Το πρώτο μισό της εξάμηνης Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης ολοκλήρωσε η Κύπρος, όραμα της οποίας είναι «Μια Αυτόνομη Ένωση, Ανοικτή στον Κόσμο».
Πάντως τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα θετικά, αλλά και μετρήσιμα, σε όλους τους τομείς πολιτικής και μάλιστα με σημαντικό όφελος για την καθημερινότητα των Ευρωπαίων πολιτών.
Αυτό τονίζει άλλωστε και η Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Θεμάτων, Μαριλένα Ραουνά, η οποία σε συνέντευξή της στο InBusinessNews προβαίνει σε ανασκόπηση των μέχρι στιγμής επιτευγμάτων της Κυπριακής Προεδρίας της Ε.Ε., αναλύοντας παράλληλα και τους στόχους και τις προτεραιότητες της Λευκωσίας σε μία σειρά σημαντικών θεμάτων, όπως η ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, καθώς και η στέγαση.
- Διαβάστε ακόμη: Συμφωνία Κυπριακής Προεδρίας Ε.Ε. και Ευρωκοινοβουλίου για μεταρρύθμιση της Τελωνειακής Ένωσης - Τι προνοεί
- Διαβάστε επίσης: Κυπριακή Προεδρία Ε.Ε.: Προς τροποποίηση η Κοινή Οργάνωση Αγορών - Τα οφέλη για την Κύπρο
Σύμφωνα με τα όσα αναφέρει η κ. Ραουνά, ένα από τα κυριότερα θέματα που καλείται να διαχειριστεί η Κυπριακή Προεδρία της Ε.Ε. είναι οι διαπραγματεύσεις για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034, το οποίο θα καθορίσει τις στρατηγικές προτεραιότητες και τους πόρους της Ένωσης για τα επόμενα χρόνια, τονίζοντας πως «στόχος μας είναι μέχρι τον Ιούνιο του 2026, να παρουσιάσουμε ένα ώριμο και ολοκληρωμένο διαπραγματευτικό πακέτο, που θα επιτρέψει την επίτευξη πολιτικής συμφωνίας έως το τέλος του 2026».
«Η Κυπριακή Προεδρία εργάζεται λοιπόν για να αφήσει ουσιαστικό αποτύπωμα στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα, συμβάλλοντας στην προώθηση και διαμόρφωση των ευρωπαϊκών πολιτικών με απτό και θετικό αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών, ενισχύοντας παράλληλα τη θέση της Ένωσης στον κόσμο», τονίζει μεταξύ άλλων η Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Θεμάτων.
Η ανασκόπηση του πρώτου τριμήνου
Έχουν ολοκληρωθεί οι πρώτοι τρείς μήνες της Κυπριακής Προεδρίας. Πώς αξιολογείτε τη μέχρι σήμερα εργασία που έχει γίνει;
Διανύοντας πλέον τον τέταρτο μήνα της Κυπριακής Προεδρίας μπορούμε με ικανοποίηση να αναφέρουμε ότι τα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί μέχρι σήμερα είναι ιδιαίτερα θετικά και μετρήσιμα σε όλους τους τομείς πολιτικής.
Ταυτόχρονα, επιβεβαιώνουν αφενός τη σωστή και ουσιαστική προεργασία που έγινε για δύο περίπου χρόνια, και αφετέρου τη σοβαρότητα και αποτελεσματικότητα με τις οποίες η Κύπρος ασκεί τον θεσμικό της ρόλο.
Διαμορφώνοντας συναινετικές προτάσεις ακόμα και σε ιδιαίτερα δύσκολους φακέλους που απαιτούν ομοφωνία, και επιδεικνύοντας παράλληλα την απαραίτητη ευελιξία υπό το φως των διεθνών και περιφερειακών εξελίξεων.
Σε αυτό το πλαίσιο, το όραμα της Κυπριακής Προεδρίας, το οποίο συνοψίζεται στο κεντρικό μας μήνυμα, «Μια Αυτόνομη Ένωση, Ανοικτή στον Κόσμο», καθώς και οι βασικές προτεραιότητες που θέσαμε, με έμφαση στην περιοχή της ευρύτερης Μέσης Ανατολής και του Κόλπου, τη γεωπολιτική και γεωοικονομική διάσταση και σημασία των εξελίξεων στην περιοχή μας αλλά και στη θαλάσσια ασφάλεια, αποδεικνύονται όχι μόνο επίκαιρες αλλά και ουσιαστικά αναγκαίες για την Ε.Ε. στη σημερινή συγκυρία.
Σε ό,τι αφορά τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα της Κυπριακής Προεδρίας, αυτά αξιολογούνται ως ιδιαίτερα θετικά, με σημαντικό όφελος για την καθημερινότητα των Ευρωπαίων πολιτών, αλλά και σε άμεση συνάφεια με τους στόχους που έχουμε θέσει ανά πυλώνα προτεραιοτήτων.
