Η Κυπριακή Δημοκρατία, στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανέδειξε τον ενεργό της ρόλο στην προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσα από τη φιλοξενία του 4ου Συνεδρίου της OLAF για τις Δαπάνες (4th OLAF Expenditure Conference – Prevent, Detect, Investigate) και την επίσημη παρουσίαση της πρώτης Εθνικής Στρατηγικής Κατά της Απάτης για την Προστασία των Οικονομικών Συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2026–2031.
Η Στρατηγική εκπονήθηκε από το Γενικό Λογιστήριο της Δημοκρατίας, υπό την ιδιότητά του ως προεδρεύοντος του Εθνικού Συντονιστικού Φορέα για την Καταπολέμηση της Απάτης κατά των Οικονομικών Συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (AFCOS Κύπρου), και παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του Συνεδρίου που πραγματοποιείται στις 3 και 4 Ιουνίου 2026 στην Αγία Νάπα. Το Συνέδριο διοργανώθηκε από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF), σε συνεργασία με την Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το AFCOS Κύπρου.
Ενίσχυση της ευρωπαϊκής συνεργασίας για την προστασία των δημόσιων πόρων
Την έναρξη των εργασιών του Συνεδρίου χαιρέτισαν η Υφυπουργός για Ευρωπαϊκά Θέματα, κα Μαριλένα Ραουνά, και ο Γενικός Διευθυντής της OLAF, κ. Petr Klement, υπογραμμίζοντας τη σημασία της στενής συνεργασίας μεταξύ ευρωπαϊκών και εθνικών αρχών για την αποτελεσματική προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδιαίτερα ενόψει των συζητήσεων για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028–2034.
Η κα Μαριλένα Ραουνά, τόνισε ότι η αποτελεσματική προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης βασίζεται στην εμπιστοσύνη, τη συνεργασία και την κοινή ευθύνη, επισημαίνοντας ότι η υιοθέτηση της πρώτης Εθνικής Στρατηγικής Κατά της Απάτης ενισχύει το εθνικό πλαίσιο προστασίας και ενδυναμώνει τη συμβολή της Κυπριακής Δημοκρατίας στη συλλογική ευρωπαϊκή προσπάθεια αντιμετώπισης της απάτης.
Από την πλευρά του, ο Γενικός Διευθυντής της OLAF, κ. Petr Klement, υπογράμμισε ότι η αποτελεσματική καταπολέμηση της απάτης προϋποθέτει ισχυρές σχέσεις εμπιστοσύνης και στενή συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων αρχών σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, σημειώνοντας ότι κοινός στόχος όλων των εμπλεκόμενων φορέων παραμένει η διασφάλιση της ορθής αξιοποίησης των ευρωπαϊκών πόρων.
Η πρώτη Εθνική Στρατηγική Κατά της Απάτης
Στο επίκεντρο του Συνεδρίου βρέθηκε η επίσημη παρουσίαση της πρώτης Εθνικής Στρατηγικής Κατά της Απάτης της Κυπριακής Δημοκρατίας για την περίοδο 2026–2031, η οποία αποτελεί σημαντικό θεσμικό ορόσημο για τη χώρα.
Για πρώτη φορά, η Κυπριακή Δημοκρατία αποκτά ένα ολοκληρωμένο εθνικό πλαίσιο για την πρόληψη, τον εντοπισμό, τη διερεύνηση και τη διαχείριση υποθέσεων απάτης που επηρεάζουν τους ευρωπαϊκούς πόρους. Παράλληλα, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για ισχυρότερο συντονισμό μεταξύ των αρμόδιων αρχών, αποτελεσματικότερη διαχείριση κινδύνων και ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου.
Καθοριστική η συμβολή του Γενικού Λογιστηρίου της Δημοκρατίας
Το Γενικό Λογιστήριο της Δημοκρατίας διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της Στρατηγικής, συντονίζοντας, μέσω του AFCOS Κύπρου, τη συμβολή των αρμόδιων εθνικών αρχών και εμπλεκόμενων φορέων. Στη διαδικασία αξιοποιήθηκε η εμπειρογνωμοσύνη διαχειριστικών αρχών, ενδιάμεσων φορέων, αρχών πληρωμής και πιστοποίησης, ελεγκτικών και εποπτικών αρχών, διωκτικών και εισαγγελικών αρχών, καθώς και της ΜΟΚΑΣ, της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς και εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών.
