Αποζημιώσεις ύψους 12.755.619 ευρώ έχουν καταβληθεί μέχρι σήμερα στους πληγέντες κτηνοτρόφους, ενώ οι συνολικές θανατώσεις ζώων έφτασαν τις 80.133, ανέφερε την Τρίτη ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Γεωργίας, Ανδρέας Γρηγορίου, κατά τη συζήτηση στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Γεωργίας για τον αφθώδη πυρετό και τις επιπτώσεις του στον κτηνοτροφικό τομέα.
Η Επιτροπή εξέτασε τα μέτρα αποτροπής της εξάπλωσης της νόσου και τη στήριξη των κτηνοτρόφων που έχουν επηρεαστεί, με τις αγροτικές οργανώσεις να ζητούν την άμεση καταβολή των αποζημιώσεων και να θέτουν, μεταξύ άλλων, ζητήματα που αφορούν τις χαλαρώσεις, την αναπλήρωση του ζωικού πληθυσμού, την ποσόστωση του χαλλουμιού και το επίδομα απώλειας εισοδήματος.
«Βρισκόμαστε σήμερα εδώ, τέσσερις και πλέον μήνες μετά την καταγραφή του πρώτου κρούσματος αφθώδους πυρετού στις ελεύθερες περιοχές της Κύπρου, στις 20 Φεβρουαρίου αυτού του έτους», ανέφερε αρχικά ο κ. Γρηγορίου.
Σημείωσε ότι «πρόκειται για μια κρίση, η οποία δεν επηρέασε μόνο τους κτηνοτρόφους, αλλά συνολικά τον πρωτογενή τομέα, την οικονομία και πτυχές της εφοδιαστικής αλυσίδας».
Με το τελευταίο κρούσμα να καταγράφεται στις 10 Ιουνίου, ο αριθμός των μολυσμένων εκτροφών ανήλθε στις 121, με τα ζώα των 119 εκμεταλλεύσεων να έχουν πλέον θανατωθεί, είπε ο κ. Γρηγορίου.
Όπως εξήγησε, από το σύνολο των επηρεαζόμενων μονάδων, εξαιρέθηκαν από τις θανατώσεις δύο περιπτώσεις, μία με 403 παχύουρα πρόβατα και μία με 32 κόκκινες αγελάδες ντόπιας φυλής.
Συνολικά, όπως ανέφερε, θανατώθηκαν 52.632 αιγοπρόβατα, αριθμός που αντιστοιχεί στο 11,5% του συνολικού αριθμού καταγεγραμμένων ζώων, 3.018 βοοειδή που αντιστοιχούν στο 3,5% του συνολικού αριθμού καταγεγραμμένων ζώων και 24.483 χοίροι, που αντιστοιχούν στο 7,8% του συνολικού αριθμού τους στην Κύπρο.
Σε τεχνοκρατικό επίπεδο, ο κ. Γρηγορίου είπε ότι οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες συνεχίζουν την παγκύπρια επιδημιολογική διερεύνηση στους πληθυσμούς βοοειδών και αιγοπροβάτων, τόσο εντός όσο και εκτός των επηρεαζόμενων περιοχών.
Σε σχέση με την παγκύπρια εκστρατεία εμβολιασμού, ανέφερε ότι το ποσοστό ολοκλήρωσης του εμβολιαστικού σχήματος πρώτου και δεύτερου εμβολιασμού ανέρχεται στο 87% για βοοειδή, 67% για αιγοπρόβατα και 41% για χοίρους.
Είπε επίσης ότι η «Κυβέρνηση προχώρησε παράλληλα σε εκτεταμένη στήριξη των πληγέντων κτηνοτρόφων, με τη λήψη τριών Αποφάσεων Υπουργικού Συμβουλίου, με στόχο τον μετριασμό των οικονομικών συνεπειών αυτής της πρωτοφανούς κρίσης».
«Έχουν ήδη καταβληθεί σημαντικές αποζημιώσεις για απώλειες ζωικού κεφαλαίου, καταστροφή γάλακτος και ζωοτροφών, ενώ η διαδικασία καταβολής των αποζημιώσεων συνεχίζεται με στόχο την πλήρη ολοκλήρωση των φακέλων με διαφάνεια, στη βάση της ισχύουσας νομοθεσίας και των σχετικών γνωματεύσεων», συμπλήρωσε.
Σύμφωνα με τους αριθμούς που παρουσίασε, μέχρι σήμερα έχουν καταβληθεί 12.755.619 ευρώ σε δικαιούχους (το ποσό των 17,7 εκατ. ευρώ που αναφέρθηκε κατά τη συνεδρία ήταν εκ παραδρομής, όπως διευκρίνισε στο ΚΥΠΕ το Υπ. Γεωργίας), ενώ τις επόμενες ημέρες αναμένεται η ολοκλήρωση των εκκρεμών φακέλων.
Συγκεκριμένα, μέχρι σήμερα έχουν καταβληθεί προκαταβολές ύψους 429.480 ευρώ σε 40 δικαιούχους, 594.969 ευρώ για καταστροφή γάλακτος σε 54 δικαιούχους, 882.415 ευρώ για ζωοτροφές σε 85 δικαιούχους και 10.848.755 ευρώ για θανάτωση ζώων σε 90 δικαιούχους.
