Ο Seena Amidi, Managing Partner EMEA (Ευρώπη, Μέση Ανατολή και Αφρική) της Plug and Play, πιστεύει ότι η συνταγή για την επιτυχία των startups στην Κύπρο είναι η ίδια που τροφοδότησε την άνθηση του τεχνολογικού τομέα στη Silicon Valley: η εξωστρέφεια. Ή, πιο συγκεκριμένα, η εξωστρέφεια, το venture capital και η παρουσία στη Λεμεσό. Η πολυσύχναστη παραθαλάσσια πόλη φιλοξενεί τις νέες δραστηριότητες της Plug and Play στο νησί και συγκεκριμένα το νεοσύστατο κέντρο και οικοσύστημά της, το οποίο θα συνεργαστεί με 60 κυπριακές startups.
«Εντυπωσιάστηκα ιδιαίτερα από τον τρόπο με τον οποίο η Κυβέρνηση προσπαθεί να ενδυναμώσει τους ανθρώπους που έχουν επιλέξει να ζουν στην Κύπρο», δηλώνει ο κ. Amidi, αναφερόμενος στην κοινότητα ιδρυτών, επιχειρηματιών και καινοτόμων από το εξωτερικό που τα τελευταία χρόνια έχουν επιλέξει το νησί ως βάση τους.
«Πιστεύω ότι έτσι γίνεται ισχυρή μια χώρα, ενδυναμώνοντας τους ανθρώπους που θέλουν να ζουν σε αυτή», προσθέτει.
Ο κ. Amidi γνωρίζει καλά τι απαιτείται για να πετύχει μια startup, καθώς εργάστηκε σε εταιρεία που αργότερα εξαγοράστηκε από την Google. Σήμερα εδρεύει στη Βαρκελώνη ως Managing Partner EMEA (Ευρώπη, Μέση Ανατολή και Αφρική) της Plug and Play. Η εταιρεία ιδρύθηκε στην Καλιφόρνια το 2006, ενώ τα δύο πρώτα accelerator programmes της πραγματοποιήθηκαν το 2011.
- Διαβάστε επίσης: Θεόδωρος Λουκαΐδης: Με την Plug and Play Tech Center η Κύπρος αποκτά πρόσβαση σε διεθνή επενδυτικά δίκτυα – Εκτίμηση για 500 θέσεις εργασίας
Το πρόγραμμα της Κύπρου ακολουθεί το ταξίδι του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη στη Silicon Valley το 2025. Η Plug and Play Limassol, που εγκαινιάστηκε στις 7 Απριλίου, συγχρηματοδοτείται από το Υφυπουργείο Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής και το Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΙδΕΚ).
Πρόκειται για μια σημαντική πρωτοβουλία. Το σχέδιο στήριξης προβλέπει τριετή διάρκεια, κατά την οποία έξι διαφορετικά τρίμηνα προγράμματα θα ενδυναμώσουν 60 κυπριακές startups. Αυτό σημαίνει πρόσβαση στο οικοσύστημα της Plug and Play, καθοδήγηση από μέντορες και πιθανές συνεργασίες με περισσότερες από 500 εταιρείες, μέσω τοπικών συνεργατών στην Κύπρο. Οι καλύτερες επιχειρήσεις ενδέχεται ακόμη και να εξασφαλίσουν επένδυση, ενώ το κόστος συμμετοχής των startups καλύπτεται μέσω ειδικού σχεδίου χρηματοδότησης του ΙδΕΚ. Δεν απαιτείται παραχώρηση μετοχικού κεφαλαίου για τη συμμετοχή.
