«Η κινεζική αγορά είναι τεράστια, αλλά ο ανταγωνισμός είναι επίσης εξαιρετικά έντονος. Οι περιφερειακές διαφοροποιήσεις, οι προτιμήσεις των καταναλωτών, οι δομές των καναλιών διανομής και οι απαιτήσεις συμμόρφωσης χρειάζονται προσεκτική μελέτη. Η είσοδος στην κινεζική αγορά δεν μπορεί να βασιστεί σε μία μόνο έκθεση ή σε μία προωθητική ενέργεια. Απαιτεί μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, σταθερούς συνεργάτες και ξεκάθαρη τοποθέτηση», επισημαίνει ο Liu Kai, Εμπορικός και Οικονομικός Ακόλουθος της Πρεσβείας της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας στην Κύπρο.
Σε συνέντευξή του στο CBN, ο Liu Kai αναφέρεται τόσο στους οικονομικούς δεσμούς, όσο και στις ολοένα αυξανόμενες σχέσεις μεταξύ των λαών της Κύπρου και της Κίνας. Παράλληλα, αναδεικνύει τις βασικές ευκαιρίες για επιχειρήσεις με έδρα την Κύπρο που επιδιώκουν να εισέλθουν στην κινεζική αγορά, καθώς και τους τομείς στους οποίους η διμερής συνεργασία μπορεί να ενισχυθεί περαιτέρω τα επόμενα χρόνια.
Η Κύπρος και η Κίνα συνεργάζονται εδώ και χρόνια σε καθιερωμένους τομείς όπως η ναυτιλία, ο τουρισμός και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Πώς έχει εξελιχθεί ο όγκος του εμπορίου μεταξύ των δύο χωρών τα τελευταία πέντε χρόνια; Ποιοι τομείς εμφανίζουν τις μεγαλύτερες προοπτικές ανάπτυξης ενόψει της 55ης επετείου των διπλωματικών σχέσεων;
Τα τελευταία 55 χρόνια από την εγκαθίδρυση διπλωματικών σχέσεων μεταξύ Κίνας και Κύπρου, η οικονομική και εμπορική συνεργασία των δύο χωρών διατήρησε μια σταθερή, πρακτική και αμοιβαία επωφελή δυναμική. Ιδιαίτερα την τελευταία πενταετία, μέσα σε ένα σύνθετο και διαρκώς μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον και βαθιές ανακατατάξεις στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, το διμερές εμπόριο όχι μόνο δεν επιβραδύνθηκε, αλλά επέδειξε ισχυρή ανθεκτικότητα και σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης.
Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία των κινεζικών τελωνείων, το διμερές εμπόριο μεταξύ Κίνας και Κύπρου έφθασε τα 1,44 δισ. δολάρια το 2025, καταγράφοντας ιστορικό υψηλό. Η Κίνα αποτελεί πλέον τον τέταρτο μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της Κύπρου και την τρίτη μεγαλύτερη πηγή εισαγωγών της χώρας. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σημαντικό επίτευγμα για δύο χώρες με μεγάλες διαφορές σε μέγεθος και γεωγραφική απόσταση. Αυτό αποδεικνύει ότι οι οικονομικές μας δομές είναι σε μεγάλο βαθμό συμπληρωματικές και ότι η συνεργασία Κίνας-Κύπρου διαθέτει ισχυρή βάση στην αγορά.
- Διαβάστε επίσης: Κούλα Σοφιανού, Πρέσβης στην Κίνα: Ναυτιλία, ενέργεια και επενδύσεις στο επίκεντρο μιας σχέσης με διάρκεια και προοπτική
Σε διαρθρωτικό επίπεδο, οι εμπορικές σχέσεις Κίνας-Κύπρου δεν περιορίζονται πλέον στο παραδοσιακό εμπόριο αγαθών. Σταδιακά επεκτείνονται σε ένα πιο ισορροπημένο μοντέλο που καλύπτει το εμπόριο αγαθών, το εμπόριο υπηρεσιών, την επενδυτική συνεργασία και τον βιομηχανικό συντονισμό. Η Κύπρος είναι μια μικρή και ανοιχτή οικονομία με ιδιαίτερα πλεονεκτήματα στη ναυτιλία, τον τουρισμό, τις χρηματοοικονομικές και επαγγελματικές υπηρεσίες, την εκπαίδευση και την υγεία. Η Κίνα διαθέτει ένα ολοκληρωμένο βιομηχανικό σύστημα, μια υπερμεγέθη αγορά και διαρκώς αναβαθμιζόμενες μεταποιητικές δυνατότητες. Τα τελευταία χρόνια, η Κίνα έχει επίσης αναπτύξει δυναμικά τον τομέα των υπηρεσιών, με τον τριτογενή τομέα να αντιστοιχεί στο 57,7% του ΑΕΠ το 2025.
Κοιτάζοντας προς το μέλλον, τρεις τομείς εμφανίζουν ιδιαίτερα ισχυρές προοπτικές ανάπτυξης. Ο πρώτος είναι η ναυτιλία και η θαλάσσια οικονομία. Η Κύπρος αποτελεί σημαντικό διεθνές κέντρο διαχείρισης πλοίων, ενώ η Κίνα είναι η μεγαλύτερη εμπορική δύναμη αγαθών παγκοσμίως και κορυφαία ναυπηγική χώρα. Υπάρχει, συνεπώς, φυσικό πεδίο συνεργασίας στη ναυπηγική, τη διαχείριση πλοίων, τα λιμενικά logistics, την πράσινη ναυτιλία και τις ναυτιλιακές υπηρεσίες.
Ο δεύτερος τομέας είναι η πράσινη μετάβαση και η καθαρή ενέργεια. Η Κύπρος διαθέτει πλούσιο ηλιακό δυναμικό και επιταχύνει την αναδιάρθρωση του ενεργειακού της μείγματος. Η Κίνα έχει αναπτύξει ισχυρές βιομηχανικές δυνατότητες στα φωτοβολταϊκά, την αποθήκευση ενέργειας, τα ηλεκτρικά οχήματα και τις πράσινες υποδομές. Οι δύο πλευρές μπορούν να διευρύνουν περαιτέρω τη συνεργασία τους σε επενδύσεις έργων, προμήθεια εξοπλισμού, εναρμόνιση προτύπων και πράσινη χρηματοδότηση.
