Τη θέση πως «η πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή και ποιοτική στέγη αποτελεί βασική προϋπόθεση κοινωνικής συνοχής και βιώσιμης ανάπτυξης» ανέφερε στο 20ό Real Estate, Property Development & Construction Conference & Exhibition που διοργάνωσε η Altia, ο Υπουργός Εσωτερικών, Κωνσταντίνος Ιωάννου.
Η έλλειψη επιλογών προσιτής κατοικίας επηρεάζει πλέον ένα ευρύ φάσμα της κοινωνίας σε όλα τα ευρωπαϊκά κράτη, με ιδιαίτερη επίπτωση στους χαμηλά και μεσαία αμειβόμενους, στους νέους, αλλά και σε εργαζόμενους σε κρίσιμους τομείς, όπως η υγεία και η εκπαίδευση, είπε, σκιαγραφώντας τη σημερινή κατάσταση.
- Διαβάστε επίσης: Λευκωσία: Από «παρεξηγημένη» αγορά σε πρότυπο βιώσιμης και στρατηγικής ανάπτυξης
- Διαβάστε επίσης: Γιώργος Χρυσοχός: Η αγορά ακινήτων παραμένει η πιο διαχρονική και αξιόπιστη επενδυτική επιλογή
- Διαβάστε επίσης: Γιάννης Μισιρλής: Ο ρόλος του real estate μετασχηματίζεται σε εργαλείο ανάπτυξης, κοινωνικής πολιτικής και σχεδιασμού των πόλεων
- Διαβάστε επίσης: Δημήτρης Τσιακκής: Η αγορά ακινήτων αναπτύσσεται - Aναγκαία μια ολιστική προσέγγιση για το αύριο
Σε αυτό το πλαίσιο, συνέχισε, η Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης θέτει το ζήτημα της στέγασης ψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα. Σε ευθυγράμμιση με τους στόχους που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και με σεβασμό στις ιδιαιτερότητες των κρατών μελών, η Κυπριακή Προεδρία επικεντρώνεται, εξήγησε σε τέσσερις άξονες:
Πρώτον, στην πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή και βιώσιμη στέγαση για όλους, με ιδιαίτερη έμφαση στα νοικοκυριά μικρομεσαίων εισοδημάτων και τις νεαρές οικογένειες, κατά τρόπο που να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες απαιτήσεις τους.
Δεύτερον, στην ενίσχυση και τη διευκόλυνση των επενδύσεων στον τομέα της στέγασης, αξιοποιώντας όλα τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία και ενθαρρύνοντας τη συνεργασία μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, μέσα από την προώθηση της νέας Πανευρωπαϊκής Επενδυτικής Πλατφόρμας για οικονομικά προσιτή και βιώσιμη στέγαση.
Τρίτον, στην αύξηση της προσφοράς οικονομικά προσιτής στέγης μέσω νέων κατασκευών, ανακαίνισης και επαναχρησιμοποίησης υφιστάμενων κτηρίων.
Και τέταρτον, στην ανταλλαγή γνώσης μέσω της συλλογής αξιόπιστων δεδομένων και στην ανταλλαγή γνώσης και βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών, ώστε οι πολιτικές να σχεδιάζονται στη βάση των πραγματικών δεδομένων της αγοράς.
Ως εκ τούτου, δήλωσε ο Υπουργός, η κυβέρνηση έχει θέσει τη στεγαστική πολιτική ως βασική προτεραιότητα, εφαρμόζοντας μια ολοκληρωμένη στεγαστική στρατηγική που στηρίζεται σε δύο βασικούς πυλώνες. Ο πρώτος αφορά την αύξηση του οικιστικού αποθέματος, με ιδιαίτερη έμφαση στην παραγωγή μονάδων προσιτής κατοικίας. Ο δεύτερος αφορά την ενίσχυση της αγοραστικής δυνατότητας των πολιτών, με επίκεντρο τους νέους, τις νεαρές οικογένειες και τις κοινωνικά και οικονομικά ευάλωτες ομάδες.
Δεδομένου ότι η ζήτηση για κατοικίες παραμένει υψηλή, ενώ η προσφορά δεν αυξάνεται με τον ίδιο ρυθμό, κρίθηκε αναγκαία,όπως είπε, η υιοθέτηση μιας σειράς μέτρων που στοχεύουν τόσο στην κατασκευή νέων κατοικιών όσο και στην αξιοποίηση υφιστάμενων οικιστικών μονάδων. Η σταδιακή εξισορρόπηση προσφοράς και ζήτησης, με έμφαση στην αύξηση της προσφοράς προσιτής κατοικίας αναμένεται, εκτίμησε, "να συμβάλει στην αποσυμπίεση των τιμών αγοράς και ενοικίασης και να διευκολύνει την πρόσβαση όλων των πολιτών σε στέγη, χωρίς αποκλεισμούς".
