Συνεντεύξεις με τους νικητές των 18ων IN Business Awards της IMH που παρουσίασε το Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου, όπως αυτές δημοσιεύτηκαν στο ομώνυμο περιοδικό. Το Τιμητικό Βραβείο Editor’s Choice Award, απονεμήθηκε στην TechIsland.
Αποτελεί την κοινή φωνή του τεχνολογικού οικοσυστήματος της χώρας μας, που πέτυχε να φέρει κοντά εταιρείες, ανθρώπους και οργανισμούς γύρω από το κοινό όραμα να καταστεί η Κύπρος ένα πραγματικό tech island. Ένα όραμα που τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει να παίρνει ουσιαστική μορφή μέσα από τη σταθερή ανάπτυξη του κλάδου και τη διεύρυνση της τεχνολογικής κοινότητας στη χώρα, γεγονός που αναδεικνύει ο πρόεδρος του TechIsland, Βαλεντίνος Πολυκάρπου, εμφανώς ικανοποιημένος από τη διάκριση που απέσπασε ο οργανισμός με το Editor’s Choice Award.
Το Editor’s Choice Award αποτελεί μία ιδιαίτερη και τιμητική διάκριση. Τι σημαίνει για τον οργανισμό TechIsland αυτή η αναγνώριση από έναν θεσμό όπως τα IN Business Awards;
Η διάκριση αυτή είναι ιδιαίτερα τιμητική, όχι μόνο γιατί προέρχεται από έναν θεσμό με κύρος στον επιχειρηματικό κόσμο της Κύπρου, αλλά κυρίως γιατί αναγνωρίζει μια συλλογική προσπάθεια που ξεπερνά τα όρια ενός οργανισμού.
Ο TechIsland δημιουργήθηκε με το ξεκάθαρο όραμα να συμβάλει ουσιαστικά ώστε η Κύπρος να εξελιχθεί σε έναν διεθνώς αναγνωρίσιμο κόμβο τεχνολογίας, επιχειρηματικότητας και καινοτομίας. Το Editor’s Choice Award αποτελεί για εμάς επιβεβαίωση ότι αυτή η προσπάθεια έχει, πλέον, ορατό αποτύπωμα στην οικονομία, στην κοινωνία, στην επιχειρηματική κοινότητα και στη νέα γενιά. Παράλληλα το βλέπουμε και ως ευθύνη. Η αναγνώριση αυτή δεν ανήκει μόνο στον TechIsland, αλλά σε ολόκληρο το οικοσύστημα, δηλαδή στις εταιρείες, στους επαγγελματίες, στους θεσμούς, στην πολιτεία και σε όλους όσοι εργάζονται με συνέπεια για να δημιουργηθούν οι συνθήκες που θα επιτρέψουν στην Κύπρο να συνεχίζει να αναπτύσσεται σταθερά.
Μέσα σε λίγα χρόνια ο TechIsland κατάφερε να εξελιχθεί σε έναν από τους βασικούς εκφραστές του τεχνολογικού οικοσυστήματος της Κύπρου. Ποια ήταν τα καθοριστικά βήματα αυτής της πορείας;
Το πιο καθοριστικό βήμα ήταν ότι ο TechIsland ξεκίνησε όχι ως μια μεμονωμένη πρωτοβουλία, αλλά ως μια κοινή φωνή του οικοσυστήματος. Από την αρχή στόχος μας ήταν να ενώσουμε εταιρείες, ανθρώπους και οργανισμούς γύρω από το κοινό όραμα να καταστεί η Κύπρος ένα πραγματικό tech island.
Σημαντικό ρόλο έπαιξε η δημιουργία μιας ισχυρής κοινότητας μελών, η οποία εκπροσωπεί ένα ευρύ και δυναμικό κομμάτι της τεχνολογικής δραστηριότητας στη χώρα με περισσότερα από 400 μέλη, 52% κυπριακές εταιρείες και 48% επιχειρήσεις ξένων επενδύσεων με παρουσία ή έδρα στην Κύπρο: startups, SMEs και scaleups, πολυεθνικές, venture capital funds και accelerators με δραστηριότητα σε τομείς όπως software development, fintech, artificial intelligence, cybersecurity, video gaming, adtech, blockchain, healthtech και VR/AR.
