Την ώρα που οι εξελίξεις γύρω από το θέμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου-Ελλάδας Great Sea Interconnector (GSI) τρέχουν, η Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου (ΑΗΚ) θέτει στο μικροσκόπιο της τις ενδεχόμενες επιπτώσεις που αυτή θα έχει, τόσο στην ίδια, όσο και στην κυπριακή οικονομία ευρύτερα, καθώς και το ηλεκτρικό σύστημα της Κύπρου.
Στο πλαίσιο αυτό, η Αρχή προχώρησε στην προκήρυξη διαγωνισμού, μέσω του Ηλεκτρονικού Συστήματος Σύναψης Συμβάσεων (e-procurement), για αγορά εξειδικευμένων συμβουλευτικών υπηρεσιών και διενέργεια σχετικών μελετών.
Βάσει των εγγράφων του διαγωνισμού, τα οποία αναρτήθηκαν στην αγγλική γλώσσα, στο επίκεντρο της μελέτης που ζητά η ΑΗΚ μπαίνουν οι οικονομικές επιπτώσεις της διασύνδεσης στις τέσσερις βασικές ρυθμιζόμενες δραστηριότητές της - Παραγωγή, Προμήθεια, Διανομή και Μεταφορά -, καθώς και οι κίνδυνοι και οι ευκαιρίες που δημιουργούνται για καθεμία ξεχωριστά.
- Διαβάστε ακόμη: Φάκελος GSI: Πόσο θα κοστίσει τελικά στην Κύπρο; - Υπόθεση εργασίας του InBusinessNews
- Διαβάστε επίσης: Φάκελος GSI: Ποιο είναι το οικονομικό όφελος για την Κύπρο; Από το κόστος στην οικονομική αξία
Ο ανάδοχος που θα επιλεγεί, θα κληθεί -μεταξύ άλλων- να εξετάσει έσοδα, έξοδα και κερδοφορία, αλλά και να υποδείξει συγκεκριμένες ενέργειες για περιορισμό των κινδύνων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η ΑΗΚ δεν ζητά να εξεταστεί μόνο το σενάριο λειτουργίας του Great Sea Interconnector, αλλά και οι επιπτώσεις από ενδεχόμενη καθυστέρηση στην ανάπτυξη και λειτουργία του έργου, όπως επίσης οι κίνδυνοι και οι ευκαιρίες από πιθανές άλλες ηλεκτρικές διασυνδέσεις της Κύπρου με τρίτες χώρες.
- Διαβάστε ακόμη: Φάκελος GSI: Έχει δίκιο τελικά ο Κεραυνός; - Η θέση του InBusinessNews για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης
- Διαβάστε επίσης: Φάκελος GSI: Το αβέβαιο κόστος, οι συμφωνίες, οι ανησυχίες και τα οφέλη – Debate με υπέρ, κατά και… γκρίζες ζώνες
Προσομοιώσεις της αγοράς μέχρι το 2037
Σύμφωνα, επίσης, με τα έγγραφα, κεντρικό κομμάτι του διαγωνισμού είναι η προσομοίωση του τρόπου με τον οποίο θα λειτουργήσει η ανταγωνιστική αγορά ηλεκτρισμού της Κύπρου με την ηλεκτρική διασύνδεση σε λειτουργία.
Σύμφωνα με τους όρους, ο ανάδοχος θα πραγματοποιήσει προσομοιώσεις για την περίοδο 2028-2037, λαμβάνοντας υπόψη τη λειτουργία άλλων ευρωπαϊκών αγορών ηλεκτρισμού, αλλά και τους ιδιαίτερους τεχνικούς περιορισμούς του κυπριακού ηλεκτρικού συστήματος.
Στην εξίσωση θα μπουν, μεταξύ άλλων, οι περιορισμοί του δικτύου μεταφοράς, πιθανές δυσκολίες στον συγχρονισμό του κυπριακού δικτύου με το υποθαλάσσιο καλώδιο, η ανάγκη διατήρησης συγκεκριμένων συμβατικών μονάδων σε λειτουργία για την ευστάθεια του συστήματος, η έλευση του φυσικού αερίου, οι τιμές καυσίμων και δικαιωμάτων CO2, καθώς και οι στόχοι για ΑΠΕ, αποθήκευση ενέργειας και νέες τεχνολογίες όπως το πράσινο υδρογόνο.
Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνεται, οι προσομοιώσεις αυτές αναμένεται να δείξουν ακόμη το μερίδιο αγοράς της Παραγωγής και της Προμήθειας της ΑΗΚ, καθώς και τα κόστη και έσοδα και των τεσσάρων δραστηριοτήτων της Αρχής, στοιχεία τα οποία στη συνέχεια θα τροφοδοτήσουν τις οικονομικές μελέτες.
- Διαβάστε ακόμη: GSI: Στόχος η 26η Οκτωβρίου για επανέναρξη των ερευνών - Ανέλαβε δράση για χρηματοδότηση του έργου η Meridiam
Στο τραπέζι τιμές ρεύματος, μπλακ άουτ και εξαγωγές
Με βάση, εξάλλου, τα έγγραφα του διαγωνισμού, η εντολή που θα δοθεί στον ανάδοχο που θα επιλεγεί είναι ευρεία και αγγίζει ζητήματα που βρίσκονται στον πυρήνα της συζήτησης γύρω από τη διασύνδεση.
