Στις 5/10/2026 ο Ρεπόρτερ δημοσίευσε την ανάλυση, «Φάκελος GSI: Έχει δίκιο τελικά ο Κεραυνός; - Η θέση του InBusinessNews για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης», με τα συμπεράσματα του, αφού είχαν προηγηθεί αριθμός αναλύσεων και συνεντεύξεις με ανθρώπους που ασχοληθήκαν με το θέμα, χωρίς να γνωρίζουν τους πραγματικούς αριθμούς. Ομολογουμένως η ανάλυση που παραθέτει ο InBusinessNews είναι καλά εμπεριστατωμένη στη λογική, ειδικά ως προς τα επόμενα βήματα. Η μόνη διαφωνία μου είναι για τον απλοποιημένο υπολογισμό του κόστους όπως παρουσιάστηκε ότι θα καταμερισθεί στην Κύπρο περί τα 70 εκατομμύρια/χρόνο. Επειδή το κόστος αυτό είναι πολύ πιο κάτω από το πραγματικό (5 φορές) και μπορεί να δημιουργήσει νέο κύμα συνειρμών, παραθέτω πιο κάτω τη δική μου ανάλυση.
Η απλούστευση του InBusinessNews βασίστηκε στη διαίρεση του κόστους για την Κύπρο που εκτιμάται στα €2.56 δισεκατομμύρια δια 35 χρόνια. Όπως θα παρουσιάσω πιο κάτω αναλυτικά το πραγματικό κόστος για την Κύπρο ανά χρόνο θα είναι πολύ ψηλότερο, στα €354.4 εκατομμύρια. Σημειώνω σε παρένθεση ότι τα μεγάλα έργα σχεδιάζονται για αποπληρωμή στα 20-25 χρόνια (η μελέτη Κόστους-Οφέλους που έχει κάνει η Exergia για τον ΑΔΜΗΕΕ που δόθηκε στα Υπουργεία στην Κύπρο το 2024 είναι για 25 χρόνια), αλλά εφόσον ο επενδυτής θα έχει καθαρή απόδοση 8.3% το χρόνο γιατί να μην δεκτεί και τα 35 χρόνια.
Θα δεκτώ την εκτίμηση του Inbusiness ότι το κόστος για την Κύπρο θα είναι στα €2.56 δισεκατομμύρια (2/3 συνολικού κόστους), αν κρίνω ότι το συνολικό κόστος πολύ πιθανό να ξεπεράσει τα €4 δισεκατομμύρια, βάσει της έκθεσης της ΙΕΑ το 2026 ότι το κόστος των ηλεκτρικών διασυνδέσεων (καλωδιώσεις, μετασχηματιστές) διπλασιάστηκε τα τελευταία 5 χρόνια.
Στον υπολογισμό του κόστους για την Κύπρο θα πρέπει απαραίτητα να υπολογιστεί η καθαρή απόδοση 8.3% που θα παίρνει ο επενδυτής για 35 χρόνια . Με άλλα λόγια η Κύπρος θα αποπληρώσει €2.56 δισεκατομμύρια με επιτόκιο 8.3% που στα 35 χρόνια θα είναι €7.92 δισεκατομμύρια (€5.36 δισεκατομμύρια μόνο για επιτόκιο). Άρα το κόστος για το κεφάλαιο (CAPEX) ανά χρόνο θα είναι €225 εκατομμύρια.
Θα πρέπει να προστεθεί το λειτουργικό κόστος του έργου που υπολογίζεται στο 1% (συντηρητικά) της αξία του, δηλαδή €25.6 το χρόνο.
Ένα σημαντικό κόστος το οποίο μέχρι τώρα αγνοήθηκε και θα πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι το ετήσιο κόστος για ασφάλεια του έργου (Insurance) που απαιτεί ο επενδυτής, όπως επισήμανε ο Σύμβουλος της Κύπρου, Αμερικανικός οίκος Curtis, Mallet-Prevost, Colt and Mosle LLP. Ο οίκος επεσήμανε ότι λόγω του γεωπολιτικού ρίσκου μπορεί να μην βρεθεί ασφαληστική εταιρεία. Οι δική μου εκτίμηση είναι ότι το κόστος της ασφάλισης, όχι μόνο λόγω των γεωπολιτικών προβλημάτων αλλά και των γεωκινδύνων (geohazards) για καλώδιο 900 ΚΜ μήκος, 3000 μέτρα βάθος (πχ μια υποθαλάσσια κατολίσθηση μπορεί να καταστρέψει τη μόνωση) θα είναι τεράστιο, περί τα 4% της αξίας του έργου κατά τη λειτουργία του και πολύ ψηλότερο κατά το στάδιο της κατασκευής, δηλαδή €102.4 εκατομμύρια το χρόνο.
Άρα με τους πιο πάνω υπολογισμούς το ετήσιο κόστος του GSI για την Κύπρο θα είναι περίπου €225+25.6+102.4 εκατομμύρια = €353 εκατομμύρια (περί τα €30 εκατ/μήνα).
Όσο αφορά τα οφέλη του έργου, λόγω χαμηλότερου κόστους παραγωγής και αποφυγής κόστους ρύπων, όπως είχαν υπολογιστεί στη μελέτη Κόστους-Οφέλους της Exergia το 2024 για ολόκληρο το έργο (2/3 για την Κύπρο) θα είναι για παράδειγμα €68 εκατ. το 2030, €250 εκατ. το 2040 και €193 εκατ. το 2050 (χρόνοι για τους οποίους έγιναν οι υπολογισμοί).
Συμφωνώ πλήρως με τις συστάσεις του InBusinessNews ότι θα πρέπει να αναμένεται, χωρίς να ασκούνται πιέσεις, η επικαιροποιημένη αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων η οποία θα πρέπει απαραίτητα να δοθεί στη δημοσιότητα εφόσον είναι από τον Κυπριακό λαό που απαιτείται να πληρώσει για το έργο.
Υπάρχουν και πολλά άλλα προβλήματα όπως το γεωπολιτικό και το τεχνικό ρίσκο και ειδικά η δικαιολόγηση εξόδων χωρίς το έργο να έχει φτάσει στο στάδιο της τελικής επενδυτικής απόφασης (Final Investment Decision) τα οποία ανέλυσα πολλές φορές σε εμφανίσεις μου στα ΜΜΕ, κάποιες εκ των οποίων υπάρχουν στο YouTube.
*Πανεπιστήμιο Κύπρου
