Συγκρίσιμο με τον διάμεσο της Ευρωζώνης ήταν τον Ιούλιο το ύψος των επιτοκίων των νέων δανείων στην Κύπρο, σύμφωνα με την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου (ΚΤΚ), σε αντίθεση με τα επιτόκια καταθέσεων στην Κύπρο που διαμορφώθηκαν στο χαμηλότερο επίπεδο της Ευρωζώνης, κάτι που ενδέχεται να οφείλεται στην μεγάλη ρευστότητα των κυπριακών τραπεζών, όπως σημειώνει.
Στην Κύπρο, το επιτόκιο που αφορά δάνεια νέων συμβάσεων για αγορά κατοικίας μειώθηκε στο 3,78%, σε σύγκριση με 4,04% τον προηγούμενο μήνα, ενώ το επιτόκιο για καταθέσεις προθεσμίας έως ενός έτους από νοικοκυριά σημείωσε μείωση στο 1,27%.
Ταυτόχρονα, τον Ιούλιο μειώθηκαν τα καθαρά νέα δάνεια στα €415,0 εκατομμύρια, από €626,2 εκατ. τον προηγούμενο μήνα.
Ειδικότερα, σύμφωνα με την ΚΤΚ, το επιτόκιο για καταθέσεις προθεσμίας έως ενός έτους από νοικοκυριά σημείωσε μείωση στο 1,27%, σε σύγκριση με 1,42% τον προηγούμενο μήνα, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο για καταθέσεις από μη χρηματοοικονομικές εταιρείες παρουσίασε αύξηση στο 1,56%, σε σύγκριση με 1,41% τον προηγούμενο μήνα.
Επιπλέον, το επιτόκιο που αφορά καταναλωτικά δάνεια σημείωσε αύξηση στο 6,94%, σε σύγκριση με 6,50% τον προηγούμενο μήνα.
Το επιτόκιο που αφορά δάνεια για αγορά κατοικίας μειώθηκε στο 3,78%, σε σύγκριση με 4,04% τον προηγούμενο μήνα.
Σύμφωνα με την ΚΤΚ, το χαρτοφυλάκιο των στεγαστικών δανείων των Νομισματικών Χρηματοπιστωτικών Ιδρυμάτων (ΝΧΙ) αποτελείται από διάφορα είδη τέτοιων δανείων, όπως π.χ. δάνεια για πρώτη κατοικία, για εξοχικό κλπ., τα οποία φέρουν διαφορετικό ρίσκο και επιτόκιο.
«Η σύσταση του εν λόγω χαρτοφυλακίου μεταβάλλεται από μήνα σε μήνα, με αποτέλεσμα το ύψος του σταθμικού μέσου επιτοκίου να επηρεάζεται από την πιο πάνω μεταβολή, ανεξαρτήτως από τις αυξήσεις ή τις μειώσεις των επιτοκίων των ΝΧΙ», σημειώνει.
Εξάλλου, το επιτόκιο που αφορά δάνεια προς μη χρηματοοικονομικές εταιρείες για ποσά μέχρι €1 εκατ. αυξήθηκε στο 4,47%, σε σύγκριση με 4,32% τον προηγούμενο μήνα, ενώ το επιτόκιο που αφορά δάνεια προς μη χρηματοοικονομικές εταιρείες για ποσά άνω του €1 εκατ. κατέγραψε αύξηση στο 4,29%, σε σύγκριση με 4,07% τον προηγούμενο μήνα.
Σύμφωνα με την ΚΤΚ, το ύψος των επιτοκίων δανείων σε υφιστάμενα υπόλοιπα στην Κύπρο πλησιάζουν τον αντίστοιχο διάμεσο της Ευρωζώνης, με το περιθώριο να είναι στο -0,1% (δηλ. οριακά χαμηλότερα από το διάμεσο της Ευρωζώνης) για τα νοικοκυριά και να περιορίζεται στο 0,3% για τις μη χρηματοοικονομικές εταιρείες.
Όπως αναφέρει η ΚΤΚ, η συσχέτιση του ρυθμού μετάδοσης της νομισματικής χαλάρωσης (οριζόντιος άξονας) και σύσφιξης (κάθετος άξονας) στην Κύπρο, είναι ευθυγραμμισμένη με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης στα υφιστάμενα δάνεια, τόσο των νοικοκυριών όσο και των μη χρηματοοικονομικών εταιρειών.
Πιο συγκεκριμένα, προσθέτει, η συσχέτιση της μείωσης που παρατηρείται στα δανειστικά επιτόκια κατά την περίοδο της νομισματικής χαλάρωσης (ήτοι, κατά την περίοδο Ιουνίου 2024 – Ιουλίου 2026) με την αντίστοιχη αύξηση κατά την περίοδο της νομισματικής σύσφιξης (Ιουνίου 2022 – Δεκεμβρίου 2023) συγκρίνεται ευνοϊκά με τις λοιπές χώρες της Ευρωζώνης.
