Τον λόγο σε νεαρούς υποψήφιους βουλευτές και βουλεύτριες, οι οποίοι διεκδικούν την είσοδό τους στη Βουλή των Αντιπροσώπων δίνει το InBusinessNews, μέσω σειράς συνεντεύξεων γύρω από την οικονομία, την ενέργεια και τις επιχειρήσεις.
Ιδιαίτερη προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στην ενίσχυση του ιδιωτικού τομέα και κυρίως των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της κυπριακής οικονομίας και τον βασικό μοχλό ανάπτυξης και απασχόλησης, εξηγεί στο InBusinessNews ο Κύπρος Κυπριανού, υποψήφιος βουλευτής με το Κίνημα Αλμα στην επαρχία Λευκωσίας, στις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές στις 24 Μαΐου.
Η ανάπτυξη δεν χτίζεται με λίγους μεγάλους παίκτες, αλλά με χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις που κρατούν την οικονομία ζωντανή, σημειώνει ο κ. Κυπριανού, οικονομολόγος, με εμπειρία στον χώρο των επιχειρήσεων, της στρατηγικής και της επαγγελματικής εκπαίδευσης και πιστοποιημένος εκπαιδευτής της ΑνΑΔ.
Παράλληλα, προειδοποιεί ότι αν δεν μειώσουμε το ενεργειακό κόστος και τη γραφειοκρατία η Κύπρος θα χάσει το επόμενο κύμα επενδύσεων.
Ουσιαστική επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο και άμεσες παρεμβάσεις για μείωση τόσο του κόστους λειτουργίας των επιχειρήσεων όσο και του κόστους ζωής για τους πολίτες
Ποιοι θεωρείτε ότι είναι οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι για την κυπριακή οικονομία και ποιες είναι οι βασικές σας προτεραιότητες για την αντιμετώπισή τους;
Η κυπριακή οικονομία μπορεί να δείχνει σταθερή, αλλά κάτω από την επιφάνεια παραμένουν χρόνιες αδυναμίες που δεν έχουμε αντιμετωπίσει αποφασιστικά. Η εξάρτηση από λίγους τομείς, το υψηλό ενεργειακό κόστος, η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού και η χαμηλή παραγωγικότητα δεν είναι νέες προκλήσεις — είναι προβλήματα που ανακυκλώνονται εδώ και χρόνια.
Την ίδια στιγμή, το ραγδαία αυξανόμενο κόστος ζωής ασκεί έντονη πίεση στα νοικοκυριά. Η στέγαση έχει καταστεί απρόσιτη για πολλούς, ενώ περίπου 170.000 συμπολίτες μας βρίσκονται κάτω από το όριο της φτώχειας ή σε κίνδυνο κοινωνικού αποκλεισμού. Όταν η εργασία δεν εξασφαλίζει αξιοπρεπή στέγαση, τότε έχουμε ήδη ένα βαθύ κοινωνικό πρόβλημα.
Το ζητούμενο δεν είναι να διαπιστώνουμε τα προβλήματα, αλλά να τα αντιμετωπίζουμε με ταχύτητα και αποφασιστικότητα. Αυτό σημαίνει πραγματική διαφοροποίηση της οικονομίας, ουσιαστική επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο και άμεσες παρεμβάσεις για μείωση τόσο του κόστους λειτουργίας των επιχειρήσεων όσο και του κόστους ζωής για τους πολίτες.
Ιδιαίτερη προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στην ενίσχυση του ιδιωτικού τομέα και κυρίως των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της κυπριακής οικονομίας και τον βασικό μοχλό ανάπτυξης και απασχόλησης. Η ανάπτυξη δεν χτίζεται με λίγους μεγάλους παίκτες, αλλά με χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις που κρατούν την οικονομία ζωντανή.
Παράλληλα, χρειάζονται μεταρρυθμίσεις που θα κάνουν το κράτος πιο ευέλικτο, πιο αποτελεσματικό και λιγότερο παρεμβατικό εκεί που δεν χρειάζεται.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα της κυπριακής οικονομίας δεν είναι οι κρίσεις — είναι η αργή και συχνά διστακτική αντίδρασή μας σε αυτές.
Αν δεν αλλάξουμε ταχύτητα ως κράτος, οι επενδύσεις θα συνεχίσουν να βρίσκουν πιο γρήγορους προορισμούς
Ποιες αλλαγές θα προωθούσατε ώστε η Κύπρος να γίνει πιο ανταγωνιστική και να προσελκύσει περισσότερες επενδύσεις;
Για να γίνει η Κύπρος πραγματικά ανταγωνιστική, χρειάζεται ένα επιχειρηματικό περιβάλλον που να λειτουργεί με ταχύτητα, σταθερότητα και προβλεψιμότητα — όχι με καθυστερήσεις και αβεβαιότητα.
