Τον λόγο σε νεαρούς υποψήφιους βουλευτές και βουλεύτριες, οι οποίοι διεκδικούν την είσοδό τους στη Βουλή των Αντιπροσώπων δίνει το InBusinessNews, μέσω σειράς συνεντεύξεων γύρω από την οικονομία, την ενέργεια και τις επιχειρήσεις.
Η ανταγωνιστικότητα δεν είναι μόνο θέμα κινήτρων ή φορολογίας, αλλά κυρίως θέμα στρατηγικής κατεύθυνσης, θεσμικής αξιοπιστίας και ποιοτικής αναβάθμισης της οικονομίας, επισημαίνει στο InBusinessNews ο Βάκης Χαραλάμπους, υποψήφιος βουλευτής του ΑΚΕΛ Αριστερά – Κοινωνική Συμμαχία στην επαρχία Λευκωσίας, στις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές, στις 24 Μαΐου.
Ο Βάκης Χαραλάμπους, οικονομολόγος και επικεφαλής του Γραφείου Ενέργειας του ΑΚΕΛ, αναφέρει ότι «το βασικό πρόβλημα είναι ότι παραμένουμε εγκλωβισμένοι σε ένα μοντέλο που δίνει έμφαση στο βραχυπρόθεσμο όφελος, χωρίς συνεκτική μακροπρόθεσμη στρατηγική που να δημιουργεί προϋποθέσεις βιώσιμης ανάπτυξης και κοινωνικής ευημερίας».
Το βασικό πρόβλημα είναι ότι παραμένουμε εγκλωβισμένοι σε ένα μοντέλο που δίνει έμφαση στο βραχυπρόθεσμο όφελος
Ποιοι θεωρείτε ότι είναι οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι για την κυπριακή οικονομία και ποιες είναι οι βασικές σας προτεραιότητες για την αντιμετώπισή τους;
Οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι αυτή τη στιγμή συνδέονται με τις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Η παρατεταμένη αβεβαιότητα εντείνει τις πιέσεις στην παγκόσμια οικονομία, με άμεσες επιπτώσεις και για την Κύπρο.
Όσο η γεωπολιτική ανασφάλεια εντείνεται και η ενεργειακή αβεβαιότητα κλιμακώνεται, η Κύπρος θα βρίσκεται εκτεθειμένη σε ένα περιβάλλον αυξημένου κόστους και μειωμένης ζήτησης.
Σε αντίθεση με το παρελθόν, είναι ορατός ο κίνδυνος απώλειας συγκριτικών πλεονεκτημάτων, όπως η εικόνα της Κύπρου ως ασφαλούς προορισμού. Αυτό επηρεάζει κυρίως τον τουρισμό και τις κατασκευές, που παραμένουν εξαιρετικά σημαντικοί, πλην ευάλωτοι, πυλώνες της οικονομίας.
Ταυτόχρονα, η άνοδος των διεθνών τιμών ενέργειας δημιουργεί πιέσεις στο κόστος παραγωγής, στον πληθωρισμό και τελικά στην πραγματική οικονομία, με σημαντικές επιπτώσεις για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
Το αποτέλεσμα είναι ένα επικίνδυνο μείγμα που μπορεί να οδηγήσει σε συνθήκες στασιμοπληθωρισμού, αν ο πόλεμος συνεχιστεί, δηλαδή επιβράδυνση της ανάπτυξης σε συνδυασμό με υψηλό κόστος. Αυτό πλήττει τόσο την αγοραστική δύναμη της κοινωνίας όσο και τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων.
Το βασικό στοίχημα είναι να αποτραπεί αυτή η εξέλιξη, μέσα από πολιτικές που ενισχύουν ταυτόχρονα την οικονομική ανθεκτικότητα και την κοινωνική σταθερότητα. Σε αυτή τη βάση, οι προτεραιότητες πρέπει να είναι οι εξής:
- Μείωση του ενεργειακού κόστους για περιορισμό των πληθωριστικών πιέσεων.
- Ενίσχυση της εποπτείας της αγοράς για αποτροπή φαινομένων αισχροκέρδειας.
- Στήριξη ζωτικών τομέων της οικονομίας, με έμφαση στον τουρισμό που αποτελεί ένα από τους βασικότερους πυλώνες ανάπτυξης.
- Στοχευμένη ενίσχυση των εισοδημάτων για διατήρηση της κοινωνικής συνοχής και της εσωτερικής ζήτησης.
- Έγκαιρος σχεδιασμός για τη θωράκιση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των ευάλωτων δανειοληπτών, ώστε να αποφευχθεί η επιδείνωση της ρευστότητας και η αύξηση του ιδιωτικού χρέους.
Ποιες αλλαγές θα προωθούσατε ώστε η Κύπρος να γίνει πιο ανταγωνιστική και να προσελκύσει περισσότερες επενδύσεις;
Η ανταγωνιστικότητα δεν είναι μόνο θέμα κινήτρων ή φορολογίας, αλλά κυρίως θέμα στρατηγικής κατεύθυνσης, θεσμικής αξιοπιστίας και ποιοτικής αναβάθμισης της οικονομίας.
