Ήταν Οκτώβριος του 2015 όταν αναλάβαμε να βοηθήσουμε την Τράπεζα Κύπρου να δημιουργήσει μια νέα μονάδα διαχείρισης ακινήτων. Τους πρώτους μήνες δουλεύαμε από τα δικά μας γραφεία, ετοιμάζοντας πολιτικές και διαδικασίες και εξετάζοντας τα πρώτα ακίνητα που επρόκειτο να περάσουν στη διεύθυνση.
Τον Ιανουάριο του 2016, 17 άτομα μετακινηθήκαμε στην Τράπεζα. Εγώ αποσπάστηκα εκεί για τρία χρόνια, αναλαμβάνοντας καθήκοντα επικεφαλής διαχείρισης ακινήτων. Στο διάστημα αυτό, η ομάδα ανέλαβε ακίνητα συνολικής αξίας περίπου €1,6 δισ. και προχώρησε σε πωλήσεις τόσο μεμονωμένων ακινήτων όσο και χαρτοφυλακίων, αξίας άνω του €1 δισ. Παράλληλα, συμμετείχαμε σε πρωτοβουλίες όπως η δημιουργία της CyREIT, ενός επενδυτικού ταμείου ακινήτων εισηγμένου στο Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου.
Μία, όμως, από τις πιο ενδιαφέρουσες ιδέες εκείνης της περιόδου δεν είχε σχεδόν καμία σχέση με την πώληση ακινήτων.
Όταν αναλάβαμε, πέρασε επίσης υπό την ευθύνη μας ένα χαρτοφυλάκιο ακινήτων περίπου €300 εκατ. που ανήκαν ήδη στην Τράπεζα. Ανάμεσά τους βρίσκονταν ακίνητα της πρώην αλυσίδας υπεραγορών Ορφανίδης, το παλιό κτίριο της Λαϊκής στην οδό Μακαρίου, τα πρώην κεντρικά γραφεία της Greenlays, ξενοδοχεία και αρκετά άλλα μη βασικά περιουσιακά στοιχεία.
Πως γεννήθηκε η ιδέα
Κάπου εκεί, ο τότε Διευθύνων Σύμβουλος της Τράπεζας, John Hourican, μας κάλεσε στο γραφείο του.
Μας είπε ότι ο ρόλος μας δεν ήταν απλώς να βοηθήσουμε την Τράπεζα να αντιμετωπίσει τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και να μειώσει τον όγκο των ακινήτων στον ισολογισμό της. Ήθελε να σκεφτούμε πιο πλατιά. Πώς θα μπορούσε η Τράπεζα, μέσα από αυτή τη διαδικασία, να συμβάλει και στην επανεκκίνηση της κυπριακής οικονομίας. Και, το σημαντικότερο, μας έδωσε την ελευθερία να φέρνουμε ιδέες. Μία από αυτές τις ιδέες ξεκίνησε από κάτι μάλλον πεζό: τα ενοίκια.
Τους πρώτους μήνες εξετάσαμε τους γραφειακούς χώρους που χρησιμοποιούσε η ίδια η Τράπεζα. Πέρα από το δίκτυο καταστημάτων της, μίσθωνε μεγάλο αριθμό γραφείων και άλλων χώρων, διάσπαρτων σε όλη τη Λευκωσία. Υπολογίσαμε ότι το ετήσιο κόστος ενοικίων ανερχόταν περίπου στα €2 – €2,5 εκατ.
Το πρόβλημα, όμως, δεν ήταν μόνο το κόστος. Τα πολλά διαφορετικά γραφεία σήμαιναν διπλές υποδομές, κατακερματισμένες ομάδες και εργαζομένους που έχαναν καθημερινά χρόνο για να μετακινούνται από το ένα σημείο της πόλης στο άλλο, ακόμη και για μια απλή συνάντηση με συναδέλφους.
Έτσι, προτείναμε κάτι πολύ μεγαλύτερο. Να ενοποιηθεί σημαντικό μέρος των μισθωμένων γραφείων, να εξεταστεί σε δεύτερη φάση η διάθεση ορισμένων μικρότερων ιδιόκτητων κτιρίων και να συγκεντρωθούν οι ομάδες σε ένα μεγάλο, ενιαίο συγκρότημα γραφείων.
Το ακίνητο «Ορφανίδης»
Υπήρχε ένα ακίνητο που, στα δικά μου μάτια, ήταν η προφανής επιλογή. Ήταν το πρώην υπερκατάστημα Ορφανίδης στη λεωφόρο Σπύρου Κυπριανού.
Ήταν τεράστιο. Διέθετε εκτεταμένους χώρους στάθμευσης, μεγάλες ενιαίες επιφάνειες, άμεση πρόσβαση προς τον αυτοκινητόδρομο και αρκετό χώρο για ένα ολόκληρο εργασιακό campus: χώροι εστίασης, γυμναστήριο, παιδική φροντίδα, υπηρεσίες για το προσωπικό και, κυρίως, ένας πολύ πιο λειτουργικός τρόπος εργασίας.
