Για άλλη μια χρονιά, το Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΙδΕΚ) αναδεικνύει και επιβραβεύει την καινοτομία και την ερευνητική αριστεία στην Κύπρο μέσα από τα Κυπριακά Βραβεία Έρευνας 2025 του ΙδΕΚ. Με τον θεσμό να αποτελεί σημείο αναφοράς για την επιχειρηματική και επιστημονική κοινότητα, ο πρόεδρος του ΙδΕΚ, Δημήτρης Σκουρίδης, μιλά για τη σημασία και τη συμβολή του στην ενίσχυση της έρευνας και της ανάπτυξης, τον ρόλο της καινοτομίας στην οικονομία, αλλά και τις προοπτικές της υπό το πρίσμα των σχετικών κυπριακών διακρίσεων.
Ποια η σημασία των Κυπριακών Βραβείων Έρευνας του ΙδΕΚ;
Τα Βραβεία Έρευνας του ΙδΕΚ είναι ένας θεσμός που, εδώ και δύο δεκαετίες, αναδεικνύει ανθρώπους που κάνουν έρευνα υψηλού επιπέδου στην Κύπρο και δημιουργούν διεθνή αντίκτυπο. Για εμάς στο ΙδΕΚ, η αναγνώριση της αριστείας δεν είναι αυτοσκοπός. Είναι ένας τρόπος να δείξουμε ότι η επένδυση στους ανθρώπους αποδίδει και να δημιουργήσουμε πρότυπα για την επόμενη γενιά. Το μήνυμα είναι ότι η Κύπρος διαθέτει εξαιρετικό ερευνητικό δυναμικό και το ΙδΕΚ θα συνεχίσει να στηρίζει την εξέλιξή του.
Πώς τα συγκεκριμένα βραβεία συμβάλλουν στην ανάδειξη επιτυχημένων παραδειγμάτων έρευνας;
Τα βραβεία κάνουν ορατές τις επιτυχίες που πολλές φορές δεν είναι γνωστές στο ευρύ κοινό. Παράλληλα, συνδέονται με την ευρύτερη αποστολή του ΙδΕΚ να δημιουργεί μια κουλτούρα έρευνας και καινοτομίας στην Κύπρο. Δεν θέλουμε μόνο να βραβεύουμε την καλή έρευνα. Θέλουμε να δείχνουμε τι μπορεί να ακολουθήσει αυτή την έρευνα. Δηλαδή, περισσότερη διεθνή χρηματοδότηση, συνεργασίες, νέες τεχνολογίες και, όπου υπάρχει δυνατότητα, εμπορική αξιοποίηση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι το ΙδΕΚ έχει, πλέον, θεσμοθετήσει και ειδικό Βραβείο Εμπορικής Αξιοποίησης Ερευνητικών Αποτελεσμάτων, ακριβώς για να αναδεικνύει τη μετάβαση από την επιστημονική γνώση σε προϊόντα και υπηρεσίες με πραγματικό αντίκτυπο.
Η Κύπρος διακρίνεται
Πόσο έχει εξελιχθεί το ερευνητικό οικοσύστημα της Κύπρου τα τελευταία χρόνια;
Η εξέλιξη του οικοσυστήματος είναι, πλέον, μετρήσιμη και αποτυπώνεται στους διεθνείς δείκτες. Στον Global Innovation Index η Κύπρος ανέβηκε από την 28η θέση το 2023 στην 27η το 2024 και στην 25η θέση το 2025 μεταξύ 139 οικονομιών. Ακόμη πιο σημαντικό, κατατάσσεται 16η παγκοσμίως στα αποτελέσματα καινοτομίας, ενώ βρίσκεται στην 1η θέση παγκοσμίως σε επιμέρους δείκτες, όπως η δημιουργία mobile applications, οι εξαγωγές και εισαγωγές υπηρεσιών ΤΠΕ. Η ίδια δυναμική αποτυπώνεται και στο επιχειρηματικό οικοσύστημα. Στον StartupBlink Global Startup Ecosystem Index 2026, η Κύπρος ανέβηκε στην 34η θέση παγκοσμίως, έξι θέσεις σε έναν χρόνο, καταγράφοντας 62,7% ετήσια ανάπτυξη και συνολική αξία οικοσυστήματος που εκτιμάται στα $4.2 δις.. Αυτή η πρόοδος συνδέεται και με τη δουλειά του ΙδΕΚ: Επενδύουμε στους ερευνητές και τις ερευνήτριες, στηρίζουμε την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και βοηθούμε τις καινοτόμες ιδέες να περάσουν από την έρευνα στην αγορά.
