Σε μια περίοδο ραγδαίου μετασχηματισμού της παγκόσμιας ναυτιλίας, ο Πόλυς Β. Χατζηιωάννου Πρόεδρος της Κυπριακής Ένωσης Πλοιοκτητών, έχει μια ξεκάθαρη αποστολή: να διαφυλάξει την ανταγωνιστικότητα, να ενισχύσει την κυπριακή σημαία και να πλοηγηθεί μέσα σε ένα ολοένα και πιο σύνθετο ρυθμιστικό και γεωπολιτικό περιβάλλον.
Έχοντας πρόσφατα αναλάβει την προεδρία της CUS, ποιες είναι οι άμεσες προτεραιότητές σας;
Η προσοχή μας επικεντρώνεται στην ενίσχυση της κυπριακής σημαίας με την προσέλκυση νέων πλοίων, στη διασφάλιση ενός σταθερού και ελκυστικού ρυθμιστικού και φορολογικού πλαισίου και στη διατήρηση της δυναμικής που έχει ήδη οδηγήσει σε σταθερή αύξηση των εγγραφών στόλου, ιδιαίτερα μέσα από την προσέγγιση Ελλήνων πλοιοκτητών. Παράλληλα, αντιμετωπίζουμε τις αυξανόμενες προκλήσεις που προκύπτουν από μέτρα όπως το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το υπό διαμόρφωση πλαίσιο του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού για μηδενικές εκπομπές. Υποστηρίζουμε ρεαλιστικά χρονοδιαγράμματα, συντονισμένες πολιτικές και πρακτική εφαρμογή, ώστε να αποφεύγονται διπλές επιβαρύνσεις για τους πλοιοκτήτες και να αντικατοπτρίζονται οι επιχειρησιακές πραγματικότητες της tramp ναυτιλίας.
Παραμένουμε ενεργά παρόντες στον εθνικό και ευρωπαϊκό διάλογο, ιδιαίτερα καθώς οι γεωπολιτικές εξελίξεις και τα περιοριστικά μέτρα επηρεάζουν την ευρωπαϊκή ναυτιλία, την ενεργειακή ασφάλεια και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στόχος μας είναι η στήριξη πολιτικών αποτελεσματικών, αναλογικών και διεθνώς ευθυγραμμισμένων, ώστε τόσο η ευρωπαϊκή όσο και η κυπριακή ναυτιλία να παραμείνουν ανταγωνιστικές, ενώ ταυτόχρονα καλλιεργούμε τη νέα γενιά ναυτιλιακών επαγγελματιών και προωθούμε τη βιώσιμη ανάπτυξη και την καινοτομία σε ολόκληρο τον ναυτιλιακό κόμβο.
Το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης θεωρείται από πολλούς ταυτόχρονα αναγκαίο και αποσταθεροποιητικό. Ποια είναι η θέση της CUS;
Η CUS αναγνωρίζει τον περιβαλλοντικό σκοπό του συστήματος, ωστόσο θεωρούμε ότι επιβάλλει δυσανάλογο οικονομικό και διοικητικό βάρος στους πλοιοκτήτες, ιδιαίτερα στους μικρότερους φορείς. Αν και μπορεί να στηρίξει την καινοτομία, αυτό είναι εφικτό μόνο εφόσον συντονίζεται με τα παγκόσμια μέτρα και εφαρμόζεται με πρακτικό και αναλογικό τρόπο. Διαφορετικά, υπάρχει κίνδυνος στρέβλωσης του ανταγωνισμού, ειδικά για την tramp ναυτιλία, και δημιουργίας διπλής επιβάρυνσης μαζί με το υπό διαμόρφωση πλαίσιο του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού για μηδενικές εκπομπές.
- Διαβάστε επίσης: Safe Bulkers: H πρώτη ναυτιλιακή εταιρεία που προχωρά σε dual listing στο Χρηματιστήριο Αθηνών
Υποστηρίζουμε πλήρως τους κλιματικούς στόχους της Ευρώπης, όμως το ρυθμιστικό πλαίσιο πρέπει να είναι ισορροπημένο και το βάρος να κατανέμεται δίκαια σε ολόκληρη την αλυσίδα μεταφορών, με πρακτικές λύσεις που διασφαλίζουν τόσο τη βιωσιμότητα όσο και τη συνέχιση της επιχειρηματικής δραστηριότητας εταιρειών κάθε μεγέθους.
