Η αγορά εργασίας αλλάζει. Οι απαιτήσεις αυξάνονται, ενώ την ίδια ώρα η τεχνητή νοημοσύνη κερδίζει συνεχώς έδαφος. Η απόκτηση επαγγελματικών πιστοποιήσεων γίνεται όλο και πιο σημαντική. Τόσο η Μαρία Θεοδώρου, διευθύντρια του τμήματος ανθρώπινου δυναμικού της ΟΕΒ όσο και η Ζωή Πιερίδου, ανώτερη λειτουργός του τμήματος εργασιακών σχέσεων, κοινωνικής πολιτικής και ανάπτυξης ανθρώπινου δυναμικού του ΚΕΒΕ, μας μιλούν για το πώς οι πιστοποιήσεις αυτές λειτουργούν ως εργαλείο που οδηγεί τους σύγχρονους εργαζόμενος προς την αριστεία.
ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ
Ζωή Πιερίδου
Απόδειξη γνώσεων και δεξιοτήτων
Η απόκτηση επαγγελματικών πιστοποιήσεων είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς ενισχύει τόσο την απασχολησιμότητα των εργαζομένων όσο και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Σε ένα περιβάλλον ταχύτατων αλλαγών και αυξημένων απαιτήσεων εξειδίκευσης οι πιστοποιήσεις αποτελούν αξιόπιστη απόδειξη γνώσεων και δεξιοτήτων. Στην Κύπρο το σύστημα επαγγελματικών προσόντων (ΣΕΠ) της ΑνΑΔ συμβάλλει ουσιαστικά στην αναγνώριση επαγγελματικών ικανοτήτων, ανεξαρτήτως του τρόπου απόκτησής τους. Παράλληλα τα μικροδιαπιστευτήρια προσφέρουν ευέλικτες ευκαιρίες αναβάθμισης δεξιοτήτων, ενώ η θεσμοθέτηση ενός κεντρικού φορέα πιστοποίησης θα ενίσχυε περαιτέρω την αναγνώρισή τους.
Μείωση του skills gap
Οι πιστοποιήσεις μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη μείωση του skills gap, καθώς το χάσμα δεξιοτήτων προκύπτει από τον ταχύ ρυθμό τεχνολογικών και οικονομικών αλλαγών που συχνά υπερβαίνει την προσαρμογή της εκπαίδευσης. Βασίζονται σε επικαιροποιημένα πρότυπα που συνδιαμορφώνονται με την αγορά εργασίας, διασφαλίζοντας ότι οι δεξιότητες ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των επιχειρήσεων. Παράλληλα διευκολύνουν το reskilling και upskilling του ανθρώπινου δυναμικού, ενισχύοντας την προσαρμοστικότητα και την απασχολησιμότητα.
Τα προγράμματα του ΚΕΒΕ
Μέσα από το κέντρο επαγγελματικής κατάρτισης (ΚΕΚ) του ΚΕΒΕ διοργανώνονται ετησίως δεκάδες προγράμματα επιμόρφωσης, τα οποία υλοποιούνται με την έγκριση και επιχορήγηση της ΑνΑΔ. Αυτά καλύπτουν σύγχρονες ανάγκες όπως η ψηφιακή μετάβαση, η συμμόρφωση και η χρηματοοικονομική διαχείριση, ενώ αρκετά προσφέρουν τη δυνατότητα απόκτησης πιστωτικών μονάδων CPD (continuing professional development), ενισχύοντας περαιτέρω την επαγγελματική αναγνώριση των συμμετεχόντων. Σε ένα περιβάλλον ταχύτατων αλλαγών και αυξημένων απαιτήσεων εξειδίκευσης οι πιστοποιήσεις αποτελούν αξιόπιστη απόδειξη γνώσεων και δεξιοτήτων.
Η αγορά εργασίας τα επόμενα χρόνια
Σύμφωνα με τις δύο εκπροσώπους των εργοδοτικών οργανώσεων του τόπου οι τεχνολογικές εξελίξεις, η πράσινη μετάβαση, ο ψηφιακός μετασχηματισμός και οι ευρύτερες αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων διαμορφώνουν ένα νέο περιβάλλον στην αγορά εργασίας. Υπό αυτό το πρίσμα τα επόμενα χρόνια θα έχουν ζήτηση στην αγορά εργασίας:
• Επαγγέλματα υψηλής εξειδίκευσης σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η χρηματοοικονομική τεχνολογία, η κυβερνοασφάλεια, οι αυτοματισμοί, οι ψηφιακές τεχνολογίες, οι ημιαγωγοί και οι κβαντικές τεχνολογίες.
