Η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει ήδη τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι επιχειρήσεις και εργάζονται οι άνθρωποι. Το μεγάλο στοίχημα, όμως, δεν είναι απλώς η υιοθέτηση της τεχνολογίας, αλλά η σωστή αξιοποίησή της, ώστε να δημιουργεί πραγματική αξία χωρίς να χάνεται το ανθρώπινο στοιχείο.
Σε συνέντευξή του στο InBusinessNews, ο CEO της Deloitte Κύπρου, Πιερής Μάρκου, μιλά για τις αλλαγές που φέρνει η AI στην καθημερινότητα των επιχειρήσεων και των εργαζομένων, με αφορμή τη νέα έκθεση της Deloitte «The State of AI in the Enterprise: The Untapped Edge - 2026 AI report».
Εξηγεί γιατί η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως απειλή για τις θέσεις εργασίας, αλλά ως ένα εργαλείο που μπορεί να ενισχύσει τις ανθρώπινες δυνατότητες, να αυξήσει την παραγωγικότητα και να απελευθερώσει χρόνο για πιο δημιουργική και ουσιαστική εργασία.
Παράλληλα, αναδεικνύει τις δεξιότητες που θα αποκτήσουν μεγαλύτερη αξία τα επόμενα χρόνια και τον ρόλο που καλούνται να διαδραματίσουν οι ίδιες οι επιχειρήσεις στην προετοιμασία των ανθρώπων τους.
Πάντως, για τον Πιερή Μάρκου, το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: το μέλλον δεν βρίσκεται στον ανταγωνισμό ανθρώπου και Τεχνητής Νοημοσύνης, αλλά στη συνεργασία τους. Και εκείνοι που θα μάθουν να αξιοποιούν αυτή τη συνεργασία θα είναι καλύτερα προετοιμασμένοι για την επόμενη ημέρα της εργασίας.
Πρόσφατα η Deloitte παρουσίασε την έκθεση «The State of AI in the Enterprise: The Untapped Edge - 2026 AI report». Μπορείτε να μας πείτε επιγραμματικά τα κύρια συμπεράσματά της;
Ένα από τα βασικά ευρήματα της φετινής έκθεσης State of AI είναι ότι σε πολλές επιχειρήσεις η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) έχει περάσει από το στάδιο του πειραματισμού στη φάση της ουσιαστικής ενσωμάτωσης στις καθημερινές λειτουργίες, στην πρώτη γραμμή (frontline) και στην άμεση αλληλεπίδραση με τον πελάτη. Αυτή ακριβώς η «μετάβαση» είναι το The Untapped Edge, ότι δηλαδή η πραγματική αξία της AI προκύπτει όταν περάσουμε από τη φιλοδοξία στην πράξη, ανασχεδιάζοντας επιχειρηματικά μοντέλα και αξιοποιώντας την για το ριζικό μετασχηματισμό του οργανισμού (deep transformation).
Άλλο σημαντικό συμπέρασμα αφορά τη συνέργεια ανθρώπου και AI. Οι οργανισμοί που αναφέρουν τα μεγαλύτερα οφέλη να είναι εκείνοι που επενδύουν ισόρροπα στην τεχνολογία όσον και στις δεξιότητες των ανθρώπων τους. Παράλληλα η εμπιστοσύνη, η ηθική, διαφανής και ασφαλής χρήση της AI αναδεικνύεται σε ένα νέο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη των πελατών και των εργαζόμενων.
Η ΑΙ μπορεί να απελευθερώσει τους ανθρώπους από χρονοβόρες, επαναλαμβανόμενες εργασίες και διαδικασίες ρουτίνας
Τέλος, σημαντική επισήμανση της μελέτης είναι ότι οι δύο τάσεις που θα επηρεάσουν την επόμενη φάση της ανάπτυξης είναι η Sovereign AI, η οποία διασφαλίζει ότι λειτουργεί εντός συγκεκριμένων νομικών και τοπικών πλαισίων, και η Agentic AI, η οποία δημιουργεί αυτόνομα συστήματα AI.
Πώς επηρεάζεται ο ρόλος των εργαζομένων
Πάντως ανάμεσα σε άλλα, η έκθεση αναδεικνύει ότι η αξία της Τεχνητής Νοημοσύνης προκύπτει όταν ενσωματώνεται στις επιχειρησιακές λειτουργίες. Πώς αλλάζει αυτό τον ρόλο των εργαζομένων μέσα στον οργανισμό;
Η ενσωμάτωση της AI στον πυρήνα των επιχειρήσεων αλλάζει ουσιαστικά τον ρόλο των εργαζομένων, μετατρέποντας τον ανθρώπινο παράγοντα από έναν απλό εκτελεστή εργασιών ρουτίνας σε στρατηγικό ενορχηστρωτή (orchestrator). Αυτό απαιτεί τον ανασχεδιασμό των καθηκόντων και των ρόλων εργασίας, αναβαθμίζοντάς τον ρόλο τους και κάνοντας την εργασία πιο δημιουργική και ουσιαστική.
