Στην πρώτη αποκλειστική συνέντευξή του στο InBusinessNews μετά την ανάληψη της προεδρίας της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Κύπρου, ο Γιώργος Καρατζιάς ξεδιπλώνει το όραμά του για την επόμενη μέρα της ΕΚΚ, θέτοντας στο επίκεντρο τον εκσυγχρονισμό των δομών της, την πιο προληπτική και αποτελεσματική εποπτεία και την αξιοποίηση της τεχνολογίας.
Μιλά για τις προκλήσεις που δημιουργούν η τεχνητή νοημοσύνη και τα κρυπτοστοιχεία, τους νέους κινδύνους για τους επενδυτές και τις προοπτικές ανάπτυξης της κυπριακής κεφαλαιαγοράς, υπογραμμίζοντας ότι η ανταγωνιστικότητα και η προστασία των επενδυτών δεν είναι αντικρουόμενοι στόχοι, αλλά δύο προϋποθέσεις για μια αγορά που θέλει να αναπτυχθεί με αξιοπιστία και διεθνή προοπτική.
- Διαβάστε επίσης: Γιώργος Καρατζιάς: Ιδιαίτερη τιμή και σημαντική ευθύνη η ανάληψη της προεδρίας της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Κύπρου - Το μήνυμα του νέου προέδρου
- Διαβάστε επίσης: Το πλούσιο βιογραφικό του Γιώργου Καρατζιά που αναλαμβάνει την προεδρία της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Κύπρου
Αναλαμβάνετε την προεδρία της ΕΚΚ έχοντας ήδη υπηρετήσει ως Αντιπρόεδρος της Επιτροπής και στη συνέχεια ως Εκτελεστικό Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Κεντρικής Τράπεζας. Ποια είναι η πρώτη εικόνα που έχετε σήμερα για την κυπριακή κεφαλαιαγορά και ποια θεωρείτε ότι είναι η μεγαλύτερη πρόκληση που θα κληθείτε να αντιμετωπίσετε;
Διανύουμε μια περίοδο έντονων μεταβολών στις διεθνείς αγορές και, κατ’ επέκταση, στην κυπριακή κεφαλαιαγορά. Η κυπριακή κεφαλαιαγορά αποτελείται από διάφορους τομείς, οι οποίοι βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια του κύκλου ζωής τους. Ενδεικτικά, ο τομέας της διαχείρισης συλλογικών επενδυτικών ταμείων βρίσκεται στο στάδιο της ανάπτυξης, ενώ ο τομέας των επενδυτικών εταιρειών έχει εισέλθει στο στάδιο της ωριμότητας. Ανεξάρτητα από το στάδιο ζωής που βρίσκεται κάθε τομέας, η κυπριακή κεφαλαιαγορά γενικότερα επιδεικνύει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα τα τελευταία χρόνια, παρά το γεγονός ότι λειτουργεί σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας και διαρκών προκλήσεων.
Οι εποπτευόμενες εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Κύπρο καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον, το οποίο επηρεάζεται από γεωπολιτικές εξελίξεις, οικονομικές διακυμάνσεις, τον ψηφιακό μετασχηματισμό, καθώς και την εμφάνιση νέων τεχνολογικών και επενδυτικών προκλήσεων. Παράλληλα, οι απαιτήσεις των επενδυτών και οι προσδοκίες για υψηλά επίπεδα διαφάνειας, λογοδοσίας και προστασίας γίνονται ολοένα και μεγαλύτερες.
Θεωρώ ότι η μεγαλύτερη πρόκληση που έχουμε ενώπιόν μας είναι η διατήρηση της ανταγωνιστικότητας και της αναπτυξιακής δυναμικής της κυπριακής κεφαλαιαγοράς, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα ένα ενισχυμένο και αποτελεσματικό εποπτικό πλαίσιο. Αυτό, προϋποθέτει τη συνεχή αναβάθμιση και ενίσχυση των εποπτικών μας εργαλείων μέσω της αξιοποίησης της τεχνολογίας, καθώς και την περαιτέρω αναβάθμιση των οργανωτικών μας δομών και των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού της ΕΚΚ.
