H μελλοντική ανταγωνιστικότητα της Ε.Ε. θα εξαρτηθεί από επενδύσεις στη γνώση, το ανθρώπινο δυναμικό και τις στρατηγικές τεχνολογίες, δήλωσε την Παρασκευή ο Υφυπουργός Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής, Νικόδημος Δαμιανού.
Ο κ. Δαμιανού μιλούσε σε συνέντευξη Τύπου μετά την ολοκλήρωση των εργασιών του Συμβουλίου Ανταγωνιστικότητας (Έρευνα) της ΕΕ, στις Βρυξέλλες, το οποίο είχε ως κύρια ζητήματα την πορεία του προγράμματος «Ορίζοντας Ευρώπη», την επιστημονική διπλωματία και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής έρευνας.
Ο Υφυπουργός ανέφερε ότι επρόκειτο για παραγωγική συνεδρίαση, υπογραμμίζοντας ότι ήταν το τελευταίο Συμβούλιο στον τομέα της έρευνας υπό την Κυπριακή Προεδρία.
Ο κ. Δαμιανού σημείωσε ότι η σημερινή ατζέντα αντικατοπτρίζει τις βασικές προτεραιότητες της Προεδρίας που αφορούν την ανταγωνιστικότητα, τη γνώση και την καινοτομία στην ΕΕ.
Σε ό,τι αφορά το πρόγραμμα «Ορίζοντας Ευρώπη», ο Υφυπουργός δήλωσε ότι έχει σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος στις διαπραγματεύσεις υπό τη Δανική και την Κυπριακή Προεδρία, με τα περισσότερα τεχνικά ζητήματα να έχουν σταθεροποιηθεί. Πρόσθεσε ότι η σημερινή ανταλλαγή απόψεων παρείχε πολιτική καθοδήγηση για τα εναπομείναντα ζητήματα, όπως η ευθυγράμμιση με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας, οι ευρωπαϊκές συμπράξεις, η διεύρυνση της συμμετοχής και η συνεργατική έρευνα και καινοτομία.
Ο κ. Δαμιανού υπογράμμισε την ανάγκη επιτάχυνσης των διαδικασιών, ώστε να υπάρξει έγκαιρη συμφωνία και να αποφευχθεί η αβεβαιότητα στους ερευνητές, καινοτόμους και στη βιομηχανία, με στόχο την ομαλή έναρξη του προγράμματος το 2028. Επισήμανε ότι η προβλεψιμότητα πρέπει να διασφαλιστεί, ώστε να κατοχυρωθεί η έγκαιρη υιοθέτηση του προγράμματος το 2028.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η Κυπριακή Προεδρία θα συνεχίσει τις εργασίες με στόχο την επίτευξη μερικής γενικής προσέγγισης εντός της θητείας της, ενώ εξέφρασε την προσδοκία η πρόοδος να συνεχιστεί και υπό την επόμενη Ιρλανδική Προεδρία.
Εξήγησε ότι το πρόγραμμα «Ορίζοντας Ευρώπη», αφορά τους ανθρώπους, δηλαδή τους ερευνητές, καινοτόμους και επιχειρήσεις σε όλη την Ευρώπη που χρειάζονται σταθερή, προβλέψιμη και φιλόδοξη στήριξη για την επιστήμη και την καινοτομία.
Σύσταση για την επιστημονική διπλωματία
Ο Υφυπουργός δήλωσε ότι εγκρίθηκε Σύσταση του Συμβουλίου για την επιστημονική διπλωματία, που αποσκοπεί στην ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας στην έρευνα και στην προώθηση μίας πιο συντονισμένης ευρωπαϊκής προσέγγισης, σε συνθήκες αυξημένου γεωπολιτικού ανταγωνισμού στην επιστήμη και την τεχνολογία.
Τόνισε επίσης ότι το εν λόγω πλαίσιο θα αξιοποιεί την επιστήμη και την καινοτομία ως εργαλείο για την προώθηση των ευρωπαϊκών αξιών, των στρατηγικών συμφερόντων και της τεχνολογικής κυριαρχίας, διασφαλίζοντας παράλληλα την ασφάλεια της έρευνας.
Πρόσθεσε ότι η Σύσταση στέλνει ένα σαφές πολιτικό μήνυμα, πως η Ευρώπη θα χρησιμοποιήσει την επιστήμη και την καινοτομία όχι μόνο για να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της, αλλά και για να στηρίξει τη σταθερότητα, τον διάλογο και τις διεθνείς συνεργασίες βασισμένες σε κανόνες.
