Ο Michael McBride, Managing Partner στο δικηγορικό γραφείο Chrysses Demetriades & Co LLC, μιλά για την πορεία της δικαστικής μεταρρύθμισης στην Κύπρο, τις επιπτώσεις του νέου πλαισίου ελέγχου των άμεσων ξένων επενδύσεων στις διασυνοριακές συναλλαγές, την υπεύθυνη υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης από τα δικηγορικά γραφεία, αλλά και το πώς αναμένεται να εξελιχθεί το κυπριακό νομικό επάγγελμα έως το 2030.
Ο εκσυγχρονισμός του δικαστικού συστήματος της Κύπρου έχει αντιμετωπίσει σειρά σημαντικών προκλήσεων κατά την εφαρμογή του. Με τα Εμπορικά και Ναυτοδικεία να μην έχουν ακόμη τεθεί πλήρως σε λειτουργία, την πλατφόρμα iJustice να παρουσιάζει καθυστερήσεις και τις εκκρεμείς υποθέσεις να εξακολουθούν να επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα των δικαστηρίων, ποια θεωρείτε ότι είναι τα κυριότερα εμπόδια για την επιτυχή μεταρρύθμιση; Ποιες εισηγήσεις θα κάνατε ώστε οι διάφορες πρωτοβουλίες να επιτύχουν τους στόχους για τους οποίους σχεδιάστηκαν;
Η ατζέντα των μεταρρυθμίσεων αναμφίβολα κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, όμως η εφαρμογή τους δεν έχει προχωρήσει με τον ρυθμό που αναμένονταν. Οι καθυστερήσεις στην ανάπτυξη της ψηφιακής υποδομής, οι περιορισμένοι πόροι και η πολυπλοκότητα των θεσμικών αλλαγών έχουν επιβραδύνει την πρόοδο.
Την ίδια στιγμή, η συνεχιζόμενη συσσώρευση εκκρεμών υποθέσεων επηρεάζει την εμπιστοσύνη στο σύστημα απονομής της Δικαιοσύνης, καθώς και την ανταγωνιστικότητα της Κύπρου ως διεθνούς επιχειρηματικού κέντρου.
Προτεραιότητα θα πρέπει να αποτελέσει η πλήρης εφαρμογή της πλατφόρμας iJustice, με τη στήριξη επαρκών επενδύσεων στην τεχνολογία, την εκπαίδευση των δικαστών και τους διοικητικούς πόρους. Η λειτουργία των Εμπορικών και Ναυτοδικείων θα πρέπει επίσης να παραμείνει βασικός στόχος.
Η δικαστική μεταρρύθμιση θα πρέπει να συνοδεύεται από συνεχή αξιολόγηση, διαβούλευση με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και μετρήσιμους δείκτες απόδοσης, ώστε να διασφαλίζεται ότι αυτές οι σημαντικές πρωτοβουλίες επιτυγχάνουν τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα.
- Διαβάστε επίσης: Ο Πρόεδρος του Ανώτατου Συνταγματικού Δικαστηρίου, Αντώνης Ρ. Λιάτσος, μιλά για τη δικαιοσύνη, τo Α.Ι. και την εμπιστοσύνη των πολιτών
Με τον Νόμο για τον Έλεγχο των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων να βρίσκεται πλέον σε ισχύ, πώς επηρεάζει το νέο καθεστώς τις διασυνοριακές συναλλαγές;
Η εισαγωγή του καθεστώτος ελέγχου των άμεσων ξένων επενδύσεων, FDI screening, αποτελεί σημαντική εξέλιξη για το επενδυτικό πλαίσιο της Κύπρου και ευθυγραμμίζει τη χώρα με τις ευρύτερες ευρωπαϊκές πρακτικές για την προστασία στρατηγικών τομέων.
Παρότι εισάγει ένα επιπλέον ρυθμιστικό στάδιο για ορισμένες συναλλαγές, δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως εμπόδιο στις επενδύσεις.
Αντίθετα, οι επενδυτές και οι σύμβουλοί τους θα πρέπει να ενσωματώνουν τις ρυθμιστικές αξιολογήσεις σε πιο πρώιμο στάδιο της διαδικασίας μιας συναλλαγής, ώστε να υπάρχει επαρκής χρόνος για την εξασφάλιση των απαιτούμενων εγκρίσεων. Η ενδελεχής δέουσα επιμέλεια, due diligence, και ο προσεκτικός σχεδιασμός της συναλλαγής θα αποκτήσουν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Τελικά, ένα διαφανές και προβλέψιμο καθεστώς ελέγχου μπορεί να ενισχύσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών, προσφέροντας μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου, ενώ παράλληλα διασφαλίζει την εθνική ασφάλεια και τα στρατηγικά οικονομικά συμφέροντα.
Πώς θα περιγράφατε τη διαδικασία υιοθέτησης της τεχνητής νοημοσύνης από τα δικηγορικά γραφεία;
Η τεχνητή νοημοσύνη έχει ήδη αρχίσει να μετασχηματίζει τη νομική πρακτική, βελτιώνοντας την αποτελεσματικότητα στη νομική έρευνα, την επισκόπηση εγγράφων, τη σύνταξη συμβάσεων και τη διαχείριση της γνώσης.