Η ΑΙ μπορεί να απελευθερώσει τους ανθρώπους από χρονοβόρες, επαναλαμβανόμενες εργασίες και διαδικασίες ρουτίνας, δίνοντας τους τη δυνατότητα να εστιάσουν σε αυτό που παράγει πραγματική αξία: στην επίλυση σύνθετων προβλημάτων, στη στρατηγική λήψη αποφάσεων, στην καινοτομία και στη διαχείριση των ανθρώπινων σχέσεων.
Αυτό είναι κάτι που βλέπουμε ήδη και στον δικό μας κλάδο με αυτοματοποιήσεις που ήδη έχουν αλλάξει την καθημερινότητα των ανθρώπων μας. Για παράδειγμα, με την τεχνολογία να έχει αναλάβει τη μαζική επεξεργασία δεδομένων, ένας δικηγόρος ή ένας λογιστής απελευθερώνεται για να λειτουργήσει πολύ νωρίτερα στην καριέρα του ως στρατηγικός σύμβουλος.
Η έκθεση αναδεικνύει, ωστόσο, και ένα οξύμωρο στοιχείο: ενώ οι δυνατότητες αυξάνονται, το 84% των επιχειρήσεων δεν έχει ακόμη ανασχεδιάσει τους ρόλους των εργαζομένων γύρω από την AI. Όταν αυτό γίνει σωστά και η AI ενσωματωθεί ουσιαστικά στον πυρήνα των λειτουργιών, ο ρόλος των ανθρώπων, ιδιαίτερα σε τομείς υπηρεσιών, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της κυπριακής οικονομίας, θα αλλάξει ριζικά.
Συχνά καταγράφεται η ανησυχία ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα αντικαταστήσει θέσεις εργασίας. Με βάση τα ευρήματα της έκθεσης, ποιο είναι το πραγματικό μήνυμα προς τους εργαζόμενους;
Η ανησυχία είναι κατανοητή, αλλά το πραγματικό μήνυμα είναι ξεκάθαρο: η AI δεν έρχεται για να αντικαταστήσει τον άνθρωπο, αλλά να ενισχύσει και να τους διευκολύνει στις εργασίες του αναλαμβάνοντας συγκεκριμένες εργασίες (tasks), επιτρέποντας τους να επικεντρωθούν σε δραστηριότητες υψηλότερης αξίας.
Αυτό, βέβαια, σημαίνει ότι όλοι θα πρέπει να προσαρμοστούμε στα νέα δεδομένα. Ιδιαίτερα στην κυπριακή αγορά, όπου η εξεύρεση και διατήρηση εξειδικευμένου ταλέντου αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις μας, αναμένω ότι η AI θα λειτουργήσει ως μοχλός παραγωγικότητας και κάλυψης υπαρχόντων κενών, όχι ως μηχανισμός αντικατάστασης ανθρώπων.
Οι δεξιότητες
Ποιες δεξιότητες θεωρείτε ότι θα είναι πιο σημαντικές τα επόμενα χρόνια σε ένα περιβάλλον όπου η AI αποτελεί καθημερινό εργαλείο;
Σε ένα περιβάλλον όπου η AI γίνεται καθημερινό εργαλείο, οι ανθρώπινες δεξιότητες αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς οι τεχνικές εργασίες αυτοματοποιούνται. Όπως αναφέρεται και στην έκθεση, το 53% των εταιρειών επικεντρώνεται επί του παρόντος στο "AI Fluency", αλλά είναι σημαντικό να συνδυαστεί με άλλες ικανότητες πέραν της τεχνικής εξοικείωσης.
Οι εργαζόμενοι πρέπει να συμμετέχουν από την αρχή στον σχεδιασμό της εφαρμογής της AI, ώστε να αντιληφθούν στην πράξη πώς μπορεί να βελτιώσει την καθημερινή τους εργασία
Καθοριστικές στις δεξιότητες που θα αποκτήσουν ακόμη μεγαλύτερη σημασία τα επόμενα χρόνια είναι η κριτική και αναλυτική σκέψη, η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων και συμπερασμάτων από την ΑΙ, για να μπορούν να αμφισβητούν, να εντοπίζουν κενά ή προκαταλήψεις, και να διασφαλίζουν τη συμμόρφωση. Εξίσου σημαντικές θα είναι η συναισθηματική νοημοσύνη, η ενσυναίσθηση, η επικοινωνία, η ηγετικές ικανότητες και η ομαδικότητα. Τέλος η διάθεση για συνεχή μάθηση, επαναπροσδιορισμό του τρόπου εργασίας, ευελιξία και προσαρμοστικότητα.