Όραμά μου, στο τέλος της θητείας μου, να παραδώσω έναν οργανισμό ισχυρό, ευέλικτο και έτοιμο να αντιμετωπίσει τις όποιες μελλοντικές προκλήσεις
Το προσωπικό στοίχημα και οι αλλαγές
Έχετε χαρακτηρίσει την ανάληψη της προεδρίας ιδιαίτερη τιμή αλλά και σημαντική ευθύνη. Ποιο είναι το προσωπικό σας στοίχημα για την ΕΚΚ και τι θα θέλατε να έχει αλλάξει στο τέλος της θητείας σας;
Για μένα, η προεδρία της ΕΚΚ δεν είναι απλώς μια θέση ευθύνης. Είναι μια ευκαιρία να συμβάλω ενεργά στη διαμόρφωση του μέλλοντος του Οργανισμού. Το προσωπικό μου στοίχημα είναι μαζί με τον νέο Αντιπρόεδρο και το προσωπικό να δω την ΕΚΚ να εξελίσσεται σε έναν σύγχρονο, ευέλικτο και αποτελεσματικό οργανισμό, ενισχύοντας περαιτέρω τη θεσμική αξιοπιστία και το κύρος που την διακρίνουν.
Η πολύχρονη εμπειρία μου στον τομέα, καθώς και η θητεία μου, αρχικά στην ΕΚΚ και στη συνέχεια στην Κεντρική Τράπεζα, μου έχουν προσφέρει άμεση γνώση των προκλήσεων και των απαιτήσεων του εποπτικού έργου. Γνωρίζω, επομένως, από πρώτο χέρι ότι η επίτευξη αυτού του στόχου προϋποθέτει τολμηρές, αλλά ταυτόχρονα καλά σχεδιασμένες αλλαγές.
Γι’ αυτό, βασική μου προτεραιότητα είναι η αναδιοργάνωση και ο εκσυγχρονισμός του οργανογράμματος, ώστε να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του σήμερα και τις προκλήσεις του αύριο. Θέλω μια ΕΚΚ που να αξιοποιεί στο μέγιστο το ανθρώπινο δυναμικό της, να λειτουργεί με μεγαλύτερη ταχύτητα και αποτελεσματικότητα, να διαδραματίζει ενεργό και ουσιαστικό ρόλο στους διεθνείς θεσμούς όπου συμμετέχει και να προσαρμόζεται δυναμικά σε ένα περιβάλλον που μεταβάλλεται συνεχώς. Όραμά μου, στο τέλος της θητείας μου, να παραδώσω έναν οργανισμό ισχυρό, ευέλικτο και έτοιμο να αντιμετωπίσει τις όποιες μελλοντικές προκλήσεις.
Μιλήσατε για αποτελεσματική και σύγχρονη εποπτεία. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Πού θεωρείτε ότι χρειάζεται να αλλάξει ή να ενισχυθεί ο τρόπος με τον οποίο η ΕΚΚ ασκεί την εποπτεία της;
Τα τελευταία χρόνια η εποπτική προσέγγιση επικεντρώθηκε σε σημαντικό βαθμό στην αξιολόγηση της κάθε εταιρείας ξεχωριστά. Η προσέγγιση αυτή αποτέλεσε συνειδητή επιλογή, η οποία ανταποκρινόταν στα δεδομένα και τις προτεραιότητες της συγκεκριμένης περιόδου. Αυτή η διάσταση παραμένει σημαντική, όμως θεωρώ ότι πλέον οι παρούσες συνθήκες μας επιβάλλουν να κάνουμε το επόμενο βήμα σε μια πιο προληπτική και πιο διεισδυτική εποπτεία. Χρειάζεται μεγαλύτερη έμφαση σε θεματικούς ελέγχους που καλύπτουν οριζόντια την αγορά, ώστε να εντοπίζονται έγκαιρα συστημικές αδυναμίες, επαναλαμβανόμενα φαινόμενα μη συμμόρφωσης και νέες προκλήσεις. Παράλληλα, πρέπει να ενισχυθεί η ποιότητα και το βάθος της εποπτικής αξιολόγησης, με περαιτέρω αξιοποίηση των δεδομένων, των αναλυτικών εργαλείων και των διαθέσιμων τεχνολογικών δυνατοτήτων. Η εποπτεία οφείλει να είναι πιο απαιτητική όπου διαπιστώνονται αυξημένες προκλήσεις και πιο στοχευμένη στην κατανομή των πόρων της.