Ενδεικτικά, υπό τον πυλώνα «Αυτονομία μέσω Ασφάλειας, Άμυνας και Ετοιμότητας», η Κυπριακή Προεδρία προχώρησε σε συγκεκριμένα και μετρήσιμα βήματα ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Σε συνέχεια της σημαντικής προόδου που καταγράφηκε τον τελευταίο χρόνο σε επίπεδο Ε.Ε., με δυνατότητα κινητοποίησης έως και €800 δις για την άμυνα, προωθήθηκε η ενεργοποίηση του χρηματοδοτικού εργαλείου SAFE για κοινές επενδύσεις. Μέσα από αυτό, από τον Φεβρουάριο, εγκρίθηκε στήριξη για 16 κράτη μέλη, μεταξύ των οποίων και η Κύπρος, η οποία εξασφάλισε χρηματοδότηση €1,2 δις για την ενίσχυση της αμυντικής τους ικανότητας, με άμεση εκταμίευση σημαντικού ποσού.
Με απλά λόγια, πρόκειται για συγκεκριμένες επενδύσεις που ενισχύουν την ασφάλεια της Ε.Ε., αλλά και των κρατών μελών ξεχωριστά, συμπεριλαμβανομένης και της Κύπρου, σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών προκλήσεων.
Τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα της Κυπριακής Προεδρίας αξιολογούνται ως ιδιαίτερα θετικά, με σημαντικό όφελος για την καθημερινότητα των Ευρωπαίων πολιτών
Στο ίδιο πλαίσιο, η Κυπριακή Προεδρία προωθεί τον Κανονισμό για τη στρατιωτική κινητικότητα, ένα σημαντικό βήμα προς μια «στρατιωτική ζώνη Σένγκεν» στην Ε.Ε.. Στόχος είναι η ταχύτερη και πιο απλή μετακίνηση στρατιωτικού προσωπικού και εξοπλισμού μεταξύ κρατών μελών, μέσα από κοινά πρότυπα και λιγότερη γραφειοκρατία, αλλά και επενδύσεις σε κρίσιμες υποδομές όπως δρόμοι, λιμάνια και σιδηρόδρομοι.
Με απλά λόγια, ενισχύεται η ικανότητα της Ε.Ε. να ανταποκρίνεται άμεσα σε κρίσεις και να διασφαλίζει την ασφάλεια των πολιτών της.
Να αναφέρω ακόμα ότι η Κυπριακή Προεδρία οδήγησε σε επιτυχή κατάληξη τη διαπραγμάτευση για το νομικό πλαίσιο εφαρμογής της συμφωνίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, για χορήγηση δανείου ύψους €90 δις στην Ουκρανία, για τα έτη 2026-2027 που θα καλύψει τις επείγουσες χρηματοδοτικές της ανάγκες.
Επιπλέον, στο πλαίσιο του πυλώνα προτεραιοτήτων μας για μια «Ένωση Ανοικτή στον Κόσμο», μόλις μια εβδομάδα μετά την ανάληψη της Προεδρίας, η Κύπρος συνέβαλε στην επίτευξη συμφωνίας, μετά από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων, για την έκδοση δύο αποφάσεων του Συμβουλίου της Ε.Ε. για την υπογραφή της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και της ενδιάμεσης εμπορικής συμφωνίας μεταξύ της Ε.Ε. και των χωρών Mercosur.
Οι συμφωνίες αυτές, οι οποίες δημιουργούν μια από τις μεγαλύτερες ζώνες ελευθέρων συναλλαγών στον κόσμο, ανοίγουν νέες ευκαιρίες και προοπτικές για ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, παρέχοντας την ίδια στιγμή ισχυρές διασφαλίσεις για την προστασία των πλέον ευαίσθητων τομέων μας, στη βάση ενός δίκαιου και βιώσιμου εμπορικού πλαισίου. Την ίδια στιγμή, ενισχύουν το γεωπολιτικό και οικονομικό αποτύπωμα της Ε.Ε..
Υπό τον πυλώνα της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της Ε.Ε., ιδιαίτερα σημαντική είναι και η επίτευξη συμφωνίας εντός Συμβουλίου για μια στοχευμένη τροποποίηση του αποθεματικού για τη σταθερότητα της αγοράς, σε σχέση το νέο σύστημα εμπορίας εκπομπών για τα κτήρια, τις οδικές μεταφορές και άλλους τομείς. Η τροποποίηση αυτή είναι σημαντική για πολλά κράτη μέλη καθώς έχει ως στόχο να προστατεύσει τους καταναλωτές από μεγάλες διακυμάνσεις στις τιμές άνθρακα οι οποίες επηρεάζουν το κόστος της ενέργειας.
Η Κυπριακή Προεδρία πέτυχε επίσης συμφωνία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τη μεγαλύτερη έως σήμερα αναμόρφωση του πλαισίου της Τελωνειακής Ένωσης από το 1968, με την οποία συστήνεται η νέα Ευρωπαϊκή Αρχή Τελωνείων. Η νέα αυτή Αρχή θα επιβλέπει τον Ενωσιακό Κόμβο Δεδομένων όπου τα κράτη μέλη θα υποβάλλουν τα τελωνειακά δεδομένα. Μια πολύ σημαντική επιτυχία, καθώς εκτιμάται ότι κατ’ αυτόν τον τρόπο θα εξοικονομηθούν έως και €2 δις ετησίως για τα κράτη μέλη.