Ο τρίτος τομέας αφορά την ψηφιακή οικονομία και τη συνεργασία στην καινοτομία. Τα τελευταία χρόνια, κινεζικές επιχειρήσεις συμμετείχαν στην ανάπτυξη των τηλεπικοινωνιακών υποδομών της Κύπρου, συμβάλλοντας θετικά στην ψηφιακή αναβάθμιση της χώρας. Καθώς η Κύπρος προωθεί την ψηφιακή διακυβέρνηση, τις «έξυπνες πόλεις» και το οικοσύστημα καινοτομίας της, υπάρχουν σημαντικές προοπτικές συνεργασίας σε ψηφιακές υποδομές, εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο και ανταλλαγές επιστημονικού και τεχνολογικού ανθρώπινου δυναμικού.
Το σημαντικότερο είναι ότι φέτος συμπληρώνονται όχι μόνο 55 χρόνια διπλωματικών σχέσεων μεταξύ Κίνας και Κύπρου, αλλά και πέντε χρόνια από τη σύσταση της στρατηγικής εταιρικής σχέσης των δύο χωρών. Οι δύο πλευρές μπορούν να αξιοποιήσουν αυτή την ευκαιρία ώστε η πολιτική εμπιστοσύνη, η φιλία των λαών και η οικονομική βάση που οικοδομήθηκαν όλα αυτά τα χρόνια να μετατραπούν σε πιο ορατά, απτά και βιώσιμα αποτελέσματα συνεργασίας.
Η Κίνα είναι έτοιμη να συνεργαστεί με την Κύπρο, αξιοποιώντας μηχανισμούς όπως η Μικτή Οικονομική και Εμπορική Επιτροπή Κίνας-Κύπρου, ώστε να διευρυνθεί περαιτέρω το εμπόριο, να βελτιστοποιηθεί η εμπορική δομή, να εμβαθυνθεί η συνεργασία στη ναυτιλία και να εξερευνηθούν νέες δυνατότητες σε τομείς όπως η καθαρή ενέργεια, η ψηφιακή οικονομία και το εμπόριο υπηρεσιών.
Καθώς η Κίνα συνεχίζει να προωθεί το άνοιγμά της προς τον κόσμο σε υψηλό επίπεδο, πώς εργάζεται για τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος; Πώς θα συμβάλουν οι διάφορες πλατφόρμες εμπορίου και επενδύσεων στην προώθηση της συνεργασίας; Σε ποιους τομείς θεωρείτε ότι υπάρχουν οι μεγαλύτερες δυνατότητες για βαθύτερη συνεργασία μεταξύ Κίνας-ΕΕ και Κίνας-Κύπρου;
Η προώθηση του ανοίγματος της Κίνας προς τον κόσμο σε υψηλό επίπεδο δεν αποτελεί προσωρινή πολιτική, αλλά μακροπρόθεσμη στρατηγική επιλογή. Τα τελευταία χρόνια, παρά τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η οικονομική παγκοσμιοποίηση, η Κίνα παρέμεινε προσηλωμένη στην ανάπτυξη μέσω της ανοιχτής οικονομίας και αντιμετωπίζει τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος ως σημαντικό μέρος της θεσμικής της μεταρρύθμισης.
Η χώρα συνεχίζει να χαλαρώνει τους περιορισμούς για τις ξένες επενδύσεις. Η «αρνητική λίστα» πρόσβασης ξένων επενδύσεων μειώθηκε από 93 κατηγορίες το 2017 σε 29 το 2024, ενώ η Κίνα θα συνεχίσει να ανοίγει σταδιακά και οργανωμένα τον τομέα των υπηρεσιών. Παράλληλα, διασφαλίζει νομικά την ισότιμη συμμετοχή ξένων επιχειρήσεων σε δημόσιες προμήθειες, διαγωνισμούς και διαδικασίες καθορισμού προτύπων, επιδιώκοντας να προσφέρει ένα σταθερό, διαφανές και προβλέψιμο περιβάλλον ανάπτυξης στην κινεζική αγορά.
Δεν υπάρχει «τέλειο» επιχειρηματικό περιβάλλον. Πάντα υπάρχει περιθώριο βελτίωσης. Η Κίνα καλωσορίζει επιχειρήσεις από όλες τις χώρες, περιλαμβανομένης της Κύπρου, να μοιραστούν τις ευκαιρίες που προσφέρει η υπερμεγέθης κινεζική αγορά.
Παράλληλα, η Κίνα μετέτρεψε τις πολιτικές ανοίγματος σε πρακτικά κανάλια συνεργασίας μέσω μιας σειράς εθνικών πλατφορμών εμπορίου και επενδύσεων. Η China International Import Expo είναι η πρώτη εθνική έκθεση στον κόσμο αφιερωμένη αποκλειστικά στις εισαγωγές και, από την έναρξή της το 2018, έχει εξελιχθεί σε σημαντική πύλη εισόδου για επιχειρήσεις που επιθυμούν να εισέλθουν στην κινεζική αγορά.
Η Κύπρος συμμετέχει διαδοχικά στην CIIE, με κυπριακά προϊόντα όπως χυμοί, κρασιά και χαλούμι να προσελκύουν το ενδιαφέρον των Κινέζων καταναλωτών. Πλατφόρμες όπως η Canton Fair, η China International Fair for Investment and Trade, η China International Fair for Trade in Services, η China International Consumer Products Expo και η China International Supply Chain Expo προσφέρουν θεσμοθετημένα κανάλια σύνδεσης με την κινεζική αγορά, καλύπτοντας το εμπόριο αγαθών, την προσέλκυση επενδύσεων, το εμπόριο υπηρεσιών, την καταναλωτική αναβάθμιση και τη συνεργασία στις αλυσίδες εφοδιασμού.
Ελπίζουμε να δούμε περισσότερες κυπριακές επιχειρήσεις, brands και οργανισμούς υπηρεσιών να συμμετέχουν σε αυτές τις πλατφόρμες, όχι μόνο για να εισέλθουν στην κινεζική αγορά, αλλά και για να συνδεθούν με ευρύτερους παγκόσμιους πόρους μέσω κινεζικών πλατφορμών.
