Χαρτοφυλάκιο ύψους περίπου €5 δισ. που αφορά γύρω στους 15.000 δανειολήπτες διαχειρίζεται η Themis Portfolio Management Limited (Themis), ενώ απασχολεί πέραν των 400 επαγγελματιών με εμπειρία στον τραπεζικό και χρηματοοικονομικό τομέα.
Η κυπριακή εταιρεία περιορισμένης ευθύνης, η οποία εποπτεύεται από την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, εξακολουθεί να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην εξυπηρέτηση και επίλυση των Μη Εξυπηρετούμενων Χορηγήσεων (ΜΕΧ), ένας τομέας που απέκτησε ιδιαίτερη σημασία μετά την οικονομική κρίση στην Κύπρο.
Σύμφωνα με πηγές από την Themis, μέχρι σήμερα, έχουν επιλυθεί υποθέσεις συνολικής αξίας €2,8 δισ., εκ των οποίων περίπου €2 δισ. (70%) μέσω συναινετικών ρυθμίσεων, ενώ ταυτόχρονα, 2.600 δάνεια αξίας €295 εκατ. βρίσκονται σε καθεστώς ρύθμισης.
Για πρώτη κατοικία το 54%
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η σύνθεση του χαρτοφυλακίου, καθώς το 42% των υποθέσεων αφορά πρώτη κατοικία (54% σε αξία), γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα των κοινωνικών προεκτάσεων του ζητήματος. Το υπόλοιπο μέρος του χαρτοφυλακίου, το οποίο διαχειρίζεται η εταιρεία ως διαχειριστής πιστώσεων, κατανέμεται σε εξοχικά και άλλα οικιστικά ακίνητα (16%), εμπορικά ακίνητα (8%), χωράφια (28%) και οικόπεδα (5%).
Σύμφωνα με διαθέσιμα στοιχεία, ένα μικρό ποσοστό, περίπου 5% των περιπτώσεων, αφορά δανειολήπτες που εμπίπτουν σε κατηγορίες ευάλωτων ομάδων, με αξιοποίηση και σχετικών κρατικών σχεδίων στήριξης.
- Διαβάστε επίσης: Themis: Στρατηγική συμφωνία διαχείρισης δανειακού χαρτοφυλακίου και ακίνητης περιουσίας €361 εκατ. - Deal με ΚΕΔΙΠΕΣ - Creditum Holdings
- Διαβάστε επίσης: ΚΕΔΙΠΕΣ: Ολοκλήρωση συμφωνιών με Eurobank για τερματισμό Σχεδίου Εγγύησης Δανείων και επαναγορά χαρτοφυλακίου ΜΕΔ
Η άρνηση επικοινωνίας και η ανταπόκριση την υστάτη
Μπορεί τα στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας να καταδεικνύουν ότι τα χαρτοφυλάκια των εταιρειών εξαγοράς πιστώσεων περιλαμβάνουν δάνεια πέραν των €19 δισ., εντούτοις η διαχρονική άρνηση από πλευράς δανειοληπτών να καταβάλουν τις δόσεις τους ή να ανταποκριθούν/προσέλθουν για συμβιβαστική λύση, καθώς και οι καθυστερήσεις στο δικαστικό σύστημα (σ.σ. εκδίκαση υποθέσεων με καθυστέρηση έως 10 έτη) επιδεινώνουν το πρόβλημα και συντηρούν ένα καθεστώς οικονομικής απειθαρχίας.
Όπως σημειώνουν πηγές από την Themis, καταγράφεται καθυστέρηση στην ανταπόκριση μερίδας δανειοληπτών, καθώς αρκετοί προχωρούν σε επικοινωνία σε πολύ προχωρημένο στάδιο, ακόμη και λίγο πριν ή μετά την έναρξη διαδικασιών εκποίησης. Χαρακτηριστικά, όπως αναφέρθηκε, η επικοινωνία/ανταπόκριση από τον δανειολήπτη επιτυγχάνεται ελάχιστα εικοσιτετράωρα πριν ή μετά τον πλειστηριασμό.
Σοβαρές καθυστερήσεις στην εκδίκαση υποθέσεων
Παράλληλα, οι καθυστερήσεις στο δικαστικό σύστημα παραμένουν σημαντικές, με την εκδίκαση υποθέσεων να διαρκεί περίπου 7 έως 10 χρόνια, ενώ η διαδικασία εκποίησης μπορεί να ξεπεράσει τα δύο έτη. Σημειώνεται ότι οι εξελίξεις αυτές διατηρούν στο προσκήνιο τη συζήτηση για την ανάγκη επιτάχυνσης των διαδικασιών και την αποφυγή συνεχών αναστολών εκποιήσεων.
Θα πρέπει ακόμα να ληφθεί υπόψη ότι η αποτελεσματική διαχείριση του ιδιωτικού χρέους παραμένει κρίσιμος παράγοντας για την σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος, δεδομένου ότι οι καθυστερήσεις επηρεάζουν το κόστος δανεισμού και τη συνολική λειτουργία της οικονομίας.
Αναγνωρίζοντας την ανθρώπινη διάσταση πίσω από τις οικονομικές δυσκολίες και ότι, βάσει των διαθέσιμων στοιχείων, περίπου 5% των περιπτώσεων, αφορά δανειολήπτες που εμπίπτουν σε κατηγορίες ευάλωτων ομάδων, η Themis συμμετέχει ενεργά υλοποιώντας κρατικά προγράμματα όπως το «Εστία» και το «Ενοίκιο έναντι Δόσης». Πρόκειται για προγράμματα που έχουν σχεδιαστεί για να στηρίξουν δανειολήπτες που δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν τα στεγαστικά τους δάνεια, αλλά επιθυμούν να παραμείνουν στο σπίτι τους.