Ταυτόχρονα, προωθούμε την απλοποίηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, με παράλληλη εργασία σε επτά νομοθετικά πακέτα, με στόχο τη μείωση του διοικητικού άχθους, ιδιαίτερα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Οι νομοθετικές αυτές προτάσεις εκτιμάται ότι θα οδηγήσουν σε σημαντική εξοικονόμηση πόρων για τις εταιρείες, που ανέρχεται περί τα €15 δις ευρώ ετησίως σε διοικητικό κόστος, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητά τους.
H εργασία συνεχίζεται με εντατικούς ρυθμούς, σε όλα τα επίπεδα, με στόχο την επίτευξη απτών αποτελεσμάτων σε ένα ευρύ φάσμα τομέων πολιτικής, περιλαμβανομένου των θεμάτων άμυνας, εμπορίου, ενέργειας, περιβάλλοντος, γεωργίας, ανταγωνιστικότητας και υγείας, της διεύρυνσης της Ε.Ε. και βεβαίως του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου.
Σε ό,τι αφορά τις συναντήσεις που έχουν πραγματοποιηθεί κατά το πρώτο τρίμηνο της Κυπριακής Προεδρίας, οι αριθμοί αποτυπώνουν με σαφήνεια το μέγεθος του εγχειρήματος. Συγκεκριμένα, στην Κύπρο έχουν ήδη πραγματοποιηθεί 73 άτυπες συναντήσεις υψηλού και τεχνοκρατικού επιπέδου, σε όλες τις επαρχίες, κατά τις οποίες έχουν φιλοξενηθεί περίπου 6.000 σύνεδροι.
Μέχρι την ολοκλήρωση της Προεδρίας εκτιμάται ότι θα πραγματοποιηθούν στη χώρα μας περίπου 260 συναντήσεις στο πλαίσιο των οποίων θα φιλοξενηθούν συνολικά περίπου 30.000 επισκέπτες.
Στις Βρυξέλλες πραγματοποιήθηκαν υπό την Κυπριακή Προεδρία 21 υπουργικές σύνοδοι, δύο διακυβερνητικές διασκέψεις Ε.Ε.-Μαυροβουνίου, καθώς και δύο άτυπες υπουργικές συναντήσεις για την ενταξιακή πορεία της Μολδαβίας και της Ουκρανίας.
Διοργανώθηκαν, επίσης, δύο έκτακτες διαδικτυακές υπουργικές συναντήσεις με θέμα τη στέγαση και την ενέργεια αντίστοιχα – δύο από τις σημαντικότερες ευρωπαϊκές προκλήσεις.
Πραγματοποιήθηκαν, επίσης, πέραν των 860 συναντήσεων σε επίπεδο Επιτροπής Μονίμων Αντιπροσώπων, Επιτροπών και Ομάδων Εργασίας, ενώ η Κυπριακή Προεδρία εκπροσώπησε το Συμβούλιο σε 21 πολιτικούς τριλόγους και σε πέραν των 30 διαθεσμικών τεχνικών συναντήσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Τι θέλει να πετύχει η Κύπρος
Τι είναι αυτό που η Κύπρος θέλει να πετύχει μέσα από την Προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε.;
Βασική μας επιδίωξη είναι να δώσουμε ουσιαστικό περιεχόμενο σε ένα στόχο που εδώ και χρόνια συζητείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο - στη στρατηγική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Φιλοδοξία μας είναι να συμβάλουμε ως Προεδρία για να μετατρέψουμε τη θεωρία σε πράξη, μέσα από συγκεκριμένες πολιτικές και απτά αποτελέσματα.
Η προσέγγιση αυτή διατρέχει το σύνολο των προτεραιοτήτων μας, αλλά και της εργασίας μας: Από την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας και ασφάλειας και της ασφάλειας των πολιτών μέχρι την ενδυνάμωση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας, την προώθηση σημαντικών εμπορικών συμφωνιών, αλλά και της ενεργειακής ένωσης, με έμφαση στις διασυνδέσεις και τα ενεργειακά δίκτυα, μέχρι την κοινωνική συνοχή της Ένωσης.
Προσεγγίζουμε την Προεδρία ως μια σημαντική ευκαιρία για να προχωρήσουμε σε περαιτέρω ευρωπαϊκή ολοκλήρωση σε ένα ευρύ φάσμα πολιτικών
Παράλληλα, δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση σε πολιτικές που αγγίζουν άμεσα την καθημερινότητα των Ευρωπαίων πολιτών, όπως η στέγαση, αλλά και η οικοδόμηση μιας Ένωσης που δεν αφήνει κανέναν πολίτη πίσω.
