Ο τρόπος που διαχειριζόμαστε τις συναλλαγές μας έχει, πλέον, αλλάξει ριζικά. Το χρηματοοικονομικό οικοσύστημα εξελίσσεται με γοργούς ρυθμούς και πρωταγωνιστές αυτού δεν είναι άλλοι από τις τράπεζες και τις fintech εταιρείες. Στις νέες συνθήκες που έχουν δημιουργηθεί, οι δύο αυτοί πυλώνες καλούνται να συνεργαστούν αρμονικά. Αυτό, εξάλλου, επισημαίνουν τόσο ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ηλεκτρονικού Χρήματος και Ιδρυμάτων Πληρωμών (ACEMPI), Γιάννης Γεωργούλας, όσο και ο Μάριος Νικολάου, ανώτερος λειτουργός του Συνδέσμου Τραπεζών Κύπρου και μέλος του ΔΣ του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Πληρωμών, που μεταξύ άλλων μας περιγράφουν τις εξελίξεις που αναμένονται.
Ένα fintech hub
Γιάννης Γεωργούλας
Σε ποιο βαθμό οι συνεργασίες μεταξύ τραπεζών, fintech εταιρειών και δημόσιων θεσμών αποτελούν βασικό παράγοντα για την επιτάχυνση της ψηφιακής καινοτομίας;
Οι συνεργασίες αυτές αποτελούν σήμερα βασική προϋπόθεση για την εξέλιξη του χρηματοοικονομικού οικοσυστήματος. Οι τράπεζες διαθέτουν εμπειρία, ισχυρά συστήματα διακυβέρνησης και σχέση εμπιστοσύνης με τον πελάτη, ενώ οι fintech εταιρείες φέρνουν τεχνολογική ευελιξία, ταχύτητα και νέες ιδέες γύρω από την εμπειρία του χρήστη. Όταν αυτές οι δύο δυνάμεις συνεργάζονται, μέσα σε ένα σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο που δημιουργούν οι δημόσιοι θεσμοί, μπορούν να αναπτυχθούν καινοτόμες υπηρεσίες με πραγματική αξία για την οικονομία.
Τι έχει δείξει η μέχρι τώρα εμπειρία;
Στην Ευρώπη ήδη βλέπουμε τέτοια μοντέλα συνεργασίας μέσω Banking-as-a-Service, acquiring partnerships και κοινών ψηφιακών υποδομών. Για χώρες όπως η Κύπρος, όπου το οικοσύστημα είναι ευέλικτο και αναπτυσσόμενο, αυτή η συνεργασία μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την ανάπτυξη νέων ψηφιακών χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και για την ενίσχυση της καινοτομίας.
Πώς επηρεάζεται το οικοσύστημα των Εlectronic Μoney Ιnstitutions (EMIs) στην Κύπρο από τις συζητήσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τα νέα νομοθετικά πλαίσια PSD3 και PSR;
Το PSD3 και το PSR αναμένεται να ενισχύσουν την εναρμόνιση του ευρωπαϊκού πλαισίου πληρωμών, να βελτιώσουν την προστασία από απάτες και να δημιουργήσουν πιο ισότιμους όρους ανταγωνισμού μεταξύ τραπεζών και παρόχων πληρωμών. Για τα EMIs αυτό σημαίνει αυξημένες απαιτήσεις σε θέματα διακυβέρνησης, συμμόρφωσης και λειτουργικής ανθεκτικότητας, αλλά και περισσότερες ευκαιρίες για ανάπτυξη σε μια πιο ξεκάθαρη ευρωπαϊκή αγορά.
Εκτιμάτε ότι η χώρα μας είναι έτοιμη να αξιοποιήσει τις αλλαγές αυτές;
Η Κύπρος έχει αρκετά συγκριτικά πλεονεκτήματα όπως πρόσβαση στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά, ισχυρό νομικό πλαίσιο, εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό και ένα συνεχώς αναπτυσσόμενο οικοσύστημα πληρωμών. Με τη σωστή ισορροπία μεταξύ καινοτομίας και εποπτείας η χώρα μπορεί να ενισχύσει περαιτέρω τη θέση της ως περιφερειακού fintech hub.
Πώς προσαρμόζονται τα κυπριακά EMIs στις αυστηρότερες απαιτήσεις της ΕΕ για καταπολέμηση του οικονομικού εγκλήματος ενόψει και της δημιουργίας της Anti-Money Laundering Authority (AMLA);
Η ενίσχυση του ευρωπαϊκού πλαισίου κατά του οικονομικού εγκλήματος και η δημιουργία της AMLA σηματοδοτούν μια νέα εποχή αυστηρότερης εποπτείας για όλους τους χρηματοοικονομικούς οργανισμούς. Τα κυπριακά EMIs προσαρμόζονται επενδύοντας περισσότερο σε συστήματα συμμόρφωσης, ισχυρότερα KYC και transaction monitoring εργαλεία, καθώς και σε τεχνολογίες που ενισχύουν την ανίχνευση ύποπτων συναλλαγών. Παράλληλα η ενίσχυση της εποπτείας από την Κεντρική Τράπεζα και η αυξανόμενη εξειδίκευση στον τομέα των πληρωμών συμβάλλουν στη δημιουργία ενός πιο αξιόπιστου και ώριμου οικοσυστήματος. Για τα σοβαρά ιδρύματα του κλάδου η συμμόρφωση δεν αποτελεί απλώς υποχρέωση αλλά ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, καθώς ενισχύει την εμπιστοσύνη των πελατών και των διεθνών συνεργατών.
