Την ώρα που η επιχειρηματική κοινότητα αναζητεί ταχύτητα και αποτελεσματικότητα, η Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων και Πρόεδρος του Δημοκρατικού Συναγερμού, Αννίτα Δημητρίου – στη συνέντευξή της με αφορμή τα 20χρονα του περιοδικού IN Business - συμφωνεί ότι η γραφειοκρατία φρενάρει την ανάπτυξη και υπονομεύει την καινοτομία. Άλλωστε όπως δηλώνει, πρώτιστος στόχος είναι να κρατήσουμε την πολιτική και οικονομική σταθερότητα στον τόπο. Κατά την ίδια, η άμεση απλοποίηση διαδικασιών και ο ψηφιακός μετασχηματισμός της δημόσιας διοίκησης είναι μονόδρομος για την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και τη δημιουργία ενός προβλέψιμου φορολογικού και επενδυτικού περιβάλλοντος. Η συζήτηση στρέφεται ακολούθως στις αλλαγές που απαιτεί το επιχειρηματικό περιβάλλον, στον λαϊκισμό, στη φορολογία των τραπεζών, αλλά και στα όρια της κρατικής πολιτικής όταν αυτή αγνοεί τις πραγματικές ανάγκες της οικονομίας.
Κυρία Πρόεδρε, έχετε μιλήσει για ανάγκη θεσμικής ενίσχυσης της Βουλής. Ποια είναι σήμερα η πιο επείγουσα μεταρρύθμιση που χρειάζεται το Κοινοβούλιο;
Τα τελευταία χρόνια δώσαμε έμφαση στην ενίσχυση της αυτονομίας της Βουλής ως μιας διακριτής συνταγματικής εξουσίας. Διασφαλίσαμε τη διοικητική και οικονομική αυτοτέλειά της, έτσι ώστε ως θεσμός να εξασκεί τις αρμοδιότητες του ελεύθερα και ταυτόχρονα να ελέγχει αποτελεσματικά την εσωτερική του λειτουργία. Διαφυλάξαμε επίσης την πλήρη ελευθερία των μελών της Βουλής κατά την ενάσκηση των κοινοβουλευτικών τους καθηκόντων, έτσι ώστε απερίσπαστοι να πραγματώνουν τόσο τη νομοθετική τους εργασία όσο και τον κοινοβουλευτικό έλεγχο.
Μια σημαντική μεταρρύθμιση για την οποία εργαζόμαστε αυτή την περίοδο αφορά στην αναθεώρηση και στον εκσυγχρονισμό του κανονισμού της Βουλής. Επεξεργαζόμαστε προτάσεις που έχουν κατατεθεί στην αρμόδια επιτροπή για μια σειρά από ζητήματα, όπως είναι για παράδειγμα η διαδικασία εκλογής Προέδρου της Βουλής και η δημοσιότητα των συνεδριάσεων των κοινοβουλευτικών επιτροπών.
Το IN Business συμπληρώνει 20 χρόνια ζωής και προβολής των κυπριακών επιχειρήσεων, πλείστες εκ των οποίων επισημαίνουν ότι η γραφειοκρατία φρενάρει την ανάπτυξη. Γιατί, ενώ υπάρχει πολιτική βούληση, τίποτε δεν εφαρμόζεται με την ταχύτητα που χρειάζεται η αγορά;
Καταρχάς να ευχηθούμε στο IN Business να συνεχίσει το ίδιο δυναμικά και δημιουργικά να στηρίζει το επιχειρείν. Η γραφειοκρατία όντως φρενάρει την ανάπτυξη, αποθαρρύνει την επιχειρηματικότητα, καθυστερεί επενδύσεις και υπονομεύει την καινοτομία. Χρειάζεται άμεση απλοποίηση διαδικασιών, περισσότερη διαφάνεια και αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων, ώστε η κρατική μηχανή να γίνει μοχλός ανάπτυξης και όχι εμπόδιο. Μέρος της γραφειοκρατίας είναι γνωστό ότι οφείλεται συν τοις άλλοις σε πολλές ευρωπαϊκές οδηγίες και κανονισμούς. Δεν είναι τυχαίο ότι και η ίδια η ΕΕ έχει θέσει ως στόχο την απλοποίηση των κανονισμών της. Για να πετύχουμε δραστικά αποτελέσματα πρέπει όντως να προχωρήσουμε αποφασιστικά στον ψηφιακό μετασχηματισμό. Έχουμε μείνει πίσω σε σύγκριση με άλλα κράτη - μέλη, κάτι που εξηγεί και την περισσότερη γραφειοκρατία στην Κύπρο.
