Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 18 Μαΐου στα κεντρικά γραφεία της Ελληνικής Τράπεζας στη Λευκωσία, ενημερωτική εκδήλωση με θέμα «Ενίσχυση της Εκπαίδευσης Χρηματοοικονομικού Αλφαβητισμού στα Κυπριακά Σχολεία», η οποία διοργανώθηκε από κοινού από το Financial Wellbeing Institute (FWI) σε συνεργασία με την ActionAid Hellas, και χρηματοδοτήθηκε από το Ινστιτούτο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (European Investment Bank).
Την έναρξη της εκδήλωσης χαιρέτησε η κα Louisa Ferreira, Επικεφαλής των Κοινωνικών Προγραμμάτων του Ινστιτούτου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, ενώ εκ μέρους της ActionAid Hellas και του FWI απέδωσαν επίσης χαιρετισμούς ο κος Μάκης Δρακόπουλος, υπεύθυνος προγραμμάτων και συγκέντρωσης κεφαλαίων από θεσμικά όργανα, και η αντιπρόεδρος του FWI, κα Χριστίνα Κοκκάλου.
Στην εκδήλωση παρέστησαν ομιλητές και πανελίστες από φορείς της χάραξης Εθνικής Στρατηγικής για την προώθηση του Χρηματοοικονομικού Αλφαβητισμού και Χρηματοοικονομικής Παιδείας στην Κύπρο, όπως και ακαδημαϊκοί που ειδικεύονται στον τομέα των χρηματοοικονομικών, τόσο από την Κύπρο όσο και από το εξωτερικό, καθώς και εκπρόσωποι από τον Οργανισμό Νεολαίας Κύπρου και από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου.
Συγκεκριμένα, η πρώτη ενότητα της εκδήλωσης καταπιάστηκε με την επιτακτική ανάγκη για ενίσχυση του Χρηματοοικονομικού Εγγραμματισμού των νέων και παιδιών, ενώ επισημάνθηκε πως η χρηματοοικονομική παιδεία δεν αποτελεί πλέον απλά μια καλή πρακτική αλλά αναγκαίο και απαραίτητο συστατικό για μια υγιή χρηματοοικονομικά κοινωνία.
Ο Δρ Γιώργος Πάνος από το Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης (Adam Smith Business School), αναφέρθηκε στις πρακτικές για το χρηματοοικονομικό αλφαβητισμό, επισημαίνοντας την προσοχή του κοινού στην ανάγκη για την ενίσχυση και συνεχή αναβάθμιση της χρηματοοικονομικής επιμόρφωσης που προκύπτει από τις αλλαγές που βιώνουμε, μεταξύ άλλων, στην πολιτική σφαίρα, την εξέλιξη των χρηματοοικονομικών προϊόντων και τον πληθωρισμό. Όπως τόνισε, το τρίπτυχο της χρηματοοικονομικής παιδείας απαρτίζουν η συμπερίληψη, η παιδεία, καθώς και το θεσμικό πλαίσιο που προστατεύει τον καταναλωτή, ενώ όπως εξήγησε, κάθε κοινωνία απαιτεί τη διαμόρφωση εξειδικευμένης στρατηγικής που αφορά στην ενίσχυση του χρηματοοικονομικού εγγραμματισμού η οποία θα πρέπει να είναι ανάλογη με τη διάγνωση των ελλείψεων της και των επί μέρους χαρακτηριστικών της εκάστοτε κοινωνίας.
Στη συνέχεια, ο Δρ. Παναγιώτης Ανδρέου, Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Χρηματοοικονομικής, Λογιστικής και Διοικητικής Επιστήμης του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου (ΤΕΠΑΚ) και Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του FWI, παρουσίασε τα ευρήματά του από τη δειγματοληπτική έρευνα που διενήργησε η εταιρεία Insights Market Research (IMR/UNIC) την περίοδο Νοέμβριος-Δεκέμβριος 2021 για λογαριασμό του Οργανισμού Νεολαίας Κύπρου. Στην έρευνα συμμετείχαν 500 νέοι και νέες, ηλικίας 15 ετών, από διάφορα σχολεία της Κύπρου.