Προς αυτή την κατεύθυνση κινούνται τα Σχέδια Πολεοδομικών Κινήτρων και Build to Rent, μέσω των οποίων επιχειρείται, η αύξηση στην προσφορά κατοικιών.
Στο σημείο αυτό είπε: "Προς μεγάλη μας ικανοποίηση, ήδη τα δύο αυτά Σχέδια, που αποτελούν την ουσιαστικότερη παρέμβαση του Κράτους για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος, έχουν προσελκύσει σημαντικό ενδιαφέρον από τον τομέα ανάπτυξης γης".
Μέχρι σήμερα, έχουν κατατεθεί 46 αιτήσεις για αξιοποίηση των πολεοδομικών κινήτρων και του επιπρόσθετου συντελεστή δόμησης. Οι αιτήσεις αυτές αντιστοιχούν στην σταδιακή κατασκευή πέραν των 2.500 οικιστικών μονάδων την επόμενη διετία, εκ των οποίων οι 400 θα διατεθούν στην αγορά προσιτής κατοικίας.
Παράλληλα, σε άλλες 24 αιτήσεις αξιοποιείται η επιλογή εξαγοράς του συντελεστή δόμησης με συνολικό αντιστάθμισμα ύψους €12.5 εκατομμυρίων προς το Ειδικό Ταμείο Προσιτής Στέγης του Κυπριακού Οργανισμού Ανάπτυξης Γης, για την υλοποίηση των δικών του προγραμμάτων προσιτής στέγης.
Ταυτόχρονα, μέσα από κρατική στήριξη και έχοντας εξασφαλίσει πηγές χρηματοδότησης, επιχειρείται η ενίσχυση της υλοποίησης του αναπτυξιακού προγράμματος του Κυπριακού Οργανισμού Ανάπτυξης Γης. Σύμφωνα με τον Υπουργό, εντός του 2026, βρίσκονται σε τροχιά υλοποίησης από τον Οργανισμό 244 οικιστικές μονάδες προς πώληση σε προσιτή τιμή και 192 μονάδες προς προσιτό ενοίκιο, ενώ προχωρεί η διαδικασία διαχωρισμού 135 οικοπέδων σε περιοχές της Λευκωσίας, της Λάρνακας, της Λεμεσού και της Πάφου.
Επιπλέον, τον περασμένο Δεκέμβριο, ανακοινώθηκε το Σχέδιο ανέγερσης 500 περίπου μονάδων προσιτού ενοικίου σε κρατική γη, συνολικής επένδυσης πέραν των €75 εκατομμυρίων και με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2029. Στόχος είναι η αύξηση των επιλογών προσιτής κατοικίας προς όφελος των νέων, των νεαρών οικογενειών και των χαμηλά και μεσαία αμειβόμενων. Οι πολυκατοικίες θα ανεγερθούν από τον ιδιωτικό τομέα, με τη μέθοδο “design and build” σε κρατικά τεμάχια, ενώ η διαχείριση των μονάδων θα αναληφθεί από τον ΚΟΑΓ. Όπως σημείωσε "Αυτή την περίοδο, βρισκόμαστε στο στάδιο ετοιμασίας των απαραίτητων μελετών και εγγράφων" για δηλώσει βέβαιος ότι "όπως και σε όλες τις προσπάθειες του Κράτους, ο ιδιωτικός τομέας ανάπτυξης γης θα ανταποκριθεί το ίδιο εποικοδομητικά στην υλοποίηση και αυτού του μεγαλεπήβολου έργου".
Παράλληλα, για την κάλυψη συγκεκριμένων στεγαστικών αναγκών, υλοποιείται το Σχέδιο Ανέγερσης Μονάδων Συλλογικής Διαμονής, για εργαζόμενους στους τομείς του εμπορίου, της βιομηχανίας και του τουρισμού. Το Σχέδιο περιλαμβάνει συγκεκριμένες προϋποθέσεις για τη χωροθέτηση και ελάχιστες τεχνικές απαιτήσεις, με δυνατότητα εφαρμογής σε νέες και υφιστάμενες οικοδομές.
Επιπλέον, πριν από έναν μήνα, ανακοινώθηκε η έναρξη εφαρμογής του Σχεδίου Ανέγερσης Μονάδων Διαμονής Φοιτητών, το οποίο στοχεύει στην αντιμετώπιση της αυξανόμενης ζήτησης για φοιτητικά δωμάτια και στη σταθεροποίηση των τιμών ενοικίαης σε περιοχές με έντονη φοιτητική παρουσία.