Ποια είναι η μεγαλύτερη παρανόηση που έχουν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής σχετικά με τη δυνατότητα μετάβασης της ναυτιλίας;
Η μεγαλύτερη παρανόηση είναι η αντίληψη ότι η ναυτιλία μπορεί να απανθρακοποιηθεί με τον ίδιο ρυθμό και την ίδια ευκολία όπως οι χερσαίοι κλάδοι. Οι τεχνολογίες, τα καύσιμα και οι παγκόσμιες υποδομές δεν είναι ακόμη διαθέσιμες σε μεγάλη κλίμακα, όμως οι κανονισμοί συχνά διαμορφώνονται σαν να είναι ήδη έτοιμα.
Αυτό δημιουργεί μη ρεαλιστικό βάρος στους πλοιοκτήτες, ειδικά στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Μια ακόμη παρανόηση είναι ότι οι πλοιοκτήτες μπορούν από μόνοι τους να οδηγήσουν τη μετάβαση. Η απανθρακοποίηση απαιτεί συντονισμένη δράση σε ολόκληρη την αλυσίδα μεταφορών. Χωρίς παραγωγούς καυσίμων, λιμάνια, ναυλωτές και ρυθμιστικές αρχές να κινούνται παράλληλα, το κόστος και η ευθύνη μεταφέρονται άδικα στους πλοιοκτήτες.
Υποστηρίζουμε πλήρως τους κλιματικούς στόχους του κλάδου, αλλά η μετάβαση πρέπει να είναι ρεαλιστική και συμπεριληπτική, με ισορροπημένους κανόνες, οικονομική στήριξη και κοινή ευθύνη.
Με τις γεωπολιτικές εντάσεις να αυξάνονται, αρχίζει η πολιτική να διαταράσσει υπερβολικά τη ναυτιλιακή βιομηχανία;
Η γεωπολιτική πλέον επηρεάζει τη ναυτιλία με άμεσο και ουσιαστικό τρόπο. Οι κυρώσεις, οι περιφερειακές συγκρούσεις και οι μεταβαλλόμενες εμπορικές ροές αυξάνουν το κόστος, δυσκολεύουν τη συμμόρφωση και δημιουργούν επιχειρησιακή αβεβαιότητα, ιδιαίτερα για τους φορείς της tramp ναυτιλίας που πρέπει να προσαρμόζουν δρομολόγια και φορτία από τη μια στιγμή στην άλλη.
Για την CUS, η αφετηρία παραμένει πάντα η ίδια: η προστασία των ναυτικών. Με την αύξηση των γεωπολιτικών εντάσεων, η ευθύνη αυτή γίνεται ακόμη πιο επιτακτική. Σε περιοχές όπως η Ανατολική Μεσόγειος και η Ερυθρά Θάλασσα, οι προτεραιότητες των μελών μας είναι σαφείς: η ασφάλεια των πληρωμάτων, η προστασία των πλοίων και η διασφάλιση της συνέχειας των επιχειρήσεων.
Για να στηρίξουμε τα μέλη μας, παρέχουμε αξιολογήσεις κινδύνου σε πραγματικό χρόνο, οδηγίες ασφαλείας, αυστηρά πρωτόκολλα προστασίας επί των πλοίων και καθοδήγηση για τις ταχέως μεταβαλλόμενες κυρώσεις. Παράλληλα, συνεργαζόμαστε στενά με τις ρυθμιστικές αρχές ώστε τα νέα μέτρα να είναι πρακτικά, αναλογικά και να μην υπονομεύουν την ανταγωνιστικότητα.