Σε αυτό το πλαίσιο, πρωτοβουλίες όπως η ευρωπαϊκή πολιτική για τα κρίσιμα φάρμακα - η οποία στοχεύει στη διασφάλιση της επάρκειας και της απρόσκοπτης πρόσβασης σε φαρμακευτικά σκευάσματα, όπως τα αντιβιοτικά, η ινσουλίνη και τα αναλγητικά - αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα ενίσχυσης της ανθεκτικότητας και της κοινωνικής διάστασης της Ένωσης, τα οποία ως Προεδρία προωθούμε.
Ουσιαστικά, προσεγγίζουμε την Προεδρία ως μια σημαντική ευκαιρία για να προχωρήσουμε σε περαιτέρω ευρωπαϊκή ολοκλήρωση σε ένα ευρύ φάσμα πολιτικών - από την ολοκλήρωση της κοινής αγοράς, μέχρι την Ένωση Ενέργειας και Υγείας.
Την ίδια στιγμή, επιδιώκουμε, μέσα από την Κυπριακή Προεδρία, να ενισχύσουμε περαιτέρω και τον ρόλο της Κύπρου, τόσο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και σε περιφερειακό επίπεδο.
Και μια άλλη εξίσου σημαντική πτυχή αφορά το Κυπριακό πρόβλημα: εδώ και τρεις μήνες, και για άλλους τρεις ακόμη, η καρδιά ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ένωσης κτυπά από το τελευταίο υπό κατοχή κράτος μέλος της. Αυτό δημιουργεί σε εθνικό επίπεδο, μια σημαντική ευκαιρία για ανάδειξη και διαφώτιση για το Κυπριακό ως ευρωπαϊκό ζήτημα, την οποία αξιοποιούμε συστηματικά μέσα από πολλές δράσεις της Προεδρίας μας.
Ενδεικτικά, αναφέρω την επίσκεψη της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Κολλεγίου των Επιτρόπων στην Πράσινη Γραμμή, στο πλαίσιο της καθιερωμένης επίσκεψής τους στην προεδρεύουσα χώρα, που προσέφερε τη δυνατότητα να δουν από κοντά τις συνέπειες της τουρκικής κατοχής επί ευρωπαϊκού εδάφους.
Η Κυπριακή Προεδρία εργάζεται λοιπόν για να αφήσει ουσιαστικό αποτύπωμα στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα, συμβάλλοντας στην προώθηση και διαμόρφωση των ευρωπαϊκών πολιτικών με απτό και θετικό αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών, ενισχύοντας παράλληλα τη θέση της Ένωσης στον κόσμο.
Οι προτεραιότητες της Κυπριακής Προεδρίας
Ποια είναι τα κύρια ζητήματα που καλείται να διαχειριστεί η χώρα μας κατά την Προεδρία της;
Το θεματολόγιο που καλείται να διαχειριστεί η Κυπριακή Προεδρία είναι ιδιαίτερα ευρύ και απαιτητικό, και αντανακλά τις πολλαπλές και σύνθετες προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στο επίκεντρο βρίσκονται ζητήματα ασφάλειας. Η ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας, αμυντικής ετοιμότητας και ασφάλειας της Ε.Ε. αποτελεί βασική προτεραιότητα, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη θαλάσσια και εσωτερική ασφάλεια, στην προστασία κρίσιμων υποδομών, καθώς και στην οικονομική και υδατική ασφάλεια.
Παράλληλα, η Ένωση καλείται να ενισχύσει την ανθεκτικότητά της έναντι υβριδικών απειλών, προασπίζοντας αποτελεσματικά τους δημοκρατικούς θεσμούς.
Κομβικό ζήτημα αποτελεί και το μεταναστευτικό – ως βασική πτυχή της ασφάλειας της Ένωσης - τόσο στην εσωτερική όσο και στην εξωτερική του διάσταση, με στόχο τη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης, αποτελεσματικής και ισορροπημένης ευρωπαϊκής πολιτικής.
Στο ίδιο πλαίσιο, προτεραιότητα αποτελεί και η καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, με έμφαση στη διακίνηση ναρκωτικών, την τρομοκρατία και τη ριζοσπαστικοποίηση. Άλλωστε υπό διαμόρφωση βρίσκεται και μια συνολική Στρατηγική Ασφάλειας της Ένωσης.
Στον τομέα της ανταγωνιστικότητας, η Κυπριακή Προεδρία διαπραγματεύεται πέραν των 20 νομοθετικών προτάσεων για τη μείωση της γραφειοκρατίας και την απλοποίηση των κανόνων για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, προωθώντας τις διαπραγματεύσεις για επτά «πακέτα απλοποίησης». Στόχος, όπως προανέφερα, είναι η ουσιαστική μείωση του διοικητικού άχθους, ιδιαίτερα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Οι προτάσεις αυτές εκτιμάται ότι θα οδηγήσουν σε εξοικονόμηση περίπου €15 δις ευρώ ετησίως σε διοικητικό κόστος ενισχύοντας έτσι την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ολοκλήρωση της Ενιαίας Αγοράς, στην προσέλκυση επενδύσεων και στην εμβάθυνση των κεφαλαιαγορών. Κεντρικής σημασίας είναι η ενεργειακή ασφάλεια, η πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, καθώς και η ενίσχυση της διασυνδεσιμότητας, ιδιαίτερα για τα νησιωτικά κράτη, μαζί με τη θωράκιση των αγροτικών και επισιτιστικών συστημάτων.
