εστίαση, τις μεταφορές, τις κατασκευές, τις τεχνολογικές υπηρεσίες και την απασχόληση.
Τα ευρωπαϊκά παραδείγματα είναι ενδεικτικά. Στην Ισπανία, μελέτη για τις διεθνείς παραγωγές κατέγραψε €9 συνολικής οικονομικής δραστηριότητας για κάθε €1 φορολογικού κινήτρου, ενώ στην Ιρλανδία αντίστοιχη μελέτη κατέγραψε περίπου €3,50 οικονομικής συνεισφοράς ανά €1 κινήτρου. Πρόκειται για διαφορετικές μεθοδολογίες μέτρησης, που όμως αναδεικνύουν την αναπτυξιακή δυναμική του κλάδου.
Πέρα από την άμεση οικονομική δραστηριότητα, υπάρχει η μακροπρόθεσμη αξία της διεθνούς προβολής, του κινηματογραφικού τουρισμού, της μεταφοράς τεχνογνωσίας και, κυρίως, της δημιουργίας και εκμετάλλευσης πνευματικής ιδιοκτησίας (IP).
Για την Κύπρο, το ζητούμενο δεν είναι απλώς να προσελκύουμε διεθνείς παραγωγές, αλλά να δημιουργήσουμε μια βιώσιμη βιομηχανία περιεχομένου, τεχνολογίας και πνευματικής ιδιοκτησίας, που θα παράγει διαχρονική οικονομική και πολιτιστική αξία για τη χώρα.
- Διαβάστε επίσης: Στρατηγική συμφωνία Green Olive Films - CYENS για ενίσχυση της Κύπρου ως κόμβου καινοτομίας και δημιουργικού περιεχομένου
Ποιοι επενδυτές θα μπορούσαν να ενδιαφερθούν για τον κυπριακό κινηματογραφικό κλάδο και τι θα χρειάζονταν για να αισθανθούν ασφάλεια;
Για να προσελκύσουμε σοβαρές επενδύσεις, πρέπει πρώτα να δημιουργήσουμε ένα σταθερό, αξιόπιστο και προβλέψιμο επιχειρηματικό περιβάλλον. Το σχέδιο κινήτρων πρέπει να αποκτήσει μακροχρόνιο ορίζοντα, να κατοχυρωθεί νομοθετικά και να αποτελεί σταθερή πολιτική του κράτους, με σαφείς διαδικασίες και χρονοδιαγράμματα.
Παράλληλα, πρέπει να εντάξουμε ενεργά στο οικοσύστημα τις τράπεζες, τους επενδυτικούς οργανισμούς, τους λογιστικούς και δικηγορικούς οίκους, ώστε να αναπτυχθούν μηχανισμοί χρηματοδότησης, διαχείρισης κινδύνου και εμπορικής αξιοποίησης της πνευματικής ιδιοκτησίας.
Η οπτικοακουστική βιομηχανία αποτελεί συνάρτηση της δημιουργικότητας , της επιχειρηματικότητας και των επενδύσεων. Η καλλιτεχνική αξία και η εμπορική προοπτική δεν είναι αντίθετες έννοιες· μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά. Χρειάζεται, επομένως, ένα οργανωμένο επιχειρηματικό πλαίσιο, με επαγγελματική διαχείριση, διαφάνεια και δυνατότητες εμπορικής απόδοσης, που θα επιτρέπει στις δημιουργικές ιδέες να εξελίσσονται σε βιώσιμες επενδύσεις.
Πόσο αποτελεσματικό είναι το Film in Cyprus και τι πρέπει να αλλάξει;
Το Film in Cyprus αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο προσέλκυσης διεθνών παραγωγών, με ανταγωνιστικά κίνητρα που φτάνουν έως και το 45% των επιλέξιμων δαπανών. Ωστόσο, τα οικονομικά κίνητρα από μόνα τους δεν αρκούν.