«Σε άλλες πόλεις της Ευρώπης υπάρχουν διαφορετικά οικοσυστήματα ανά εθνική κοινότητα. Δεν υπάρχει ένα ενιαίο οικοσύστημα. Ο στόχος είναι να τα συνδυάσουμε. Θεωρώ ότι αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό, γιατί ένα ενιαίο οικοσύστημα είναι πολύ πιο ισχυρό», αναφέρει, δείχνοντας τη Silicon Valley ως χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Όπως εξηγεί, αυτό το «χωνευτήρι» πολιτισμών εμπνέει και συνθέτει διαφορετικές ιδέες και αντιλήψεις, προσφέροντας ίσες ευκαιρίες ώστε ο καθένας να μπορεί να πετύχει. Ως παράδειγμα αναφέρει τη γαστρονομική σκηνή της Silicon Valley, όπου μπορεί κανείς να βρει φαγητό από σχεδόν κάθε χώρα του κόσμου, από εξαιρετικής ποιότητας βιρμανική μέχρι αιθιοπική κουζίνα. «Είναι σχεδόν σαν να εκπροσωπείται ολόκληρος ο πληθυσμός του πλανήτη στις σωστές αναλογίες», σημειώνει.
Κάτι αντίστοιχο, υποστηρίζουν πολλοί, διαμορφώνεται σήμερα και στην Κύπρο, ιδιαίτερα στη Λεμεσό. Ο τεχνολογικός τομέας, στον οποίο Κύπριοι συνεργάζονται με Ευρωπαίους, Ρώσους, Αμερικανούς και επαγγελματίες από πολλές άλλες χώρες που καινοτομούν στο νησί, αντιπροσωπεύει πλέον περίπου το 14% του ΑΕΠ. Αυτή η εξωστρέφεια αντικατοπτρίζεται στον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν και αναπτύσσονται τα κέντρα της Plug and Play, τα οποία δραστηριοποιούνται σε περισσότερες από 60 τοποθεσίες παγκοσμίως.
Ένας τοπικός συνεργάτης μπορεί να συνδέσει μια κυπριακή startup με έναν Γάλλο μέντορα ή έναν Γερμανό συνεργάτη που θα εξασφαλίσει χρηματοδότηση από έναν Αρμένιο επενδυτή. Αυτό ακριβώς το εκτεταμένο δίκτυο βοηθά τις τοπικές startups να επεκταθούν πέρα από τα σύνορα της χώρας.
- Διαβάστε ακόμη: NVIDIA, Tenstorrent και Plug & Play: Τρεις αμερικανικοί γίγαντες που αναβαθμίζουν το τεχνολογικό αποτύπωμα της Κύπρου
«Οι κυβερνήσεις θέλουν να δημιουργούμε θέσεις εργασίας και να προσελκύουμε άμεσες επενδύσεις. Για να το πετύχω αυτό, πρέπει να βελτιώσω τις τοπικές startups. Μπορώ να το κάνω μέσω κατάλληλης εκπαίδευσης, σωστής κεφαλαιακής δομής, αποφυγής τοπικών παγίδων και μέσω καθοδήγησης ως μέντορας», υπογραμμίζει.
Σε ό,τι αφορά τη χρηματοδότηση, που είναι καθοριστική για τις περισσότερες, αν και όχι για όλες τις startups, ο κ. Amidi εξηγεί ότι εμπλέκονται πολλοί διαφορετικοί παράγοντες.
«Πρέπει να τους εξασφαλίσω έσοδα από το εξωτερικό όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει πρώτα να βρούμε το κατάλληλο market fit», αναφέρει, προσθέτοντας: «Στη συνέχεια έρχονται τα διεθνή έσοδα. Είναι προτιμότερο να προέρχονται εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, γιατί αν στοχεύεις αποκλειστικά στην ευρωπαϊκή αγορά υπάρχουν όρια στις δυνατότητες χρηματοδότησης στα επόμενα στάδια ανάπτυξης».
Όπως εξηγεί, αγορές όπως οι ΗΠΑ και η Κίνα είναι αρκετά μεγάλες ώστε να λειτουργούν αυτάρκως, όμως για τις περισσότερες startups έχει μεγαλύτερη λογική η ανάπτυξη σε ευρύτερες αγορές.
«Μπορώ να παρουσιάσω κυπριακές startups στα γραφεία μας στη Μέση Ανατολή, στο ευρύτερο ευρωπαϊκό μας δίκτυο και στα γραφεία μας στις ΗΠΑ. Δεν υπάρχει κανένας λόγος το market fit μιας κυπριακής startup να περιορίζεται στην Κύπρο και όχι στη νοτιοευρωπαϊκή αγορά γενικότερα», δηλώνει στο GOLD και το InBusiness News. Και προσθέτει: «Αν μπορώ να τους εξασφαλίσω έσοδα από τη Γερμανία, τη Σαουδική Αραβία ή την Αίγυπτο, γιατί όχι; Πρέπει να καλύψουμε αυτά τα κενά και να αξιοποιήσουμε κάθε διαθέσιμη ευκαιρία».