Ο Δημοκρατικός Συναγερμός ήταν πάντοτε pro-business. Έχετε μάλιστα μιλήσει για την ανάγκη ολοκληρωμένης εθνικής στρατηγικής για την επιχειρηματικότητα. Ποια πρέπει να είναι τα επόμενα βήματα;
Η αναβάθμιση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος συνιστά βασικό πυλώνα για τη διασφάλιση βιώσιμης ανάπτυξης, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την ενδυνάμωση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας. Ο Δημοκρατικός Συναγερμός πιστεύει στην ανοικτή αγορά ως βασικό μοχλό ανάπτυξης και ευημερίας, αναγνωρίζοντας ότι επαγγελματίες, μικρομεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις αποτελούν διαχρονικά την κινητήρια δύναμη της οικονομίας μας. Χρειάζεται συνεπώς η μείωση των ρυθμιστικών επιβαρύνσεων έτσι ώστε να ενισχυθεί ο υγιής ανταγωνισμός στις αγορές αγαθών και υπηρεσιών. Ο διοικητικός φόρτος και οι πολλές απαιτήσεις περιορίζουν αδικαιολόγητα τον αριθμό των επιχειρήσεων στις αγορές.
Τι άλλο επιβάλλεται να συμπεριλαμβάνει μια εθνική στρατηγική για την επιχειρηματικότητα;
Επιβάλλεται να συμπεριληφθούν πολιτικές για μείωση της γραφειοκρατίας, απλοποίηση διαδικασιών για γρηγορότερη επίλυση εμπορικών διαφορών κι ένα προβλέψιμο και ευνοϊκό φορολογικό περιβάλλον. Σε ό,τι αφορά το τελευταίο δώσαμε ιδιαίτερη έμφαση σε πολλές πρόνοιες της φορολογικής μεταρρύθμισης. Χρειάζεται βεβαίως κι ένα υγιές τραπεζικό σύστημα για τη χρηματοδότηση του επιχειρηματικού τομέα.
Συμφωνείτε με την άποψη ότι η Κύπρος έχει φοβική πολιτική κουλτούρα που εμποδίζει τις ριζικές μεταρρυθμίσεις, ιδιαίτερα στον οικονομικό τομέα;
Εάν υπάρχει φοβική πολιτική κουλτούρα στην Κύπρο, αυτή σίγουρα δεν αφορά τον Δημοκρατικό Συναγερμό. Όσο κυβερνούσαμε είχαμε προχωρήσει αποφασιστικά και αποτελεσματικά σε μεγάλες μεταρρυθμίσεις που ωφέλησαν την κοινωνία. Από τη δημόσια υπηρεσία και το ΓεΣΥ, μέχρι την κοινωνική πρόνοια, την τοπική αυτοδιοίκηση και το δικαστικό σύστημα. Τις περισσότερες φορές ξεκινήσαμε μόνοι, αλλά σύντομα βρήκαμε συνοδοιπόρους. Όσο ο ΔΗΣΥ παραμένει ισχυρός και πρωταγωνιστής η Κύπρος μπορεί να συνεχίζει στις σωστές ράγες. Και αυτό είναι το μεγάλο διακύβευμα για τον τόπο και για τους πολίτες. Απαιτείται, ωστόσο, πολιτική και κοινωνική πλειοψηφία.
Ποια είναι η άποψή σας για τη φορολόγηση των κερδών των τραπεζών; Μπορεί να λειτουργήσει προς όφελος της κοινωνίας ή εγκυμονεί κινδύνους για τη σταθερότητα;
Η φορολόγηση των λεγόμενων «υπερκερδών» είναι μια απλοϊκή και λαϊκίστικη προσέγγιση. Εμείς λέμε καμία νέα φορολογία και καταψηφίσαμε την πρόταση του ΑΚΕΛ, την οποία στήριξε και το ΕΛΑΜ, γιατί στην ουσία ζημιώνει τους πολίτες. Το τελικό κόστος απλώς θα μετακυλιόταν στους δανειολήπτες και τους καταθέτες. Όπου και να εισαχθεί μια νέα φορολογία, το κόστος θα μεταφερθεί στους ανυποψίαστους πολίτες. Πρόκειται για μια πολιτική η οποία στα λόγια κερδίζει τις εντυπώσεις, αλλά στην πράξη πλήττει την οικονομία, τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Άλλωστε είναι αδόκιμο και επικίνδυνο, σε μια χώρα της Ευρωζώνης, η Βουλή να παραγνωρίζει τη δεδομένη διαφωνία των αρμοδίων Αρχών για κρίσιμα θέματα δημοσιονομικής πολιτικής.