Μεταξύ άλλων, η ΑΗΚ ζητά να αποτυπωθούν τα πιθανά οφέλη αλλά και μειονεκτήματα για την κυπριακή οικονομία, εξετάζοντας, ανάμεσα σε άλλα, την πιθανότητα μείωσης των λιανικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, τις επιπτώσεις στην ανάπτυξη της κυπριακής βιομηχανίας, τη δημιουργία νέων κλάδων που θα αξιοποιούν καινοτόμες τεχνολογίες, καθώς και τις δυνατότητες πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας σε τρίτες χώρες μέσω εξαγωγών.
Παράλληλα, η μελέτη θα πρέπει να εξετάσει τεχνικές, οικονομικές και ρυθμιστικές επιπτώσεις για το ηλεκτρικό σύστημα. Στους όρους αναφέρονται ενδεικτικά το ενδεχόμενο μπλακ άουτ, οι επιπτώσεις στα επίπεδα βραχυκύκλωσης του συστήματος, οι ανάγκες για εφεδρείες, η εξάρτηση της επάρκειας ισχύος από τη διασύνδεση και οι τρόποι περιορισμού αυτής της εξάρτησης.
Στον λογαριασμό θα πρέπει να προστεθεί και το πιθανό πρόσθετο κόστος παραγωγής, όπως το κόστος διατήρησης εφεδρικής παραγωγικής ισχύος ώστε να καλύπτεται ενδεχόμενη αστοχία της διασύνδεσης.
«Ακτινογραφία» σε έσοδα και κερδοφορία της ΑΗΚ
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά το οικονομικό σκέλος του διαγωνισμού. Ο ανάδοχος θα πρέπει να εκπονήσει ξεχωριστές μελέτες οικονομικού αντίκτυπου για Παραγωγή, Προμήθεια, Διανομή και Μεταφορά.
Οι μελέτες θα εξετάσουν ιστορικά οικονομικά δεδομένα, την υφιστάμενη οικονομική κατάσταση και χρηματοδοτική διάρθρωση, καθώς και προβλέψεις για λειτουργικά κόστη και έσοδα.
Η περίοδος αναφοράς θα αφορά την περίοδο 2028-2037, ενώ ο ανάδοχος θα πρέπει να καταρτίσει τις ταμειακές ροές κάθε δραστηριότητας με βάση τα αποτελέσματα των προσομοιώσεων της αγοράς.
Παράλληλα, θα συνταχθούν τέσσερις ξεχωριστές εκθέσεις για τους κινδύνους που δημιουργεί ο Great Sea Interconnector για τη βιωσιμότητα καθεμιάς από τις δραστηριότητες της ΑΗΚ και τις ενέργειες που θα πρέπει να ακολουθηθούν για τον περιορισμό τους. Αντίστοιχες εκθέσεις θα καταγράψουν και τις ενδεχόμενες ευκαιρίες που μπορεί να δημιουργήσει η διασύνδεση και τους τρόπους αξιοποίησής τους.
Τι θα συμβεί εάν καθυστερήσει το καλώδιο
Ξεχωριστό σενάριο αφορά ενδεχόμενη καθυστέρηση του Great Sea Interconnector. Η ΑΗΚ ζητά από τον σύμβουλο να εξετάσει τα οφέλη και τα μειονεκτήματα που θα μπορούσαν να προκύψουν σε μια τέτοια περίπτωση για Παραγωγή, Προμήθεια, Διανομή και Μεταφορά.
Στους ίδιους τους όρους του διαγωνισμού αναφέρονται ως παραδείγματα ζητημάτων προς διερεύνηση η πιθανή αύξηση των λιανικών τιμών ηλεκτρισμού, η ανάγκη νέων επενδύσεων, τόσο στην παραγωγή, όσο και στα δίκτυα, αλλά και ενδεχόμενες αυξήσεις στις πωλήσεις ηλεκτρικής ενέργειας και στα έσοδα.
Επτά πακέτα παραδοτέων σε τρεις μήνες
Σημειώνεται πως το έργο προβλέπεται να ολοκληρωθεί σε διάστημα τριών μηνών από την έναρξη της σύμβασης που θα υπογραφεί, γεγονός που καταδεικνύει τα στενά χρονικά περιθώρια που τίθενται στον ανάδοχο.
Συνολικά προβλέπονται επτά βασικά πακέτα παραδοτέων. Μεταξύ αυτών, είναι η προσομοίωση της αγοράς, η αξιολόγηση των επιπτώσεων στην οικονομία και το ηλεκτρικό σύστημα, τέσσερις εκθέσεις κινδύνων και τέσσερις εκθέσεις ευκαιριών για τις δραστηριότητες της ΑΗΚ, οι μελέτες οικονομικού αντίκτυπου, οι επιπτώσεις ενδεχόμενης καθυστέρησης του GSI και η αξιολόγηση άλλων πιθανών ηλεκτρικών διασυνδέσεων της Κύπρου.
Τα επιμέρους παραδοτέα τοποθετούνται χρονικά από την πέμπτη έως την ενδέκατη εβδομάδα από την έναρξη της σύμβασης.
Το εκτιμώμενο κόστος
Αξίζει να σημειωθεί πως το εκτιμώμενο κόστος της σύμβασης, έχει καθοριστεί στις 350.000 ευρώ, χωρίς να διευκρινίζεται εάν στο ποσό αυτό περιλαμβάνεται ο ΦΠΑ ή όχι.
Σημειώνεται, τέλος, πως, με βάση τα χρονοδιαγράμματα που έχουν τεθεί, προσφορές από ενδιαφερόμενους οικονομικούς φορείς, θα γίνονται δεκτές μέχρι τις 11 Νοεμβρίου και ώρα 3 το απόγευμα.
Αναλυτικά τα έγγραφα του διαγωνισμού ΕΔΩ.