Η ουσία της οικονομικής και εμπορικής συνεργασίας Κίνας-ΕΕ βασίζεται στη συμπληρωματικότητα και το αμοιβαίο όφελος. Η Ευρώπη διαθέτει βαθιά τεχνογνωσία σε κανονιστικά πλαίσια, έρευνα και ανάπτυξη, branding, πράσινη διακυβέρνηση και υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας, ενώ η Κίνα υπερέχει στα βιομηχανικά συστήματα, το μέγεθος της αγοράς, τη μηχανική ικανότητα, την πράσινη παραγωγή και τις ψηφιακές εφαρμογές.
Οι δύο πλευρές έχουν κοινά συμφέροντα στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, την προώθηση της πράσινης μετάβασης και τη διατήρηση της σταθερότητας των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού. Η συνεργασία Κίνας-Κύπρου χαρακτηρίζεται περισσότερο από την ποιότητα, την εξειδίκευση και τον πρακτικό της χαρακτήρα. Η ναυτιλία και η θαλάσσια οικονομία, η καθαρή ενέργεια και η αποθήκευση ενέργειας, η ψηφιακή οικονομία και οι έξυπνες πόλεις, η εκπαίδευση και οι επαγγελματικές υπηρεσίες, τα αγροδιατροφικά προϊόντα και ο τομέας της υγείας μπορούν να αποτελέσουν προτεραιότητες της επόμενης φάσης συνεργασίας.
Ταυτόχρονα, θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι, παρόλο που το σημερινό διεθνές οικονομικό περιβάλλον είναι σύνθετο και ασταθές, με αυξανόμενο προστατευτισμό και γεωπολιτικούς κινδύνους, τα θεμελιώδη στοιχεία της μακροπρόθεσμης οικονομικής ανάπτυξης της Κίνας παραμένουν αμετάβλητα. Η Κίνα εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό παράγοντα σταθερότητας και κινητήρια δύναμη της παγκόσμιας ανάπτυξης.
Κατά τη διάρκεια του 14ου Πενταετούς Σχεδίου, από το 2021 έως το 2025, το ΑΕΠ της Κίνας ξεπέρασε διαδοχικά τα όρια των 110 τρισ., 120 τρισ., 130 τρισ. και 140 τρισ. γουάν, με μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 5,4%, αισθητά υψηλότερο από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Η Κίνα διατήρησε για 16 συνεχόμενα χρόνια τη μεγαλύτερη μεταποιητική βιομηχανία στον κόσμο, ενώ κατέγραψε σημαντικές προόδους στην ψηφιακή οικονομία, την τεχνητή νοημοσύνη, τη νέα ενέργεια και τη βιομηχανία υψηλής τεχνολογίας.
Η ετήσια παραγωγή οχημάτων νέας ενέργειας ξεπέρασε τα 16 εκατομμύρια μονάδες, η προστιθέμενη αξία των βασικών κλάδων της ψηφιακής οικονομίας ανήλθε σε περισσότερο από 10,5% του ΑΕΠ και η πράσινη μετάβαση χαμηλών εκπομπών άνθρακα συνέχισε να προχωρά.
Κοιτάζοντας προς το 15ο Πενταετές Σχέδιο, από το 2026 έως το 2030, η Κίνα θα συνεχίσει να δίνει έμφαση στην ανάπτυξη υψηλής ποιότητας, την επιστημονική και τεχνολογική καινοτομία, την πράσινη μετάβαση και το άνοιγμα της οικονομίας σε υψηλό επίπεδο. Θα επιταχύνει τη δημιουργία ενός σύγχρονου βιομηχανικού συστήματος και θα αξιοποιήσει ακόμη περισσότερο τα πλεονεκτήματα της υπερμεγέθους αγοράς της. Πιστεύουμε ότι η κινεζική οικονομία όχι μόνο θα συνεχίσει να επιτυγχάνει μακροπρόθεσμη και σταθερή ανάπτυξη, αλλά θα δημιουργήσει επίσης περισσότερες ευκαιρίες αγοράς, καινοτομίας και συνεργασίας για τους διεθνείς της εταίρους, συμπεριλαμβανομένων της Κύπρου και της Ευρώπης.
Το εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας στο εμπόριο αγαθών έχει προσελκύσει έντονο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Πώς μπορεί να ερμηνευθεί αυτό το φαινόμενο μέσα από το πρίσμα του παγκόσμιου καταμερισμού εργασίας και της κατανομής των αλυσίδων αξίας; Και ποιος είναι ο αντίκτυπος των αυξανόμενων διεθνών αβεβαιοτήτων στα παγκόσμια εμπορικά πρότυπα;
Είναι κατανοητό ότι το εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας στα αγαθά έχει προσελκύσει την προσοχή. Ωστόσο, όταν συζητούμε αυτό το ζήτημα, δεν θα πρέπει να εξετάζουμε μόνο τους αριθμούς, αλλά και τον παγκόσμιο βιομηχανικό καταμερισμό εργασίας, την κατανομή των αλυσίδων αξίας και τα δίκτυα παραγωγής των πολυεθνικών εταιρειών που βρίσκονται πίσω από αυτούς τους αριθμούς.
Το σημερινό διεθνές εμπόριο δεν ακολουθεί πλέον το απλό μοντέλο όπου μία χώρα παράγει και μια άλλη καταναλώνει. Ένας μεγάλος αριθμός προϊόντων περνά από στάδια έρευνας και ανάπτυξης, σχεδιασμού, παραγωγής βασικών εξαρτημάτων, συναρμολόγησης, μεταποίησης, logistics, διανομής, branding και πωλήσεων σε πολλές διαφορετικές χώρες και περιοχές.
Σε πολλά προϊόντα, η Κίνα αναλαμβάνει τη μαζική παραγωγή, τη συναρμολόγηση και την υποστήριξη της εφοδιαστικής αλυσίδας, ενώ οι βασικές τεχνολογίες, τα κρίσιμα εξαρτήματα, τα κέρδη από τα brands και οι αποδόσεις των επενδύσεων κατανέμονται σε διαφορετικές οικονομίες. Οι εμπορικές στατιστικές καταγράφουν ολόκληρο το προϊόν ως κινεζική εξαγωγή, όμως η πραγματική προστιθέμενη αξία και τα κέρδη διανέμονται σε παγκόσμιο επίπεδο. Συνεπώς, το εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας αντανακλά σε μεγάλο βαθμό τη δομή των παγκόσμιων αλυσίδων αξίας και όχι μια κατάσταση όπου μία μόνο χώρα αποκομίζει όλα τα οφέλη.