Πιστεύαμε ότι θα μπορούσε να μειώσει το κόστος και να βελτιώσει την καθημερινή λειτουργία. Παράλληλα, εκατοντάδες εργαζόμενοι δεν θα χρειαζόταν πλέον να κατευθύνονται κάθε πρωί προς το κέντρο της Λευκωσίας.
Η παρουσίαση της ιδέας
Θυμάμαι όταν παρουσίασα την ιδέα στον John. Χαμογέλασε και κούνησε ελαφρά το κεφάλι, μάλλον με κάποια δυσπιστία. Λίγους μήνες αργότερα μου ζήτησε ο τότε προϊστάμενός μου να κανονίσω ένα δείπνο με τον Euan Hamilton, ο οποίος είχε την ευθύνη για τον τομέα αναδιαρθρώσεων και ανακτήσεων.
Αποφασίσαμε ότι, αν θέλαμε να του κάνουμε καλή εντύπωση, θα τον πηγαίναμε για κλέφτικο. Πήγαμε να τον παραλάβουμε και άρχισα να οδηγώ με κατεύθυνση έξω από την πόλη.
Όπως θυμάμαι τη συζήτηση, κάποια στιγμή κοίταξε γύρω και είπε: «Δεν μου φαίνεται ότι από εδώ είναι το εστιατόριο».
«Όχι», του απάντησα. «Αυτό είναι το «Ορφανίδης». Εδώ θα γίνει το νέο campus της Τράπεζας Κύπρου».
Με κοίταξε, μισογελώντας και με κάποια ανησυχία με ρώτησε «δηλαδή με απήγαγες»;
«Μόνο για λίγα λεπτά» του απάντησα προτρέποντάς τον πως «πρέπει να δεις αυτό που βλέπω».
Θυμάμαι να στεκόμαστε έξω από εκείνο το τεράστιο, άδειο κτίριο μέσα στη νύχτα, με τα φώτα του αυτοκινήτου να φωτίζουν την είσοδο και να του περιγράφω την ιδέα μου και τι πίστευα πως θα μπορούσε να γίνει.
Δεν είπε πολλά και πήγαμε για κλέφτικο. Για χρόνια, αστειευόταν ότι το συγκεκριμένο ήταν ένα από τα πιο παράξενα επαγγελματικά δείπνα που είχε ζήσει.
Λίγους μήνες μετά, έμαθα ότι ο John Hourican είχε επισκεφθεί το ακίνητο μαζί με έναν αρχιτέκτονα. Φαινόταν πως η ιδέα είχε αρχίσει να κυκλοφορεί μέσα στην Τράπεζα. Υπήρχαν, βέβαια, εύλογες δυσκολίες. Η ενοποίηση των γραφείων θα σήμαινε τερματισμό μισθώσεων και θα επηρέαζε σχέσεις με ιδιοκτήτες ακινήτων. Η μετακίνηση εκατοντάδων ανθρώπων δεν είναι ποτέ απλή υπόθεση. Και οι μεγάλοι οργανισμοί σπάνια κινούνται γρήγορα όταν πρόκειται για τέτοιες αλλαγές.
Η ιδέα ωρίμασε
Κάποια στιγμή, έφυγα από την Τράπεζα. Έχουν περάσει σχεδόν δέκα χρόνια από εκείνο το βράδυ έξω από το Ορφανίδης.
Τα δημοσιεύματα για τα σχέδια στέγασης μέρους των λειτουργιών της Τράπεζας στο κτίριο μού έφεραν ξανά στο μυαλό εκείνη τη βραδιά. Τον Δεκέμβριο του 2023, η «Καθημερινή» έγραφε ότι η Τράπεζα σχεδίαζε νέα κεντρικά γραφεία στο πρώην κτίριο Ορφανίδη στον Στρόβολο.
Δεν μπορώ, ασφαλώς, να πάρω τα εύσημα για τα σχέδια που προωθούνται σήμερα. Έχουν περάσει περισσότερα από επτά χρόνια από τότε που έφυγα και, στο μεταξύ, πολλοί άνθρωποι θα έχουν δουλέψει πάνω στην ιδέα και στην υλοποίησή της.
Θα ήθελα, όμως, να πιστεύω ότι κάπου στην ιστορία αυτής της διαδρομής υπάρχει και εκείνη η ελαφρώς παράλογη παράκαμψη πριν από ένα δείπνο για κλέφτικο.
Η ιστορία αυτή μου θυμίζει κάτι που εκτιμούσα ιδιαίτερα εκείνη την περίοδο. Μας άφηναν να έχουμε τρελές ιδέες και να αμφισβητούμε τον τρόπο με τον οποίο γίνονταν τα πράγματα μέχρι τότε. Και, πού και πού, υπήρχε κάποιος αρκετά ψηλά στην ιεραρχία που ήταν διατεθειμένος να ακούσει.
Κάποιες ιδέες χάνονται. Άλλες χρειάζονται απλώς δέκα χρόνια.
*CEO Ask Wire