Επιπλέον, για να είναι ουσιαστική, η εποπτεία πρέπει να καταδεικνύει έμπρακτα ότι η μη συμμόρφωση συνεπάγεται τις ανάλογες συνέπειες. Ωστόσο, η επιβολή διοικητικών μέτρων για ένα επόπτη δεν αποτελεί αυτοσκοπό, αλλά μέσο για την προστασία του τομέα και όλων των εποπτευομένων, οι οποίοι επενδύουν στην εταιρική διακυβέρνηση, την κανονιστική συμμόρφωση και την προστασία των πελατών τους.
Χρέος μας είναι να διασφαλίσουμε ότι η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς θα βρίσκεται διαρκώς ένα βήμα μπροστά από τις εξελίξεις, ασκώντας εποπτεία με συνέπεια, τεχνογνωσία και στρατηγική προοπτική, προς όφελος της αξιοπιστίας και της ανταγωνιστικότητας της κυπριακής κεφαλαιαγοράς.
Ανάπτυξη της αγοράς χωρίς χαλάρωση της εποπτείας
Η Κύπρος έχει δημιουργήσει ένα σημαντικό χρηματοοικονομικό κέντρο με έντονη παρουσία επενδυτικών εταιρειών, επενδυτικών ταμείων και διασυνοριακών δραστηριοτήτων. Πώς μπορεί η ΕΚΚ να ενισχύσει περαιτέρω την ανάπτυξη της αγοράς χωρίς να χαλαρώσει τα εποπτικά standards και την προστασία των επενδυτών;
Η αποτελεσματική εποπτεία και η ανάπτυξη δεν αποτελούν αντικρουόμενους όρους. Αντιθέτως, η αποτελεσματική εποπτεία είναι βασική προϋπόθεση για τη βιώσιμη ανάπτυξη μιας σύγχρονης και ανταγωνιστικής κεφαλαιαγοράς. Η διεθνής εμπειρία καταδεικνύει ότι τα χρηματοοικονομικά κέντρα που αναπτύσσονται και παραμένουν διαχρονικά είναι εκείνα που στηρίζονται στην υψηλή θεσμική αξιοπιστία.
Η Κύπρος έχει οικοδομήσει ένα σημαντικό χρηματοοικονομικό κέντρο με έντονη ευρωπαϊκή και διεθνή παρουσία εταιρειών παροχής επενδυτικών υπηρεσιών και επενδυτικών ταμείων. Για να διατηρηθεί και να ενισχυθεί αυτή η δυναμική, είναι απαραίτητο να καλλιεργείται και να ενισχύεται συνεχώς ένα περιβάλλον εμπιστοσύνης, διαφάνειας και ακεραιότητας της αγοράς. Η εμπιστοσύνη των επενδυτών αποτελεί το θεμέλιο κάθε επιτυχημένης κεφαλαιαγοράς και βασικό παράγοντα προσέλκυσης επενδύσεων με αξία.
Η ΕΚΚ μπορεί να συνεχίσει να συμβάλει καθοριστικά προς αυτή την κατεύθυνση μέσα από μια σύγχρονη, αποτελεσματική και αναλογική εποπτική προσέγγιση, αξιοποιώντας πλήρως την τεχνολογία και τα εργαλεία εποπτείας που διαθέτει. Παράλληλα, η κανονιστική σαφήνεια, η συνέπεια και η προβλεψιμότητα στην εφαρμογή του ρυθμιστικού πλαισίου, καθώς και η έγκαιρη προσαρμογή στις ευρωπαϊκές και διεθνείς εξελίξεις, ενισχύουν την ασφάλεια δικαίου και δημιουργούν τις συνθήκες για υγιή επιχειρηματική ανάπτυξη.
