Την παρούσα κατάσταση πραγμάτων, τις επιτυχίες, τις υφιστάμενες προκλήσεις και τις επιβαλλόμενες ενέργειες για βασικούς τομείς της οικονομίας, αναδεικνύει η Ομοσπονδία Εργοδοτών και Βιομηχάνων (ΟΕΒ), μέσω της επιμελημένης έκδοσης «Από τη φιλοδοξία στην πράξη», η οποία ετοιμάστηκε και διανεμήθηκε κατά τη διάρκεια της Ετήσιας Γενικής Συνέλευσης της Ομοσπονδίας.
Η έκδοση εκτείνεται σε 13 κεφάλαια που αφορούν την οικονομία και την εξωστρέφεια, την ενέργεια, το περιβάλλον και την πράσινη μετάβαση, τον πρωτογενή τομέα, τις εργασιακές σχέσεις και την αγορά εργασίας, τον τομέα των υπηρεσιών, το φορολογικό σύστημα, τη δικαιοσύνη, τις υποδομές, κατασκευές και Τοπική Αυτοδιοίκηση, την υγεία, την παιδεία, τον τουρισμό, την άμυνα, το διάστημα και την καινοτομία, καθώς επίσης και τον ψηφιακό μετασχηματισμό.
- Διαβάστε ακόμη: Γιώργος Παντελίδης: «Εκλογικά κέρδη θα φέρουν οι τολμηρές αποφάσεις» - Οι μεταρυθμίσεις θα αναδείξουν το κράτος σε εταίρο για περαιτέρω ανάπτυξη
- Διαβάστε επίσης: ΑΤΑ, κατώτατος, συμβάσεις, συνταξιοδοτικό και απεργίες - Τα σημαντικά εργασιακά θέματα που προώθησε η ΟΕΒ το 2025
Το κεντρικό μήνυμα που στέλνει μέσω αυτής της έκδοσης η ΟΕΒ, είναι ότι η πρόκληση ανταγωνιστικότητας για την Κύπρο δεν αφορά πλέον το τι πρέπει να μεταρρυθμιστεί, αλλά το πόσο γρήγορα, με ποια συνέπεια και με ποια αποτελεσματικότητα υλοποιούνται οι μεταρρυθμίσεις.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, η ΟΕΒ τοποθετείται ως εταίρος στον σχεδιασμό και την υλοποίηση, μηχανισμός ρεαλιστικής αξιολόγησης και γέφυρα μεταξύ πολιτικής φιλοδοξίας και πραγματικού επιχειρηματικού αντίκτυπου.
Το InBusinessNews αφού διάβασε την έκδοση, επέλεξε και καταγράφει τις επισημάνσεις της Ομοσπονδίας σε σημαντικούς τομείς της οικονομίας, όπως ο πρωτογενής τομέας, η ενέργεια, ο χρηματοπιστωτικός τομέας και η ναυτιλία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΕΔΩ.
Οικονομία και εξωστρέφεια
Σε ό,τι αφορά την οικονομία και την εξωστρέφεια, η ΟΕΒ αφού καταγράφει την παρούσα κατάσταση, αναδεικνύει τις εξής προκλήσεις:
- Διατήρηση υψηλών ρυθμών ανάπτυξης και διεθνούς αξιοπιστίας σε ασταθές διεθνές περιβάλλον.
- Υψηλός ρυθμιστικός και διοικητικός φόρτος για τις επιχειρήσεις.
- Καθυστερήσεις σε κρίσιμες μεταρρυθμίσεις (δημόσια διοίκηση, δικαιοσύνη, αδειοδοτήσεις).
- Ανάγκη διατήρησης δημοσιονομικής πειθαρχίας και περαιτέρω αναβάθμισης της πιστοληπτικής ικανότητας.
- Διαρθρωτικές αδυναμίες όπως η εξάρτηση από εισαγωγές και το εμπορικό ισοζύγιο.
- Απλοποίηση διαδικασιών: Omnibus.
- Διαχείριση του μεγέθους της κρίσης μέσα από στοχευμένες δράσεις (Manage the impact / crisis - targeted actions).
- Αξιοποίηση της στρατηγικής της ενιαίας αγοράς.
