20 και βάλε χρόνια μετά, στον χώρο εργασίας, μπορώ άνετα να κάνω αναδρομή για το πριν και το μετά… δηλαδή από το τα early zeros μέχρι σήμερα είναι κάτι σαν την μετάβαση από την μεταπολεμική περίοδο (Β Παγκόσμιος) στο Woodstock του 1969 ή αλλιώς από το Nokia Banana στο iPhone17. Επί της ουσίας την τελευταία 20ετία σε global επίπεδο, ο κόσμος της εργασίας – εργαζόμενοι έχουν αλλάξει ριζικά.
Η Κύπρος δεν μπορεί να αποτελεί εξαίρεση. Η είσοδος νέων γενεών στην αγορά εργασίας, οι τεχνολογικές εξελίξεις και οι κοινωνικοοικονομικές συνθήκες έχουν επαναπροσδιορίσει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη δουλειά, τη δέσμευση και τη διοίκηση ανθρώπινου δυναμικού. Για τους οργανισμούς και για τα ΜΜΕ η πρόκληση είναι διπλή: προσαρμογή χωρίς απώλεια της επιχειρησιακής πειθαρχίας.
Και εξηγώ… σε παγκόσμιο επίπεδο, έρευνες οργανισμών όπως η Gallup Analytics, PWC και Deloitte δείχνουν ότι οι νεότερες γενιές εργαζομένων και ειδικότερα η Gen Z, δίνουν προτεραιότητα στην ευελιξία, την προσωπική ισορροπία και το νόημα της εργασίας. Δεν βλέπουν τη δουλειά ως κεντρικό άξονα της ζωής τους, αλλά ως ένα μέρος της. Αυτή η αντίληψη, αν και κατανοητή στο σύγχρονο περιβάλλον, έρχεται συχνά σε σύγκρουση με τις ανάγκες βιωσιμότητας και απόδοσης των επιχειρήσεων. Ας μην μιλήσω για το πως βρήκαμε την αγορά εργασίας στις αρχές του 2000. Ας κρατήσουμε μόνο ότι η δουλειά ήταν καλώς ή κακώς κεντρικός άξονας της ζωής μας και αυτό αφορούσε όλους!
Στην Κύπρο όμως, η κατάσταση παρουσιάζει επιπρόσθετες ιδιαιτερότητες. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται το φαινόμενο νεότεροι εργαζόμενοι να επιδιώκουν λιγότερες ώρες εργασίας με υψηλότερες απολαβές, την ώρα που δεν αποδέχονται εύκολα παρατηρήσεις ή συστάσεις ως επακόλουθο να εγκαταλείπουν θέσεις εργασίας χωρίς δεύτερη σκέψη. Σε πολλές περιπτώσεις, αυτό ενισχύεται από τη στήριξη της οικογένειας, η οποία λειτουργεί ως δίχτυ ασφαλείας. Άρα, τα κλείνω και φεύγω, πάω στη μάμμα μου, τα έχω πληρωμένα όλα ρεύμα, νερό, internet… να μου κάμνει τζαι κόρνφλεϊκς το πρωί με γάλα καρύδας και ΑΝΤΕ ΓΕΙΑ! Πέραν της πλάκας, το αποτέλεσμα είναι μια αγορά εργασίας με μειωμένη αντοχή στην πίεση και περιορισμένη επαγγελματική ανθεκτικότητα λόγω των καλομαθημένων GEN Z. No hard feeling guys.
Από την άλλη πλευρά, οι παλαιότεροι εργαζόμενοι –άνθρωποι που έχτισαν καριέρες σε πιο απαιτητικές εποχές– εκτιμώ ότι αισθάνονται συχνά αδικημένοι. Έχουν μάθει να λειτουργούν με πειθαρχία, ιεραρχία και σαφείς κανόνες. Για τη διοίκηση, το ζητούμενο δεν είναι να ευνοήσει τη μία γενιά εις βάρος της άλλης, αλλά να διαμορφώσει ένα πλαίσιο δικαιοσύνης, σαφήνειας και κοινού στόχου. Δεν λέω, καλό το work from home… αλλά καλώς ή κακώς είμαι σε θέση να γνωρίζω ότι σε κάποιες περιπτώσεις το work from home γίνεται καναπές και Netflix.
Οι σύγχρονες προσεγγίσεις HR μιλούν για «adaptive management» και «generational intelligence». Αυτό δεν σημαίνει ανοχή σε χαμηλή απόδοση ή έλλειψη επαγγελματισμού. Σημαίνει ξεκάθαρες προσδοκίες, διαφανή KPIs και συνεχή ανατροφοδότηση. Οι νέοι εργαζόμενοι χρειάζονται καθοδήγηση, όχι ασυλία. Χρειάζονται πλαίσιο, όχι εξαίρεση. Εξάλλου business is business!
Από τη μια, ως διοικητικά στελέχη, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι οι εποχές έχουν αλλάξει, χωρίς όμως να ξεχνάμε ότι η δουλειά παραμένει δουλειά. Οι εταιρικοί στόχοι, η ποιότητα, η συνέπεια και η βιωσιμότητα δεν είναι διαπραγματεύσιμες αξίες. Η πρόκληση δεν είναι να γίνουμε πιο ανεκτικοί εις βάρος της απόδοσης, αλλά πιο ξεκάθαροι, πιο δίκαιοι και πιο στρατηγικοί.
Η επιτυχία του σύγχρονου management θα κριθεί από την ικανότητά μας να γεφυρώσουμε γενιές, όχι να τις χαϊδέψουμε ή να τις τιμωρήσουμε. Να δημιουργήσουμε κουλτούρα ευθύνης, όπου η ευελιξία συνυπάρχει με την απαίτηση και ο σεβασμός με την αξιολόγηση. Γιατί, τελικά, οι οργανισμοί που αντέχουν στον χρόνο είναι αυτοί που εξελίσσονται χωρίς να χάνουν τον πυρήνα τους.
Υ.Γ. Μέχρι τότε αποφεύγετε να βάζετε σε θέσεις κλειδιά τους “δικούς” σας ανθρώπους #cygovernment
*Διευθυντής Ραδιοφωνικού Τομέα ALPHA Κύπρου / Επικοινωνιολόγος