Καθώς η ναυτιλία υφίσταται έναν βαθύ τεχνολογικό και περιβαλλοντικό μετασχηματισμό, πώς εξελίσσεται η συνεργασία μεταξύ κράτους, πλοιοκτητών και φορέων εκπροσώπησης όπως η CUS;
Η τεχνολογική και περιβαλλοντική μετάβαση στη ναυτιλία επιταχύνεται και η Κύπρος έχει ανταποκριθεί αποφασιστικά. Το Υφυπουργείο Ναυτιλίας έχει προωθήσει σημαντικές ψηφιακές μεταρρυθμίσεις, από τον εκσυγχρονισμό των διαδικασιών νηολόγησης και πιστοποίησης μέχρι την ανάπτυξη νέων ψηφιακών πλατφορμών, καθιστώντας τις διαδικασίες ταχύτερες, πιο διαφανείς και πιο προσβάσιμες για πλοιοκτήτες και ναυτικούς.
Εξίσου σημαντική είναι η ενίσχυση της θεσμοθετημένης συνεργασίας με τον κλάδο. Η σύσταση της Συμβουλευτικής Επιτροπής Πλοιοκτητών αποτελεί σημαντικό βήμα προόδου, καθώς φέρνει στο ίδιο τραπέζι οκτώ διεθνώς αναγνωρισμένους πλοιοκτήτες με σημαντικό στόλο υπό κυπριακή σημαία, δίνοντάς τους άμεσο συμβουλευτικό ρόλο για όλα τα ζητήματα που αφορούν τη σημαία.
Η συμβολή τους διασφαλίζει ότι η εθνική ναυτιλιακή στρατηγική βασίζεται σε πραγματικές επιχειρησιακές ανάγκες και συνθήκες αγοράς, στοιχείο κρίσιμο σε μια εποχή ταχείας ρυθμιστικής και τεχνολογικής αλλαγής. Εμείς αξιοποιούμε αυτή την πρόοδο καθοδηγώντας τα μέλη μας στη ψηφιακή και περιβαλλοντική μετάβαση, προσφέροντας τεχνική υποστήριξη, πρόσβαση σε νέες τεχνολογίες και ισχυρή θεσμική εκπροσώπηση.
Ποιες είναι οι πιο πιεστικές διαρθρωτικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η Κύπρος ως κορυφαίος ναυτιλιακός κόμβος;
Τα βασικά πλεονεκτήματα της χώρας παραμένουν σαφή: στρατηγική γεωγραφική θέση, ευρωπαϊκή ταυτότητα και διεθνώς αναγνωρισμένη σημαία. Σήμερα, η κύρια πρόκληση είναι η διατήρηση της ανταγωνιστικότητας σε έναν κλάδο που εξελίσσεται ταχύτατα, υπό την επίδραση της ψηφιοποίησης, των αυστηρότερων περιβαλλοντικών κανονισμών και των γεωπολιτικών πιέσεων.
Παρότι έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος, η διατήρηση του ρυθμού μέσω συντονισμού και σταθερών επενδύσεων είναι απαραίτητη. Η μεγαλύτερη ευκαιρία για την Κύπρο βρίσκεται στην περαιτέρω επέκταση του στόλου υπό κυπριακή σημαία και στην ενίσχυση του ρόλου της ως κορυφαίου ναυτιλιακού κέντρου.
Η CUS διαδραματίζει κεντρικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια, καθώς τα μέλη της ελέγχουν τη μεγαλύτερη μερίδα του νηολογίου και προωθούν ενεργά την κυπριακή σημαία στο εξωτερικό. Αν η Κύπρος έχει ένα «τυφλό σημείο», αυτό είναι η υπόθεση ότι η επιτυχία του παρελθόντος εγγυάται το μέλλον.
Το παγκόσμιο περιβάλλον αλλάζει γρήγορα και απαιτείται συνεχής προσαρμογή με ενότητα, ταχύτητα και στρατηγική στόχευση. Η CUS παραμένει προσηλωμένη σε αυτή την πορεία, σε στενή συνεργασία με το κράτος και τη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα, ώστε η κυπριακή ναυτιλία να παραμείνει ανταγωνιστική, ανθεκτική και διεθνώς αναγνωρισμένη.
*Η συνέντευξη είχε δημοσιευτεί στο αγγλικό περιοδικό GOLD στα πλαίσια μεγάλου αφιερώματος για τη Ναυτιλία, το οποίο υπογράφουν οι Μαριάννα Νικολάου, Νικόλας Πράκας και Νικόλας Θεοδούλου.