Η παγκόσμια διάρθρωση των πολυεθνικών εταιρειών αποτελεί επίσης σημαντική οπτική για την κατανόηση του κινεζικού εμπορικού πλεονάσματος. Η Κίνα είναι βασικός κόμβος στο παγκόσμιο δίκτυο μεταποίησης και οι επιχειρήσεις ξένων επενδύσεων συμμετέχουν εδώ και χρόνια σε βάθος στο κινεζικό εξαγωγικό σύστημα.
Το 2025, περίπου το 27% των κινεζικών εξαγωγών προήλθε από επιχειρήσεις ξένων επενδύσεων, ενώ το ποσοστό τους ήταν ακόμη υψηλότερο στις εξαγωγές μεταποιητικού εμπορίου. Πολλές πολυεθνικές παράγουν στην Κίνα και εξάγουν στις διεθνείς αγορές. Η σχετική εμπορική αξία καταγράφεται ως κινεζική εξαγωγή, όμως τα κέρδη, τα έσοδα από πνευματική ιδιοκτησία και οι αποδόσεις κεφαλαίου συνήθως επιστρέφουν στις χώρες προέλευσης ή σε άλλες επενδυτικές βάσεις, ανάλογα με τη μετοχική δομή και τη δομή των κεντρικών γραφείων των εταιρειών. Έτσι δημιουργείται ένα μοντέλο στο οποίο το λογιστικό πλεόνασμα καταγράφεται στην Κίνα, ενώ οι αποδόσεις της αξίας διανέμονται διεθνώς.
Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι η Κίνα δεν είναι μια οικονομία μονοδιάστατου πλεονάσματος. Η χώρα εισάγει εδώ και χρόνια μεγάλες ποσότητες ενέργειας, αγροτικών προϊόντων, ολοκληρωμένων κυκλωμάτων, εξοπλισμού υψηλής τεχνολογίας και βασικών πρώτων υλών, ενώ παράλληλα καταγράφει διαχρονικά ελλείμματα στο εμπόριο υπηρεσιών και στα επενδυτικά εισοδήματα.
Το 2025, οι εισαγωγές αγαθών της Κίνας έφτασαν τα 18,5 τρισ. γουάν, ενώ το έλλειμμα στο εμπόριο υπηρεσιών αντιστάθμισε σημαντικό μέρος του πλεονάσματος στο εμπόριο αγαθών. Με άλλα λόγια, αν εξετάσουμε συνολικά τα αγαθά, τις υπηρεσίες και τα επενδυτικά εισοδήματα, οι εξωτερικές οικονομικές σχέσεις της Κίνας είναι σύνθετες, αμφίδρομες και διαρθρωτικές. Δεν μπορούν να συνοψιστούν απλώς από το εμπορικό πλεόνασμα αγαθών.
Μέσα στο περιβάλλον αυξανόμενης διεθνούς αβεβαιότητας, η σημασία του κινεζικού μεταποιητικού συστήματος για το παγκόσμιο εμπορικό τοπίο έχει καταστεί ακόμη πιο εμφανής. Οι γεωπολιτικές συγκρούσεις, οι διακυμάνσεις στις τιμές της ενέργειας, οι πληθωριστικές πιέσεις, οι διαταραχές στις μεταφορές και η άνοδος του προστατευτισμού αυξάνουν το κόστος των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού.
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, το σταθερό, αποδοτικό και ολοκληρωμένο βιομηχανικό σύστημα της Κίνας προσφέρει στην παγκόσμια αγορά μεγάλες ποσότητες αξιόπιστων και ανταγωνιστικά τιμολογημένων βιομηχανικών προϊόντων, καταναλωτικών αγαθών και πράσινων τεχνολογιών. Αυτό συμβάλλει στη μείωση των πληθωριστικών πιέσεων σε ορισμένες οικονομίες και στη διατήρηση της ανθεκτικότητας των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού.
Ιδιαίτερα σε τομείς όπως ο εξοπλισμός νέας ενέργειας, τα καταναλωτικά ηλεκτρονικά, τα μηχανήματα και τα καθημερινά καταναλωτικά αγαθά, οι κινεζικές επιχειρήσεις κατάφεραν, μέσω οικονομιών κλίμακας και τεχνολογικής προόδου, να μειώσουν το κόστος, επιτρέποντας σε περισσότερες χώρες και καταναλωτές να αποκτούν προϊόντα υψηλής ποιότητας σε χαμηλότερες τιμές.
Φυσικά, τα διαρθρωτικά ζητήματα πρέπει να αντιμετωπίζονται μέσω ανοίγματος και συνεργασίας, όχι μέσω προστατευτισμού. Ένα εμπορικό πλεόνασμα από μόνο του δεν καθορίζει την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας. Το ουσιαστικό ζήτημα είναι κατά πόσο όλες οι πλευρές μπορούν να σέβονται τα συγκριτικά πλεονεκτήματα και τους κανόνες της αγοράς, αντιμετωπίζοντας τις ανισορροπίες μέσω διεύρυνσης της πρόσβασης στις αγορές, βελτίωσης του επενδυτικού περιβάλλοντος, εμβάθυνσης της βιομηχανικής συνεργασίας και διαφύλαξης του πολυμερούς εμπορικού συστήματος.
Η Κίνα θα συνεχίσει να διευρύνει τις εισαγωγές της και να προωθεί το άνοιγμα της οικονομίας σε υψηλό επίπεδο. Παράλληλα, είναι έτοιμη να ενισχύσει τη συνεργασία με τους Ευρωπαίους εταίρους της, συμπεριλαμβανομένης της Κύπρου, στο εμπόριο, τις υπηρεσίες, τις επενδύσεις και τις βιομηχανικές αλυσίδες, προωθώντας από κοινού ένα πιο ισορροπημένο, σταθερό και βιώσιμο παγκόσμιο εμπορικό σύστημα.