• Ο ευρύς τομέας της βιωσιμότητας και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
• Οι κλάδοι υγείας, φροντίδας και κοινωνικής υποστήριξης λόγω των δημογραφικών αλλαγών.
• Τεχνικά και επαγγελματικά προσόντα μέσω επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, ιδιαίτερα σε τομείς όπου παρατηρούνται ελλείψεις προσωπικού.
• Δεξιότητες STEM, ψηφιακές και πράσινες, οι οποίες αποτελούν βασική προϋπόθεση για την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.
• Οριζόντιες δεξιότητες όπως η προσαρμοστικότητα, η κριτική σκέψη, η επίλυση προβλημάτων, η ηγεσία, η επικοινωνία και η συνεργασία.
Στο πλαίσιο των προαναφερθέντων αναγκών κι απαιτήσεων, θα αποκτήσουν ακόμα μεγαλύτερη σημασία οι επαγγελματικές πιστοποιήσεις, τα μικροδιαπιστευτήρια και οι ευέλικτες μορφές αναγνώρισης δεξιοτήτων.
Μαρία Θεοδώρου
Ευρωπαϊκή στρατηγική
Οι πρόσφατες πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με κεντρικό άξονα την ένωση δεξιοτήτων καθώς και οι μεταγενέστερες δράσεις εφαρμογής της, επιβεβαιώνουν ότι η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης συνδέεται άμεσα με την επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό.
Ενδεικτικά η Επιτροπή έχει προωθήσει δράσεις όπως το skills guarantee pilot, το european skills intelligence observatory, τη skills portability initiative, το σχέδιο δράσης για τις βασικές δεξιότητες, το STEM Education Strategic Plan και την προετοιμασία νέας στρατηγικής για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση.
Ένας άρρηκτος συνδυασμός
Η απόκτηση επαγγελματικών δεξιοτήτων και πιστοποιήσεων δεν πρέπει να τίθεται σε αντιπαράθεση με την απόκτηση ακαδημαϊκών πτυχίων. Αντίθετα τα δύο λειτουργούν συμπληρωματικά και ενισχύουν από κοινού τη δια βίου μάθηση, την απασχολησιμότητα και την επαγγελματική εξέλιξη. Τα ακαδημαϊκά προσόντα εξακολουθούν να αποτελούν σημαντική βάση γνώσης. Την ίδια ώρα οι επαγγελματικές δεξιότητες και πιστοποιήσεις προσδίδουν πρακτική αξία, εξειδίκευση και μεγαλύτερη ευελιξία, ιδιαίτερα σε τομείς όπου οι ανάγκες των επιχειρήσεων μεταβάλλονται γρήγορα.
Αρχίζοντας από νωρίς
Η καλλιέργεια δεξιοτήτων πρέπει να ξεκινά από νωρίς και να περιλαμβάνει, πέρα από τις τεχνικές γνώσεις, και οριζόντιες δεξιότητες. Το ζητούμενο δεν είναι η απλή προσθήκη ενός τίτλου, αλλά η επιβεβαίωση ουσιαστικών δεξιοτήτων που μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα στον χώρο εργασίας. Συνεπώς η μείωση του χάσματος δεξιοτήτων απαιτεί μια συνεκτική προσέγγιση που να συνδέει εκπαίδευση, κατάρτιση, δια βίου μάθηση και επιχειρήσεις.
Ρόλος και δράσεις της ΟΕΒ
Η ΟΕΒ συμβάλλει διαχρονικά στην ενίσχυση της επαγγελματικής κατάρτισης και της αναγνώρισης δεξιοτήτων μέσα από τον θεσμικό της ρόλο, τη συμμετοχή της στον κοινωνικό διάλογο, την υποβολή τεκμηριωμένων εισηγήσεων και τη συνεχή ενημέρωση των επιχειρήσεων-μελών της. Στο πλαίσιο αυτό συμμετέχει ενεργά σε εθνικά και ευρωπαϊκά σώματα που ασχολούνται με τα πιο πάνω θπεματα. Μέσα από τη συμμετοχή αυτή και τη συνεργασία της με φορείς όπως το Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας κι η ΑνΑΔ μεταφέρει τις ανάγκες των επιχειρήσεων και συμβάλλει στη διαμόρφωση πολιτικών που συνδέουν την εκπαίδευση και την κατάρτιση με την αγορά εργασίας.
Οι επαγγελματικές δεξιότητες, οι πιστοποιήσεις και τα ακαδημαϊκά πτυχία λειτουργούν συμπληρωματικά, ενισχύοντας από κοινού τη δια βίου μάθηση, την απασχολησιμότητα και την εξέλιξη