Για αντιμετώπιση των προκλήσεων αυτών, η Ομοσπονδία τονίζει την ανάγκη λήψης των πιο κάτω αναγκαίων-όπως τις χαρακτηρίζει-ενεργειών:
- Διαμόρφωση συνεκτικής πολιτικής για ενίσχυση ανταγωνιστικότητας, παραγωγικότητας και εξωστρέφειας.
- Μείωση κανονιστικού φόρτου και πλήρης εφαρμογή των αρχών της καλής νομοθέτησης.
- Ενίσχυση επενδύσεων μέσω Συμπράξεων Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα.
- Ενίσχυση της οικονομικής διπλωματίας και της διεθνοποίησης των κυπριακών επιχειρήσεων.
- Προβολή της Κύπρου ως σταθερού και ανταγωνιστικού επενδυτικού προορισμού, με ενεργό συμβολή της ΟΕΒ.
- Επικοινωνιακή στρατηγική.
- Σχέδια ΕΕ για νέα περίοδο 2028 - 2034.
- Αναβάθμιση του κέντρου εξυπηρέτησης επιχειρήσεων.
- Επικαιροποίηση του ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος της Κύπρου ως “international busines hub”.
- Δράσεις στήριξης εξαγωγών.
Παράλληλα στέλνει το μήνυμα πως «η επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων, προϋποθέτει υγιείς και κερδοφόρες επιχειρήσεις», σημειώνοντας ότι «η πολιτεία πρέπει να προσεγγίσει τις επιχειρήσεις με όρους μέλλοντος, με αποφασιστικότητα, με γρήγορες, απλοποιημένες και αποτελεσματικές μεταρρυθμίσεις».
Ενεργειακή πολιτική και κόστος ενέργειας
Όσον αφορά την ενεργειακή πολιτική και κόστος ενέργειας, η ΟΕΒ καταγράφει στα θετικά τη λειτουργία της Ανταγωνιστικής Αγοράς Ηλεκτρισμού, τις βάσεις για περισσότερο ανταγωνισμό και επιλογές καταναλωτών, την πρόοδο στην αποθήκευση ενέργειας και την έμφαση σε έξυπνους μετρητές και την ψηφιοποίηση δικτύων, ενώ στα αρνητικά το γεγονός πως η ηλεκτρική διασύνδεση παραμένει εκκρεμής και το φυσικό αέριο παραμένει κρίσιμη μεταβατική λύση.
Για την ΟΕΒ, το πολύ υψηλό κόστος ηλεκτρισμού για επιχειρήσεις και οικονομία, οι μεγάλες περικοπές ενέργειας από ΑΠΕ, η στρεβλή τιμολογιακή δομή, οι καθυστερήσεις σε φυσικό αέριο και διασύνδεση και το αυξημένο κόστος για επιχειρήσεις και οικονομία, είναι προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν και προς αυτή την κατεύθυνση εισηγείται:
- Εθνική στρατηγική μείωσης του κόστους ενέργειας.
- Επιτάχυνση αποθήκευσης.
- Ταχύτερος εκσυγχρονισμός δικτύων.
- Δυναμικές διατιμήσεις και καλύτερη διαχείριση ζήτησης.
- Ολοκλήρωση υποδομών φυσικού αερίου και διασύνδεσης.
Εθνικό Σχέδιο για ενέργεια και κλίμα
Αναφορικά με το Εθνικό Σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα, η ΟΕΒ αφού τονίζει πως το Σχέδιο αποτελεί τον βασικό οδικό χάρτη έως το 2030, καταγράφει πρόοδο σε ΑΠΕ, εξοικονόμηση ενέργειας και εκπομπές, καθώς και ενεργοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων στην πράσινη μετάβαση, σημειώνει ως προκλήσεις τις καθυστερήσεις σε βασικές υποδομές και έργα, την αβεβαιότητα για επίτευξη των στόχων του 2030 και την πίεση από νέες περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις.