Αυτό προϋποθέτει συγκεκριμένες αλλαγές: ταχύτερες και απλοποιημένες διαδικασίες αδειοδότησης, πλήρη ψηφιοποίηση του κράτους, ένα σταθερό φορολογικό πλαίσιο χωρίς συνεχείς αλλαγές και στοχευμένα κίνητρα για επενδύσεις σε καινοτομία και τεχνολογία.
Παράλληλα, είναι κρίσιμο να επενδύσουμε στην ενίσχυση του πρωτογενούς και δευτερογενούς τομέα, ώστε να αποκτήσει η οικονομία πιο ισχυρή και βιώσιμη παραγωγική βάση. Η στήριξη της αγροτικής παραγωγής και της μεταποίησης δεν αφορά μόνο την ανάπτυξη, αλλά και την ανθεκτικότητα της οικονομίας σε περιόδους κρίσεων.
Η Κύπρος έχει όλα τα χαρακτηριστικά για να εξελιχθεί σε περιφερειακό κόμβο υπηρεσιών και τεχνολογίας. Αυτό που λείπει δεν είναι οι δυνατότητες, αλλά η αποφασιστικότητα να αφαιρέσουμε τα εμπόδια που αντιμετωπίζει σήμερα ο επενδυτής.
Αν δεν αλλάξουμε ταχύτητα ως κράτος, οι επενδύσεις θα συνεχίσουν να βρίσκουν πιο γρήγορους προορισμούς.
Αν δεν μειώσουμε το ενεργειακό κόστος και τη γραφειοκρατία, η Κύπρος θα χάσει το επόμενο κύμα επενδύσεων
Το ενεργειακό κόστος επηρεάζει άμεσα την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Θα προωθήσετε συγκεκριμένα μέτρα για τη μείωση του κόστους ενέργειας για επιχειρήσεις και νοικοκυριά;
Το ενεργειακό κόστος αποτελεί έναν από τους βασικότερους λόγους που περιορίζουν την ανταγωνιστικότητα της κυπριακής οικονομίας και επιβαρύνουν άμεσα τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τα νοικοκυριά.
Η αντιμετώπισή του απαιτεί συγκεκριμένες και άμεσες παρεμβάσεις: επιτάχυνση επενδύσεων σε ΑΠΕ, ενίσχυση της αποθήκευσης ενέργειας, άνοιγμα της αγοράς ηλεκτρισμού σε πραγματικό ανταγωνισμό και ουσιαστικά κίνητρα για ενεργειακή αναβάθμιση επιχειρήσεων και κατοικιών.
Παράλληλα, πρέπει να θέσουμε ως στρατηγικό στόχο την ενεργειακή αυτονομία της χώρας μέσω της αξιοποίησης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Αυτό δεν αφορά μόνο το κόστος, αλλά και τη θωράκιση της οικονομίας απέναντι σε εξωτερικές κρίσεις και διακυμάνσεις τιμών.
Δεν μπορούμε να περιοριζόμαστε σε μακροπρόθεσμους σχεδιασμούς. Η οικονομία χρειάζεται λύσεις που μειώνουν το κόστος σήμερα.
Αν δεν μειώσουμε το ενεργειακό κόστος και τη γραφειοκρατία, η Κύπρος θα χάσει το επόμενο κύμα επενδύσεων.
Η προτεραιότητα δεν είναι οι συχνές αλλαγές στους φορολογικούς συντελεστές, αλλά η σταθερότητα και η προβλεψιμότητα του πλαισίου
Ποια είναι η θέση σας για τη φορολογική πολιτική; Χρειάζονται αλλαγές σε εταιρικό ή προσωπικό φόρο;
Η Κύπρος διαθέτει ήδη ένα ανταγωνιστικό φορολογικό σύστημα, το οποίο αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα και πρέπει να διαφυλαχθεί.
Η προτεραιότητα δεν είναι οι συχνές αλλαγές στους φορολογικούς συντελεστές, αλλά η σταθερότητα και η προβλεψιμότητα του πλαισίου. Παράλληλα, απαιτείται ουσιαστική απλοποίηση των διαδικασιών και πιο αποτελεσματική πάταξη της φοροδιαφυγής, ώστε να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη και η δικαιοσύνη στο σύστημα.
Οι επιχειρήσεις και οι επενδυτές χρειάζονται ένα ξεκάθαρο και αξιόπιστο περιβάλλον για να σχεδιάζουν μακροπρόθεσμα.
Η φορολογική πολιτική πρέπει να λειτουργεί ως εργαλείο ανάπτυξης — όχι ως παράγοντας αβεβαιότητας.
