Κλειδί για την κυπριακή οικονομία αποτελούν η προσαρμοστικότητα, η διαφοροποίηση και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι σε εξωτερικούς κραδασμούς, υπογραμμίζει ο οικονομολόγος Τάσος Γιασεμίδης. Επισημαίνοντας ότι η διεθνής γεωπολιτική αβεβαιότητα επηρεάζει την Κύπρο μέσα από πολλαπλά κανάλια, όπως η αύξηση ενεργειακού κόστους, ο πληθωρισμός, οι πιέσεις στον τουρισμό, η επιβράδυνση επενδύσεων και οι μεταβολές στις διεθνείς ροές κεφαλαίων, εντούτοις εξηγεί ότι, την ίδια ώρα, δημιουργεί και ορισμένες ευκαιρίες που μπορούν να αξιοποιηθούν με σωστή στρατηγική.
Μιλώντας στο InBusinessNews, τονίζει ότι η αυξημένη διεθνής αβεβαιότητα λόγω πολεμικών συγκρούσεων επηρεάζει άμεσα και έμμεσα την κυπριακή οικονομία, καθώς, ως μικρή, ανοικτή οικονομία με έντονη εξάρτηση από το εξωτερικό εμπόριο, τον τουρισμό και τις ξένες επενδύσεις, η Κύπρος είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε τέτοιες διεθνείς διαταραχές.
«Παρόλο που οι επιπτώσεις εκτείνονται σε πολλούς τομείς, με κυριότερους την ενέργεια, τον τουρισμό, τις επενδύσεις και το γενικό κόστος ζωής, ωστόσο η κατάσταση είναι διαχειρίσιμη μετά τα θετικά μνήματα που αφορούν τον τερματισμό των συγκρούσεων», διευκρινίζει ο κ. Γιασεμίδης.
- Διαβάστε επίσης: Τάσος Γιασεμίδης: Η αβεβαιότητα επενδυτών σοβαρό πλήγμα για οικονομία - «Ό,τι χειρότερο να υπάρχει μεταβλητότητα»
- Διαβάστε επίσης: Τάσος Γιασεμίδης: Οι κίνδυνοι για τη διεθνή εμπορική εικόνα της Κύπρου, η αναγκαία διατήρηση εμπιστοσύνης και οι πιθανές ανατιμήσεις ενόψει Πάσχα
Το αυξημένο κόστος ενέργειας και πώς επηρεάζονται νοικοκυριά και επιχειρήσεις
Πρώτα απ’ όλα, ο τομέας της ενέργειας αποτελεί έναν από τους πιο άμεσα επηρεαζόμενους, με την Κύπρο να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενα καύσιμα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Όπως αναφέρει ο οικονομολόγος Τάσος Γιασεμίδης, όταν οι διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου αυξάνονται λόγω γεωπολιτικών εντάσεων ή διαταραχών στην προσφορά, αυτό μεταφέρεται σχεδόν αυτόματα στο κόστος ηλεκτρισμού και καυσίμων.
«Η αύξηση αυτή δεν επηρεάζει μόνο τα νοικοκυριά, αλλά και τις επιχειρήσεις, ανεβάζοντας το λειτουργικό τους κόστος. Το αποτέλεσμα είναι διπλό: αφενός μειώνεται η αγοραστική δύναμη των πολιτών, αφετέρου περιορίζεται η ανταγωνιστικότητα των κυπριακών επιχειρήσεων, ειδικά σε τομείς με υψηλή ενεργειακή κατανάλωση», εξηγεί χαρακτηριστικά.
- Διαβάστε επίσης: ΥΠΟΙΚ: Τα μέτρα της κυβέρνησης διατηρούν τις τιμές σε πιο χαμηλά επίπεδα από την ευρωζώνη
Συναφώς, η άνοδος του ενεργειακού κόστους έχει ευρύτερες πληθωριστικές επιπτώσεις, μιας και οι τιμές μεταφορών, τροφίμων και βασικών αγαθών αυξάνονται, καθώς το κόστος παραγωγής και διανομής ανεβαίνει. «Η Κύπρος, ως νησιωτικό κράτος, επιβαρύνεται ακόμη περισσότερο λόγω των αυξημένων μεταφορικών εξόδων. Αυτό δημιουργεί μια αλυσιδωτή αντίδραση που πλήττει ιδιαίτερα τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα και εντείνει τις κοινωνικές ανισότητες», επισημαίνει σχετικά ο κ. Γιασεμίδης.
- Διαβάστε επίσης: Καίριο πλήγμα στον τουρισμό λόγω Μέσης Ανατολής - Βουτιά 30,7% στις αφίξεις τον Μάρτιο
Οι κλυδωνισμοί στον τουρισμό και τις επενδύσεις
Ο τουριστικός τομέας, ο οποίος αποτελεί βασικό πυλώνα της κυπριακής οικονομίας, επηρεάζεται επίσης σημαντικά από τη διεθνή αβεβαιότητα, αλλά με πιο σύνθετο τρόπο.