Εργαζόμαστε στενά με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία προχωρεί στην εκπόνηση της ευρωπαϊκής στρατηγικής για τα νησιά και τις παράκτιες περιοχές, και τέλος Ιουνίου, θα φιλοξενήσουμε στην Κύπρο συνέδριο υψηλού επιπέδου για την παρουσίαση της στρατηγικής, υπό την αιγίδα της Κυπριακής Προεδρίας και του Εκτελεστικού Αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη Συνοχή και τις Μεταρρυθμίσεις κ. Raffaele Fitto.
Στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής, η Κυπριακή Προεδρία, εργάζεται εντός του θεσμικού πλαισίου που καθορίζεται από τις Συνθήκες, για την προώθηση της διεύρυνσης της Ένωσης, της ενίσχυσης των σχέσεων με τη Νότια Γειτονία, τη Μέση Ανατολή και τις χώρες του Κόλπου, καθώς και με στρατηγικούς εταίρους όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, και το Ηνωμένο Βασίλειο. Παράλληλα, προωθείται μια ισχυρή, ανοικτή και βιώσιμη εμπορική πολιτική για την Ένωση.
Είναι σημαντικό ότι σε αυτή τη χρονική συγκυρία, και παρά τις αλλεπάλληλες προκλήσεις, το ευρωπαϊκό μοντέλο αποδεικνύεται ιδιαίτερα ισχυρό και ανθεκτικό. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, ως μια ενιαία αγορά σχεδόν μισού δισεκατομμυρίου πολιτών και το μεγαλύτερο οικονομικό και εμπορικό μπλοκ παγκοσμίως, λειτουργεί σε ένα ολοένα και πιο απρόβλεπτο διεθνές περιβάλλον, ως ο πλέον αξιόπιστος και προβλέψιμος εταίρος.
Η Κυπριακή Προεδρία καλείται να διαχειριστεί ένα από τα πιο κρίσιμα θεσμικά ζητήματα: τις διαπραγματεύσεις για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034
Την ίδια στιγμή, υπό τις παρούσες συνθήκες, η Ένωση καλείται να συνδυάσει τις αδιαπραγμάτευτες αρχές και αξίες της με την προάσπιση των στρατηγικών της συμφερόντων. Η εμπορική της πολιτική, βασισμένη στο διεθνές εμπορικό δίκαιο και στη δημιουργία ενός εκτεταμένου δικτύου εμπορικών συμφωνιών και συμμαχιών, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της ισορροπίας μεταξύ αρχών και συμφερόντων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίδεται και στα κοινωνικά ζητήματα, όπως το κράτος δικαίου, η προσιτή στέγαση, η αντιμετώπιση της παιδικής φτώχειας και η προστασία των παιδιών μας στο διαδίκτυο, τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, καθώς και η ενίσχυση της ευρωπαϊκής πολιτικής υγείας, περιλαμβανομένης της ψυχικής υγείας.
Η Κυπριακή Προεδρία καλείται, τέλος, να διαχειριστεί ένα από τα πιο κρίσιμα θεσμικά ζητήματα: τις διαπραγματεύσεις για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034, το οποίο θα καθορίσει τις στρατηγικές προτεραιότητες και τους πόρους της Ένωσης για τα επόμενα χρόνια.
Παρά τις προκλήσεις, που είναι πολλές, η Ευρωπαϊκή Ένωση αποδεικνύει διαχρονικά ότι μπορεί να παράγει αποτελέσματα και να μετατρέπει τις κρίσεις σε ευκαιρίες.
Υπό το φως των τρεχουσών γεωπολιτικών εξελίξεων, προκύπτει εκ νέου η ανάγκη η Ένωση να αξιοποιήσει τη δυναμική της αυτή: Να προχωρήσει αποφασιστικά προς μια πραγματική ενεργειακή Ένωση, όπως αποτυπώνεται και στις σημαντικές αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Μαρτίου για τις τιμές ενέργειας, αλλά και να ενισχύσει περαιτέρω τη συλλογική της ασφάλεια και άμυνα, να ολοκληρώσει την Ενιαία Αγορά και να θωρακίσει συνολικά την ανθεκτικότητά και κοινωνική συνοχή της.
Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η πραγματοποίηση του Άτυπου Συμβουλίου Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων στην Κύπρο, στις 23-24 Απριλίου, όπου οι ηγέτες θα κληθούν να συζητήσουν τις εξελίξεις στην περιοχή, ζητήματα ευρωπαϊκής ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένης της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής (άρθρο 42(7) της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση).
Σε συνέχεια της έμπρακτης αλληλεγγύης που επέδειξαν προς Κύπρο η Ελλάδα, Γαλλία, Ιταλία, Ολλανδία, Ισπανία, μετά το μεμονωμένο περιστατικό στη Βάση Ακρωτηρίου, η Κύπρος μαζί με άλλα κράτη μέλη έχουν αναδείξει την ανάγκη καθορισμού επιχειρησιακής εφαρμογής του άρθρου, εφόσον ενεργοποιηθεί από οποιοδήποτε κράτος μέλος.