Το ύψος των επιτοκίων των νέων δανείων στην Κύπρο τον Ιούλιο είναι συγκρίσιμο με τον διάμεσο της Ευρωζώνης.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την ΚΤΚ, το περιθώριο του σταθμικού μέσου επιτοκίου για τα νέα δάνεια προς νοικοκυριά για αγορά κατοικίας είναι στο -0,2% (δηλ. χαμηλότερα από το διάμεσο της Ευρωζώνης), ενώ για τις μη χρηματοοικονομικές εταιρείες το αντίστοιχο περιθώριο ανέρχεται στο 0,3%,
Προσθέτει ότι η συσχέτιση μετακύλισης (pass-through) του ρυθμού μετάδοσης της νομισματικής χαλάρωσης (οριζόντιος άξονας) και σύσφιξης (κάθετος άξονας) στην Κύπρο, είναι ευθυγραμμισμένη με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης στα νέα δάνεια προς νοικοκυριά για αγορά κατοικίας.
Σε σχέση με τα νέα δάνεια προς μη χρηματοοικονομικές εταιρείες, η ΚΤΚ αναφέρει ότι «διαφαίνεται ασθενέστερη μετακύλιση στην Κύπρο, τόσο κατά την περίοδο της νομισματικής σύσφιξης (δηλ. αύξησης επιτοκίων) όσο και της νομισματικής χαλάρωσης (δηλ. μείωσης επιτοκίων)».
Παρ’ όλα αυτά, όπως προσθέτει, «παρατηρείται ότι ο μέσος ρυθμός μετακύλισης (pass-through) στην Ευρωζώνη κατά την περίοδο της νομισματικής σύσφιξης (δηλ. αύξησης επιτοκίων) ήταν ψηλότερος στα νέα δάνεια προς νοικοκυριά για αγορά κατοικίας και μη χρηματοοικονομικές εταιρείες κατά 35,1% και 17,3% αντίστοιχα, σε σχέση με τον ρυθμό της νομισματικής χαλάρωσης (δηλ. μείωσης επιτοκίων)».
Σημειώνει ότι στην Κύπρο ο ρυθμός μετακύλισης κατά τη νομισματική σύσφιξη ήταν υψηλότερος από τον αντίστοιχο της νομισματικής χαλάρωσης μόνο κατά 1,3% για τα νοικοκυριά, ενώ για τις μη χρηματοοικονομικές εταιρείες ήταν μικρότερος κατά 12,6%.
Εξάλλου, σε αντίθεση με τα δανειστικά επιτόκια, σύμφωνα με την ΚΤΚ, τα επιτόκια καταθέσεων στην Κύπρο αποτελούν εξωκείμενη/αποκλίνουσα τιμή και διαμορφώνονται στο χαμηλότερο επίπεδο της Ευρωζώνης.
Προσθέτει ότι αυτό ενδέχεται να οφείλεται στην μεγάλη ρευστότητα των κυπριακών τραπεζών η οποία βρίσκεται ανάμεσα στις υψηλότερες της Ευρωζώνης (ενδεικτικά, ο Δείκτης Κάλυψης Ρευστότητας (Liquidity Coverage Ratio – LCR) στην Κύπρο τον Ιούλιο του 2026 διαμορφώθηκε στο 319%, σε σύγκριση με τον διάμεσο 189% και τον μέσο όρο 158% στην Ευρωπαϊκή Ένωση τον Μάρτιο 2026 (τελευταία διαθέσιμα στοιχεία), καθώς και στην μικρή εμβέλεια της τραπεζικής αγοράς της Κύπρου.
Επίσης, τα επιτόκια σε νέες καταθέσεις διαμορφώνονται σε παρόμοια επίπεδα με τις υφιστάμενες καταθέσεις, ως οι πιθανοί λόγοι που έχουν αναφερθεί πιο πάνω.
Η μετακύλιση των αυξήσεων και των μειώσεων επιτοκίων στις νέες καταθέσεις στην Κύπρο, σύμφωνα με την ΚΤΚ, «παρουσιάζεται αδύναμη σε σύγκριση με σχεδόν όλες τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης, τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για τις μη χρηματοοικονομικές εταιρείες».
«Παρατηρείται ότι ο μέσος ρυθμός μετακύλισης (pass-through) στην Ευρωζώνη κατά την περίοδο της νομισματικής σύσφιξης (δηλ. αύξησης επιτοκίων) σε σχέση με τον ρυθμό της νομισματικής χαλάρωσης (δηλ. μείωσης επιτοκίων) ήταν ψηλότερος στο νέο καταθετικό χαρτοφυλάκιο των νοικοκυριών κατά 6,9% και χαμηλότερος κατά 4,0% για τις μη χρηματοοικονομικές εταιρείες», προσθέτει.
