Την ολοκληρωμένη εικόνα του Γενικού Συστήματος Υγείας (ΓεΣΥ) μέσα από την εμπειρία και τις αξιολογήσεις των ίδιων των δικαιούχων παρουσίασε από τη σκηνή του 9ου Cyprus Healthcare Conference η Χριστίνα Κοκκάλου, Ιδρύτρια και Διευθύνουσα Σύμβουλος της IMR/University of Nicosia™. Η έρευνα, η οποία πραγματοποιήθηκε το διάστημα 8-14 Σεπτεμβρίου 2026 σε αντιπροσωπευτικό δείγμα 1.000 ατόμων σε παγκύπρια κλίμακα, συνδέει για πρώτη φορά την εγχώρια εμπειρία με τους επίσημους διεθνείς δείκτες PaRIS του ΟΟΣΑ.
Στη διεθνή αυτή μελέτη συμμετείχαν 19 χώρες και περισσότεροι από 107.000 ασθενείς, τοποθετώντας τα κυπριακά δεδομένα σε ένα αυστηρό πλαίσιο παγκόσμιας σύγκρισης.
- Διαβάστε ακόμη: Υπουργός Υγείας: Ο προσωπικός ιατρός οφείλει να διαδραματίζει τον ρόλο του ως gatekeeper και σταθερός καθοδηγητής του πολίτη
Πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο η Κύπρος
Η κ.Κοκκάλου αναφέρθηκε στα εντυπωσιακά αποτελέσματα που καταγράφει η Κύπρος στον Δείκτη Αξιολόγησης 1 του ΟΟΣΑ, ο οποίος εξετάζει τη διαθεσιμότητα των υπηρεσιών υγείας. Με ποσοστό ικανοποίησης 75%, η Κύπρος ξεπερνά αισθητά τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (σ.σ. μετά την Ελβετία που αγγίζει το 85%) που κυμαίνεται στο 64%, αφήνοντας πολύ πίσω χώρες με παραδοσιακά ισχυρά συστήματα, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο που περιορίζεται στο 48%. Η διαδρομή αυτή αντανακλά μια εντυπωσιακή κοινωνική εξέλιξη μέσα σε μια δωδεκαετία, καθώς το 2014 μόλις το 57% των πολιτών πίστευε ότι το σύστημα θα εφαρμοστεί, ενώ το 2016 η δυσαρέσκεια από τη δημόσια υγεία άγγιζε το 72%.
Σήμερα, η αναγνώριση της προσφοράς του ΓεΣΥ είναι καθολική, με το 92% των πολιτών να αναγνωρίζει τη βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών. Η πραγματική χρήση του συστήματος αποτυπώνει την πλήρη ενσωμάτωσή του στην καθημερινότητα, καθώς τα τελευταία δύο χρόνια το 95% των πολιτών επισκέφθηκε προσωπικό ιατρό, το 86% ειδικό ιατρό, το 83% έλαβε φάρμακα, το 81% έκανε εργαστηριακές εξετάσεις, το 64% επισκέφθηκε οδοντίατρο, το 50% άλλο επαγγελματία υγείας, ενώ το 26% έλαβε ενδονοσοκομειακή περίθαλψη και το 6% υπηρεσίες αποκατάστασης.
- Διαβάστε ακόμη: Ιφιγένεια Καμμίτση: Στοχευμένες διαγνώσεις για τη μακροπρόθεσμη υγεία του ΓεΣΥ με εγγυημένη βιωσιμότητα έως το 2033
- Διαβάστε ακόμη: Κωνσταντίνος Δέλτας: Το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας - UNIC Health δείχνει τον δρόμο για σύνδεση της ακαδημίας με υγεία
- Διαβάστε ακόμη: Χαράλαμπος Παπαδόπουλος: Η ποιότητα και η ασφάλεια είναι το ανολοκλήρωτο μισό της πρόκλησης του ΓεΣΥ
"Πρωταγωνιστής" ο προσωπικός ιατρός
Παράλληλα, η κα Κοκκάλου παρουσίασε τα ισχυρότερα θεμέλια του συστήματος, με τον Προσωπικό Ιατρό να αναδεικνύεται στον απόλυτο πρωταγωνιστή της ανθρωποκεντρικής φροντίδας. Η ποιότητα της φροντίδας που παρέχεται από τον Προσωπικό Ιατρό συγκεντρώνει το υψηλό ποσοστό του 88% (έναντι 87% του μέσου όρου του ΟΟΣΑ), ενώ στις ηλικίες άνω των 65 ετών η ικανοποίηση εκτινάσσεται στο εντυπωσιακό 97%.