Για να συνδεθούν οι κυπριακές startups με αυτό το ευρύτερο οικοσύστημα, θεωρεί απαραίτητη τη φυσική παρουσία. «Θέλουμε πάντα ανθρώπους επί τόπου. Δεν θέλω ένα απλό γραφείο εντοπισμού ευκαιριών», λέει, εξηγώντας ότι ορισμένοι ανταγωνιστές της Plug and Play εισέρχονται σε μια αγορά μόνο για να πραγματοποιήσουν επενδύσεις. «Θα μπορούσαμε να το κάνουμε κι εμείς, αλλά αυτό δεν θα βοηθούσε όλα τα μέρη του οικοσυστήματος ούτε τους πελάτες μας».
Σε ό,τι αφορά τις επενδύσεις, σημειώνει: «Πραγματοποιούμε επενδύσεις μέσω δύο διαφορετικών Investment Committees, αλλά όλες τελικά καταλήγουν στο ίδιο παγκόσμιο Investment Committee. Ο τοπικός υπεύθυνος πρέπει να εντοπίσει την καλύτερη δυνατή startup και να διασφαλίσει ότι θα μπορέσει να εξασφαλίσει επένδυση. Υπάρχουν και εσωτερικές ισορροπίες. Αν είναι προτιμότερο να επενδύσουμε μέσω της αμερικανικής οντότητας, πολύ καλά. Αν είναι καλύτερο μέσω της ευρωπαϊκής, επίσης πολύ καλά. Για τη startup δεν θα έπρεπε να έχει σημασία».
Η διαδικασία είναι σύνθετη, αλλά σαφής. Ο τοπικός συνεργάτης οφείλει να κατανοήσει τον τρόπο λειτουργίας της Plug and Play και να αξιοποιήσει το ευρύτερο οικοσύστημά της για να εξασφαλίσει χρηματοδότηση ή καθοδήγηση για τις τοπικές startups, έχοντας παράλληλα κίνητρα για να το πράξει.
«Δεν έχει σημασία από πού προέρχονται. Οι μέντορες σε αυτές τις χώρες θέλουν να προσφέρουν πίσω στην κοινότητα και δεν επικεντρώνονται στην προέλευση των επιχειρήσεων», εξηγεί.Το σχέδιο στήριξης προβλέπει την έλευση 120 μεντόρων από όλο τον κόσμο στην Κύπρο.
- Διαβάστε ακόμη: Ειρήνη Πική: Η άφιξη της Plug and Play αποτελεί ψήφο εμπιστοσύνης στην Κύπρο και αποτυπώνει την αποφασιστικότητα της κυβέρνησης
Ο κ. Amidi τονίζει ότι η Plug and Play διατηρεί ενεργές, αμειβόμενες συνεργασίες με 500 εταιρείες. Αν όμως συνυπολογιστούν οι εταιρείες με τις οποίες συνεργάζεται ευρύτερα, τις επισκέπτεται ή έχει συνεργαστεί στο παρελθόν, ο αριθμός φτάνει περίπου τις 3.000 εταιρείες. Πρόκειται για ένα τεράστιο δίκτυο που η τοπική ομάδα καλείται να αξιοποιήσει, ώστε τόσο η ίδια όσο και οι startups της να αποκομίσουν τα σχετικά οφέλη.
Περιγράφοντας τη διαδικασία, ο κ. Amidi μιλά με εμφανή ενθουσιασμό, κάτι που εξηγεί και τον ιδιαίτερο ενθουσιασμό του για το κυπριακό πρόγραμμα και την προσέγγιση της Κυβέρνησης, η οποία, όπως λέει, αφήνει ουσιαστικό χώρο για καινοτομία και νέες ευκαιρίες.