Ποια θα λέγατε πως είναι η μεγαλύτερη πρόκληση τώρα;
Η μεγάλη πρόκληση τώρα είναι να μετατρέψουμε ακόμη περισσότερο αυτή τη δυναμική σε διεθνώς ανταγωνιστικές εταιρείες, περισσότερη ιδιωτική επένδυση, τεχνολογίες με διεθνή παρουσία και μεγαλύτερο οικονομικό και κοινωνικό αντίκτυπο. Ιδιαίτερες ευκαιρίες βλέπουμε στην τεχνητή νοημοσύνη και τις ψηφιακές τεχνολογίες, στις επιστήμες υγείας και τη βιοτεχνολογία, καθώς και στις πράσινες και καθαρές τεχνολογίες.
Πώς έχει διαμορφωθεί το προφίλ των ερευνητών που διακρίνονται όλα αυτά τα χρόνια της διοργάνωσης;
Ένα από τα πιο θετικά στοιχεία είναι ότι βλέπουμε ολοένα και περισσότερες γυναίκες ερευνήτριες να διακρίνονται και να αναλαμβάνουν ηγετικούς ρόλους. Ενδεικτικά, στις δράσεις COST, που αφορούν σε ευρωπαϊκά δίκτυα συνεργασίας ερευνητών και επιστημόνων, η συμμετοχή γυναικών από την Κύπρο ξεπερνά το 50%, ενώ κατέχουν σχεδόν τις μισές ηγετικές θέσεις που αναλαμβάνουν Κύπριοι ερευνητές.
Δώστε μας μερικά παραδείγματα ερευνητών που έχουν βραβευθεί και έχουν αναδειχθεί με την πάροδο του χρόνου.
Υπάρχουν παραδείγματα που δείχνουν ότι τα Βραβεία του ΙδΕΚ μπορούν να αποτυπώσουν μια ολόκληρη επιστημονική διαδρομή. Ο Δρ Τριαντάφυλλος Στυλιανόπουλος βραβεύθηκε ως Νέος Ερευνητής από το ΙδΕΚ το 2014 και το 2021 έλαβε το Βραβείο Διακεκριμένου Ερευνητή. Στην πορεία εξασφάλισε ERC Starting, Consolidator και Advanced Grant - με την τελευταία να ανέρχεται σε €2.5 εκατ. - και σήμερα συγκαταλέγεται στους 30, περίπου, ερευνητές παγκοσμίως που έχουν λάβει και τις τρεις κατηγορίες ERC grants.
Υπάρχουν και αντίστοιχα παραδείγματα γυναικών ερευνητριών;
Ασφαλώς. Η δρ Μαριάννα Προκόπη Δημητριάδη βραβεύθηκε ως Νέα Ερευνήτρια του ΙδΕΚ το 2021 και σήμερα είναι συνιδρύτρια τριών biotech εταιρειών στην Κύπρο, των Theramir, Promed Bioscience και RSL Revolutionary Labs. Οι εταιρείες δραστηριοποιούνται, μεταξύ άλλων, σε θεραπείες για τον καρκίνο, για βιοϋλικά και σε καινοτόμες λύσεις για την υποστήριξη ασθενών. Η ίδια αποτελεί ένα πολύ καλό παράδειγμα της διαδρομής από την ερευνητική αριστεία στην καινοτόμο επιχειρηματικότητα. Αυτές οι διαδρομές είναι ακριβώς ο αντίκτυπος που θέλουμε να δημιουργεί το οικοσύστημα που στηρίζει το ΙδΕΚ, δηλαδή, να δίνει στους ανθρώπους την ευκαιρία να ξεκινήσουν, να εξελιχθούν και να μετατρέψουν τη γνώση σε αξία για την κοινωνία και την οικονομία.
Η Κύπρος φιλοδοξεί να καταστεί περιφερειακός κόμβος για την τεχνητή νοημοσύνη και τις τεχνολογίες αιχμής. Πόσο απαραίτητο είναι να εστιάσει στην κυβερνοασφάλεια και την ψηφιακή εμπιστοσύνη;
Η τεχνολογική ανάπτυξη και η ψηφιακή εμπιστοσύνη πάνε μαζί. Δεν μπορούμε να μιλάμε για ένα ισχυρό τεχνολογικό οικοσύστημα χωρίς ασφάλεια, προστασία δεδομένων και εμπιστοσύνη στις ψηφιακές υποδομές. Για το ΙδΕΚ, η κυβερνοασφάλεια αποτελεί έναν σημαντικό τομέα έρευνας και καινοτομίας και μέρος της ευρύτερης προσπάθειας να δημιουργήσουμε στην Κύπρο ένα ανταγωνιστικό οικοσύστημα τεχνολογιών αιχμής με διεθνή προσανατολισμό και πραγματικό αντίκτυπο.
Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό INBusiness, τεύχος Οκτωβρίου 2026.