Αποστολή της ΕΚΚ είναι να διασφαλίζει ότι η ανάπτυξη της αγοράς εδράζεται σε στέρεες βάσεις αξιοπιστίας, ακεραιότητας και εμπιστοσύνης. Μέσα από αυτή την προσέγγιση, η κυπριακή κεφαλαιαγορά μπορεί να ενισχύσει περαιτέρω τη διεθνή της θέση και να αναπτύσσεται με τρόπο βιώσιμο, ανθεκτικό και επωφελή για τους επενδυτές, την αγορά και την οικονομία συνολικά.
Δεν εποπτεύουμε την τεχνολογία καθαυτή, αλλά τους κινδύνους και τα αποτελέσματα που προκύπτουν από τη χρήση της
Η ΕΚΚ καλείται να εποπτεύει μια αγορά που γίνεται ολοένα πιο ψηφιακή. Πώς θα επηρεάσουν η τεχνητή νοημοσύνη, η αυτοματοποίηση και η αξιοποίηση δεδομένων την εποπτεία τα επόμενα χρόνια; Είναι η ίδια η ΕΚΚ επαρκώς προετοιμασμένη τεχνολογικά;
Πρόκειται για προκλήσεις που απασχολούν όλους τους επόπτες διεθνώς. Η τεχνητή νοημοσύνη, η αυτοματοποίηση και η αξιοποίηση μεγάλου όγκου δεδομένων μετασχηματίζουν διαρκώς το εποπτικό έργο, ενισχύοντας την ικανότητα έγκαιρου εντοπισμού κινδύνων και προκλήσεων, καθώς και την αποτελεσματική επεξεργασία και ανάλυση πληροφοριών, με αποτέλεσμα στοχευμένες και αποδοτικές εποπτικές παρεμβάσεις. Ως Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς ακολουθούμε μια τεχνολογικά ουδέτερη προσέγγιση, δεν εποπτεύουμε την τεχνολογία καθαυτή, αλλά τους κινδύνους και τα αποτελέσματα που προκύπτουν από τη χρήση της. Παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις αυτές και βρισκόμαστε σε διαδικασία συνεχούς τεχνολογικής αναβάθμισης. Επενδύουμε συστηματικά στην απόκτηση σύγχρονων συστημάτων και ψηφιακών εργαλείων, ενισχύοντας παράλληλα τις εσωτερικές μας δυνατότητες και την τεχνογνωσία του προσωπικού μας. Στόχος μας είναι να διασφαλίσουμε ότι η ΕΚΚ θα διαθέτει τα κατάλληλα μέσα για να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά στις τεχνολογικές εξελίξεις και τις νέες απαιτήσεις μιας ολοένα πιο ψηφιακής αγοράς.
Ορόσημο για τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία ο MiCA
Ο Κανονισμός MiCA έχει αλλάξει το τοπίο για τα κρυπτοστοιχεία στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ποια είναι η εικόνα που έχετε σήμερα για την αγορά στην Κύπρο και ποιες θεωρείτε τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την ΕΚΚ από την εφαρμογή του νέου πλαισίου;
Η αγορά των κρυπτοστοιχείων βρισκόταν για πολλά χρόνια εκτός εποπτικού πλαισίου, με τα πρώτα βήματα ρύθμισης να γίνονται μέσω της 5ης ευρωπαϊκής Οδηγίας για την Καταπολέμηση του Ξεπλύματος Χρήματος (AMLD5). Η εφαρμογή του Κανονισμού MiCA αποτελεί ορόσημο για την ευρωπαϊκή αγορά ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων, καθώς για πρώτη φορά δημιουργεί ένα ενιαίο και εναρμονισμένο πλαίσιο εποπτείας σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων καλούνται πλέον να λειτουργούν με απαιτήσεις αντίστοιχες εκείνων που ισχύουν σε άλλους ρυθμιζόμενους χρηματοοικονομικούς τομείς, όσον αφορά τη διακυβέρνηση, την κεφαλαιακή επάρκεια, την επιχειρησιακή ανθεκτικότητα και την προστασία των πελατών.