Πώς ενισχύει η πρεσβεία τις ανταλλαγές μεταξύ των λαών, όπως επιχειρηματικά φόρουμ ή φοιτητικά προγράμματα, με αφορμή την επέτειο και με στόχο την εμβάθυνση των οικονομικών σχέσεων;
Οι φιλικές ανταλλαγές μεταξύ των λαών των δύο χωρών μας, αποτελούν σημαντικό μέρος της στρατηγικής εταιρικής σχέσης Κίνας-Κύπρου, αλλά και την κοινωνική βάση για τη μακροπρόθεσμη και σταθερή ανάπτυξη της διμερούς οικονομικής και εμπορικής συνεργασίας. Η Πρεσβεία της Κίνας στην Κύπρο προωθεί διαχρονικά και ενεργά τις ανταλλαγές στους τομείς της εκπαίδευσης, της νεολαίας και του πολιτισμού, καθώς και μεταξύ τοπικών αρχών και επιχειρηματικών κοινοτήτων, με στόχο η συνεργασία Κίνας-Κύπρου να αποτυπώνεται όχι μόνο σε εμπορικούς δείκτες και επενδυτικά έργα, αλλά και στη βαθύτερη κατανόηση, εμπιστοσύνη και διασύνδεση μεταξύ των ανθρώπων.
Στον τομέα της εκπαίδευσης και των ανταλλαγών νέων, η Πρεσβεία στηρίζει διαρκώς τη συνεργασία μεταξύ πανεπιστημίων των δύο χωρών. Κοινά εκπαιδευτικά προγράμματα, θερινές και χειμερινές κατασκηνώσεις, καθώς και βραχυπρόθεσμα προγράμματα ανταλλαγών μεταξύ ιδρυμάτων όπως το Πανεπιστήμιο Κύπρου, το ΤΕΠΑΚ, το Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου και κινεζικών πανεπιστημίων, έχουν επεκταθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.
Παράλληλα, τα δύο Ινστιτούτα Κομφούκιος στο Πανεπιστήμιο Κύπρου και στο ΤΕΠΑΚ έχουν προσελκύσει ολοένα και περισσότερους Κύπριους, ιδιαίτερα νέους, ώστε να μάθουν κινεζικά και να γνωρίσουν τον κινεζικό πολιτισμό. Φέτος, η Πρεσβεία θα δώσει ιδιαίτερη έμφαση στην προώθηση του προγράμματος υποτροφιών Young Envoys Scholarship, δημιουργώντας περισσότερες ευκαιρίες για Κύπριους φοιτητές να επισκεφθούν την Κίνα για βραχυπρόθεσμες σπουδές, ανταλλαγές και εκπαιδευτικές επισκέψεις.
Στον τομέα της συνεργασίας ανθρώπινου δυναμικού και των ανταλλαγών γύρω από την τοπική διακυβέρνηση, η συνεργασία μεταξύ των δύο πλευρών εμβαθύνεται επίσης σταθερά. Το 2025, η Πρεσβεία συνεργάστηκε με αρμόδιους κινεζικούς φορείς για τη διοργάνωση, για πρώτη φορά, ενός διμερούς εκπαιδευτικού προγράμματος για την Κύπρο, με τίτλο China-Cyprus Seminar on Modern Urban Construction and Management.
Συνολικά 27 ανώτεροι αξιωματούχοι της τοπικής αυτοδιοίκησης από πέντε επαρχίες και 20 δήμους της Κύπρου επισκέφθηκαν την Κίνα, μεταξύ των οποίων αρκετοί δήμαρχοι και επικεφαλής τοπικών αρχών. Πρόκειται επίσης για το πρώτο διμερές πρόγραμμα συνεργασίας ανθρώπινου δυναμικού μεταξύ Κίνας και Κύπρου.
Το σεμινάριο επικεντρώθηκε στη σύγχρονη αστική ανάπτυξη, την πράσινη μετάβαση, τις «έξυπνες πόλεις» και την τοπική διακυβέρνηση. Οι συμμετέχοντες παρακολούθησαν θεματικά προγράμματα και πραγματοποίησαν επιτόπιες επισκέψεις στο Πεκίνο και τη Γκουανγκζού, ενώ είχαν εις βάθος ανταλλαγές με κινεζικές τοπικές κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και ερευνητικά ιδρύματα.
Ο κ. Αντρέας Βύρας, Πρόεδρος της Ένωσης Δήμων Κύπρου και Δήμαρχος Λάρνακας, μίλησε με ιδιαίτερα θετικά λόγια για τα αποτελέσματα του προγράμματος, σημειώνοντας ότι η εμπειρία της Κίνας στη διακυβέρνηση πόλεων, την ανάπτυξη υποδομών και την πράσινη ανάπτυξη προσφέρει σημαντικά παραδείγματα αναφοράς.
Τέτοιου είδους ανταλλαγές, όχι μόνο ενισχύουν την αμοιβαία κατανόηση, αλλά δημιουργούν και μεγαλύτερη συναίνεση, καθώς και ισχυρότερη βάση ανθρώπινου δυναμικού για μελλοντική συνεργασία στην τοπική ανάπτυξη, τη βιομηχανία και την πράσινη μετάβαση.
Επιπλέον, η Κίνα αξιοποιεί εδώ και χρόνια μηχανισμούς συνεργασίας ανθρώπινου δυναμικού στο πλαίσιο της Belt and Road Initiative και της συνεργασίας Νότου-Νότου, προκειμένου να προσφέρει πολυμερή εκπαιδευτικά προγράμματα σε αναδυόμενες οικονομίες και αναπτυσσόμενες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Κύπρου. Τα προγράμματα αυτά καλύπτουν τομείς όπως η ψηφιακή οικονομία, η πράσινη ανάπτυξη, τα λιμενικά logistics, το ηλεκτρονικό εμπόριο, η δημόσια διοίκηση και η κλιματική αλλαγή.
Τα τελευταία χρόνια, αρκετοί Κύπριοι κρατικοί αξιωματούχοι, επαγγελματίες και εκπρόσωποι της νεολαίας επισκέφθηκαν την Κίνα για να συμμετάσχουν σε σχετικά εκπαιδευτικά και ανταλλακτικά προγράμματα. Αυτοί οι θεσμοθετημένοι μηχανισμοί εκπαίδευσης όχι μόνο ενίσχυσαν τις επαγγελματικές ανταλλαγές μεταξύ των δύο πλευρών, αλλά συνέβαλαν και στη δημιουργία ανθρώπινου δυναμικού με καλύτερη κατανόηση των αναπτυξιακών αντιλήψεων και του επιχειρηματικού περιβάλλοντος της κάθε χώρας.