Σε μια οικονομία που βασίζεται στις υπηρεσίες, όπως η κυπριακή, οι σχέσεις εμπιστοσύνης με τους πελάτες και συνεργάτες αποτελούν δεξιότητα που καμία AI δεν μπορεί να αναπαράγει.
Πώς μπορεί ένας οργανισμός να προετοιμάσει το ανθρώπινο δυναμικό του ώστε να συνεργάζεται αποτελεσματικά με εργαλεία AI αντί να τα αντιμετωπίζει ως απειλή;
Βάση και της εμπειρίας μας από την εφαρμογή εσωτερικών εργαλείων ΑΙ, ο πιο αποτελεσματικός τρόπος είναι μέσα από μια ολιστική προσέγγιση στη διαχείριση της αλλαγής. Οι εργαζόμενοι πρέπει να συμμετέχουν από την αρχή στον σχεδιασμό της εφαρμογής της AI, ώστε να αντιληφθούν στην πράξη πώς μπορεί να βελτιώσει την καθημερινή τους εργασία, ζητώντας τους, για παράδειγμα, να εντοπίσουν τις πιο επαναλαμβανόμενες ή λιγότερο δημιουργικές διαδικασίες της καθημερινότητάς τους και να συνδιαμορφώσουν τον τρόπο με τον οποίο η AI μπορεί να τους απαλλάξει από αυτές.
Παράλληλα, εξίσου σημαντική είναι η δημιουργία ενός ασφαλούς περιβάλλοντος και μιας κουλτούρας πειραματισμού, που θα τους επιτρέψει να εξοικειωθούν σταδιακά με τα νέα εργαλεία, και σαφής επικοινωνία και στήριξη από την ηγεσία για το γιατί γίνεται αυτή η μετάβαση και ποια αξία δημιουργεί. αυτό θα προλάβει και τις όποιες επιφυλάξεις που μπορεί να προκύψουν περιορίζοντας την αβεβαιότητα. Όταν υπάρχει συμμετοχή και ξεκάθαρο όραμα, η AI αντιμετωπίζεται περισσότερο ως εργαλείο ενδυνάμωσης και λιγότερο ως απειλή.
Επιχειρήσεις και ανθρώπινο στοιχείο
Πώς μπορεί μια επιχείρηση να αξιοποιήσει την AI χωρίς να χάσει το ανθρώπινο στοιχείο που τη χαρακτηρίζει;
Ο άνθρωπος πρέπει να παραμείνει στο επίκεντρο των αποφάσεων. Η AI μπορεί να αναλάβει την επεξεργασία μεγάλου όγκου δεδομένων, την ταχύτερη αναγνώριση μοτίβων και τη σύνταξη αναφορών. Ωστόσο, η τελική κρίση, η αξιολόγηση και η επικοινωνία παραμένουν στον άνθρωπο.
Στην Κύπρο ειδικά, όπου πολλές σχέσεις ανάμεσα σε επιχειρήσεις είναι βαθιά ανθρωποκεντρικές και βασίζονται στην προσωπική επαφή και στη μακροχρόνια εμπιστοσύνη, η τεχνολογία μπορεί να ενισχύσει σημαντικά την αποδοτικότητα αναλαμβάνοντας μεγάλο μέρος του ‘back-office’, όμως η επικοινωνία με τον πελάτη, η ηθική στάθμιση μιας απόφασης και η προσωποποιημένη επαφή παραμένουν κατεξοχήν ανθρώπινες λειτουργίες που δεν μπορούν να αντικατασταθούν.
Αν έπρεπε να δώσετε ένα μήνυμα στους εργαζόμενους που αντιμετωπίζουν με επιφύλαξη την Τεχνητή Νοημοσύνη, ποιο θα ήταν αυτό;
Μην βλέπετε την τεχνητή νοημοσύνη ως μια απειλή, η έναν αντίπαλο που έρχεται να σας αμφισβητήσει και να σας πάρει τη δουλειά σας. Αντιμετωπίστε την σαν ένα ψηφιακό ακούραστο συνεργάτη που μπορεί να ενισχύσει ουσιαστικά τις δυνατότητές σας. Αγκαλιάστε την τεχνολογία και αφήστε την να αναλάβει τα πιο βαρετά, χρονοβόρα και επαναλαμβανόμενα κομμάτια της δουλειάς σας ελευθερώνοντας σας πολύτιμο χρόνο για όσα έχουν αξία και σας κάνουν μοναδικούς και αναντικατάστατους: τη δημιουργικότητά, την κρίση, τη στρατηγική σκέψη.
Η σωστή στάση δεν είναι ο φόβος, αλλά η προσαρμογή και όσοι μάθουν να συνεργάζονται με αυτή την τεχνολογία θα είναι καλύτερα προετοιμασμένοι για το μέλλον της εργασίας.