Με θετικό πρόσημο
Μάριος Νικολάου
Πόσο σημαντική θεωρείται η συνεργασία μεταξύ EMIs, fintech εταιρειών και δημόσιου τομέα για την προώθηση της καινοτομίας;
Η ψηφιοποίηση της κοινωνίας δεν είναι μια απλή ή μονοδιάστατη διαδικασία, αλλά ένα σύνολο από συγκοινωνούντα δοχεία όπου το κράτος, οι τράπεζες και οι fintech εταιρείες αλληλεπιδρούν αδιάκοπα. Οι συνεργασίες αυτές είναι ο καταλύτης για την επιτάχυνση της καινοτομίας. Παρά το γεγονός ότι ο τραπεζικός τομέας λειτουργεί υπό ένα ιδιαίτερα αυστηρό κανονιστικό και εποπτικό πλαίσιο, το οποίο ορισμένες φορές επιβραδύνει την υιοθέτηση απλοποιημένων διαδικασιών, το τελικό πρόσημο είναι σαφώς θετικό.
Τι έρχονται να προσφέρουν οι fintech εταιρείες σε σχέση με τις τράπεζες;
Οι fintech εταιρείες προωθούν την κουλτούρα της ταχύτητας, της ευελιξίας και του άμεσου τεχνολογικού εκσυγχρονισμού, ενώ οι τράπεζες προσφέρουν τη βαθιά γνώση της αγοράς, την εμπιστοσύνη και την εμπειρία στη διαχείριση κινδύνων. Αυτός ο συνδυασμός, σε συνάρτηση με τις ψηφιακές μεταρρυθμίσεις του δημόσιου τομέα, δημιουργεί το απαραίτητο υπόβαθρο για χρηματοοικονομικές υπηρεσίες που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες των πολιτών και των επιχειρήσεων.
Πιστεύετε ότι το υφιστάμενο ρυθμιστικό πλαίσιο στην Κύπρο και την ΕΕ διασφαλίζει ισότιμους όρους ανταγωνισμού μεταξύ τραπεζών και EMIs;
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο πάγια θέση μας είναι η ανάγκη για απλοποίηση και ομοιογένεια του εποπτικού πλαισίου. Αν και έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος, θεωρούμε ότι υπάρχει ακόμη δρόμος για τη διασφάλιση πραγματικά ισότιμων όρων ανταγωνισμού (level playing field). Η βασική αρχή που πρέπει να διέπει την αγορά είναι: ίδια δραστηριότητα, ίδιος κίνδυνος, ίδιοι κανόνες και ίδια εποπτεία. Όταν διαφορετικοί κλάδοι παρέχουν παρόμοιες υπηρεσίες, οι κανονιστικές απαιτήσεις πρέπει να συγκλίνουν. Η περαιτέρω ομοιογένεια δεν αφορά μόνο την εύρυθμη λειτουργία του ανταγωνισμού, αλλά κυρίως την ενίσχυση της ασφάλειας των συναλλαγών και της αποτελεσματικότητας προς όφελος των καταναλωτών και των επιχειρήσεων στην Κύπρο και την ΕΕ.
Ποιες τεχνολογικές τάσεις θεωρείτε ότι θα επηρεάσουν περισσότερο τη σχέση τραπεζών και EMIs τα επόμενα χρόνια;
Το open banking, οι άμεσες πληρωμές (instant payments) και τα ψηφιακά πορτοφόλια (digital wallets) δεν είναι απλώς τάσεις, αλλά οι νέες υποδομές της οικονομίας. Το open banking μετακινεί τη σχέση τραπεζών και EMIs από τον ανταγωνισμό στη συνέργεια, επιτρέποντας την ανταλλαγή δεδομένων με την έγκριση του πελάτη για τη δημιουργία πιο εξατομικευμένων προϊόντων. Τα instant payments καθίστανται το νέο πρότυπο, εκμηδενίζοντας τους χρόνους ολοκλήρωσης μιας πληρωμής και πιέζοντας για πιο ασφαλή συστήματα πληρωμών. Τα digital wallets γίνονται το κεντρικό σημείο επαφής με τον χρήστη, όπου τράπεζες και EMIs θα συνυπάρχουν σε ένα υγιές ανταγωνιστικό περιβάλλον με απώτερο στόχο την εξυπηρέτηση του πελάτη.
Ποιο είναι, λοιπόν, το στοίχημα της νέας εποχής πληρωμών;
Το στοίχημα, πλέον, είναι η αξιοπιστία, η ασφάλεια, η επιπλέον αξία πέραν των απλών συναλλαγών και η παροχή αναβαθμισμένων υπηρεσιών τόσο σε ιδιώτες όσο και σε επιχειρήσεις. Κι όλα αυτά σε μια συνεχή ροή εξυπηρέτησης που σχετίζεται με το χρήμα, από την κατάθεση και τον δανεισμό μέχρι τις πληρωμές και τις επενδύσεις.