Αν δεν διασφαλίσουμε σταθερότητα, θα υπονομεύσουμε ένα από τα βασικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα της χώρας.
Το ζητούμενο δεν είναι η αντιπαράθεση μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, αλλά η εξισορρόπηση
Η έλλειψη εργατικού δυναμικού αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις στην Κύπρο. Ποιες είναι οι θέσεις και οι προτάσεις σας για το θέμα αυτό;
Η έλλειψη εργατικού δυναμικού αποτελεί ένα από τα πιο κρίσιμα εμπόδια για την ανάπτυξη των επιχειρήσεων στην Κύπρο και δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με αποσπασματικές λύσεις.
Απαιτείται μια ολοκληρωμένη στρατηγική: αναβάθμιση δεξιοτήτων μέσω εκπαίδευσης και κατάρτισης, ουσιαστική σύνδεση της εκπαίδευσης με τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς εργασίας, στοχευμένη προσέλκυση ταλέντου από το εξωτερικό και ενεργοποίηση του ανεκμετάλλευτου εγχώριου δυναμικού.
Παράλληλα, είναι σημαντικό να διαμορφωθούν οι κατάλληλες συνθήκες και κίνητρα ώστε ο ιδιωτικός τομέας να γίνει πιο ελκυστικός και ανταγωνιστικός ως χώρος απασχόλησης. Σήμερα παρατηρείται μια στρέβλωση, όπου μεγάλο μέρος του ανθρώπινου δυναμικού κατευθύνεται προς τον δημόσιο τομέα, γεγονός που αποδυναμώνει την παραγωγική βάση της οικονομίας.
Το ζητούμενο δεν είναι η αντιπαράθεση μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, αλλά η εξισορρόπηση, ώστε το ταλέντο να κατευθύνεται εκεί όπου δημιουργείται ανάπτυξη, καινοτομία και προστιθέμενη αξία.
Το ανθρώπινο κεφάλαιο δεν είναι απλώς ένας παραγωγικός συντελεστής — είναι το σημαντικότερο στρατηγικό πλεονέκτημα της χώρας.
Αν δεν επενδύσουμε σε αυτό σήμερα, θα συνεχίσουμε να περιορίζουμε τις δυνατότητες ανάπτυξης της οικονομίας αύριο.
Λιγότερη γραφειοκρατία εκ των προτέρων και πιο στοχευμένοι έλεγχοι εκ των υστέρων
Οι επιχειρήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με χρονοβόρες διαδικασίες σε μια σειρά από τομείς. Ποιες προτάσεις θα προωθήσετε ώστε να σπαταλούν λιγότερο χρόνο και πόρους για αδειοδοτήσεις και εγκρίσεις;
Οι επιχειρήσεις σήμερα χάνουν πολύτιμο χρόνο και πόρους σε πολύπλοκες και χρονοβόρες διαδικασίες που λειτουργούν ως αντικίνητρο για ανάπτυξη και επενδύσεις.
Η λύση δεν είναι θεωρητική — είναι πρακτική και άμεσα εφαρμόσιμη: δημιουργία ενός πραγματικού one-stop-shop για επιχειρηματικές αδειοδοτήσεις, καθορισμός δεσμευτικών χρονοδιαγραμμάτων με λογοδοσία και πλήρης ψηφιοποίηση των διαδικασιών, ώστε να μην απαιτείται φυσική παρουσία.
Χρειάζεται επίσης αλλαγή φιλοσοφίας: λιγότερη γραφειοκρατία εκ των προτέρων και πιο στοχευμένοι έλεγχοι εκ των υστέρων.
Η καθυστέρηση δεν είναι απλώς ταλαιπωρία, είναι κόστος για την οικονομία.
Κάθε μέρα που χάνεται σε αδειοδοτήσεις είναι μια χαμένη επενδυτική ευκαιρία.
Πώς μπορεί να μειωθεί η γραφειοκρατία στην πράξη και όχι μόνο σε εξαγγελίες;
Η μείωση της γραφειοκρατίας δεν θα έρθει με εξαγγελίες, αλλά με μετρήσιμα αποτελέσματα και ξεκάθαρη λογοδοσία.
Αυτό σημαίνει αξιολόγηση των δημόσιων υπηρεσιών με συγκεκριμένους δείκτες απόδοσης (KPIs), ουσιαστική απλοποίηση της νομοθεσίας και πλήρως ψηφιακές διαδικασίες που δεν απαιτούν φυσική παρουσία.
Παράλληλα, χρειάζεται αλλαγή φιλοσοφίας: από έναν ασφυκτικό έλεγχο εκ των προτέρων, σε ένα πιο ευέλικτο σύστημα ελέγχου εκ των υστέρων, που επιτρέπει στην οικονομία να κινείται πιο γρήγορα.
