Η σημερινή πραγματικότητα των κοινόκτητων οικοδομών είναι γνωστή σε όσους ζουν ή διαθέτουν ακίνητο σε μια πολυκατοικία ή ένα συγκρότημα. Απλήρωτα κοινόχρηστα, δυσκολίες στη λήψη αποφάσεων, ανεπαρκής συντήρηση και διαφωνίες μεταξύ ιδιοκτητών αποτελούν συχνά μέρος της καθημερινότητας.
Οι αδυναμίες αυτές δεν επηρεάζουν μόνο τη λειτουργία μιας πολυκατοικίας. Όταν η συντήρηση καθυστερεί και τα προβλήματα συσσωρεύονται, οι συνέπειες μπορεί να αφορούν την ίδια την ασφάλεια του κτηρίου. Ταυτόχρονα, επηρεάζονται η ποιότητα ζωής των ενοίκων, η εικόνα της οικοδομής και, αναπόφευκτα, η αξία των επιμέρους ακινήτων.
Τα περιστατικά κατάρρευσης τμημάτων κτηρίων και μπαλκονιών που έχουμε δει τα τελευταία χρόνια κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Η πρόληψη, ο τακτικός έλεγχος και η έγκαιρη συντήρηση δεν μπορούν να εξαρτώνται αποκλειστικά από το κατά πόσο οι ιδιοκτήτες θα καταφέρουν κάθε φορά να συμφωνήσουν μεταξύ τους.
Με το θέμα να επηρεάζει χιλιάδες ιδιοκτήτες και ενοίκους, η ολοκλήρωση της συζήτησης και η προώθηση ενός σύγχρονου νομοθετικού πλαισίου για τις κοινόκτητες οικοδομές πρέπει να αποτελέσουν προτεραιότητα κατά τη νέα κοινοβουλευτική περίοδο.
Χρειαζόμαστε ένα σύγχρονο πλαίσιο
Το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο έχει αποδείξει στην πράξη τις αδυναμίες του. Χρειαζόμαστε ένα πλαίσιο που να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των σημερινών κοινόκτητων οικοδομών και να παρέχει σαφής κανόνες για όλους.
Η νέα νομοθεσία πρέπει να διευκολύνει τη λήψη και την εφαρμογή αποφάσεων των Διαχειριστικών Επιτροπών, να ενισχύει τους μηχανισμούς για την είσπραξη των κοινόχρηστων δαπανών, να καθιστά σαφέστερες τις υποχρεώσεις και τις ευθύνες των ιδιοκτητών και να ενισχύει τη διαφάνεια στην οικονομική διαχείριση.
Παράλληλα, πρέπει να δημιουργεί τις προϋποθέσεις για καλύτερη εποπτεία και συστηματικότερη συντήρηση των κτηρίων. Δεν αρκεί να παρεμβαίνουμε όταν ένα πρόβλημα έχει ήδη γίνει σοβαρό. Η πρόληψη πρέπει να αποτελεί βασικό μέρος του τρόπου με τον οποίο διαχειριζόμαστε το κτηριακό μας απόθεμα.
Είναι, λοιπόν, αναγκαίο να δοθεί η απαιτούμενη ώθηση στο ζήτημα, ώστε η εξέταση του νέου πλαισίου να ολοκληρωθεί το συντομότερο και η σχετική νομοθεσία να οδηγηθεί προς ψήφιση. Δεν υπάρχουν περιθώρια για νέες καθυστερήσεις σε ένα ζήτημα που επηρεάζει άμεσα την ασφάλεια χιλιάδων πολιτών.
Η επαγγελματική διαχείριση μέρος της λύσης
Η ανάθεση της διαχείρισης σε επαγγελματίες με την απαιτούμενη τεχνογνωσία και εμπειρία, μπορεί να βελτιώσει ουσιαστικά τον τρόπο λειτουργίας των κοινόκτητων οικοδομών στην Κύπρο.
Η διαχείριση μιας πολυκατοικίας δεν περιορίζεται στην είσπραξη των κοινοχρήστων. Περιλαμβάνει τον συντονισμό των συντηρήσεων και επισκευών, τη συνεργασία με τεχνικούς και άλλους επαγγελματίες, τη σωστή επικοινωνία με τους ιδιοκτήτες, τη διαφάνεια των εξόδων, την τήρηση αρχείων και την έγκαιρη αντιμετώπιση προβλημάτων.