Στον τομέα του πολιτισμού και των ανταλλαγών μεταξύ των λαών, τόσο η Κίνα όσο και η Κύπρος είναι χώρες με μακρά ιστορία και βαθιά πολιτιστική κληρονομιά. Η εγγύτητα μεταξύ των πολιτισμών μας αποτελεί ένα ξεχωριστό πλεονέκτημα των διμερών σχέσεων.
Φέτος, η Πρεσβεία σχεδιάζει να συνεχίσει τη συνεργασία με την κυπριακή πλευρά για τη διοργάνωση δράσεων όπως η Chinese Film Week και ένα China-Cyprus literature seminar, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της αμοιβαίας κατανόησης μέσω του κινηματογράφου, της λογοτεχνίας, της τέχνης και των ακαδημαϊκών ανταλλαγών.
Τα τελευταία χρόνια, πρωτοβουλίες όπως το China-Cyprus Youth Forum και το China-Cyprus-Europe Media Forum έχουν επίσης τύχει θερμής υποδοχής, δημιουργώντας περισσότερα κανάλια επικοινωνίας για διαφορετικούς τομείς της κοινωνίας και στις δύο χώρες.
Στον τομέα των επιχειρηματικών ανταλλαγών, η Πρεσβεία συνεχίζει τα τελευταία χρόνια να προωθεί πιο θεσμοθετημένα και τακτικά κανάλια επικοινωνίας μεταξύ εμπορικών επιμελητηρίων, τοπικών αρχών και επιχειρήσεων των δύο χωρών.
Πέρσι, με αφορμή την επίσκεψη στην Κύπρο υψηλόβαθμης κινεζικής αντιπροσωπείας, η Πρεσβεία συντόνισε, μαζί με φορείς όπως το ΚΕΒΕ, μια μεγάλη εκδήλωση επιχειρηματικής δικτύωσης και matchmaking. Περισσότεροι από 50 εκπρόσωποι κινεζικών επιχειρήσεων από τομείς όπως η ενέργεια, το εμπόριο, η υγεία, η εκπαίδευση και οι υπηρεσίες είχαν ουσιαστικές επαφές με την κυπριακή επιχειρηματική κοινότητα, προκαλώντας ιδιαίτερα θετικές αντιδράσεις.
Νωρίτερα φέτος, η Πρεσβεία παρακολούθησε επίσης την επίσκεψη στην Κύπρο του Hong Kong Economic and Trade Office in Brussels της Ειδικής Διοικητικής Περιοχής του Χονγκ Κονγκ της Κίνας, το οποίο διοργάνωσε ειδικό σεμινάριο επιχειρηματικής και εμπορικής προώθησης.
Μαζί με οργανισμούς όπως το ΕΒΕΛ, η εκδήλωση ανέδειξε τον ρόλο του Χονγκ Κονγκ ως διεθνούς χρηματοοικονομικού, ναυτιλιακού και επαγγελματικού κέντρου υπηρεσιών, αλλά και ως γέφυρας που συνδέει την ηπειρωτική Κίνα με την ευρωπαϊκή αγορά.
Είναι ιδιαίτερα θετικό να βλέπουμε ότι οι επιχειρηματικοί δεσμοί μεταξύ Κίνας και Κύπρου, αλλά και μεταξύ Κίνας και Ευρώπης, γίνονται ολοένα πιο ενεργοί, πιο πολυδιάστατοι και πιο ουσιαστικοί.
Στο μέλλον, η Πρεσβεία θα συνεχίσει να στηρίζει βαθύτερες ανταλλαγές και συνεργασίες μεταξύ επιμελητηρίων, πανεπιστημίων, τοπικών αρχών και επιχειρήσεων των δύο χωρών. Θα ενθαρρύνουμε περισσότερες κυπριακές επιχειρήσεις να συμμετέχουν σε σημαντικές κινεζικές οικονομικές και εμπορικές πλατφόρμες όπως οι CIIE, Canton Fair, CIFIT και CIFTIS, ενώ παράλληλα καλωσορίζουμε περισσότερες κινεζικές επιχειρήσεις να επισκεφθούν την Κύπρο για διερεύνηση επιχειρηματικών ευκαιριών, επενδύσεις και συνεργασίες.
Ελπίζουμε ότι μέσα από επιχειρηματικά φόρουμ, δράσεις επιχειρηματικής διασύνδεσης, ανταλλαγές νέων και επαγγελματική κατάρτιση, περισσότερες συνεργασίες θα μετατραπούν από μεμονωμένες δράσεις σε μακροπρόθεσμα, σταθερά και βιώσιμα δίκτυα συνεργασίας, δίνοντας νέα δυναμική στη μελλοντική ανάπτυξη των σχέσεων Κίνας-Κύπρου.
Τι συμβουλές θα δίνατε σε κυπριακές εταιρείες που επιθυμούν να εισέλθουν στην κινεζική αγορά και αντίστροφα; Ποιες κινεζικές εταιρείες έχουν σήμερα σημαντική παρουσία στην Κύπρο; Υπάρχουν εταιρείες που εξετάζουν την Κύπρο ως βάση δραστηριοποίησης;
Για τις κυπριακές επιχειρήσεις που επιδιώκουν να εισέλθουν στην κινεζική αγορά, έχω τρεις βασικές εισηγήσεις.
Πρώτον, πρέπει να έχουν εμπιστοσύνη στην κινεζική αγορά. Η Κίνα είναι η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο και η δεύτερη μεγαλύτερη αγορά εισαγωγών, με πληθυσμό άνω των 1,4 δισεκατομμυρίων ανθρώπων και μια συνεχώς διευρυνόμενη μεσαία τάξη. Οι Κινέζοι καταναλωτές δείχνουν ολοένα μεγαλύτερη αποδοχή σε ποιοτικά προϊόντα και υπηρεσίες που διαθέτουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και πολιτιστική αξία.
Η Κύπρος διαθέτει ξεχωριστά πλεονεκτήματα σε τομείς όπως τα αγροδιατροφικά προϊόντα, το κρασί, το χαλούμι, οι υπηρεσίες υγείας, ο τουρισμός, η εκπαίδευση και οι επαγγελματικές υπηρεσίες.