Για τα δικηγορικά γραφεία, η πρόκληση πλέον δεν είναι αν θα υιοθετήσουν την AI, αλλά πώς θα την ενσωματώσουν υπεύθυνα στην καθημερινή τους πρακτική.
Οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι αφορούν την εμπιστευτικότητα, την ασφάλεια των δεδομένων, την ακρίβεια και την υπερβολική εξάρτηση από αυτοματοποιημένα αποτελέσματα. Η AI θα πρέπει να υποστηρίζει και όχι να αντικαθιστά την επαγγελματική κρίση και τη νομική τεχνογνωσία.
Τα δικηγορικά γραφεία πρέπει να θεσπίσουν σαφείς πολιτικές διακυβέρνησης, να παρέχουν συνεχή εκπαίδευση και να διασφαλίζουν την κατάλληλη ανθρώπινη εποπτεία
Εκείνα που θα υιοθετήσουν υπεύθυνα την τεχνολογία θα ενισχύσουν την παραγωγικότητα και την εξυπηρέτηση των πελατών, διατηρώντας παράλληλα τα επαγγελματικά πρότυπα και τις δεοντολογικές υποχρεώσεις που παραμένουν θεμελιώδεις για τη νομική πρακτική.
Ο πληθωρισμός και η αύξηση του λειτουργικού κόστους ασκούν πιέσεις στα δικηγορικά γραφεία. Πώς αντανακλώνται αυτές οι προκλήσεις στον τρόπο με τον οποίο ασκούν τη δραστηριότητά τους οι δικηγόροι;
Η αύξηση του λειτουργικού κόστους έχει ενισχύσει την ανάγκη τα δικηγορικά γραφεία να καταστούν πιο αποτελεσματικά και περισσότερο προσανατολισμένα στην επιχειρηματική διάσταση της δραστηριότητάς τους.
Οι πελάτες αναζητούν ολοένα περισσότερο μεγαλύτερη αξία, διαφάνεια ως προς το κόστος και ταχύτερη παροχή υπηρεσιών, χωρίς συμβιβασμούς στην ποιότητα. Ως απάντηση, τα δικηγορικά γραφεία επενδύουν στην τεχνολογία, εξορθολογίζουν τις εσωτερικές τους διαδικασίες και υιοθετούν πιο αποτελεσματικούς τρόπους εργασίας.
Ταυτόχρονα, από τους δικηγόρους αναμένεται να κατανοούν τις επιχειρηματικές πραγματικότητες που αντιμετωπίζουν οι πελάτες τους και να παρέχουν πρακτικές συμβουλές με επίκεντρο την εξεύρεση λύσεων.
Η διατήρηση της κερδοφορίας σήμερα εξαρτάται όχι μόνο από τη νομική αριστεία, αλλά και από την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα, την αποτελεσματική διαχείριση των πόρων και την ικανότητα ταχείας προσαρμογής στις μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς, με παράλληλη συνέχιση των επενδύσεων στο ανθρώπινο δυναμικό και την καινοτομία.
Πώς βλέπετε να εξελίσσεται το κυπριακό νομικό επάγγελμα έως το 2030; Υπάρχουν ευκαιρίες επέκτασης σε νέους τομείς δραστηριότητας;
Μέχρι το 2030, αναμένω ότι το νομικό επάγγελμα στην Κύπρο θα είναι σημαντικά περισσότερο τεχνολογικά υποστηριζόμενο, διεθνώς διασυνδεδεμένο και ολοένα πιο εξειδικευμένο.
Οι επαναλαμβανόμενες και τυποποιημένες νομικές εργασίες θα συνεχίσουν να αυτοματοποιούνται, επιτρέποντας στους δικηγόρους να επικεντρώνονται περισσότερο σε στρατηγικές συμβουλευτικές υπηρεσίες, την επίλυση διαφορών και σύνθετες διασυνοριακές συναλλαγές.
Παράλληλα, αναμένουμε συνεχή ανάπτυξη σε τομείς όπως η ρύθμιση της AI, η κυβερνοασφάλεια, τα ESG, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία, τα επενδυτικά ταμεία και η διεθνής διαιτησία.
Η Κύπρος έχει την ευκαιρία να ενισχύσει τη θέση της ως περιφερειακός κόμβος για νομικές και επαγγελματικές υπηρεσίες, συνδυάζοντας ένα σύγχρονο ρυθμιστικό πλαίσιο με ένα υψηλής κατάρτισης νομικό επάγγελμα.
Τα γραφεία που επενδύουν στην καινοτομία, το ανθρώπινο δυναμικό και τις διεπιστημονικές δυνατότητες θα είναι σε καλύτερη θέση να αξιοποιήσουν αυτές τις αναδυόμενες ευκαιρίες, συνεχίζοντας παράλληλα να παρέχουν αξιόπιστες και υψηλής ποιότητας νομικές υπηρεσίες.
*Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Gold, τεύχος Αυγούστου 2026.