Το ζητούμενο για τις σύγχρονες οικονομίες είναι η βιωσιμότητα, και η Κύπρος απέχει από την εκπλήρωση των στόχων βιώσιμη ανάπτυξης. Το βασικό πρόβλημα είναι ότι παραμένουμε εγκλωβισμένοι σε ένα μοντέλο που δίνει έμφαση στο βραχυπρόθεσμο όφελος, χωρίς συνεκτική μακροπρόθεσμη στρατηγική που να δημιουργεί προϋποθέσεις βιώσιμης ανάπτυξης και κοινωνικής ευημερίας.
Παράλληλα, το ψηλό κόστος ενέργειας, η εξάρτηση από ευάλωτους τομείς, οι περιορισμένες παραγωγικές επενδύσεις, η υποτονική ψηφιακή και πράσινη μετάβαση, οι χαμηλές επιδόσεις στο σύστημα δικαιοσύνης, η γήρανση του πληθυσμού και η συγκέντρωση της αγοράς σε κρίσιμους τομείς, αναχαιτίζουν τις προοπτικές βιώσιμης ανάπτυξης.
Η κυριότερη πρόκληση δεν αφορά μόνο τη διατήρηση μιας ισχυρής ανάπτυξης, αλλά και τη μετάβαση σε ένα πιο ανθεκτικό, ποιοτικό και κοινωνικά ισορροπημένο μοντέλο. Γι’ αυτό χρειάζονται δομικές αλλαγές σε τρεις βασικούς άξονες:
Πρώτον, απαιτείται παραγωγικός μετασχηματισμός της οικονομίας με ενίσχυση της καινοτομίας και επενδύσεις σε τομείς υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως η τεχνολογία και η πράσινη ενέργεια, αναβάθμιση υποδομών, ψηφιακή συνδεσιμότητα και πρόσβαση σε προσιτή χρηματοδότηση.
Δεύτερον, απαιτούνται ισχυροί και αξιόπιστοι θεσμοί με βελτίωση της αποδοτικότητας του συστήματος δικαιοσύνης, μείωση της γραφειοκρατίας, πραγματική πάταξη της διαφθοράς και ουσιαστική ενίσχυση της διαφάνειας.
Τρίτον, μείωση του κόστους και κοινωνική στήριξη με μείωση του ενεργειακού κόστους, επιτάχυνση της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης, στήριξη των εισοδημάτων και αντιμετώπιση των εισοδηματικών ανισοτήτων.
Προτεραιότητα είναι η ανακούφιση των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών με μόνιμη μείωση του ΦΠΑ στο ηλεκτρικό ρεύμα στο 5%
Το ενεργειακό κόστος επηρεάζει άμεσα την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Θα προωθήσετε συγκεκριμένα μέτρα για τη μείωση του κόστους ενέργειας για επιχειρήσεις και νοικοκυριά;
Το ενεργειακό κόστος αποτελεί σήμερα έναν από τους πιο καθοριστικούς παράγοντες για τη βιωσιμότητα της οικονομίας και το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών. Η αντιμετώπισή του απαιτεί ένα ολοκληρωμένο πλέγμα παρεμβάσεων.
Σε άμεσο επίπεδο, προτεραιότητα είναι η ανακούφιση των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών με μόνιμη μείωση του ΦΠΑ στο ηλεκτρικό ρεύμα στο 5%, στοχευμένη επιδότηση των λογαριασμών και διεύρυνση των κοινωνικών τιμολογίων.
Σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο, απαιτείται ουσιαστική μεταρρύθμιση στον τρόπο λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρισμού, ενίσχυση της διείσδυσης των ΑΠΕ, επενδύσεις σε αποθήκευση και συνεταιριστικά σχήματα παραγωγής.
Σε μακροπρόθεσμο επίπεδο, είναι αναγκαίος ο συνολικός ανασχεδιασμός της ενεργειακής πολιτικής, με διαφάνεια και ρεαλιστικά χρονοδιαγράμματα για την έλευση φυσικού αερίου, την αναβάθμιση των υποδομών και την ενίσχυση της ευελιξίας των δικτύων.
Η στρατηγική πρέπει να μειώνει το κόστος σήμερα, ενώ ταυτόχρονα να δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ένα πιο βιώσιμο ενεργειακό μοντέλο.
