Τα νομισματικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες του σύγχρονου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Για τον λόγο αυτό, είναι απαραίτητο να εξεταστεί η έννοια και ο ρόλος τους στην οικονομία.
Προς την κατεύθυνση αυτή, η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου ετοίμασε εγχειρίδιο στατιστικών και οικονομικών ορολογιών, μέσω του οποίου επεξηγεί εν συντομία διάφορες έννοιες που πολλοί ακούμε, αλλά λίγοι αντιλαμβανόμαστε ή κατανοούμε τι είναι.
Βάσει, λοιπόν, του εγχειριδίου, τα νομισματικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (ΝΧΙ / MFIs) περιλαμβάνουν τις κεντρικές τράπεζες και τα λοιπά νομισματικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (OMFIs).
Τα τελευταία περιλαμβάνουν καταθετικά ιδρύματα πλην των κεντρικών τραπεζών (που συνήθως αποκαλούνται «τράπεζες») και τις εταιρείες διαχείρισης διαθεσίμων.
Η κύρια λειτουργία των κεντρικών τραπεζών
Η κύρια λειτουργία των κεντρικών τραπεζών είναι η έκδοση νομίσματος, η διατήρηση της εσωτερικής και εξωτερικής αξίας του νομίσματος και η διαχείριση του συνόλου ή μέρους των διεθνών αποθεμάτων της χώρας.
Στη ζώνη του ευρώ, οι λειτουργίες αυτές ασκούνται από το Ευρωσύστημα, το οποίο αποτελείται από την ΕΚΤ και τις εθνικές κεντρικές τράπεζες των χωρών της ζώνης του ευρώ.
Οι τράπεζες είναι οι κύριοι χρηματοπιστωτικοί διαμεσολαβητές στη ζώνη του ευρώ. Η δραστηριότητά τους συνίσταται στη λήψη καταθέσεων ή άλλων επιστρεπτέων κεφαλαίων από το κοινό και στην επένδυση των κεφαλαίων αυτών με δικό τους κίνδυνο, είτε με τη χορήγηση πιστώσεων υπό μορφή δανείων, είτε με την αγορά τίτλων χρέους που εκδίδονται από άλλες οντότητες.
Οι περισσότερες από αυτές τις οντότητες είναι αντισυμβαλλόμενοι της κεντρικής τράπεζας στις πράξεις νομισματικής πολιτικής. Χορηγώντας πιστώσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, ιδίως όταν χρησιμοποιούν πιστώσεις που έχουν λάβει από την κεντρική τράπεζα, διαδραματίζουν καίριο ρόλο στη μετάδοση των παρεμβάσεων της νομισματικής πολιτικής στην οικονομία.
Οι εταιρείες διαχείρισης διαθεσίμων
Οι εταιρείες διαχείρισης διαθεσίμων είναι συλλογικές επενδυτικές επιχειρήσεις που εκδίδουν μερίδια τα οποία, από πλευράς ρευστότητας, αποτελούν στενά υποκατάστατα των καταθέσεων.
Επενδύουν κυρίως σε μέσα χρηματαγοράς, τραπεζικές καταθέσεις και άλλους τίτλους χρέους με υπολειπόμενη διάρκεια έως και ένα έτος.
Οι εταιρείες διαχείρισης διαθεσίμων αντιπροσωπεύουν περίπου το 5% του συνολικού ενεργητικού του τομέα των λοιπών νομισματικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων (OMFIs) στη ζώνη του ευρώ.