Ο Γενικός Λογιστής της Δημοκρατίας και Πρόεδρος του AFCOS Κύπρου, κ. Ανδρέας Αντωνιάδης, χαρακτήρισε την υιοθέτηση της Στρατηγικής ως σημαντικό βήμα για την περαιτέρω ενίσχυση του εθνικού πλαισίου πρόληψης και αντιμετώπισης της απάτης, υπογραμμίζοντας τη σημασία του συντονισμού μεταξύ των αρμόδιων αρχών και της αποτελεσματικής διαχείρισης των ευρωπαϊκών πόρων.
Η εκπόνηση της Στρατηγικής πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο έργου τεχνικής υποστήριξης με τη συνδρομή του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) και με χρηματοδοτική στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η εφαρμογή της Στρατηγικής αναμένεται να ενισχύσει τον συντονισμό των αρμόδιων αρχών και να βελτιώσει την ικανότητα πρόληψης, εντοπισμού και διαχείρισης υποθέσεων που αφορούν ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, προάγοντας παράλληλα τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και τη χρηστή διαχείριση των πόρων της Ένωσης.
Σύγχρονες προκλήσεις και νέα εργαλεία καταπολέμησης της απάτης
Οι εργασίες του Συνεδρίου επικεντρώθηκαν στον ρόλο των Εθνικών Στρατηγικών Κατά της Απάτης στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, στις εξελίξεις της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής καταπολέμησης της απάτης, στην ενίσχυση της ακεραιότητας και της επιχειρησιακής ικανότητας των αρμόδιων αρχών, καθώς και στη σύνδεση μεταξύ ευρωπαϊκής χρηματοδότησης και νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.
Μεταξύ των θεμάτων που απασχόλησαν τις εργασίες του Συνεδρίου ήταν οι παρατυπίες στις δημόσιες συμβάσεις, η αξιοποίηση προηγμένων εργαλείων ανάλυσης δεδομένων για τη διαχείριση κινδύνων, καθώς και η περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ ευρωπαϊκών και εθνικών αρχών.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη συμπληρωματικότητα μεταξύ διοικητικής και ποινικής προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων ευρωπαϊκών και εθνικών αρχών.
Στο πλαίσιο αυτό, συζητήθηκε η συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO), την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Καταπολέμηση της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες και της Χρηματοδότησης της Τρομοκρατίας (AMLA), καθώς και με τις Μονάδες Χρηματοοικονομικών Πληροφοριών (FIUs).
Παρουσιάστηκαν επίσης εθνικές εμπειρίες και καλές πρακτικές από την υλοποίηση δράσεων στο πλαίσιο του Προγράμματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά της Απάτης.
Ισχυρό μήνυμα από την Κύπρο προς την Ευρώπη
Η φιλοξενία του Συνεδρίου στην Κύπρο, στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανέδειξε τον ενεργό ρόλο της χώρας στις ευρωπαϊκές προσπάθειες για ενίσχυση της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης και επιβεβαίωσε τη σημασία της στενής συνεργασίας μεταξύ της OLAF, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, των κρατών μελών και των εθνικών αρμόδιων αρχών.
Η παρουσίαση της πρώτης Εθνικής Στρατηγικής Κατά της Απάτης σηματοδοτεί ένα νέο κεφάλαιο για την Κυπριακή Δημοκρατία στην προστασία των ευρωπαϊκών πόρων. Σε συνδυασμό με τη φιλοξενία του 4ου Συνεδρίου της OLAF, αναδεικνύει τη βούληση της χώρας να συμβάλει ενεργά στη διαμόρφωση ενός πιο αποτελεσματικού και συντονισμένου ευρωπαϊκού πλαισίου πρόληψης και αντιμετώπισης της απάτης.