Στην Κύπρο, ο κλάδος έχει προσελκύσει σημαντικές εταιρείες με διεθνή παρουσία και παρουσιάζει δυναμική ανάπτυξης. Εκτιμώ ότι τα επόμενα χρόνια θα είναι καθοριστικά για την ωρίμανση της αγοράς καθώς εταιρείες καινοτομίας, που σήμερα βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο, θα εξελιχθούν σε θεσμικά ισχυρούς οργανισμούς, με αυξημένη έμφαση στην εταιρική διακυβέρνηση.
Είναι πιθανό να δούμε μεγαλύτερη συμμετοχή θεσμικών επενδυτών, υψηλότερα επίπεδα διαφάνειας και συγκέντρωση της αγοράς γύρω από εταιρείες που διαθέτουν ισχυρές δομές συμμόρφωσης και βιώσιμα επιχειρηματικά μοντέλα. Αναμένω ότι το νέο πλαίσιο θα ευνοήσει τους οργανισμούς που διαθέτουν αυτά τα χαρακτηριστικά.
Για την ΕΚΚ, η μεγαλύτερη πρόκληση είναι να εφαρμόσει αποτελεσματικά αυτό το νέο και ιδιαίτερα απαιτητικό κανονιστικό πλαίσιο σε έναν τομέα που εξελίσσεται με εξαιρετικά γρήγορους ρυθμούς. Αυτό απαιτεί εξειδικευμένη τεχνογνωσία, συνεχή παρακολούθηση των τεχνολογικών εξελίξεων και στενή συνεργασία τόσο με την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου που αποτελεί τον εταίρο αρμόδιο επόπτη της συγκεκριμένης νομοθεσίας στην Κύπρο, όσο και με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές, ώστε να διασφαλίζεται η συνεπής εφαρμογή του πλαισίου σε όλη την ευρωπαϊκή επικράτεια.
Την ίδια στιγμή, καλούμαστε να επιτύχουμε τη σωστή ισορροπία μεταξύ δύο εξίσου σημαντικών στόχων: της προστασίας των επενδυτών και της διατήρησης ενός περιβάλλοντος που επιτρέπει την καινοτομία και την υγιή ανάπτυξη του κλάδου. Παρότι το MiCA δεν εξαλείφει όλους τους κινδύνους που συνδέονται με τις αγορές κρυπτοστοιχείων, πιστεύω ότι προσφέρει τα βασικά εργαλεία για να επιτευχθεί αυτή η ισορροπία, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη στην αγορά και δημιουργώντας νέες προοπτικές για την Κύπρο ως περιφερειακό κέντρο τεχνολογικής και χρηματοοικονομικής καινοτομίας.
Τα τελευταία χρόνια η Κύπρος έχει ενισχύσει σημαντικά τον τομέα των επενδυτικών ταμείων. Ποιο είναι το επόμενο βήμα; Υπάρχει δυνατότητα η Κύπρος να προσελκύσει μεγαλύτερα και πιο σύνθετα επενδυτικά κεφάλαια και ποια εμπόδια πρέπει να αντιμετωπιστούν;
Είναι γεγονός ότι την τελευταία δεκαετία η Κύπρος έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στον τομέα των επενδυτικών ταμείων, ενισχύοντας το ρυθμιστικό της πλαίσιο προς αυτή την κατεύθυνση. Ωστόσο, πρόκειται για έναν τομέα με έντονο ανταγωνισμό σε ευρωπαϊκό επίπεδο και, ως εκ τούτου, δεν υπάρχει περιθώριο εφησυχασμού. Το επόμενο βήμα είναι η επαναξιολόγηση του ευρωπαϊκού περιβάλλοντος και η προσαρμογή του νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου στις νέες διεθνείς εξελίξεις και τις ανάγκες της αγοράς ώστε η Κύπρος να διατηρήσει και να ενισχύσει τη θέση της ως ανταγωνιστικός και βιώσιμος προορισμός σε διεθνές επίπεδο. Εξίσου σημαντική είναι η συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων του τομέα σε αυτές τις προσπάθειες εκσυγχρονισμού και προώθησης. Η δυνατότητα προσέλκυσης μεγαλύτερων και πιο σύνθετων επενδυτικών κεφαλαίων συνεχίζει να υπάρχει. Το ζητούμενο, όμως, δεν είναι μόνο το μέγεθος των κεφαλαίων που προσελκύονται, αλλά η διατήρηση και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Κύπρου ως αξιόπιστου, μοντέρνου και ελκυστικού επενδυτικού προορισμού.