Όπως διευκρίνισε, άλλες 17 περιπτώσεις δικαιούχων που βρίσκονται σε εκκρεμότητα εξετάζονται από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, μετά από σχετική νομική γνωμάτευση, με σκοπό την καταβολή της αποζημίωσης στους πληγέντες εντός των επόμενων ημερών.
Ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Γεωργίας ανέφερε ότι οι τιμές εκτίμησης για τις αποζημιώσεις «καθορίστηκαν μέσα από διάλογο με τις αγροτικές οργανώσεις και τις ομάδες κτηνοτρόφων, ώστε να αντανακλούν τις πραγματικές τιμές αγοράς και να διασφαλίζουν δίκαιη και ισότιμη μεταχείριση όλων των επηρεαζομένων».
Ανέφερε ότι η βελτίωση της επιδημιολογικής εικόνας επέτρεψε στην αρμόδια αρχή να προχωρήσει σε στοχευμένες προσαρμογές των περιοριστικών μέτρων μέσω της έκδοσης και του πέμπτου Διατάγματος.
«Οι όποιες διευκολύνσεις δεν συνιστούν επιστροφή στην κανονικότητα, αλλά προσεκτικά ελεγχόμενη αξιοποίηση του περιθωρίου που παρέχει η κατάσταση», ξεκαθάρισε υπογραμμίζοντας ότι «η προστασία της κτηνοτροφίας και του 90% των υγιών ζώων είναι συλλογική ευθύνη και απαιτεί συνέπεια, πειθαρχία και συνεργασία».
Σε σχέση με την αλλαγή ποσόστωσης γάλακτος στην παραγωγή του χαλλουμιού, ο κ. Γρηγορίου ανέφερε ότι «είμαστε σε μια μεταβατική περίοδο μέχρι το 2029 όπου η υπάρχει η δυνατότητα για διαφοροποίηση της ποσόστωσης του χαλλουμιού με βάση της διαθέσιμες ποσότητες».
Είπε επίσης ότι οι αποζημιώσεις καταβάλλονται εντός 90 ημέρων, διευκρινίζοντας ότι «έμειναν 17 περιπτώσεις που έχουν κάποια ζητήματα».
Για την πρόσθετη αποζημίωση του 15% ο κ. Γρηγορίου ανέφερε ότι «εργαζόμαστε για να μπορεί να δοθεί στους αιγοπροβατοτρόφους και έχει βρεθεί μια φόρμουλα και θα πάει η πρόταση στο Υπουργικό Συμβούλιο».
«Το θέμα των αποζημιώσεων ορίζεται μέσα στη νομοθεσία, η οποία βάζει κάποιους περιορισμούς. Αυτό που εξετάζεται είναι αν υπάρχει διασύνδεση της μόλυνσης με υπαιτιότητα του κτηνοτρόφου. Θα δούμε ατομικά την περίπτωση, δεν θα ευνοήσουμε ούτε θα αδικήσουμε κάποιον», ξεκαθάρισε ο Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, Γιάννος Ιωάννου.
«Έχουν παραχωρηθεί χαλαρώσεις σε αρκετά σημεία. Κρατήσαμε το θέμα της βόσκησης γιατί με τη βόσκηση θα έχουμε αναμείξεις κοπαδιών, δεν θα θέλαμε να συμβεί την παρούσα στιγμή. Έχουν εξεταστεί πέραν των 250 μονάδων με αρνητικά αποτελέσματα», συμπλήρωσε.
«Έχει δοθεί η προκαταβολή σε 40 δικαιούχους, η οποία αφαιρείται από την αποζημίωση των ζώων. Η απώλεια εισοδήματος θα καταβληθεί σε όσους θα επαναδραστηριοποιηθούν», ανέφερε η Ανώτερη Κτηνιατρικός Λειτουργός, Σωτηρία Γεωργιάδου.
Όπως πρόσθεσε, υπάρχουν εφτά μονάδες από τις οποίες φαίνεται να μετακινήθηκαν ζώα που ήταν θετικά στον αφθώδη πυρετό.
Κατά τη συνεδρία, εκπρόσωποι της Υπηρεσίας Θήρας και Πανίδας, της Αστυνομίας και της Εθνικής Φρουράς αναφέρθηκαν στη συνδρομή που παρείχαν οι υπηρεσίες τους για τον περιορισμό της εξάπλωσης του αφθώδους πυρετού.
Σε σχέση με την αναπλήρωση του ζωικού κεφαλαίου ο κ. Γρηγορίου είπε ότι «η αρχική απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου ήταν ότι θα μπορούσε το κράτος να προχωρήσει στην αγορά ζώων από το εξωτερικό. Στη συνέχεια διαπιστώθηκε ότι αυτό δεν θα μπορούσε να γίνει για πολλούς λόγους».
Όπως εξήγησε, με τη «δεύτερη απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου συγκροτήθηκε ειδική Επιτροπή της οποίας προεδρεύει και συντονίζει ο Σταύρος Μαλάς, ο οποίος ζήτησε παράταση μέχρι τέλος Ιουλίου για να παρουσιάσει μελέτη για την αναπλήρωση του ζωικού κεφαλαίου».