Και το δεύτερο καθοριστικό βήμα;
Δεύτερο καθοριστικό βήμα ήταν η συστηματική συνεργασία με την πολιτεία και τους θεσμούς. O TechIsland δεν περιορίστηκε στην ανάδειξη προβλημάτων, αλλά επένδυσε σε προτάσεις, διάλογο και πρακτικές λύσεις. Τέλος θεωρώ πολύ σημαντικό ότι από νωρίς συνδέσαμε την ανάπτυξη του τεχνολογικού τομέα με ένα ευρύτερο εθνικό αφήγημα, ότι η τεχνολογία δεν είναι ένας κλειστός κλάδος, αλλά ένας μοχλός ανάπτυξης για ολόκληρη την κυπριακή οικονομία και κοινωνία.
Πώς θα περιγράφατε τη σημερινή θέση της Κύπρου στον διεθνή τεχνολογικό χάρτη;
Η Κύπρος έχει καταφέρει τα τελευταία χρόνια να μπει με αυτοπεποίθηση στον διεθνή τεχνολογικό χάρτη. Δεν είμαστε, πλέον, απλώς ένας ελκυστικός προορισμός για εγκατάσταση εταιρειών. Είμαστε ένα αναπτυσσόμενο οικοσύστημα με πραγματική οικονομική βαρύτητα, εξωστρέφεια και αυξανόμενη διεθνή αναγνώριση. Τα στοιχεία το επιβεβαιώνουν με ξεκάθαρο τρόπο. Σύμφωνα με μελέτη της KPMG Cyprus ο ευρύτερος τεχνολογικός τομέας έχει άμεση συνεισφορά €5.5 δισ. στην ακαθάριστη προστιθέμενη αξία (GVA) της κυπριακής οικονομίας, που αντιστοιχεί σε, περίπου, 17% του συνόλου. Αν προστεθούν οι έμμεσες και επαγόμενες επιδράσεις, το συνολικό αποτύπωμα φτάνει τα €11.3 δισ. σε όρους GVA. Σε όρους ακαθάριστου εθνικού προϊόντος (ΑΕΠ) η άμεση συνεισφορά ανέρχεται κοντά στα €6 δισ., ενώ η συνολική επίδραση προσεγγίζει τα €12 δισ.
Ποια είναι, κατά την άποψή σας, τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα της χώρας μας;
Καταρχάς να πω ότι τα ανταγωνιστικά μας πλεονεκτήματα είναι σημαντικά. Και μιλάμε για τη στρατηγική γεωγραφική θέση, το επιχειρηματικό περιβάλλον, την ευελιξία μιας μικρής χώρας, την ποιότητα ζωής, την παρουσία διεθνών εταιρειών και τη δυνατότητα γρήγορης προσαρμογής. Την ίδια στιγμή υπάρχουν τομείς στους οποίους πρέπει να βελτιωθούμε, όπως η καινοτομία, η σύνδεση έρευνας και αγοράς, η ανάπτυξη τοπικού ταλέντου, οι υποδομές και η διεθνής συνδεσιμότητα.
Ποιος είναι ο ρόλος που μπορεί να διαδραματίσει η τεχνολογία στη συνολική ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας τα επόμενα χρόνια;
Ο ρόλος της τεχνολογίας τα επόμενα χρόνια μπορεί να είναι καθοριστικός. Μπορεί να συμβάλει στη διαφοροποίηση της κυπριακής οικονομίας, στη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας, στην αύξηση της παραγωγικότητας, στην προσέλκυση επενδύσεων και να κρατήσουμε νέους ανθρώπους στην Κύπρο. Το σημαντικότερο είναι ότι η τεχνολογία μπορεί να λειτουργήσει ως οριζόντιος καταλύτης ανάπτυξης, επηρεάζοντας θετικά και άλλους τομείς της οικονομίας, όπως είναι οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, η εκπαίδευση, η υγεία, ο τουρισμός και η δημόσια διοίκηση.
Ο TechIsland έχει επανειλημμένα αναδείξει τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ ιδιωτικού και δημόσιου τομέα. Πόσο σημαντικές είναι αυτές οι συνέργειες, για να επιτευχθεί πραγματική πρόοδος;
Κανένα τεχνολογικό οικοσύστημα δεν μπορεί να αναπτυχθεί ουσιαστικά μόνο από τον ιδιωτικό τομέα ή μόνο από το κράτος. Χρειάζεται συντονισμός, εμπιστοσύνη και κοινή κατεύθυνση.
Ο ιδιωτικός τομέας γνωρίζει από πρώτο χέρι τις ανάγκες της αγοράς, τις διεθνείς τάσεις και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι εταιρείες στην πράξη. Η πολιτεία, από την άλλη, έχει τον ρόλο να διαμορφώνει το θεσμικό πλαίσιο, τις πολιτικές και τις υποδομές που επιτρέπουν στο οικοσύστημα να αναπτυχθεί.