Συχνά στέλνετε αυστηρά μηνύματα προς την Κυβέρνηση. Ποιο είναι το λάθος που συνεχίζει να επαναλαμβάνει το κράτος στην οικονομική του πολιτική;
Το λάθος που επαναλαμβάνεται και το πρώτο που πρέπει να αλλάξει είναι ο προσανατολισμός στον οποίο επιμένει η Κυβέρνηση: να δίνει περισσ΄ποτερα σε αυτούς που έχουν λιγότερη ανάγκη, αντί περισσότερα στους χαμηλόμισθους. Αυτή η τακτική διευρύνει το χάσμα μεταξύ κοινωνικών ομάδων και δημιουργεί δικαιολογημένα το αίσθημα της αδικίας και της εγκατάλειψης από το κράτος. Με αυτό τον προσανατολισμό έχουν διογκωθεί οι ανελαστικές δαπάνες και το κρατικό μισθολόγιο, παραγνωρίζοντας τις δημόσιες επενδύσεις και τη στοχευμένη κοινωνική πολιτική.
Τι χρειάζεται, λοιπόν, να γίνει;
Χρειάζεται να έχουμε περισσότερα μέτρα ουσίας παρά εντυπωσιασμού. Χρειάζεται μεγαλύτερη αποφασιστικότητα και λιγότερη ατολμία στη λήψη κρίσιμων αποφάσεων. Κι εμείς είμαστε έτοιμοι να βάλουμε πλάτες και να στηρίξουμε τέτοιες αποφάσεις, όπως για παράδειγμα την ηλεκτρική διασύνδεση. Και με πολιτικό κόστος, όπως έπραττε πάντα ο ΔΗΣΥ.
Πώς διαχειρίζεστε πρακτικά και ηθικά τη συνύπαρξη του θεσμικού σας ρόλου και της κομματικής ηγεσίας; Υπάρχουν στιγμές σύγκρουσης;
Υπάρχει σίγουρα μεγαλύτερο βάρος και φόρτος εργασίας όταν συνδυάζεται ο θεσμικός ρόλος με την κομματική ηγεσία, αλλά δεν είναι κάτι πρωτόγνωρο και στο παρελθόν υπήρξαν Πρόεδροι της Βουλής που ήταν ταυτόχρονα αρχηγοί κομμάτων.
Αυτό απαιτεί διαρκή επίγνωση των ορίων και απόλυτη προσήλωση στις αρχές της αμεροληψίας. Πρακτικά σημαίνει σαφή διαχωρισμό ρόλων: όταν ενεργώ ως Πρόεδρος της Βουλής προέχει η θεσμική ουδετερότητα και ο σεβασμός προς όλα τα κόμματα.
Μπαίνοντας στο 2026, ποιο είναι το στοίχημά σας, ως πολιτικού, για τους επόμενους 12 μήνες;
Πρώτιστος στόχος είναι να κρατήσουμε την πολιτική και οικονομική σταθερότητα στον τόπο, για να μπορούμε να υπερασπιστούμε τα εθνικά μας συμφέροντα αποτελεσματικά και με αυτοπεποίθηση. Να σταθούμε ανάχωμα σε όλον αυτό τον φανατισμό και την τοξικότητα που διαχέεται και διαβρώνει την κοινωνία, να μην αφήσουμε να συμπαρασύρει και να ισοπεδώσει ό,τι με κόπο κερδίσαμε. Εάν αυτά επιτευχθούν τότε θα μπορούμε να διεκδικούμε, στη βάση των δικών μας προτεραιοτήτων, την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, τη στήριξη της μεσαίας τάξης και των ευάλωτων ομάδων και την κοινωνική συνοχή. Τίποτα ωστόσο δεν είναι δεδομένο. Κι είναι εδώ που χρειαζόμαστε ένα δυνατό Δημοκρατικό Συναγερμό, για να μην έχουμε πισωγυρίσματα και οπισθοδρόμηση. Σε προσωπικό επίπεδο το στοίχημα είναι το ίδιο: να παραμείνω ωφέλιμη για τον τόπο, κοντά στους πολίτες, να ακούω, να κτίζω εμπιστοσύνη και να συμβάλλω σε μια Κύπρο πιο δυνατή, πιο δίκαιη και πιο αισιόδοξη.