Οι λεγόμενοι finfluencers και διάφοροι αυτοαποκαλούμενοι χρηματοοικονομικοί «γκουρού» ασκούν πλέον σημαντική επιρροή, ιδιαίτερα στις νεότερες ηλικίες, χωρίς πάντοτε να διαθέτουν την απαραίτητη εξειδίκευση
Ένα μεγάλο ευρωπαϊκό στοίχημα είναι η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων. Τι σημαίνει αυτή η εξέλιξη για μια μικρότερη αγορά όπως η κυπριακή και πώς μπορεί η Κύπρος να αξιοποιήσει την ευρωπαϊκή ενοποίηση των κεφαλαιαγορών αντί να βρεθεί αντιμέτωπη με μεγαλύτερο ανταγωνισμό από τα μεγάλα χρηματοοικονομικά κέντρα;
Η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη για ολόκληρη την Ευρώπη, καθώς στόχος της είναι η αποτελεσματικότερη διοχέτευση ανενεργών κεφαλαίων που βρίσκονται σε αποταμίευση προς την πραγματική οικονομία και η διεύρυνση των επενδυτικών επιλογών για επιχειρήσεις και ιδιώτες επενδυτές.
Η Κύπρος έχει ήδη εδραιωθεί ως ένα διεθνές κέντρο διασυνοριακών χρηματοοικονομικών δραστηριοτήτων. Μέσα σε ένα πιο ολοκληρωμένο ευρωπαϊκό οικοσύστημα κεφαλαιαγορών, μπορεί να αξιοποιήσει τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα, να προσελκύσει νέες επενδύσεις που συνδέονται με την καινοτομία και την τεχνολογία και να ενισχύσει περαιτέρω τον ρόλο της ως περιφερειακός επενδυτικός κόμβος. Παράλληλα, η ευρωπαϊκή ενοποίηση των κεφαλαιαγορών μπορεί να διευρύνει σημαντικά την πρόσβαση των κυπριακών επιχειρήσεων σε επενδυτικά κεφάλαια. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι καινοτόμες εταιρείες και οι αναπτυσσόμενοι τομείς της οικονομίας θα μπορούν ευκολότερα να αντλήσουν χρηματοδότηση από ένα πολύ ευρύτερο ευρωπαϊκό επενδυτικό κοινό, μειώνοντας την εξάρτησή τους από τον παραδοσιακό τραπεζικό δανεισμό.
Αναμφίβολα, η ενοποίηση θα ενισχύσει τον ανταγωνισμό, καθώς οι επενδυτές θα έχουν ακόμη περισσότερες επιλογές και τα μεγάλα χρηματοοικονομικά κέντρα θα επιδιώξουν να προσελκύσουν μεγαλύτερο μερίδιο των ευρωπαϊκών κεφαλαίων. Για την Κύπρο σημαντικό είναι το ευρωπαϊκό πλαίσιο να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες των μικρότερων κρατών-μελών και να διασφαλίζει ισότιμους όρους ανταγωνισμού και συμμετοχής για όλους.