Όταν αυτές οι δύο πλευρές συνεργάζονται με ουσία, η πρόοδος μπορεί να είναι γρήγορη και αποτελεσματική προς όφελος πάντοτε της κοινωνίας. Συνεργασία δεν σημαίνει ότι όλοι συμφωνούν πάντα σε όλα. Σημαίνει, όμως, ότι υπάρχει ένας κοινός στόχος και μια κοινή αντίληψη ότι η τεχνολογία μπορεί να λειτουργήσει ως εθνική αναπτυξιακή προτεραιότητα.
Η προσέλκυση ταλέντου αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα διεθνώς. Πώς μπορεί η Κύπρος να βρει και να διατηρήσει υψηλού επιπέδου ανθρώπινο δυναμικό στον τομέα της τεχνολογίας;
Η προσέλκυση και διατήρηση ταλέντου είναι ίσως μία από τις πιο κρίσιμες προκλήσεις για κάθε τεχνολογικό οικοσύστημα. Για την Κύπρο το στοίχημα είναι διπλό. Αφενός να φέρει διεθνές ταλέντο και αφετέρου να δημιουργήσει τις συνθήκες ώστε οι Κύπριοι νέοι να μπορούν να χτίσουν εδώ μια ανταγωνιστική καριέρα. Για να το πετύχουμε, χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο. Αυτό περιλαμβάνει γρήγορες και προβλέψιμες διαδικασίες για άδειες εργασίας και μετεγκατάσταση, καλύτερη συνδεσιμότητα, πρόσβαση σε ποιοτική εκπαίδευση, στέγαση, υποδομές και ένα περιβάλλον που να διευκολύνει όχι μόνο τον εργαζόμενο, αλλά και την οικογένειά του.
Ταυτόχρονα πρέπει να επενδύσουμε πολύ πιο συστηματικά στο τοπικό ταλέντο. Η σύνδεση εκπαίδευσης και αγοράς εργασίας, η ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων, τα προγράμματα STEM και η επαφή των μαθητών με την τεχνολογία από νεαρή ηλικία είναι κρίσιμα στοιχεία.
Ποιο θα λέγατε ότι είναι το επόμενο μεγάλο βήμα για τον TechIsland και το κυπριακό τεχνολογικό οικοσύστημα τα επόμενα χρόνια;
Είναι σημαντικό να συνεχιστεί η βελτίωση του πλαισίου κινητικότητας για εξειδικευμένους επαγγελματίες, όπως για παράδειγμα καλύτερη εφαρμογή του EU blue card αλλά και η ένταξη της χώρας στη ζώνη Σένγκεν. Διότι πρέπει να θυμόμαστε ότι στο τέλος το ταλέντο επιλέγει χώρες όπου βλέπει προοπτική. Αν η Κύπρος προσφέρει ευκαιρίες, ποιότητα ζωής, σταθερότητα και ένα δυναμικό οικοσύστημα, μπορεί να ανταγωνιστεί πολύ μεγαλύτερες αγορές.
Τα δυναμικά νούμερα του ICT
Ποιο είναι το αποτύπωμα του τομέα ICT στην αγορά εργασίας της Κύπρου;
Το αποτύπωμα της τεχνολογίας στην απασχόληση είναι ιδιαίτερα σημαντικό.
Το 2025 ο ευρύτερος τεχνολογικός τομέας απασχολούσε άμεσα 48.000 εργαζομένους, ενώ μαζί με τις έμμεσες θέσεις εργασίας ο αριθμός αυτός άγγιξε τις 80.000. Πρόκειται για θέσεις εργασίας υψηλής προστιθέμενης αξίας, οι οποίες ενισχύουν όχι μόνο τον κλάδο, αλλά και την ευρύτερη οικονομία.
Η δυναμική της χώρας μας φαίνεται και στη σύγκριση με την Ευρώπη. Ο ICT τομέας αντιστοιχεί στο 12,5% της οικονομίας, κατατάσσοντας την Κύπρο τρίτη στην Ευρώπη, σημαντικά πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 5,6%. Παράλληλα την περίοδο 2016-2025 η Κύπρος κατέγραψε την υψηλότερη ανάπτυξη στην Ευρώπη στην ακαθάριστη προστιθέμενη αξία του ICT sector με αύξηση 435%.