Αναφέρει επίσης ότι στην Κύπρο οι αντίστοιχοι μέσοι ρυθμοί μετακύλισης είναι: χαμηλότερος κατά 8,7% για τα νοικοκυριά κατά την περίοδο της νομισματικής σύσφιξης σε σχέση με τον ρυθμό της νομισματικής χαλάρωσης και χαμηλότερος κατά 11,8% για τις μη χρηματοοικονομικές εταιρείες.
Εξάλλου, το ποσοστό των νέων δανείων προς νοικοκυριά για αγορά κατοικίας με κυμαινόμενο επιτόκιο είναι ευθυγραμμισμένο με την Ευρωζώνη.
Σύμφωνα με την ΚΤΚ, το εν λόγω ποσοστό ακολουθεί τα τελευταία χρόνια μία έντονα πτωτική πορεία. Από σχεδόν 100% στις αρχές του 2022, έχει υποχωρήσει τον Ιούλιο 2026 στο 12,1%, και βρίσκεται κάτω από τον διάμεσο της Ευρωζώνης.
Προσθέτει ότι «αυτό το γεγονός ενδέχεται να επηρεάζεται εν μέρει από τις επιλογές δανειοδότησης με σταθερό επιτόκιο κατά τα πρώτα έτη (π.χ. 3-5 έτη), και την μετέπειτα μετατροπή τους σε κυμαινόμενο επιτόκιο».
Συνεπώς, προσθέτει η ΚΤΚ, «διαφαίνεται μια αλλαγή στη συμπεριφορά των δανειοληπτών αναφορικά με τον επιτοκιακό κίνδυνο, στοιχείο το οποίο θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στις πολιτικές διαχείρισης κινδύνων των τραπεζών».
Επιπλέον, η ΚΤΚ αναφέρει ότι το ποσοστό των νέων δανείων προς νοικοκυριά και μη χρηματοοικονομικές εταιρείες που παρέχονται με κυμαινόμενο επιτόκιο συγκρίνεται ευνοϊκά με την Ευρωζώνη.
Αναφέρει ότι το εν λόγω ποσοστό ακολουθεί τα τελευταία χρόνια μία πτωτική πορεία. Από σχεδόν 100% στις αρχές του 2022 βρίσκεται σήμερα στο 56,1%, το οποίο είναι χαμηλότερο από τον διάμεσο της Ευρωζώνης.
«Αυτό ενδέχεται να επηρεάζεται εν μέρει από τον παράγοντα που έχει αναφερθεί πιο πάνω και θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στις πολιτικές διαχείρισης κινδύνων των τραπεζών», προσθέτει.
Εξάλλου, σύμφωνα με την ΚΤΚ, τον Ιούλιο του 2026 τα καθαρά νέα δάνεια παρουσίασαν μείωση και έφτασαν στα €415,0 εκατ., (από σύνολο €686,1 εκατ. νέων δανείων) σε σύγκριση με €626,2 εκατ. (από σύνολο €831,3 εκατ. νέων δανείων) τον προηγούμενο μήνα.
Τα καθαρά νέα καταναλωτικά δάνεια μειώθηκαν στα €23,9 εκατ. (από σύνολο €26,5 εκατ. νέων δανείων), σε σύγκριση με €25,1 εκατ. τον προηγούμενο μήνα (από σύνολο €29,6 εκατ. νέων δανείων).
Τα καθαρά νέα δάνεια για αγορά κατοικίας παρουσίασαν μείωση στα €149,5 εκατ. (από σύνολο €205,8 εκατ. νέων δανείων), σε σύγκριση με €152,1 εκατ. τον προηγούμενο μήνα (από σύνολο €201,1 εκατ. νέων δανείων).
Επιπλέον, σύμφωνα με την ΚΤΚ, τα καθαρά νέα δάνεια προς μη χρηματοοικονομικές εταιρείες για ποσά μέχρι €1 εκατ. σημείωσαν μείωση στα €52,3 εκατ. (από σύνολο €70,4 εκατ. νέων δανείων), σε σύγκριση με €54,5 εκατ. τον προηγούμενο μήνα (από σύνολο €77,3 εκατ. νέων δανείων).
Τέλος, τα καθαρά νέα δάνεια προς μη χρηματοοικονομικές εταιρείες για ποσά άνω του €1 εκατ. κατέγραψαν μείωση στα €162,3 εκατ. (από σύνολο €354,6 εκατ. νέων δανείων), σε σύγκριση με €387,5 εκατ. τον προηγούμενο μήνα (από σύνολο €512,5 εκατ. νέων δανείων).