Πρόκειται για έναν νέο, σύγχρονο τύπο μονάδων διαμονής φοιτητών που διαφέρει από τον παραδοσιακό τύπο φοιτητικών εστιών, με μειωμένες απαιτήσεις ως προς τα συνολικά εμβαδά των υποστηρικτικών και κοινόχρηστων χώρων, χωρίς υποχρέωση παροχής κοινόχρηστων υποδομών και με μεγαλύτερη ελαστικότητα στις πρόνοιες για χώρους στάθμευσης. Η ανέγερση Μονάδων Διαμονής Φοιτητών επιτρέπεται σε αυτόνομες αναπτύξεις και σε συνδυασμό με άλλες χρήσεις, όπως οικιστικές, εμπορικές και γραφειακές, και είναι δυνατή τόσο σε νέες αναπτύξεις, όσο και σε υφιστάμενες οικοδομές υπό προϋποθέσεις.
Την ίδια ώρα και για να δοθεί χρόνος να αποδώσουν μονάδες στην αγορά τα υπόλοιπα Σχέδια, η Πολιτεία, όπως είπε στην ομιλία του, προχώρησε σε ουσιαστικές βελτιώσεις στο Σχέδιο «Ανακαινίζω-Ενοικιάζω», το οποίο παρά τις αρχικές εκτιμήσεις είχε χαμηλή απόδοση. Με στόχο το Σχέδιο να καταστεί πιο ελκυστικό και να συμβάλει βραχυπρόθεσμα στην αύξηση του διαθέσιμου οικιστικού αποθέματος, σε συνεργασία με το ΕΤΕΚ, προχωρήσαμε σε σημαντικές τροποποιήσεις, που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την αύξηση της χορηγίας κατά €5.000 ανά τύπο οικιστικής μονάδας, την ένταξη υφιστάμενων μη οικιστικών μονάδων, όπως γραφείων και επαγγελματικών χώρων, την επέκταση των περιοχών εφαρμογής, τη διεύρυνση του ορίου της επιτρεπόμενης μέγιστης κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος, κοκ. Ο ίδιος αναμένειότι με τις βελτιώσεις που έγιναν, η ανταπόκριση θα είναι μεγαλύτερη.
Παράλληλα με την υλοποίηση της στεγαστικής πολιτικής, δόθηκε προτεραιότητα σημείωσε εξάλλου ο κ. Ιωάννου, στη μεταρρύθμιση του συστήματος αδειοδότησης της ανάπτυξης γης. Το νέο, απλοποιημένο και πιο ευέλικτο πλαίσιο περιορίζει τις χρονοβόρες και περίπλοκες διαδικασίες, εισάγοντας ταχεία διαδικασία αδειοδότησης για αναπτύξεις χαμηλού και μεσαίου ρίσκου. Σε αυτό το πλαίσιο, μέχρι στιγμής, σχεδόν 2.100 αιτήσεις για αναπτύξεις μέχρι δύο κατοικίες ολοκληρώθηκαν εντός του χρονικού ορίου των 40 εργάσιμων ημερών, ενώ άλλες 660 αιτήσεις που αφορούν πολυκατοικίες 20 διαμερισμάτων εξετάστηκαν εντός των 80 εργάσιμων ημερών.
Με βάση τα στοιχεία αυτά, εκτιμάται ότι σχεδόν 5.800 νοικοκυριά θα καλύψουν τις στεγαστικές τους ανάγκες περίπου έναν χρόνο νωρίτερα. Η απλοποίηση της αδειοδότησης αποτελεί μια ουσιαστική μεταρρύθμιση, που συμβάλλει στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών, την αποσυμπίεση των τιμών και τη σταθεροποίηση της αγοράς.
Καταλήγοντας, ο κ. Ιωάννου είπε πως η στεγαστική πρόκληση που αντιμετωπίζουμε σήμερα απαιτεί συντονισμένη δράση, μακροπρόθεσμη στρατηγική και, κυρίως, ουσιαστική συνεργασία μεταξύ Πολιτείας και ιδιωτικού τομέα και πως η Πολιτεία οφείλει να δημιουργεί το κατάλληλο πλαίσιο πολιτικών, κινήτρων και θεσμικών εργαλείων. "Κοινός μας στόχος είναι να διατηρήσουμε έναν δυναμικό και υγιή τομέα ανάπτυξης γης, ώστε να διασφαλίσουμε την οικονομική σταθερότητα της χώρας και την κοινωνική συνοχή", είπε ολοκληρώνοντας την ομιλία.