Απαιτείται διεύρυνση της φορολογικής βάσης με στοχευμένες παρεμβάσεις που αφορούν τη συνεισφορά του πολύ μεγάλου πλούτου και των υπερκερδών
Ποια είναι η θέση σας για τη φορολογική πολιτική; Χρειάζονται αλλαγές σε εταιρικό ή προσωπικό φόρο;
Το φορολογικό σύστημα δεν μπορεί παρά να λειτουργεί ως εργαλείο άσκησης οικονομικής πολιτικής για μια βιώσιμη, ισορροπημένη και κοινωνικά προσανατολισμένη ανάπτυξη. Το ζητούμενο είναι η διαμόρφωση ενός πιο δίκαιου, απλού και αποτελεσματικού συστήματος που να στηρίζει τόσο την οικονομική όσο και την κοινωνική πολιτική του κράτους.
Σε ό,τι αφορά την προσωπική φορολογία, απαιτείται ενίσχυση της προοδευτικότητας με αναπροσαρμογή κλιμάκων για την ελάφρυνση των χαμηλών και μεσαίων εισοδηματικών στρωμάτων, καθώς και δικαιότερη κατανομή των βαρών, με μεγαλύτερη συμβολή των πολύ υψηλών εισοδημάτων. Παράλληλα, είναι σημαντική η μείωση της επιβάρυνσης από έμμεσους φόρους που πλήττουν δυσανάλογα τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά.
Όσον αφορά την εταιρική φορολογία, στόχος είναι η διατήρηση ενός ανταγωνιστικού πλαισίου, χωρίς όμως στρεβλώσεις ή άνιση μεταχείριση. Παράλληλα, χρειάζεται ουσιαστική μείωση των διοικητικών βαρών για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Τέλος, απαιτείται διεύρυνση της φορολογικής βάσης με στοχευμένες παρεμβάσεις που αφορούν τη συνεισφορά του πολύ μεγάλου πλούτου και των υπερκερδών, καθώς και ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης μέσα από την ψηφιοποίηση, την απλοποίηση των διαδικασιών και την αποτελεσματική αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής.
Η τεχνητή νοημοσύνη και η ψηφιοποίηση μεταβάλλουν με γρήγορους ρυθμούς την αγορά εργασίας. Ποιος θεωρείτε ότι πρέπει να είναι ο ρόλος της Βουλής και των βουλευτών απέναντι σε αυτές τις αλλαγές;
Η τεχνητή νοημοσύνη και η ψηφιοποίηση δεν αποτελούν ούτε απειλή ούτε αυτόματα ευκαιρία. Ο αντίκτυπός τους εξαρτάται από το πώς ρυθμίζονται, ποιος τις ελέγχει και προς όφελος ποιου λειτουργούν.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο ρόλος της Βουλής και των βουλευτών είναι σημαντικός και πολυδιάστατος και εκτείνεται στα ακόλουθα:
Το πρώτο αφορά το θεσμικό πλαίσιο και στη διαμόρφωση σαφών κανόνων ώστε να αποτρέπονται καταχρήσεις, παραβιάσεις προσωπικών δεδομένων και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και φαινόμενα υπερσυγκέντρωσης ισχύος και αδιαφάνειας.
Το δεύτερο αφορά την προστασία της εργασίας και τη διασφάλιση ότι η τεχνολογική πρόοδος δεν θα οδηγήσει σε απορρύθμιση της εργασίας και υποβάθμιση των εργασιακών δικαιωμάτων, αλλά θα συνοδεύεται από σύγχρονες πολιτικές προστασίας και προσαρμογής.
Το τρίτο αφορά την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του κράτους, της παραγωγικότητας της εργασίας και της λογοδοσίας.
Η καινοτομία πρέπει να λειτουργεί ως μοχλός ανάπτυξης και κοινωνικής προόδου, δημιουργώντας επιχειρήσεις που είναι βιώσιμες και χρήσιμες για τις ανάγκες της κοινωνίας.
Τι θα προτείνατε για ενίσχυση της καινοτομίας και των startups;
Η καινοτομία πρέπει να λειτουργεί ως μοχλός ανάπτυξης και κοινωνικής προόδου, δημιουργώντας επιχειρήσεις που είναι βιώσιμες και χρήσιμες για τις ανάγκες της κοινωνίας.
Αυτό που προέχει είναι η διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου οικοσυστήματος με έμφαση στα ακόλουθα:
- Στη σύνδεση της καινοτομίας με τις πραγματικές κοινωνικές ανάγκες ώστε να προωθούνται λύσεις με απτό αντίκτυπο στην κοινωνία και την οικονομία.
- Στη στήριξη της κοινωνικής καινοτομίας και επιχειρηματικότητας μέσα από σχήματα που δεν στοχεύουν μόνο στο κέρδος αλλά και στην επίλυση κοινωνικών και περιβαλλοντικών προκλήσεων.
- Στην πρόσβαση σε βιώσιμη χρηματοδότηση για startups και μικρές επιχειρήσεις και στη μείωση της γραφειοκρατίας και του διοικητικού κόστους.
- Στην ενίσχυση της εκπαίδευσης, την καινοτομία και στις ψηφιακές δεξιότητες, καθώς και στην ανάπτυξη υποδομών που προωθούν τη συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων, κράτους και κοινωνίας.