Πέραν των κρατικών σχεδίων, η εταιρεία έχει προχωρήσει στην υλοποίηση καμπανιών με στόχο την παροχή ευκαιριών αναδιάρθρωσης στεγαστικών δανείων ιδιαίτερα για δάνεια κάτω των €350.000, αναλαμβάνοντας ταυτόχρονα πρωτοβουλίες για προσέγγιση ευάλωτων δανειοληπτών, ενθαρρύνοντάς τους σε επικοινωνία προκειμένου να επιτευχθούν βιώσιμες λύσεις.
Σημειώνεται επίσης ότι με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας και της εμπιστοσύνης, η Themis προχώρησε σε συνεργασίες ακόμη και με ελεγκτικές εταιρείες για την ανακατασκευή και επαλήθευση των υπολοίπων των πελατών, βοηθώντας τους να κατανοήσουν πλήρως την χρηματοοικονομική τους θέση και τις διαθέσιμες επιλογές. Όπως πληροφορείται το InBusinessNews, μπορεί το κόστος αυτής της πρωτοβουλίας να καλύφθηκε εξ’ ολοκλήρου από την εταιρεία διαχείρισης πιστώσεων, εντούτοις η ανταπόκριση από πλευράς δανειοληπτών ήταν περιορισμένη.
Η κατάσταση επιδεινώνεται από το γεγονός ότι παρόλο που αρκετοί δανειολήπτες έχουν δυνατότητα εξεύρεσης λύσης και αποπληρωμής, ωστόσο αρνούνται να το πράξουν, κάτι που αποδεικνύεται καθημερινά σε αρκετές περιπτώσεις, αφού όταν εκκρεμεί η δικαστική διαδικασία ή η εκποίηση, τότε ακόμα και την ύστατή των διαδικασιών βρίσκουν χρήματα και μπορούν να αποπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους.
Σημαντική πηγή του προβλήματος αποτελεί επίσης η καθυστέρηση στην απονομή δικαιοσύνης, με την αναγκαία επίτευξη δομικών αλλαγών να είναι μονόδρομος προκειμένου ο χρόνος εκδίκασης υποθέσεων να μειωθεί. Σημειώνεται ότι με βάση το υφιστάμενο νομικό σύστημα της Κύπρου, η διαδικασία έκδοσης δικαστικής απόφασης διαρκεί περίπου επτά έως δέκα χρόνια, ενώ η διαδικασία εκποίησης χρειάζεται περίπου δυόμισι χρόνια για να ολοκληρωθεί και διέπεται από πολύ αυστηρό νομικό πλαίσιο.
Ενδεικτικά των μεγάλων καθυστερήσεων που παρουσιάζονται στα Επαρχιακά Δικαστήρια, είναι τα έτη των οποίων εξετάζονται οι υποθέσεις. Συγκεκριμένα, στη Λευκωσία και στην Αμμόχωστο εξετάζονται αγωγές του 2020, στη Λάρνακα και στη Λεμεσό αγωγές του 2018 και του 2019, ενώ στην επαρχία Πάφος εξετάζονται υποθέσεις με έτη αγωγής το 2017 και το 2018.
- Διαβάστε επίσης: Στην Επ. Οικονομικών τη Δευτέρα τα ν/σ για ενίσχυση Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου και προτάσεις νόμου για εκποιήσεις
- Διαβάστε επίσης: Όταν ο λαϊκισμός της Βουλής θέτει σε κίνδυνο την οικονομία και το επιχειρείν
Οι αναστολές εκποιήσεων που δεν λύνουν το πρόβλημα
Με την Κύπρο να παραμένει εδώ και μία πενταετία σε μία σχεδόν διαρκή περίοδο περιορισμού των εκποιήσεων, η εμπειρία καταδεικνύει ότι οι αναστολές, όσο καλοπροαίρετες κι αν είναι, συχνά λειτουργούν ως αντικίνητρο για την επίλυση προβληματικών δανείων.
Ιδιαίτερα όσον αφορά περιπτώσεις όπου οι δανειολήπτες δεν συνεργάζονται ή δεν επιδιώκουν καμία ρύθμιση, η συνεχής παράταση των αναστολών εκποιήσεων απλώς μεταθέτει το πρόβλημα στο μέλλον.
Εξάλλου, ενώ γίνεται λόγος για την ανάγκη μείωσης του ιδιωτικού χρέους προκειμένου να μειωθεί το κόστος δανεισμού και να βελτιωθεί η αξιολόγηση του αξιόχρεου της χώρας από τους οίκους αξιολόγησης, την ίδια ώρα προωθούνται μέτρα που καθυστερούν ακριβώς τις διαδικασίες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε λύσεις.
Σε μια μικρή οικονομία όπως η κυπριακή, αυτό συνεπάγεται ότι το κόστος θα το επωμιστούν τελικά οι συνεπείς δανειολήπτες και οι φορολογούμενοι.
Ουσιαστικά, όσο πιο δύσκολα ανακτώνται τα χρέη, τόσο μεγαλύτερο γίνεται το κόστος κινδύνου για το χρηματοπιστωτικό σύστημα και τόσο ακριβότερο το νέο χρήμα που διοχετεύεται στην οικονομία, καθώς δεν μπορεί μια οικονομία να θέλει ταυτόχρονα ταχύτερη εξυγίανση του τραπεζικού και πιστωτικού συστήματος και, την ίδια στιγμή, να καθυστερεί συνεχώς τις διαδικασίες ανάκτησης χρέους.