Στο Άτυπο Συμβούλιο Αρχηγών στην Κύπρο θα συζητηθεί και το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, ενώ παράλληλα, προγραμματίζεται και ειδική Σύνοδος με τη συμμετοχή ηγετών της ευρύτερης περιοχής, υπό το φως των πρόσφατων εξελίξεων.
Μόνο μια πιο ανταγωνιστική Ευρώπη μπορεί να είναι μια πιο Αυτόνομη Ευρώπη
Ειδικότερα σε ό,τι αφορά τα ζητήματα οικονομίας και ανταγωνιστικότητας, ποιες είναι οι προτεραιότητες της Κυπριακής Προεδρίας;
Η Κύπρος θέτει στο επίκεντρο της Προεδρίας της ένα σαφές και στρατηγικό μήνυμα: Μόνο μια πιο ανταγωνιστική Ευρώπη μπορεί να είναι μια πιο Αυτόνομη Ευρώπη.
Δίνουμε λοιπόν προτεραιότητα στην ενίσχυση και εμβάθυνση της Ενιαίας Αγοράς, ώστε να αξιοποιηθεί πλήρως το δυναμικό της ως βασικός μοχλός ανάπτυξης, επενδύσεων και ανθεκτικότητας.
Παράλληλα, όπως προανέφερα, εστιάζουμε στην απλοποίηση της νομοθεσίας και στη μείωση του διοικητικού άχθους, ιδιαίτερα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Κεντρική προτεραιότητα αποτελεί, επίσης, η ενίσχυση της καινοτομίας και της τεχνολογικής ανάπτυξης. Σε ένα περιβάλλον έντονου γεωοικονομικού ανταγωνισμού και ραγδαίων τεχνολογικών εξελίξεων, η Ευρώπη οφείλει να επενδύσει στην έρευνα και καινοτομία, στην ψηφιακή κυριαρχία και στην αύξηση της παραγωγικότητας.
Η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση δεν αντιμετωπίζονται ως επιβαρύνσεις, αλλά ως ευκαιρίες για βιώσιμη ανάπτυξη και δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνουμε στην ενεργειακή και ψηφιακή αυτονομία της Ένωσης. Στη διαφοροποίηση προμηθευτών και οδεύσεων, στην εξασφάλιση προσιτών και προβλέψιμων τιμών ενέργειας, καθώς και στην ενίσχυση των διασυνδέσεων και των σύγχρονων υποδομών. Η ενεργειακή ασφάλεια είναι ταυτόχρονα οικονομικός και στρατηγικός στόχος.
Το διεθνές εμπόριο αποτελεί βασικό μοχλό ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας. Η Κυπριακή Προεδρία προωθεί ένα φιλόδοξο, ανοικτό και βιώσιμο εμπορικό πρόγραμμα, με στόχο τη διαφοροποίηση και τη διασφάλιση της πρόσβασης στις αγορές. Σε αυτό το πλαίσιο, δίδεται έμφαση σε συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου με εταίρους όπως η Αυστραλία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Ινδία, με παράλληλη αξιοποίηση του οικονομικού διαδρόμου ΙMEC ως στρατηγικού εργαλείου διασυνδεσιμότητας.
Την ίδια στιγμή, επιδιώκεται η ενίσχυση της διατλαντικής οικονομικής σχέσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες, με στόχο την ενίσχυση της προβλεψιμότητας και της εμπιστοσύνης στις αγορές.
Προωθείται κατά τη διάρκεια της Προεδρίας μας, η πρώτη ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή στρατηγική για τα νησιά και τις παράκτιες περιοχές
Παράλληλα, προωθούμε την οικονομική ασφάλεια, με έμφαση στην προστασία των εφοδιαστικών αλυσίδων, των κρίσιμων υποδομών και των ευαίσθητων τεχνολογιών, καθώς και στη μείωση των στρατηγικών εξαρτήσεων. Σημαντική είναι και η εμβάθυνση των κεφαλαιαγορών, ώστε να διευκολυνθεί η πρόσβαση σε χρηματοδότηση και να κινητοποιηθούν περισσότερα ιδιωτικά κεφάλαια για επενδύσεις.
Η ανταγωνιστικότητα, ωστόσο, πρέπει να αφορά όλες τις περιφέρειες της Ευρώπης. Από τα νησιά έως τις πιο απομακρυσμένες περιοχές, διασφαλίζοντας ισχυρή διασυνδεσιμότητα, βιώσιμη παραγωγή και ανθεκτικά γεωργικά και διατροφικά συστήματα. Στο πλαίσιο αυτό, προωθείται κατά τη διάρκεια της Προεδρίας μας, η πρώτη ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή στρατηγική για τα νησιά και τις παράκτιες περιοχές, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία θα παρουσιαστεί περί τα τέλη Ιουνίου στην Κύπρο, σε ένα υψηλού επιπέδου συνέδριο υπό την αιγίδα της Κυπριακής Προεδρίας και του Εκτελεστικού Αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη Συνοχή και τις Μεταρρυθμίσεις κ. Raffaele Fitto.