Όπως ανέφερα προηγουμένως, πρώτο βήμα είναι η νομοθετική κατοχύρωση του σχεδίου, με μακροχρόνιο ορίζοντα, σταθερούς κανόνες και προβλέψιμη χρηματοδότηση. Χρειαζόμαστε έναν θεσμοθετημένο, διαφανή και αποτελεσματικό μηχανισμό (process-driven), με τυποποιημένες διαδικασίες, σαφή χρονοδιαγράμματα εγκρίσεων και πληρωμών.
Το σχέδιο μπορεί να εξελιχθεί περαιτέρω, επεκτείνοντας τα κίνητρα πέρα από την παραγωγή, στην ανάπτυξη περιεχομένου με χρήση νέων τεχνολογιών, τη δημιουργία και εμπορική αξιοποίηση πνευματικής ιδιοκτησίας (IP) και την ενίσχυση της τοπικής δημιουργίας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η ενίσχυση του πολιτιστικού κριτηρίου, με πρόσθετη βαθμολογία για έργα που αναδεικνύουν την κυπριακή πολιτιστική κληρονομιά, αξιοποιούν το τοπικό δημιουργικό δυναμικό και αναπτύσσουν κυπριακή πνευματική ιδιοκτησία με διεθνείς προοπτικές.
Παράλληλα, χρειάζεται μια ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική για την οπτικοακουστική βιομηχανία, σχεδιασμένη από τεχνοκράτες σε συνεργασία με τους επαγγελματίες της αγοράς, με μόνιμες επιτροπές παρακολούθησης, αξιολόγησης και στρατηγικού σχεδιασμού.
Στόχος δεν είναι απλώς ένα ανταγωνιστικό cash rebate, αλλά ένα ολοκληρωμένο αναπτυξιακό εργαλείο που θα δημιουργεί μια βιώσιμη βιομηχανία περιεχομένου, τεχνολογίας και πνευματικής ιδιοκτησίας στην Κύπρο.
Χώρες όπως η Μάλτα, η Ελλάδα, η Κροατία και η Πορτογαλία έχουν αναπτύξει πολιτικές προσέλκυσης διεθνών παραγωγών. Τι θα έπρεπε να υιοθετήσει η Κύπρος από την εμπειρία τους και σε ποιους τομείς θα έπρεπε να διαφοροποιηθεί, ώστε να αποκτήσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα;
Πρέπει να αντιληφθούμε τη σημασία της συνέπειας, της εξειδίκευσης και της δημιουργίας μιας ισχυρής διεθνούς ταυτότητας ως προορισμού παραγωγής. Η Κύπρος έχει την ευκαιρία να διαμορφώσει τη δική της ταυτότητα, ως προορισμός που συνδυάζει την οπτικοακουστική παραγωγή, τις νέες τεχνολογίες και την ανάπτυξη πνευματικής ιδιοκτησίας (IP).
Τα τελευταία χρόνια, η Κύπρος έχει αναπτύξει ένα δυναμικό και συνεχώς αναπτυσσόμενο οικοσύστημα τεχνολογίας, προσελκύοντας διεθνείς εταιρείες, επενδύσεις και εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό. Αυτό αποτελεί ένα σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα που μπορούμε να αξιοποιήσουμε.
Η στρατηγική του μέλλοντος πρέπει να βασιστεί στη σύγκλιση της τεχνολογίας, της δημιουργίας περιεχομένου και της πνευματικής ιδιοκτησίας. Ο κινηματογράφος, οι τηλεοπτικές σειρές, το animation, το gaming, το virtual production και οι immersive εμπειρίες αποτελούν πλέον μέρος ενός ευρύτερου δημιουργικού οικοσυστήματος, με κοινές τεχνολογίες και δυνατότητες εμπορικής αξιοποίησης. Συνδυάζοντας αυτή τη δυναμική με τη γεωγραφική μας θέση, μπορούμε να δημιουργήσουμε μια νέα αναπτυξιακή ταυτότητα για τη χώρα.