Οι νέοι κίνδυνοι για τους επενδυτές
Η προστασία των επενδυτών βρίσκεται στον πυρήνα της αποστολής της ΕΚΚ. Ποιοι είναι σήμερα οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι για τον Κύπριο επενδυτή; Έχουν αλλάξει τα τελευταία χρόνια και, αν ναι, προς ποια κατεύθυνση;
Οι κίνδυνοι έχουν εξελιχθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, κυρίως ως αποτέλεσμα της ψηφιοποίησης των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και της ταχύτητας με την οποία διακινείται πλέον η πληροφορία. Σήμερα η πρόσβαση στις επενδύσεις είναι ευκολότερη από ποτέ, όμως το ίδιο ισχύει και για την έκθεση των επενδυτών σε παραπλανητικές πρακτικές, μη αδειοδοτημένες πλατφόρμες και διαδικτυακές απάτες. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται απέναντι σε επενδυτικές «ευκαιρίες» που προβάλλονται μέσω των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης. Οι λεγόμενοι finfluencers και διάφοροι αυτοαποκαλούμενοι χρηματοοικονομικοί «γκουρού» ασκούν πλέον σημαντική επιρροή, ιδιαίτερα στις νεότερες ηλικίες, χωρίς πάντοτε να διαθέτουν την απαραίτητη εξειδίκευση ή να υπόκεινται σε εποπτεία. Παράλληλα, η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης καθιστά ευκολότερη τη δημιουργία περιεχομένου που φαίνεται απολύτως αξιόπιστο και επαγγελματικό, χωρίς όμως να είναι κατ’ ανάγκη αληθές ή αξιόπιστο. Ως εκ τούτου, ο σύγχρονος επενδυτής δεν καλείται μόνο να αξιολογήσει κατά πόσον μια επένδυση είναι κατάλληλη για το προφίλ και τους στόχους του. Καλείται πρώτα να διακρίνει εάν η πληροφορία πάνω στην οποία βασίζει την απόφασή του είναι αξιόπιστη.
Γι’ αυτό, ως Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, επιμένουμε σε ορισμένες θεμελιώδεις αρχές: να μην λαμβάνονται βιαστικές επενδυτικές αποφάσεις, να υπάρχει πλήρης κατανόηση του προϊόντος και των κινδύνων που το συνοδεύουν και να γίνεται πάντοτε έλεγχος εάν η εταιρεία που προσφέρει τις σχετικές υπηρεσίες είναι αδειοδοτημένη από αρμόδια εποπτική αρχή. Και βεβαίως, κάθε υπόσχεση για εύκολο, γρήγορο ή εγγυημένο κέρδος χωρίς κίνδυνο θα πρέπει να λειτουργεί ως προειδοποιητικό σήμα και όχι ως κίνητρο για επένδυση. Πρόκειται για έναν κανόνα που παραμένει διαχρονικά επίκαιρος, ανεξάρτητα από το πόσο εξελίσσεται η τεχνολογία ή οι αγορές.
Με αφορμή το World Investor Week στο οποίο συμμετείχατε, πείτε μας ποια η σημασία της χρηματοοικονομικής επιμόρφωσης στην προσπάθεια προστασίας των επενδυτών και του κοινού από χρηματοοικονομικές απάτες, κυρίως στον χώρο του διαδικτύου;
Η χρηματοοικονομική επιμόρφωση αποτελεί σήμερα μία από τις σημαντικότερες γραμμές άμυνας απέναντι στις χρηματοοικονομικές απάτες και τις παραπλανητικές επενδυτικές πρακτικές. Σε ένα περιβάλλον όπου μια ψευδής πληροφορία ή μια δήθεν επενδυτική «ευκαιρία» μπορεί να διαδοθεί μέσω του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης σε χιλιάδες άτομα μέσα σε λίγα λεπτά, η γνώση και η κριτική σκέψη του ίδιου του επενδυτή αποκτούν καθοριστική σημασία. Δεν είναι τυχαίο ότι η χρηματοοικονομική επιμόρφωση βρίσκεται πλέον πολύ ψηλά στις προτεραιότητες όλων των εθνικών εποπτικών αρχών, αλλά και ευρωπαϊκών και διεθνών οργανισμών, όπως η Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών, ο Διεθνής Οργανισμός Επιτροπών Κεφαλαιαγοράς, ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η αναβάθμιση των γνώσεων και δεξιοτήτων των πολιτών συμβάλλει στη δημιουργία πιο ενημερωμένων επενδυτών, οι οποίοι μπορούν να αξιολογούν καλύτερα τους κινδύνους, να εντοπίζουν ύποπτες πρακτικές και να λαμβάνουν συνειδητές και υπεύθυνες αποφάσεις.
Η χρηματοοικονομική επιμόρφωση δεν υποκαθιστά την εποπτεία ούτε το ρυθμιστικό πλαίσιο. Τα συμπληρώνει. Όσο ισχυρή κι αν είναι η εποπτεία, κανένας μηχανισμός δεν μπορεί να αντικαταστήσει πλήρως έναν ενημερωμένο και υποψιασμένο πολίτη, ο οποίος γνωρίζει πότε πρέπει να είναι επιφυλακτικός και ποιες ερωτήσεις να θέσει πριν επενδύσει.