Το γεγονός αυτό, συνέχισε, ευθυγραμμίζεται με το γενικό μότο της Προεδρίας «Μία αυτόνομη Ένωση, ανοιχτή στον κόσμο», εξωστρεφής και όχι εσωστρεφής. «Η εφαρμογή πλέον γίνεται προτεραιότητα, μαζί με τα κράτη μέλη, την Κομισιόν και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, ώστε το πλαίσιο να μετατραπεί σε συγκεκριμένες δράσεις», συμπλήρωσε.
Κλείνοντας, ο Υφυπουργός ανέφερε ότι οι συζητήσεις επιβεβαίωσαν την κοινή δέσμευση των κρατών μελών για ενίσχυση της ευρωπαϊκής ηγεσίας στην έρευνα και την καινοτομία, σημειώνοντας ότι η μελλοντική ανταγωνιστικότητα της ΕΕ θα εξαρτηθεί από επενδύσεις στη γνώση, το ανθρώπινο δυναμικό και τις στρατηγικές τεχνολογίες.
Σε ερώτηση σχετικά με το Ισραήλ και τη συμμετοχή του σε ευρωπαϊκά ερευνητικά προγράμματα, φέροντας ως παράδειγμα πανεπιστημιακά ιδρύματα, ο Υφυπουργός ανέφερε ότι δεν αφορά και δεν περιορίζει γεωγραφίες ή εθνικότητες, διευκρινίζοντας ότι δεν πρόκειται για μηχανισμό αποκλεισμών, αλλά για εργαλείο ενίσχυσης της διεθνούς συνεργασίας στην έρευνα και την καινοτομία.
Η θέση του Υφυπουργού, ευθυγραμμίστηκε με την Επίτροπο Νεοφυών Επιχειρήσεων, Έρευνας και Καινοτομίας, Εκατερίνα Ζαχάριεβα.
Επιτεύχθηκε πρόοδος στις διαπραγματεύσεις για το «Ορίζοντας Ευρώπη»
Από την πλευρά της, η Επίτροπος Νεοφυών Επιχειρήσεων, Έρευνας και Καινοτομίας, Εκατερίνα Ζαχάριεβα, δήλωσε ότι οι δύο βασικές προτεραιότητες της συνεδρίασης ήταν το επόμενο πρόγραμμα «Ορίζοντας Ευρώπη» και η επιστημονική διπλωματία, Αναφερόμενη στο πρόγραμμα, σημείωσε ότι έχει επιτευχθεί πρόοδος στις διαπραγματεύσεις και ότι το μεγαλύτερο μέρος του κειμένου συγκεντρώνει τη γενική στήριξη των κρατών μελών.
Επισήμανε ότι οι Υπουργοί έδωσαν σαφή εντολή για συνέχιση των εργασιών με στόχο την επίτευξη μερικής γενικής προσέγγισης κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας, προσθέτοντας ότι η Κομισιόν είναι έτοιμη να στηρίξει τη διαδικασία. Υπογράμμισε επίσης τη σημασία του χρονοδιαγράμματος, ώστε το νέο πρόγραμμα να τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2028.
Σε σχέση με το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο επιστημονικής διπλωματίας, η Επίτροπος ανέφερε ότι η υιοθέτησή του πραγματοποιήθηκε τρεις μήνες μετά την παρουσίαση της πρότασης της Κομισιόν, σημειώνοντας ότι βασίζεται στην αρχή πως η επιστήμη παραμένει πεδίο διεθνούς συνεργασίας ακόμη και σε περιόδους γεωπολιτικών εντάσεων.
Η κ. Ζαχαρίεβα υπογράμμισε ότι η Ευρώπη αποτελεί πόλο έλξης για την έρευνα και την καινοτομία, συνδυάζοντας αριστεία, ελευθερία επιστημονικής έρευνας και σταθερούς κανόνες, προσθέτοντας ότι το νέο πλαίσιο θα επιτρέψει στην ΕΕ να αξιοποιήσει πιο στρατηγικά τα πλεονεκτήματά της στη διεθνή σκηνή.
Σημειώνεται ότι το Συμβούλιο συνεχίζει τις εργασίες του και στον τομέα του διαστήματος, με την ολοκλήρωση της συνεδρίασης να αναμένεται το απόγευμα της Παρασκευής.