Η στρατηγική αυτή θα επιτρέψει την ουσιαστική ενσωμάτωση των ιδιαίτερων αναγκών και συνθηκών των νησιωτικών περιοχών στις ευρωπαϊκές πολιτικές και τα χρηματοδοτικά εργαλεία.
Συνολικός μας στόχος είναι μια Ευρώπη ισχυρή, τεχνολογικά πρωτοπόρα, με ισχυρή περιφερειακή συνοχή και ικανή να ενεργεί με αυτοπεποίθηση σε ένα περιβάλλον αυξανόμενου διεθνούς ανταγωνισμού.
Το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο και ο ρόλος της Λευκωσίας
Θεωρείτε ότι επί Κυπριακής Προεδρίας θα καταστεί εφικτή η κατάληξη στο νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο ; Κι αν ναι, τι θα σημαίνει αυτό για τη χώρα μας;
Αναμφίβολα το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο αποτελεί ένα από τους σημαντικότερους φακέλους, εάν όχι τον σημαντικότερο, που έχει «κληρονομήσει» και διαπραγματεύεται η Κυπριακή Προεδρία. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, το νέο ΠΔΠ θα αποτελέσει και ένα από τα θέματα συζήτησης σε επίπεδο ηγετών, στο Άτυπο Συμβούλιο Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων που θα πραγματοποιηθεί στην Κύπρο σε λίγες μέρες, στις 23-24 Απριλίου.
Το ΠΔΠ αποτελεί θεμελιώδη πυλώνα της λειτουργίας της Ένωσης, καθώς συνιστά το δημοσιονομικό εργαλείο, μέσω του οποίου η Ευρωπαϊκή Ένωση υλοποιεί τις πολιτικές της και προωθεί τους στρατηγικούς της στόχους και προτεραιότητες. Σε επίπεδο Ένωσης, αποτελεί έκφραση πολιτικής αλληλεγγύης και συλλογικής στρατηγικής των κρατών μελών.
Συνεπώς, η εξέλιξη και η κατάληξη των διαπραγματεύσεων επί του ΠΔΠ αποτελεί συλλογική ευθύνη όλων των κρατών μελών τα οποία καλούνται να συμβάλουν στην επίτευξη συγκλίσεων και συμβιβασμών, στη βάση λύσεων που ωφελούν τόσο τα κράτη μέλη όσο και την Ευρώπη στο σύνολό της.
Την ίδια στιγμή, η έγκαιρη επίτευξη συμφωνίας για τον εκάστοτε μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ένωσης είναι καθοριστικής σημασίας, καθώς διασφαλίζει την ομαλή μετάβαση μεταξύ των προγραμματικών περιόδων, αποφεύγοντας διακοπές στη χρηματοδότηση έργων σε τομείς στρατηγικής σημασίας και ενισχύοντας την πολιτική και οικονομική σταθερότητα και προβλεψιμότητα, εξασφαλίζοντας τη μακροπρόθεσμη χρηματοδοτική ικανότητα της Ένωσης.
Στόχος μας είναι μέχρι τον Ιούνιο του 2026, να παρουσιάσουμε ένα ώριμο και ολοκληρωμένο διαπραγματευτικό πακέτο για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο
Ο στόχος που έθεσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Δεκεμβρίου του 2025, αντικατοπτρίζοντας την πολιτική βούληση των ηγετών της Ε.Ε., είναι η επίτευξη συμφωνίας για το νέο ΠΔΠ έως το τέλος του 2026, ώστε να καταστεί δυνατή η έναρξη εφαρμογής των χρηματοδοτικών προγραμμάτων της νέας περιόδου 2028-2034, από την 1η Ιανουαρίου 2028.
Η Κυπριακή Προεδρία εργάζεται λοιπόν εντατικά, τόσο σε τεχνοκρατικό και σε πολιτικό επίπεδο, και στόχος μας είναι μέχρι τον Ιούνιο του 2026, να παρουσιάσουμε ένα ώριμο και ολοκληρωμένο διαπραγματευτικό πακέτο, που θα επιτρέψει την επίτευξη πολιτικής συμφωνίας έως το τέλος του 2026. Η Ιρλανδική Προεδρία θα συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις από το σημείο που θα παραδώσουμε, για την επίτευξη του στόχου που τέθηκε από Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Είναι γεγονός ότι οι μέχρι στιγμής συζητήσεις στο Συμβούλιο έχουν αναδείξει σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των κρατών μελών, σε αρκετές από τις βασικές παραμέτρους του νέου ΠΔΠ.
Ως Κυπριακή Προεδρία, λειτουργούμε ως έντιμος διαμεσολαβητής, διαμορφώνοντας συμβιβαστικές προτάσεις, διευκολύνοντας τον ανοικτό και εποικοδομητικό διάλογο με τους θεσμούς και με όλα τα κράτη μέλη, και επιδιώκοντας τη διαμόρφωση των αναγκαίων συγκλίσεων.
