Κινητά τηλέφωνα, tablets, φορητοί υπολογιστές, power banks, ακουστικά και πολλές άλλες επαναφορτιζόμενες συσκευές είναι πλέον μέρος της καθημερινότητάς μας. Τις φορτίζουμε σχεδόν μηχανικά, συχνά για ώρες, χωρίς να σκεφτόμαστε ότι η φόρτιση είναι μια διαδικασία κατά την οποία μεταφέρεται και αποθηκεύεται ενέργεια και, επομένως, απαιτεί σωστή χρήση και προσοχή.
Οι περισσότερες σύγχρονες φορητές συσκευές χρησιμοποιούν μπαταρίες ιόντων λιθίου. Η τεχνολογία αυτή είναι ευρέως διαδεδομένη και, όταν ο εξοπλισμός είναι κατάλληλος και χρησιμοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή, είναι γενικά ασφαλής. Ωστόσο, κάθε ηλεκτρικός εξοπλισμός μπορεί να παρουσιάσει βλάβη. Μια ελαττωματική ή κατεστραμμένη μπαταρία, ένας ακατάλληλος φορτιστής, ένα φθαρμένο καλώδιο ή η υπερβολική θερμοκρασία μπορούν να δημιουργήσουν επικίνδυνες συνθήκες.
Πώς μπορεί να δημιουργηθεί ο κίνδυνος
Μια μπαταρία αποθηκεύει σημαντική ποσότητα ενέργειας σε πολύ μικρό χώρο. Αν υποστεί εσωτερική βλάβη, έντονο χτύπημα ή υπερθέρμανση, η θερμοκρασία της μπορεί να αυξηθεί απότομα. Όταν η μπαταρία παράγει περισσότερη θερμότητα από αυτή που μπορεί να αποβάλει, η κατάσταση μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα, με έκλυση θερμών αερίων, καπνό ή ακόμη και φωτιά.
Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν χρησιμοποιούνται ακατάλληλοι ή ελαττωματικοί φορτιστές και καλώδια, όταν μια συσκευή έχει πέσει ή υποστεί χτύπημα, όταν εκτίθεται σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες ή όταν, κατά τη φόρτιση, είναι καλυμμένη και δεν μπορεί να αποβάλει τη θερμότητα. Για τον λόγο αυτό, επιλέγουμε προϊόντα από αξιόπιστους κατασκευαστές και προμηθευτές και χρησιμοποιούμε εξοπλισμό συμβατό με τη συσκευή.
Τα προειδοποιητικά σημάδια
Η πρόληψη αρχίζει από την παρατήρηση. Μια συσκευή που δεν λειτουργεί φυσιολογικά συνήθως δίνει ενδείξεις που δεν πρέπει να αγνοούμε:
- Ασυνήθιστα υψηλή θερμοκρασία ή πολύ μεγαλύτερη θέρμανση από ό,τι συνήθως.
- Φούσκωμα ή παραμόρφωση της μπαταρίας ή του περιβλήματος.
- Ασυνήθιστη ή έντονη μυρωδιά.
- Περίεργοι ήχοι, όπως συριγμός ή «σκάσιμο».
- Καπνός, μαύρισμα ή σημάδια υπερθέρμανσης στον φορτιστή, στο καλώδιο, στο φις ή στην πρίζα.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι μια μπαταρία που έχει φουσκώσει δεν πρέπει να συνεχίσει να χρησιμοποιείται ή να φορτίζεται. Δεν την πιέζουμε, δεν την τρυπάμε, δεν την ανοίγουμε και δεν επιχειρούμε να την επισκευάσουμε μόνοι μας.
Απλοί κανόνες για ασφαλή φόρτιση
- Δεν χρησιμοποιούμε και αντικαθιστούμε άμεσα φθαρμένα καλώδια, φορτιστές ή συσκευές που παρουσιάζουν σημάδια βλάβης.
- Δεν φορτίζουμε κινητά ή power banks πάνω σε κρεβάτια, καναπέδες ή κάτω από μαξιλάρια, κουβέρτες και ρούχα.
- Δεν αφήνουμε power banks, κινητά ή άλλες συσκευές στον ήλιο ή μέσα σε κλειστό αυτοκίνητο σε υψηλές θερμοκρασίες.
- Χρησιμοποιούμε τον κατάλληλο φορτιστή και καλώδιο για τη συσκευή και ακολουθούμε τις οδηγίες του κατασκευαστή.
- Φορτίζουμε πάνω σε σταθερή, σκληρή επιφάνεια, με επαρκή αερισμό.
- Οι συσκευές πρέπει να φορτίζονται υπό επίβλεψη. Αποφεύγουμε τη φόρτιση όταν απουσιάζουμε από το σπίτι ή κατά τη διάρκεια του ύπνου.
- Μετά την ολοκλήρωση της φόρτισης, αποσυνδέουμε τη συσκευή και δεν αφήνουμε τον φορτιστή μόνιμα συνδεδεμένο στην πρίζα όταν δεν χρησιμοποιείται.
Όταν κάτι δεν φαίνεται φυσιολογικό
Αν παρατηρήσουμε υπερβολική θερμοκρασία, φούσκωμα, παραμόρφωση, ασυνήθιστη μυρωδιά ή άλλο ύποπτο σημάδι, σταματούμε τη χρήση και δεν επαναφορτίζουμε τη συσκευή.
Αν εμφανιστεί καπνός ή φωτιά, η κατάσταση μπορεί να εξελιχθεί πολύ γρήγορα. Δεν θέτουμε τον εαυτό μας σε κίνδυνο προσπαθώντας να χειριστούμε μια μπαταρία που παρουσιάζει αστοχία. Απομακρυνόμαστε, προειδοποιούμε τους υπόλοιπους και καλούμε άμεσα τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.
Δεν χρειάζεται να φοβόμαστε τις επαναφορτιζόμενες συσκευές. Χρειάζεται να τις επιλέγουμε σωστά, να τις χρησιμοποιούμε σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή και, κυρίως, να μην αγνοούμε τα προειδοποιητικά σημάδια. Μερικές απλές καθημερινές συνήθειες και η έγκαιρη αντίδραση σε μια μη φυσιολογική συμπεριφορά μπορούν να αποτρέψουν ένα πολύ σοβαρότερο περιστατικό και να συμβάλουν ουσιαστικά στην προστασία της περιουσίας και, πάνω απ’ όλα, της ανθρώπινης ζωής.
Φορτίζουμε με επίβλεψη, χρησιμοποιούμε κατάλληλο εξοπλισμό και αποσυνδέουμε τη συσκευή μετά την ολοκλήρωση της φόρτισης.
*Ηλεκτρολόγος & Ηλεκτρονικός Μηχανικός, μέλος Διοικούσας Επιτροπής ΕΤΕΚ.