Δεύτερον, οι επιχειρήσεις πρέπει να επιλέγουν τις κατάλληλες πλατφόρμες. Η CIIE αποτελεί σημαντικό παράθυρο για τις κυπριακές επιχειρήσεις ώστε να παρουσιάσουν τα ιδιαίτερα προϊόντα τους και να συνδεθούν με Κινέζους αγοραστές και καταναλωτές. Πλατφόρμες όπως οι CIFIT και CIFTIS είναι επίσης κατάλληλες για κυπριακούς οργανισμούς υπηρεσιών και επενδυτικούς φορείς που αναζητούν συνεργάτες.
Τρίτον, απαιτείται μακροπρόθεσμη έρευνα αγοράς. Η κινεζική αγορά είναι τεράστια, αλλά ο ανταγωνισμός είναι επίσης ιδιαίτερα έντονος. Οι περιφερειακές διαφοροποιήσεις, οι προτιμήσεις των καταναλωτών, οι δομές των καναλιών διανομής και οι απαιτήσεις συμμόρφωσης χρειάζονται προσεκτική μελέτη. Η είσοδος στην κινεζική αγορά δεν μπορεί να βασιστεί σε μία μόνο έκθεση ή σε μία προωθητική ενέργεια. Απαιτεί μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, σταθερούς συνεργάτες και ξεκάθαρη τοποθέτηση.
Σήμερα, οι κινεζικές επιχειρήσεις στην Κύπρο δραστηριοποιούνται κυρίως στους τομείς της ενέργειας, των τηλεπικοινωνιών, του digital gaming, των κατασκευών και ακινήτων, του εμπορίου και των καταναλωτικών προϊόντων, με παρουσία σε μεγάλες πόλεις όπως η Λευκωσία, η Λεμεσός και η Πάφος.
Πολλές κινεζικές επιχειρήσεις εισέρχονται επίσης στην κυπριακή αγορά μέσω αντιπροσώπων, διανομέων ή απευθείας πωλήσεων. Κινεζικά προϊόντα, από καθημερινά καταναλωτικά αγαθά μέχρι ηλεκτρικά οχήματα, τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό και προϊόντα πράσινης ενέργειας, εισέρχονται ολοένα περισσότερο στα κυπριακά νοικοκυριά και στις επιχειρήσεις.
Σε ό,τι αφορά το κατά πόσο εταιρείες εξετάζουν την Κύπρο ως βάση δραστηριοποίησης, παρατηρούμε ότι, καθώς τα γεωγραφικά πλεονεκτήματα της Κύπρου, η ιδιότητα μέλους της στην ΕΕ, το σύστημα επαγγελματικών υπηρεσιών και το επιχειρηματικό της περιβάλλον προσελκύουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον, ολοένα και περισσότερες κινεζικές επιχειρήσεις εντάσσουν την Κύπρο στον σχεδιασμό της ευρωπαϊκής και περιφερειακής τους παρουσίας.
Για συγκεκριμένα έργα που βρίσκονται ακόμη στο στάδιο της εμπορικής αξιολόγησης, δεν θα ήταν σωστό να τοποθετηθούμε δημόσια εκ μέρους των επιχειρήσεων. Ωστόσο, η Κίνα στηρίζει τις επιχειρήσεις και των δύο χωρών ώστε να προχωρήσουν σε περισσότερες επενδυτικές συνεργασίες στη βάση της νομιμότητας, της συμμόρφωσης και των αρχών της αγοράς.
Ποια πτυχή των μελλοντικών οικονομικών και εμπορικών σχέσεων Κύπρου-Κίνας σάς ενθουσιάζει περισσότερο;
Αν έπρεπε να επιλέξω τη μία πτυχή που θεωρώ πιο ελπιδοφόρα, θα έλεγα ότι η συνεργασία Κίνας-Κύπρου μεταβαίνει από μια παραδοσιακή εμπορική σχέση σε μια πιο ολοκληρωμένη, σύγχρονη και προσανατολισμένη στο μέλλον εταιρική σχέση.
Στο παρελθόν, όταν γινόταν λόγος για τις οικονομικές και εμπορικές σχέσεις Κίνας-Κύπρου, το μυαλό των περισσότερων πήγαινε πρώτα στο εμπόριο αγαθών, τη ναυτιλία, τον τουρισμό και τις παραδοσιακές επενδύσεις. Αυτοί οι τομείς παραμένουν σημαντικοί και εξακολουθούν να αποτελούν τη βάση της συνεργασίας.
Ωστόσο, αυτό που είναι πραγματικά ελπιδοφόρο για το μέλλον είναι ότι οι δύο πλευρές μπορούν να ενσωματώσουν ακόμη πιο ουσιαστικά τα αντίστοιχα πλεονεκτήματά τους. Η Κύπρος διαθέτει μοναδική γεωγραφική θέση, ανεπτυγμένο τομέα υπηρεσιών, μακρά ναυτιλιακή παράδοση, διασύνδεση με την αγορά της ΕΕ και τα χαρακτηριστικά μιας ανοιχτής οικονομίας.
Η Κίνα διαθέτει ένα ολοκληρωμένο βιομηχανικό σύστημα, μια υπερμεγέθη αγορά, ισχυρές δυνατότητες πράσινης μεταποίησης, ικανότητα εφαρμογής ψηφιακών τεχνολογιών και μακροπρόθεσμο αναπτυξιακό σχεδιασμό. Οι δύο πλευρές είναι συμπληρωματικές και όχι ανταγωνιστικές. Η αξία της συνεργασίας Κίνας-Κύπρου βρίσκεται ακριβώς στον συνδυασμό της βιομηχανικής και εμπορικής ισχύος της Κίνας με τη γεωγραφική θέση, τις υπηρεσίες και την επαγγελματική τεχνογνωσία της Κύπρου.
Την ίδια στιγμή, η Κίνα έχει επίσης διαπιστώσει ότι ορισμένες πρόσφατες νομοθετικές πρωτοβουλίες της ΕΕ, υπό το πρίσμα της «οικονομικής ασφάλειας», δημιουργούν νέες αβεβαιότητες για τη μελλοντική συνεργασία Κίνας-ΕΕ και Κίνας-Κύπρου.