Στόχος μας είναι ένας προϋπολογισμός που να ανταποκρίνεται ισόρροπα στις υφιστάμενες και νέες στρατηγικές προτεραιότητες της Ε.Ε., λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες και προκλήσεις όλων των κρατών μελών και περιφερειών της Ένωσης.
Κεντρική κοινωνική προτεραιότητα η στέγαση
Ένα από τα πιο σοβαρά ζητήματα που απασχολούν τους Ευρωπαίους είναι το θέμα της στέγης, γεγονός που οδήγησε στην ετοιμασία ενός φιλόδοξου Ευρωπαϊκού Σχεδίου Προσιτής Στέγασης. Τι μέτρα περιλαμβάνει αυτό το Σχέδιο και τι ρόλο καλείται να διαδραματίσει η Κυπριακή Προεδρία για εφαρμογή του;
Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι η Κυπριακή Προεδρία είναι η πρώτη που έθεσε τη στέγαση ως κεντρική κοινωνική προτεραιότητα, αναγνωρίζοντας τη σημασία της για τους πολίτες και την κοινωνική συνοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και τη σύνδεσή της με την ανταγωνιστικότητα
Η προσιτή στέγαση αναδεικνύεται πλέον σε μείζον κοινωνικό ζήτημα σε ευρωπαϊκό επίπεδο και αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο ως θεμελιώδες κοινωνικό δικαίωμα, με άμεσες επιπτώσεις στην κοινωνική συνοχή, τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη δημογραφική ισορροπία. Οι αυξανόμενες πιέσεις στην αγορά κατοικίας, ιδιαίτερα για τους νέους, τους εργαζόμενους με μεσαία εισοδήματα και τις ευάλωτες ομάδες, έχουν οδηγήσει σε εντατικοποίηση της συζήτησης σε επίπεδο Ε.Ε.
- Διαβάστε ακόμη Παρουσιάστηκε το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για Προσιτή Στέγαση - Οι 10 δράσεις που ανακοίνωσε η Κομισιόν
Στο πλαίσιο αυτό, παρουσιάστηκε το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Προσιτή Στέγαση, το οποίο σηματοδοτεί τη μετάβαση προς μια πιο συντονισμένη ευρωπαϊκή προσέγγιση, με πλήρη σεβασμό στις εθνικές αρμοδιότητες. Το Σχέδιο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, μέτρα, για την ενίσχυση της προσφοράς προσιτών κατοικιών, την επιτάχυνση και απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης, την καλύτερη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, καθώς και την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση πιέσεων σε περιοχές με έντονα στεγαστικά προβλήματα.
Παρόλο που η στεγαστική πολιτική παραμένει πρωτίστως εθνική αρμοδιότητα, η Ε.Ε. αναγνωρίζει πλέον τη σημασία της και αναπτύσσει σταδιακά ένα πιο συνεκτικό πλαίσιο πολιτικής.
Στην Κύπρο, η Κυβέρνηση Χριστοδουλίδη έχει θέσει το στεγαστικό ψηλά στις προτεραιότητές της, υλοποιόντας σημαντικές στοχευμένες πολιτικές και σχέδια για ενίσχυση της πρόσβασης σε προσιτή κατοικία. Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη παρουσιάζουν κοινά χαρακτηριστικά, που καθιστούν την ευρωπαϊκή συνεργασία ιδιαίτερα σημαντική.
Κατά την πρόσφατη άτυπη τηλεδιάσκεψη των αρμόδιων Υπουργών για τη στέγαση, διαπιστώθηκε ευρεία σύγκλιση ως προς την ανάγκη συντονισμένης δράσης. Η Κυπριακή Προεδρία αξιοποιεί και ενισχύει αυτή τη δυναμική, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση κοινών γραμμών σε πολιτικό επίπεδο.
Η προσιτή κατοικία δεν είναι προνόμιο. Είναι προϋπόθεση αξιοπρέπειας, κοινωνικής σταθερότητας και βιώσιμης προοπτικής για τις επόμενες γενιές
Η Άτυπη Υπουργική Συνάντηση για τη Στέγαση που θα πραγματοποιηθεί στην Κύπρο τον Μάιο, θα προσφέρει την ευκαιρία για ουσιαστικό διάλογο, για τον καθορισμό των επόμενων βημάτων.
Επιπλέον, αναμένεται τους προσεχείς μήνες η παρουσίαση περαιτέρω πρωτοβουλιών από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ιδίως σε ζητήματα που αφορούν τις βραχυχρόνιες μισθώσεις και την ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών, μεταξύ άλλων και μέσω της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για την Κατασκευή Κατοικιών, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Σχεδίου για την Προσιτή Στέγαση.
Η προσιτή κατοικία δεν είναι προνόμιο. Είναι προϋπόθεση αξιοπρέπειας, κοινωνικής σταθερότητας και βιώσιμης προοπτικής για τις επόμενες γενιές. Μέσα από αυτή την προσέγγιση η Κυπριακή Προεδρία έχει αναδείξει τη στέγαση ως ένα από τα πλέον σημαντικά κοινωνικά ζητήματα που προωθεί και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