Αντίστοιχα, στον Δείκτη Αξιολόγησης 3 για την ανθρωποκεντρική φροντίδα, το 88% των ερωτηθέντων (έναντι 87% του ΟΟΣΑ) δηλώνει απόλυτα ικανοποιημένο από τον βαθμό στον οποίο οι επαγγελματίες υγείας τους αντιμετώπισαν ως ανθρώπους με προσωπικές ανάγκες και προτιμήσεις. Στον εν λόγω τομέα, οι μεγαλύτεροι σε ηλικία πολίτες εκφράζουν ξανά τη μέγιστη ικανοποίηση με 97%. Επιπλέον, ο συντονισμός της φροντίδας και η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των παροχέων (Δείκτης Αξιολόγησης 4) βαθμολογείται με 68% από τους Κυπρίους, ξεπερνώντας κατά πολύ τον διεθνή μέσο όρο που βρίσκεται στο 59%, με το υψηλότερο ποσοστό (81%) να καταγράφεται στις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες.
Οι αδυναμίες του συστήματος που στέλνουν... σήμα SOS
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε, ωστόσο, στα προειδοποιητικά μηνύματα και τις συστημικές αδυναμίες που χρήζουν άμεσης διαχείρισης, καθώς το κοινωνικό αποτύπωμα του ΓεΣΥ παρουσιάζει φθορά. Η πεποίθηση ότι το σύστημα βελτιώνει την ποιότητα ζωής των πολιτών υποχώρησε στο 80% το 2026, σημειώνοντας πτώση 8% σε σχέση με το 2025 (88%) και 13% σε σχέση με το 2024 (93%). Αντίστοιχα, η άποψη ότι το ΓεΣΥ βελτίωσε τις παρεχόμενες υπηρεσίες βρίσκεται στο 72%, καταγράφοντας απώλειες 14% από το 2025 (86%) και 20% από το 2024 (92%).
Το μεγαλύτερο κενό εντοπίζεται ανάμεσα στην κάλυψη και την πραγματική πρόσβαση, καθώς σχεδόν ένας στους τρεις πολίτες (31%) δηλώνει ότι συναντά δυσκολίες στο να λάβει τη φροντίδα που χρειάζεται. Το πρόβλημα είναι εντονότερο στις παραγωγικές ηλικίες 25–44 ετών με ποσοστό δυσκολίας 35%, το οποίο υποχωρεί στο 30% για τις ηλικίες 45–64 και στο 22% για τους άνω των 65.
Επιπλέον, το 13% των δικαιούχων αναφέρει ότι τους τελευταίους 12 μήνες υπήρξε περίπτωση που χρειαζόταν εξέταση ή θεραπεία αλλά δεν μπόρεσε να τη λάβει. Οι κύριοι λόγοι για αυτή την ανεκπλήρωτη ανάγκη είναι η έλλειψη διαθέσιμου ραντεβού (34%), οι υπερβολικά μεγάλοι χρόνοι αναμονής (30%), η μη κάλυψη της εξέτασης από το σύστημα (25%), η έλλειψη διαθέσιμου ειδικού ιατρού (7%) και η απουσία παροχέα στην περιοχή (4%).
Tα βαρίδια
Στην πραγματικότητα, το 40% των πολιτών δηλώνει δυσαρεστημένο από τις αναμονές για ειδικούς (με το ποσοστό δυσαρέσκειας να αγγίζει το 51% στις ηλικίες 25-44), ενώ το 26% περιμένει από 1 έως 3 μήνες και το 15% πάνω από τρεις μήνες. Ως μεγαλύτερες αδυναμίες του συστήματος σήμερα καταγράφονται η μη κάλυψη συγκεκριμένων εξετάσεων (47%), οι λίστες αναμονής (42%), η ανάγκη λήψης παραπεμπτικού (40%) και η μη συμμετοχή συγκεκριμένων παροχέων (26%).
Το μήνυμα εστάλη
Στην τοποθέτησή της, η κ. Κοκκάλου στάθηκε στις ξεκάθαρες προτεραιότητες που θέτει η κοινωνία για την επόμενη ημέρα του συστήματος. Οι πολίτες δεν ζητούν αλλαγή της κατεύθυνσης του ΓεΣΥ, καθώς το 72% παραμένει αισιόδοξο για το μέλλον του (έναντι 28% που δηλώνει απαισιόδοξο). Ζητούν όμως ένα σύστημα που να λειτουργεί πιο γρήγορα, θέτοντας ως απόλυτες προτεραιότητες για την επόμενη διετία τη μείωση των χρόνων αναμονής (55%), την κάλυψη περισσότερων εξετάσεων και θεραπειών (46%), την ενίσχυση των δημόσιων νοσηλευτηρίων και των ΤΑΕΠ (28%), τον αυστηρό περιορισμό των καταχρήσεων και της σπατάλης (24%), την ταχύτερη πρόσβαση σε καινοτόμα φάρμακα (21%) και την αύξηση του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού (19%).
Βασικό συμπέρασμα; Το ΓεΣΥ έχει κερδίσει επάξια τη θέση του στην κυπριακή κοινωνία, όμως πλέον καλείται να μεταφράσει τη θεωρητική του ωριμότητα σε βελτίωση της καθημερινής εμπειρίας του ασθενούς.