- Διαβάστε ακόμη: Η συμβολή του τομέα υπηρεσιών στην Κύπρο - Η δυναμική του τουρισμού, της ναυτιλίας και του ψηφιακού μετασχηματισμού
- Διαβάστε επίσης: Η ακτινογραφία της ΟΕΒ για την ενέργεια και το περιβάλλον το 2025 - Ο καθοριστικός ρόλος της
Για τον λόγο αυτό, υποδεικνύει την ανάγκη για συνεχή αξιολόγηση και προσαρμογή του Σχεδίου, τη διασφάλιση χρηματοδότησης για τη μετάβαση, την ενίσχυση της βιωσιμότητας του Ειδικού Ταμείου ΑΠΕ, την αξιοποίηση του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα και την εφαρμογή στοχευμένων σχεδίων στήριξης που να έχουν άμεσο και μετρήσιμο αντίκτυπο στους στόχους.
Βιομηχανία και πρωτογενής τομέας
Σε σχέση με τη βιομηχανία και τον πρωτογενή τομέα, η ΟΕΒ τονίζει πως αποτελούν βασικούς πυλώνες της οικονομίας και της εξαγωγικής δραστηριότητας και ότι έχουν αποδείξει ανθεκτικότητα στις εξωγενείς γεωπολιτικές αναταράξεις, ενώ έχουν μεγάλη προοπτική για περαιτέρω ανάπτυξη.
Παράλληλα υπογραμμίζει ότι ο πρωτογενής τομέας παραμένει στρατηγικός για την επισιτιστική ασφάλεια και την αγροδιατροφική αλυσίδα αξίας, καθώς και πως σημαντικό μέρος της παραγωγής αφορά παραδοσιακά προϊόντα ΠΟΠ (Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης) και ΠΓΕ (Προϊόντα Γεωγραφικής Ένδειξης) με υψηλή προστιθέμενη αξία.
Στα αρνητικά η Ομοσπονδία σημειώνει το γεγονός πως η γεωργία χαρακτηρίζεται από μικρού μεγέθους εκμεταλλεύσεις, οικογενειακή παραγωγή και περιορισμένη οικονομία κλίμακας, ότι υπάρχει κατακερματισμός αρμοδιοτήτων σε διάφορα Υπουργεία, με ασαφές πλαίσιο ανάπτυξης και χρονοβόρες αδειοδοτικές διαδικασίες, καθώς και πως ο απομονωμένος και νησιώτικος χαρακτήρας της Κύπρου επιβαρύνει το κόστος μεταφορικών, ναύλων και Logistics.
Πέραν των πιο πάνω, στα αρνητικά κατατάσσει το υδατικό πρόβλημα και την κλιματική αλλαγή που επηρεάζουν την παραγωγή, την γήρανση του αγροτικού πληθυσμού και την περιορισμένη είσοδο νέων στον τομέα, όπως επίσης και τον αφθώδη πυρετό.
Την ίδια ώρα, η ΟΕΒ καταγράφει ως προκλήσεις το υψηλό κόστος ενέργειας, το οποίο επηρεάζει την ανταγωνιστικότητα της παραγωγής, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και εγχώριας παραγωγής, τον κίνδυνο αποχαρακτηρισμού των βιομηχανικών περιοχών και ζωνών, τα υψηλά ενοίκια στα κρατικά βιομηχανικά τεμάχια εκτός των κρατικών βιομηχανικών περιοχών (ζώνες), τη διαχείριση του χαλουμιού ΠΟΠ και την αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος με τον αφθώδη πυρετό.
Με στόχο, πάντως, την ενίσχυση και διασφάλιση της βιωσιμότητας της βιομηχανίας και του πρωτογενή τομέα, η Ομοσπονδία εισηγείται:
- Εξαγγελία και εφαρμογή νέας Βιομηχανικής Πολιτικής με σαφείς στόχους, χρονοδιαγράμματα και δείκτες απόδοσης.
- Δημιουργία Υφυπουργείου Βιομηχανίας ή Τμήματος με Οριζόντιες Αρμοδιότητες.
- Εξορθολογισμό ενοικίων στα κρατικά βιομηχανικά τεμάχια στις Ζώνες.
- Διασφάλιση λειτουργίας των υφιστάμενων βιομηχανικών περιοχών και ζωνών.
- Αύξηση κινήτρων για εξωστρέφεια.
- Στοχευμένα φορολογικά και χρηματοδοτικά κίνητρα για εξαγωγικές βιομηχανίες.