Η Κύπρος δεν χρειάζεται απλώς να ανταγωνιστεί άλλες χώρες ως προορισμός γυρισμάτων. Μπορεί να εξελιχθεί σε έναν διεθνή κόμβο οπτικοακουστικής δημιουργίας, τεχνολογίας και πνευματικής ιδιοκτησίας, με σαφή εξωστρεφή προσανατολισμό.
Τι μας διδάσκουν η επιτυχία του «Find Me Falling» και η διεθνής αναγνώριση του «Κράτα με» για τις προοπτικές της Κύπρου;
Οι δύο αυτές επιτυχίες αναδεικνύουν τις δυνατότητες της Κύπρου σε δύο σημαντικούς τομείς: την προσέλκυση διεθνών παραγωγών και τη δημιουργία δικού μας περιεχομένου με διεθνή απήχηση.
Το «Find Me Falling», στο οποίο η Green Olive Films παρείχε υπηρεσίες παραγωγής, απέδειξε ότι μπορούμε να υποστηρίξουμε διεθνείς παραγωγές υψηλών απαιτήσεων. Το «Κράτα με» της Μυρσίνης Αριστείδου ανέδειξε τη δυναμική της κυπριακής δημιουργικότητας στη διεθνή σκηνή.
Στόχος δεν είναι μόνο να φιλοξενούμε διεθνείς παραγωγές, αλλά να δημιουργούμε στην Κύπρο ιστορίες που θα ταξιδεύουν σε ολόκληρο τον κόσμο.
Πού μπορεί να βρίσκεται η κυπριακή κινηματογραφική βιομηχανία σε πέντε χρόνια και πώς θα μετρήσουμε την πρόοδό της;
Μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια θα ήθελα να δούμε τον μετασχηματισμό του παραδοσιακού τομέα των τεχνών, του πολιτισμού και της ψυχαγωγίας, (ένας τομέας του 1.4% του ΑΕΠ) σε έναν νέο, δυναμικό και εξαγωγικό κλάδο. Στόχος είναι η Κύπρος να εξελιχθεί εκτός από προορισμό διεθνών παραγωγών σε διεθνή κόμβο δημιουργίας περιεχομένου, τεχνολογίας και πνευματικής ιδιοκτησίας.
Μια νέα, «έξυπνη» δημιουργική βιομηχανία, που θα συνδέει τον κινηματογράφο, την τηλεόραση, την ψυχαγωγία και τη δημιουργία εμπειριών με τις νέες τεχνολογίες και την πνευματική ιδιοκτησία (IP). Η Κύπρος μπορεί να αξιοποιήσει το αναπτυσσόμενο τεχνολογικό της οικοσύστημα για να διεκδικήσει τη δική της θέση σε μια παγκόσμια αγορά δισεκατομμυρίων. Αυτή η προοπτική θα μπορούσε να ενταχθεί ως στρατηγική προτεραιότητα στο εθνικό αναπτυξιακό σχέδιο Vision 2035.
Η ανάπτυξη αυτού του νέου κλάδου μπορεί να δημιουργήσει σημαντική προστιθέμενη αξία για την κυπριακή οικονομία, ενισχύοντας τη συνεισφορά του στο ΑΕΠ, αυξάνοντας τις εξαγωγές, δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας, προσελκύοντας επενδύσεις και αναπτύσσοντας κυπριακή πνευματική ιδιοκτησία με διεθνή εμπορική αξία.
Πιστεύω βαθιά στη νέα γενιά δημιουργών της Κύπρου. Έχουμε νέα ταλέντα με εξαιρετικές δεξιότητες, δημιουργικότητα και διεθνείς προοπτικές. Δική μας ευθύνη είναι να τους προσφέρουμε το κατάλληλο περιβάλλον, τα εργαλεία και τις ευκαιρίες, ώστε να μετατρέψουν το ταλέντο τους σε δημιουργία, επιχειρηματικότητα και πραγματικό πλούτο για τη χώρα. Είναι μια ευκαιρία που δεν έχουμε την πολυτέλεια να αφήσουμε να χαθεί.