Την ίδια στιγμή, καθώς τα κτήρια γίνονται πιο σύνθετα και οι απαιτήσεις σε θέματα ασφάλειας, ενεργειακής απόδοσης και βιωσιμότητας αυξάνονται, η ανάγκη για γνώση, οργάνωση και επαγγελματισμό γίνεται ακόμη μεγαλύτερη.
Σημαντικό σύμμαχο σε αυτή την προσπάθεια αποτελεί πλέον και η τεχνολογία. Σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία μπορούν να διευκολύνουν την οικονομική παρακολούθηση, την ενημέρωση των ιδιοκτητών, την καταγραφή και παρακολούθηση εργασιών συντήρησης και, γενικότερα, να ενισχύσουν τη διαχείριση μιας οικοδομής.
Η τεχνολογία, όμως, από μόνη της δεν αρκεί. Η αποτελεσματική διαχείριση εξακολουθεί να απαιτεί ανθρώπινη παρουσία, εμπειρία, υπευθυνότητα και την ικανότητα να αντιμετωπίζονται έγκαιρα τα διαφορετικά ζητήματα που προκύπτουν στην καθημερινή λειτουργία ενός κτηρίου.
Γι’ αυτό και οι ιδιοκτήτες και οι Διαχειριστικές Επιτροπές πρέπει να αξιολογούν προσεκτικά σε ποιους εμπιστεύονται τη διαχείριση της περιουσίας τους. Η επιλογή σοβαρών και οργανωμένων επαγγελματικών εταιρειών, οι οποίες λειτουργούν με συγκεκριμένες προδιαγραφές και, κατά προτίμηση, είναι μέλη του Συνδέσμου Διαχειριστών Κοινόκτητων Οικοδομών, μπορεί να προσφέρει ένα επιπλέον επίπεδο αξιοπιστίας και επαγγελματισμού.
Η διαχείριση μιας κοινόκτητης οικοδομής συνεπάγεται σημαντικές οικονομικές, τεχνικές και πρακτικές ευθύνες και δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια απλή διεκπεραιωτική εργασία ή να ανατίθεται χωρίς τα απαραίτητα κριτήρια. Η επιλογή του κατάλληλου επαγγελματία αποτελεί μέρος της ίδιας της προστασίας της οικοδομής, καθώς η σωστή διαχείριση αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τη διατήρηση της αξίας ενός ακινήτου σε βάθος χρόνου. Ένας υποψήφιος αγοραστής δεν αξιολογεί μόνο το διαμέρισμα που πρόκειται να αγοράσει, αλλά εξετάζει την κατάσταση ολόκληρου του κτηρίου, το επίπεδο συντήρησης, την οικονομική του διαχείριση και συνολικά τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί.
Να μη χαθεί άλλος χρόνος
Τα προβλήματα με τις κοινόκτητες οικοδομές είναι γνωστά, οι αδυναμίες του υφιστάμενου πλαισίου έχουν καταγραφεί και η ανάγκη για μεταρρύθμιση έχει αναγνωριστεί. Αυτό που χρειάζεται τώρα είναι συντονισμός και ανάληψη ευθύνης από όλους τους εμπλεκόμενους, ώστε η μεταρρύθμιση να μπορέσει όχι μόνο να ψηφιστεί, αλλά και να εφαρμοστεί αποτελεσματικά στην πράξη.
Η Κυβέρνηση, η Βουλή των Αντιπροσώπων, οι ΕΟΑ και όλοι οι αρμόδιοι φορείς οφείλουν να συνεργαστούν στενά για να καθοριστούν με σαφήνεια τις αρμοδιότητες, τις κατευθύνσεις και τα απαιτούμενα βήματα.
Η νέα κοινοβουλευτική περίοδος είναι μια ευκαιρία να κλείσει επιτέλους μια εκκρεμότητα που επηρεάζει εδώ και χρόνια χιλιάδες πολίτες. Μια ουσιαστική μεταρρύθμιση μπορεί να δημιουργήσει μια νέα κουλτούρα στη διαχείριση των κοινόκτητων οικοδομών, με περισσότερη οργάνωση, διαφάνεια και πρόληψη και με μεγαλύτερη έμφαση στην ασφάλεια, την ποιότητα ζωής και την προστασία της περιουσίας.
Ο χρόνος μας πιέζει. Η αδράνεια έχει συνέπειες. Τώρα είναι η ώρα των αποφάσεων.
*Εγγεγραμμένος Κτηματομεσίτης – Εκτιμητής Ακινήτων, Β’ Αντιπρόεδρος Συνδέσμου Κτηματομεσιτών Επιχειρηματιών Κύπρου