Ένα από τα βασικά μηνύματα του World Investor Week είναι ακριβώς αυτό: πριν από οποιαδήποτε επενδυτική απόφαση, χρειάζεται να κάνουμε μια παύση, να ελέγξουμε τις πληροφορίες που έχουμε μπροστά μας, να επαληθεύσουμε την πηγή τους και να επιβεβαιώσουμε ότι η εταιρεία ή το πρόσωπο που προωθεί την επένδυση είναι αδειοδοτημένο και αξιόπιστο. H χρηματοοικονομική επιμόρφωση δεν αφορά μόνο όσους επενδύουν. Μας αφορά όλους. Είναι μια ουσιαστική δεξιότητα ζωής, η οποία πρέπει να καλλιεργείται από νεαρή ηλικία και να εξελίσσεται διαρκώς, ώστε να συμβαδίζει με τις τεχνολογικές εξελίξεις, τις μεταβαλλόμενες αγορές και τις νέες μορφές προκλήσεων που αναδύονται στην ψηφιακή εποχή.
Η αποτελεσματική εποπτεία να συμβαδίζει με τον εκσυγχρονισμό, τη διαφάνεια και τη συνεχή επικοινωνία
Κλείνοντας, ποιο μήνυμα θέλετε να στείλετε σήμερα στους επενδυτές, στις επενδυτικές εταιρείες και στους διεθνείς οργανισμούς που παρακολουθούν την κυπριακή κεφαλαιαγορά; Ποια Κύπρο θέλετε να βλέπουν μέσα από τον τρόπο λειτουργίας της ΕΚΚ;
Το μήνυμα που θέλω να στείλω προς τους επενδυτές, τους εποπτευόμενους οργανισμούς και τους διεθνείς οργανισμούς είναι ότι η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς Κύπρου παραμένει προσηλωμένη στην αποστολή της για τη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας και της υγιούς ανάπτυξης της αγοράς, μέσω αποτελεσματικής εποπτείας, με επίκεντρο πάντοτε την προστασία των επενδυτών.
Ως νέος Πρόεδρος της ΕΚΚ, θεωρώ ότι η αποτελεσματική εποπτεία πρέπει να συμβαδίζει με τον εκσυγχρονισμό, τη διαφάνεια και τη συνεχή επικοινωνία με την αγορά. Προτεραιότητά μας είναι να ενισχύσουμε περαιτέρω την επιχειρησιακή μας ετοιμότητα και τις εποπτικές μας δυνατότητες, ώστε να ανταποκρινόμαστε έγκαιρα και αποτελεσματικά στις εξελίξεις του ευρωπαϊκού και διεθνούς περιβάλλοντος. Ταυτόχρονα, η προσέγγισή μας παραμένει ξεκάθαρη: συνεπής εφαρμογή του κανονιστικού πλαισίου, αυστηρή και αναλογική εποπτεία όπου απαιτείται και εποικοδομητικός διάλογος με τους εποπτευόμενους οργανισμούς. Μια υγιής και αξιόπιστη αγορά προϋποθέτει σαφείς κανόνες, λογοδοσία και εμπιστοσύνη από όλους τους συμμετέχοντες.
Θέλω, μέσα από το έργο της ΕΚΚ, να αναδεικνύεται μια Κύπρος αξιόπιστη, συνεπής και προσηλωμένη στη διαφύλαξη της εμπιστοσύνης στην αγορά. Μια χώρα που εφαρμόζει αποτελεσματικά τα ευρωπαϊκά πρότυπα και προσφέρει ένα σταθερό και διαφανές πλαίσιο λειτουργίας για επενδυτές και εποπτευόμενους οργανισμούς. Στόχος μας είναι η περαιτέρω ενίσχυση μιας αγοράς που αναπτύσσεται με υγιή και βιώσιμο τρόπο, προς όφελος της οικονομίας και της κοινωνίας. Θα υπηρετήσω με αυτή την κατεύθυνση ως Πρόεδρος της ΕΚΚ.