- Προώθηση συνεργατικών σχημάτων παραγωγών και αγροτικών clusters για επίτευξη οικονομιών κλίμακας.
- Επενδύσεις σε έξυπνη γεωργία, ψηφιακές τεχνολογίες και αυτοματοποίηση
- παραγωγής.
- Ενίσχυση υδατικών υποδομών, ανακύκλωσης νερού και σύγχρονων
- αρδευτικών συστημάτων.
- Επαναδραστηριοποίηση της κτηνοτροφικής παραγωγής, ανάκτηση ζωικού
- αποθέματος και αποζημιώσεις κτηνοτρόφων.
- Ενισχυμένα πρωτόκολλα για ζώα κατεχόμενων περιοχών.
Χρηματοπιστωτικός τομέας
Σχετικά με τον χρηματοπιστωτικό τομέα, η ΟΕΒ επισημαίνει ως θετικά στοιχεία τα εξής:
- Σταθερότητα με ενισχυμένη κεφαλαιακή επάρκεια και βελτιωμένη ποιότητα χαρτοφυλακίων.
- Σημαντική μείωση των μη εξυπηρετούμενων χορηγήσεων και προσεκτική χορήγηση νέων πιστώσεων.
- Οι ασφαλιστικές εταιρείες καταγράφουν σταδιακή ανάπτυξη με αυξημένο ενδιαφέρον για νέα προϊόντα και καλύψεις.
- Έντονη δραστηριότητα εξαγορών/συγχωνεύσεων και δημιουργία ισχυρότερων οντοτήτων.
- Ταχεία ανάπτυξη Fintech και εναλλακτικών μορφών χρηματοδότησης.
- Ισχυρή δραστηριότητα σε FX και διεθνείς χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, ενισχύοντας τη θέση της Κύπρου ως περιφερειακού κέντρου.
- Ψηφιοποίηση υπηρεσιών με γρήγορους ρυθμούς.
Ως προκλήσεις χαρακτηρίζει την διαχείριση της απόπειρας διαφοροποίησης του νομικού περιβάλλοντος που αφορά το πλαίσιο των εξασφαλίσεων δανείων και αντιμετώπιση της προσπάθειας επιβολής έκτακτων πρόσθετων φορολογικών επιβαρύνσεων, τη διαχείριση των επιπτώσεων γεωπολιτικών εξελίξεων και διεθνών κρίσεων, τον έντονο διεθνή ανταγωνισμό, το αυστηρότερο κανονιστικό και εποπτικό πλαίσιο (compliance, ESG, AML) που αυξάνει το λειτουργικό κόστος και επηρεάζει την ανταγωνιστικότητα, καθώς και τους αυξημένους κινδύνους κυβερνοασφάλειας και την ανάγκη προστασίας δεδομένων.
Με γνώμονα, δε, τα πιο πάνω, η ΟΕΒ εισηγείται:
- Διαφύλαξη της σταθερότητας και προβλεψιμότητας του νομικού και φορολογικού πλαισίου.
- Προώθηση ψηφιακών και καινοτόμων πρακτικών.
- Ενίσχυση της ανθεκτικότητας του τομέα μέσω διαχείρισης κινδύνων.
- Απλοποίηση και εκσυγχρονισμό κανονιστικών διαδικασιών για μείωση
- διοικητικού κόστους.
- Ανάπτυξη νέων χρηματοπιστωτικών προϊόντων.
- Ενίσχυση συνεργειών μεταξύ τραπεζών, ασφαλιστικών και τεχνολογικών παρόχων.
Ναυτιλία και μεταφορές
Όσον αφορά τους τομείς της ναυτιλίας και των μεταφορών, η ΟΕΒ τονίζει ότι είναι στρατηγικοί για την κυπριακή οικονομία με σημαντική συμβολή στο ΑΕΠ και στην απασχόληση, καθιερώνοντας την Κύπρο ως αξιόπιστο ναυτιλιακό κέντρο, με σημαντική αύξηση του κυπριακού νηολογίου στη συνολική χωρητικότητα των εγγεγραμμένων πλοίων, φθάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο δεκαετιών.
Επίσης, υπογραμμίζει πως οι εν λόγω τομείς στηρίζουν και διευρύνουν συναφείς δραστηριότητες και επαγγελματικές υπηρεσίες, ενώ σημειώνει στα θετικά και την καλή αεροπορική συνδεσιμότητα της Κύπρου.