«Η Κυβέρνηση είναι τόσο λογική στην προσέγγισή της, ώστε θέλει ο πρώτος κύκλος να είναι ανοικτός σε κάθε κλάδο. Υπάρχει μια ιδέα για το τι θα ακολουθήσει στους επόμενους πέντε κύκλους, αλλά ακόμη δεν γνωρίζουμε το προφίλ των startups που θα υποβάλουν αίτηση», αναφέρει στο GOLD και το InBusinessNews.
Όπως εξηγεί, η επιλογή να είναι ο πρώτος κύκλος ανοικτός σε όλους τους κλάδους αποτρέπει τον περιορισμό των επιλογών. Θα μπορούσε, για παράδειγμα, να δοθεί έμφαση στον τουρισμό, αλλά τι θα συνέβαινε αν μια startup στον τομέα της ενέργειας, συνδεδεμένη με κάποιο πανεπιστήμιο, παρουσίαζε εξαιρετικές προοπτικές ανάπτυξης; Στους σημερινούς σχεδιασμούς περιλαμβάνονται οι τομείς Fintech και Regtech, Gaming, Social and Leisure, καθώς και Shipping και Energy.
Η Κυβέρνηση μπορεί επομένως να καθοδηγήσει τη γενική κατεύθυνση των προγραμμάτων, να συμβάλει στην επιλογή των 60 startups και να στοχεύσει στη δημιουργία 500 νέων θέσεων εργασίας. «Το 60 είναι ένας καλός αριθμός, γιατί ακόμη και μια startup που αποτυγχάνει γεννά νέους επιχειρηματίες. Δεν είναι μόνο όσες πετυχαίνουν που έχουν αξία», αναφέρει, προσθέτοντας ότι ακόμη και οι αποτυχίες συμβάλλουν στη δυναμική του αναπτυσσόμενου οικοσυστήματος.
Είναι ακόμη νωρίς, αλλά τι προσδοκά ο Seena Amidi να δει όταν ολοκληρωθεί το τριετές πρόγραμμα; Αναφέρεται στη δυνατότητα δημιουργίας ενός επενδυτικού ταμείου που θα στηρίξει τις πέντε ή δέκα κορυφαίες startups από τις 60 που θα συμμετάσχουν.
«Στη συνέχεια θα μπορούσαμε να προχωρήσουμε σε B round και C round χρηματοδότησης και να συνεχίσουμε τη διαδικασία, δημιουργώντας ένα επενδυτικό ταμείο πάνω από αυτά τα προγράμματα, ώστε να αποκτήσουν μόνιμο χαρακτήρα», προτείνει, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι το τι είναι αναγκαίο, πρακτικό και εφικτό θα ξεκαθαρίσει στην πορεία.
Η αγκαλιά της τεχνολογίας από την Κυβέρνηση, ενός τομέα που εκφράζει τη δημιουργική καταστροφή και του οποίου οι πιο ηχηρές προσωπικότητες, από τον Elon Musk έως τον Peter Thiel, συχνά αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό την κρατική παρέμβαση, αποδεικνύει πόσο σοβαρά αντιμετωπίζει η Κύπρος τις φιλοδοξίες της στον τομέα της καινοτομίας.
Η ίδια η Κυβέρνηση μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης και επιταχυντής. Όπως εξηγεί ο κ. Amidi, σημαντικό είναι επίσης να διασφαλίζεται η ευκολότερη πρόσβαση στον χώρο. Αν και οι startups δεν μπορούν να υποχρεωθούν να παραμείνουν σε μια συγκεκριμένη τοποθεσία, η Πολιτεία μπορεί να τους δώσει κίνητρα για να το πράξουν.
Για να διευκολύνει την προσέλκυση του κατάλληλου ανθρώπινου δυναμικού από το εξωτερικό, έχει ήδη υιοθετήσει μέτρα όπως το Cyprus Startup Visa, με στόχο την προσέλκυση επιχειρηματιών από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Η Κύπρος ποντάρει στους επιχειρηματίες της τεχνολογίας και όχι σε κάθε είδους επιχειρηματία», καταλήγει ο κ. Amidi. «Και είμαι ιδιαίτερα χαρούμενος που αποτελούμε μέρος αυτής της επιλογής».