Όπως τονίζει ο οικονομολόγος, η γεωπολιτική αστάθεια μπορεί να αποθαρρύνει ταξιδιώτες από συγκεκριμένες αγορές, οι οποίοι έχουν προγραμματίσει τις διακοπές τους σε άλλες περιοχές, αν και η ένταση τέτοιων φαινομένων φαίνεται να μειώνεται. «Η συνολική εικόνα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την οικονομική κατάσταση των χωρών προέλευσης των τουριστών. Εάν οι ευρωπαϊκές οικονομίες πιεστούν από πληθωρισμό και ενεργειακό κόστος, οι πολίτες ενδέχεται να περιορίσουν τις διακοπές τους ή να επιλέξουν φθηνότερους προορισμούς», υποδεικνύει ο κ. Γιασεμίδης, αναφερόμενος στην ιδιαίτερη σημασία που αποκτά και η απώλεια ή η μεταβολή συγκεκριμένων τουριστικών αγορών.
Την ίδια ώρα, στον τομέα των επενδύσεων, η αβεβαιότητα λειτουργεί αποτρεπτικά, καθώς οι ξένοι επενδυτές τείνουν να αποφεύγουν περιοχές που θεωρούνται γεωπολιτικά ασταθείς ή οικονομικά ευάλωτες. «Επιπλέον, ενδεχόμενες υψηλότερες διεθνείς επιτοκιακές πολιτικές, ως απάντηση στον πληθωρισμό, καθιστούν την χρηματοδότηση πιο ακριβή, περιορίζοντας τόσο τις ιδιωτικές όσο και τις δημόσιες επενδύσεις», υπογραμμίζει σχετικά.
- Διαβάστε επίσης: Γιάννης Μισιρλής: Σε περιόδους κρίσης, οι επενδύσεις αναζητούν σταθερότητα και η Κύπρος μπορεί να την προσφέρει
- Διαβάστε επίσης: Πυλώνας σταθερότητας τα ακίνητα εν μέσω γεωπολιτικών εντάσεων – Οι πωλήσεις ανά πόλη
Πώς μπορεί να βγει κερδισμένη η Κύπρος
Από την άλλη πλευρά, παρά τις επιπτώσεις, παρουσιάζονται και ορισμένες ευκαιρίες για την κυπριακή οικονομία.
Σύμφωνα με τον οικονομολόγο Τάσο Γιασεμίδη, η Κύπρος μπορεί να επωφεληθεί ως περιφερειακό κέντρο υπηρεσιών, ιδιαίτερα για εταιρείες που επιδιώκουν να μεταφέρουν δραστηριότητες από πιο ασταθείς περιοχές. «Το ίδιο ισχύει και για τον τομέα της ναυτιλίας, όπου η αναδιάρθρωση των εμπορικών ροών μπορεί να δημιουργήσει νέα δεδομένα», τονίζει σχετικά, διευκρινίζοντας, ωστόσο, ότι για να αξιοποιηθούν αυτές οι ευκαιρίες απαιτείται σταθερό θεσμικό περιβάλλον και στρατηγικός σχεδιασμός.
Ένας ακόμη σημαντικός τομέας που μπορεί να επωφεληθεί είναι η αγορά ακινήτων. Αξίζει να σημειωθεί ότι, παρά τον αρνητικό αντίκτυπο της μεταβλητότητας στο εξωτερικό περιβάλλον, η Κύπρος εξακολουθεί να θεωρείται ελκυστικός προορισμός για μετεγκατάσταση ή επενδύσεις, ιδιαίτερα από άτομα που επιδιώκουν σταθερότητα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ωστόσο, δεν πρέπει, σύμφωνα με τον κ. Γιασεμίδη, να παραγνωριστεί και η επίδραση στον χρηματοπιστωτικό τομέα, καθώς οι διεθνείς κυρώσεις, έχουν επηρεάσει το κυπριακό τραπεζικό σύστημα, το οποίο στο παρελθόν είχε σημαντική έκθεση σε ρωσικά κεφάλαια. «Αν και ο τομέας έχει αναδιαρθρωθεί μετά την κρίση του 2013, οι εξελίξεις αυτές απαιτούν συνεχή προσαρμογή και αυστηρή συμμόρφωση με το διεθνές κανονιστικό πλαίσιο», σημειώνει σχετικά.
Τέλος, η γενικότερη αβεβαιότητα επηρεάζει την εμπιστοσύνη, με τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις να τείνουν να γίνονται πιο επιφυλακτικοί, περιορίζοντας δαπάνες και επενδύσεις. «Αυτό μπορεί να επιβραδύνει την οικονομική ανάπτυξη, ακόμη και αν δεν υπάρχουν άμεσες υλικές ζημιές», σημειώνει χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι η ψυχολογία της αγοράς παίζει σημαντικό ρόλο, ιδιαίτερα σε μικρές οικονομίες όπως η κυπριακή.