Για την ΟΕΒ, προκλήσεις για τους τομείς αποτελούν:
- Διατήρηση και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της κυπριακής ναυτιλίας.
- Αντιμετώπιση επιπτώσεων από διεθνείς και περιφερειακές κρίσεις.
- Αυξημένο κόστος ενέργειας και καυσίμων.
- Οξεία έλλειψη επαγγελματιών οδηγών (λεωφορείων και εμπορικών οχημάτων).
- Ανάγκη εκσυγχρονισμού και καλύτερης αξιοποίησης υποδομών.
- Καθυστερήσεις σε αδειοδοτήσεις και υλοποίηση μεγάλων έργων.
- Μείωση γραφειοκρατίας και επιτάχυνση διαδικασιών.
- Προσαρμογή στις απαιτήσεις της πράσινης μετάβασης και της αποανθρακοποίησης.
- Ανάγκη για εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό σε ναυτιλία, logistics και τεχνολογίες μεταφορών.
Με στόχο τη διατήρηση και ενίσχυση των τομέων, η Ομοσπονδία εισηγείται:
- Διατήρηση σταθερού θεσμικού και φορολογικού πλαισίου.
- Επιτάχυνση επενδύσεων σε υποδομές.
- Ενίσχυση της Κύπρου ως περιφερειακού κόμβου logistics και μεταφορών.
- Άμεση επίλυση του προβλήματος της έλλειψης επαγγελματιών οδηγών με την αδειοδότηση απασχόλησης προσοντούχων οδηγών τρίτων χωρών.
- Προώθηση της ψηφιοποίησης και απλοποίηση διαδικασιών (e-governance).
- Περαιτέρω ενίσχυση της αεροπορικής και θαλάσσιας συνδεσιμότητας.
- Ενδυνάμωση συνεργασίας δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
- Άρση τουρκικού εμπάργκο σε κυπριακά πλοία.
Τουρισμός
Αναφορικά, δε, με τον τομέα του τουρισμού, η ΟΕΒ τονίζει πως αποτελεί βασικό πυλώνα ανάπτυξης της κυπριακής οικονομίας, με σημαντικές επενδύσεις σε ξενοδοχειακές υποδομές, αναβαθμίσεις τουριστικών μονάδων και νέα τουριστικά προϊόντα και με ισχυρή παρουσία σε παραδοσιακές αγορές της Ευρώπης και διείσδυση σε νέες αγορές.
Ως προκλήσεις σημειώνει τη διαχείριση των κραδασμών της κρίσης στη Μέση Ανατολή, τον έντονο διεθνή ανταγωνισμό και την ανάγκη αναβάθμισης του τουριστικού προϊόντος και αύξησης της προστιθέμενης αξίας, την έντονη εποχικότητα που εξακολουθεί να περιορίζει την πλήρη αξιοποίηση των υποδομών και των επενδύσεων, την ανάγκη βελτίωσης των υποδομών και της συνολικής εμπειρίας των επισκεπτών και την αύξηση της βραχυχρόνιας μίσθωσης, η οποία επιφέρει νέα δεδομένα στη φιλοξενία.
Με στόχο, τέλος, την ενίσχυση και διασφάλιση της βιωσιμότητας του τουριστικού τομέα, η ΟΕΒ εισηγείται:
- Προώθηση πράσινων και βιώσιμων πρακτικών με σεβασμό στο περιβάλλον και στις τοπικές κοινότητες.
- Επέκταση της τουριστικής περιόδου, μέσα από ανάπτυξη θεματικών και ειδικών μορφών τουρισμού και νέων εμπειριών για επισκέπτες.
- Ενίσχυση της αεροπορικής συνδεσιμότητας.
- Αξιοποίηση του τουρισμού ως καταλύτη ανάπτυξης για άλλους τομείς της οικονομίας και σύνδεση με την γαστρονομία και τα τοπικά προϊόντα.
- Στήριξη επιχειρήσεων συνδεδεμένων με τον τουρισμό για την αντιμετώπιση της κρίσης στη Μέση Ανατολή, στα πρότυπα προηγούμενων σχεδίων.