Η γραφειοκρατία δεν είναι απλώς ταλαιπωρία — είναι μηχανισμός που καθυστερεί την ανάπτυξη.
Αν δεν τη μειώσουμε στην πράξη, καμία μεταρρύθμιση δεν θα έχει ουσιαστικό αντίκτυπο.
Η τεχνητή νοημοσύνη και η ψηφιοποίηση μεταβάλλουν με γρήγορους ρυθμούς την αγορά εργασίας. Ποιος θεωρείτε ότι πρέπει να είναι ο ρόλος της Βουλής και των βουλευτών απέναντι σε αυτές τις αλλαγές;
Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι απειλή, είναι μια βαθιά μετασχηματιστική δύναμη που ήδη αλλάζει την αγορά εργασίας.
Ο ρόλος της Βουλής δεν είναι να ακολουθεί τις εξελίξεις, αλλά να τις προλαβαίνει. Αυτό σημαίνει διαμόρφωση ενός σύγχρονου και ευέλικτου ρυθμιστικού πλαισίου, επενδύσεις σε upskilling και reskilling του ανθρώπινου δυναμικού και διασφάλιση ότι η μετάβαση γίνεται με δίκαιο και συμπεριληπτικό τρόπο.
Η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι η τεχνολογία, είναι η ταχύτητα προσαρμογής μας σε αυτήν. Αν κινηθούμε έγκαιρα, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να ενισχύσει την παραγωγικότητα και να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες. Αν καθυστερήσουμε, θα διευρύνει τα χάσματα.
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα πάρει θέσεις εργασίας, θα τις αλλάξει. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν θα προλάβουμε να προσαρμοστούμε.
Τι θα προτείνατε για ενίσχυση της καινοτομίας και των startups;
Η Κύπρος έχει όλες τις προϋποθέσεις για να εξελιχθεί σε περιφερειακό κόμβο καινοτομίας — αλλά αυτό δεν θα γίνει αυτόματα. Απαιτείται στρατηγική, ταχύτητα και συνέπεια στην εφαρμογή.
Πρώτον, χρειάζονται ουσιαστικά φορολογικά κίνητρα για startups και επενδυτές, ώστε να ενθαρρύνεται το ρίσκο και η επιχειρηματικότητα. Δεύτερον, πρέπει να βελτιωθεί η πρόσβαση σε χρηματοδότηση, ιδιαίτερα στα αρχικά στάδια, όπου σήμερα υπάρχει το μεγαλύτερο κενό. Τρίτον, η μείωση της γραφειοκρατίας είναι κρίσιμη, γιατί οι startups δεν έχουν τον χρόνο ούτε τους πόρους να διαχειρίζονται πολύπλοκες διαδικασίες.
Παράλληλα, χρειάζεται η δημιουργία ενός πραγματικού οικοσυστήματος συνεργασίας μεταξύ πανεπιστημίων, επιχειρήσεων και επενδυτών, που να επιτρέπει στις ιδέες να μετατρέπονται σε βιώσιμες επιχειρήσεις.
Η καινοτομία δεν είναι επιλογή — είναι προϋπόθεση για βιώσιμη ανάπτυξη.
Αν δεν επενδύσουμε σήμερα στις startups, αύριο θα αγοράζουμε καινοτομία από άλλους.
Η σύνδεση των πανεπιστημίων με την αγορά εργασίας παραμένει αδύναμη και αυτό έχει άμεσο αντίκτυπο τόσο στους νέους όσο και στις επιχειρήσεις
Ποια είναι η άποψή σας για τη σύνδεση πανεπιστημίων–αγοράς εργασίας;
Η σύνδεση των πανεπιστημίων με την αγορά εργασίας παραμένει αδύναμη και αυτό έχει άμεσο αντίκτυπο τόσο στους νέους όσο και στις επιχειρήσεις.
Χρειάζονται στοχευμένες παρεμβάσεις: ενίσχυση της πρακτικής εκπαίδευσης και των internships, ενεργός συμμετοχή των επιχειρήσεων στον σχεδιασμό των προγραμμάτων σπουδών και ουσιαστική αναβάθμιση της τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης, η οποία παραμένει υποτιμημένη.
Το ζητούμενο δεν είναι απλώς περισσότερα πτυχία, αλλά δεξιότητες που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της οικονομίας.
Αν δεν γεφυρώσουμε αυτό το χάσμα, θα συνεχίσουμε να έχουμε ταυτόχρονα ανεργία και έλλειψη εργατικού δυναμικού. Ένα παράδοξο που κοστίζει στην ανάπτυξη της χώρας.