Για παράδειγμα, το σχέδιο τροποποίησης του Cybersecurity Act και του Industrial Accelerator Act της ΕΕ έχουν προκαλέσει σοβαρές ανησυχίες από κινεζικής πλευράς. Οι συγκεκριμένες νομοθετικές προτάσεις επιβάλλουν σαφώς αποκλειστικού χαρακτήρα περιορισμούς σε τομείς όπως ο τηλεπικοινωνιακός εξοπλισμός, η νέα ενέργεια, οι μπαταρίες, τα φωτοβολταϊκά και οι κρίσιμες πρώτες ύλες, ενώ επιχειρούν να πολιτικοποιήσουν και να υπερ-ασφαλειοποιήσουν τον φυσιολογικό ανταγωνισμό της αγοράς μέσω εννοιών όπως «προμηθευτές υψηλού κινδύνου» και απαιτήσεις «ευρωπαϊκής προέλευσης».
Η Κίνα θεωρεί ότι τέτοιες πρακτικές όχι μόνο ενδέχεται να παραβιάζουν βασικές αρχές του ΠΟΕ, όπως η αρχή του μάλλον ευνοούμενου κράτους και η εθνική μεταχείριση, αλλά θα αποδυναμώσουν επίσης το άνοιγμα της ευρωπαϊκής αγοράς και το περιβάλλον δίκαιου ανταγωνισμού, θα αυξήσουν το κόστος συμμόρφωσης και επενδύσεων για τις επιχειρήσεις και θα επηρεάσουν τη σταθερότητα των παγκόσμιων βιομηχανικών και εφοδιαστικών αλυσίδων.
Στην πραγματικότητα, ο οικονομικός αντίκτυπος αυτών των πολιτικών έχει ήδη προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον στην κινεζική επιχειρηματική κοινότητα. Σύμφωνα με έρευνα που ανατέθηκε από το Κινεζικό Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο στην Ευρωπαϊκή Ένωση και εκπονήθηκε από την KPMG, εάν η ΕΕ αποκλείσει σε μεγάλη κλίμακα συγκεκριμένους Κινέζους προμηθευτές στον τομέα των τηλεπικοινωνιών και των ψηφιακών υποδομών, μόνο το κόστος αντικατάστασης εξοπλισμού και προσαρμογής συστημάτων θα μπορούσε να επιβαρύνει τα κράτη-μέλη της ΕΕ με περισσότερα από €360 δισ.
Ειδικά για την Κύπρο, ως μικρή και ανοιχτή οικονομία χωρίς εγχώριους κατασκευαστές τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού και με υψηλό βαθμό εξάρτησης από τις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού για τον ψηφιακό της μετασχηματισμό, η πιθανή οικονομική απώλεια εκτιμάται περίπου στα €300 εκατ., ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο 1% του ΑΕΠ.
Αυτό δεν θα σήμαινε μόνο σημαντική αύξηση του κόστους κατασκευής και λειτουργίας δικτύων στην Κύπρο, αλλά θα μπορούσε επίσης να επιβραδύνει την αναβάθμιση του 5G, των «έξυπνων πόλεων», της ψηφιακής διακυβέρνησης και άλλων τομέων, με το κόστος τελικά να μετακυλίεται σε επιχειρήσεις και καταναλωτές.
Ακόμη σημαντικότερο είναι ότι η Ευρώπη προωθεί αυτή την περίοδο την πράσινη και ψηφιακή της μετάβαση, ενώ η Κίνα διαθέτει ολοκληρωμένες βιομηχανικές αλυσίδες και πλεονεκτήματα κλίμακας σε τομείς όπως ο εξοπλισμός νέας ενέργειας, η αποθήκευση ενέργειας, τα ηλεκτρικά οχήματα και οι ψηφιακές υποδομές.
Εάν δημιουργηθούν τεχνητά θεσμικά εμπόδια, αυτά μπορεί βραχυπρόθεσμα να περιορίσουν την είσοδο ορισμένων επιχειρήσεων, μακροπρόθεσμα όμως θα αυξήσουν το κόστος της πράσινης μετάβασης της ίδιας της Ευρώπης, θα μειώσουν τη βιομηχανική αποδοτικότητα και θα περιορίσουν τη δυνατότητα ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και καταναλωτών να αποκτούν ποιοτικά και οικονομικά αποδοτικά προϊόντα και τεχνολογίες.
Κατά την άποψή μου, ο βασικός χαρακτήρας της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης της Κύπρου είναι η υψηλή εξάρτησή της από τις ανοιχτές αγορές, τις διεθνείς επενδύσεις και την ψηφιακή οικονομία. Ως εκ τούτου, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να διατηρηθεί ένα ανοιχτό, πολυδιάστατο, ουδέτερο και χωρίς διακρίσεις περιβάλλον αγοράς.
Η Κίνα πάντοτε πίστευε ότι η συνεργασία και ο διάλογος αποτελούν τον σωστό τρόπο αντιμετώπισης των οικονομικών και εμπορικών ζητημάτων μεταξύ Κίνας και ΕΕ. Η χώρα είναι έτοιμη να συνεχίσει να ενισχύει την επικοινωνία με την ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Κύπρου, να διαχειρίζεται σωστά τις διαφορές στη βάση του αμοιβαίου σεβασμού προς τους κανόνες της αγοράς και του διεθνούς δικαίου και να διατηρεί από κοινού τη σταθερότητα και την ομαλή λειτουργία των παγκόσμιων βιομηχανικών και εφοδιαστικών αλυσίδων.
Τέλος, θα ήθελα να επισημάνω ότι οι σχέσεις Κίνας-Κύπρου διαθέτουν ένα πολύ σημαντικό χαρακτηριστικό: παρόλο που οι δύο χώρες διαφέρουν σε μέγεθος, σύστημα και πολιτισμό, μέσα από χιλιάδες χρόνια ιστορίας κατάφεραν να αντιμετωπίζουν η μία την άλλη με αμοιβαίο σεβασμό, ισότητα και πρακτική συνεργασία. Αυτό από μόνο του αποτελεί πολύτιμη εμπειρία και πρότυπο στις διεθνείς σχέσεις.
Βρισκόμενος στο νέο σημείο εκκίνησης της 55ης επετείου των διπλωματικών σχέσεων, αυτό που ελπίζω περισσότερο να δω δεν είναι μόνο η συνεχής αύξηση των εμπορικών μεγεθών, αλλά και η δημιουργία πιο βιώσιμων, επαναλαμβανόμενων και σωρευτικών αποτελεσμάτων συνεργασίας μεταξύ Κίνας και Κύπρου, ώστε οι λαοί των δύο χωρών να επωφεληθούν πραγματικά από αυτή τη φιλία.