Σχολίασε ότι οι νέοι/νέες, σε πολύ μεγάλο βαθμό, αγνοούν πολύ βασικές έννοιες, όπως το επιτόκιο, ο απλός τόκος, ο ανατοκισμός και ο πληθωρισμός, τα οποία γενικά υπονομεύουν την ικανότητα κάποιου ατόμου να διαχειρίζεται αυτόνομα και με συνετό τρόπο τα χρήματά του. Από την ανάλυση των δεδομένων, προκύπτει ένα απογοητευτικό στατιστικό στοιχείο, καθώς μόνο 2 στους 10 νέους/νέες φαίνεται να είναι χρηματοοικονομικά εγγράμματα άτομα. Η διαπίστωση για το χαμηλό επίπεδο χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού των νέων ενισχύεται από τη δήλωσή τους ότι δεν διαθέτουν επαρκείς χρηματοοικονομικές γνώσεις. Συγκεκριμένα, ποσοστό 65% διαφωνεί με την πρόταση "Με έχουν διδάξει στο σχολείο όλα όσα χρειάζομαι για να μπορώ να διαχειρίζομαι μόνος/η μου τα χρήματά μου".
Ο Δρ. Ανδρέου κατέληξε ότι η χρηματοοικονομική εκπαίδευση αποτελεί μια οριζόντια δεξιότητα που πρέπει να κατέχουν όλοι οι πολίτες. Επισήμανε επίσης ότι ο στόχος της δημιουργίας μιας νέας γενιάς που θα αποτελείται από καλά ενημερωμένους, χρηματοοικονομικά αυτόνομους και οικονομικά ανθεκτικούς πολίτες απαιτεί την άμεση ενεργοποίηση της πολιτείας, με την περαιτέρω προώθηση της χρηματοοικονομικής παιδείας στο εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας μας.
Ο Δρ Γιώργος Κυριάκου, εκ μέρους της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου (ΚΤΚ), παρουσίασε την Εθνική Στρατηγική για την προώθηση του Χρηματοοικονομικού Αλφαβητισμού και την ενίσχυση της Χρηματοοικονομικής Παιδείας, ενώ υπογράμμισε πως η χρηματοοικονομική επιμόρφωση αποτελεί αδήριτη ανάγκη και πάγια θέση της Κεντρικής Τράπεζας, ειδικότερα στο διεθνοποιημένο περιβάλλον στο οποίο λειτουργούν σήμερα οι χρηματαγορές.
Απαραίτητη προϋπόθεση για τον σχεδιασμό και υλοποίηση της εν λόγω Εθνικής Στρατηγικής αποτελεί η συλλογική προσπάθεια και συμβολή από το σύνολο της πολιτείας, που θα οδηγήσει στην συγκρότηση και εφαρμογή των κατάλληλων θεσμικών και διοικητικών ρυθμίσεων και δράσεων, όπως τόνισε ο Δρ. Κυριάκου. Περαιτέρω, όπως ανέφερε, θα πρέπει να γίνουν ενέργειες έτσι ώστε τόσο οι νέοι, όσο και άτομα μεγαλύτερα σε ηλικία, να λάβουν τις απαραίτητες γνώσεις για να μπορέσουν να λαμβάνουν επαρκώς ενημερωμένες χρηματοοικονομικές αποφάσεις, αλλά να έχουν και την απαραίτητη επίγνωση έτσι ώστε να αποκομίσουν τις κατάλληλες συμβουλές από ειδικούς προτού προβούν σε οποιαδήποτε χρηματοοικονομική πράξη υψηλού ρίσκου.
Η πρώτη ενότητα ολοκληρώθηκε με συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με τη συμμετοχή οικονομικών φορέων, κατά τη διάρκεια της οποίας πήραν τον λόγο ο Δρ Γιώργος Κυριάκου από την ΚΤΚ, η κα Έλενα Καρκώτη εκ μέρους της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Κύπρου και η κα Βάσω Μιχαηλίδου από το Σύνδεσμο Κυπριακών Τραπεζών, υπό το συντονισμό του Δρ Παναγιώτη Ανδρέου. Στη συζήτηση έγινε αναφορά από την κα Καρκώτη στις τάσεις της εποχής μας και τους κινδύνους που ελλοχεύουν από ενδεχόμενη παραπληροφόρηση γύρω από χρηματοοικονομικά προϊόντα μέσω διαδικτύου, στην οποία είναι ευάλωτα άτομα από όλες τις ηλικίες.
Ως εκ τούτου, τονίσθηκε η ανάγκη για σωστό έλεγχο με δέουσα επιμέλεια των ρίσκων οποιονδήποτε χρηματοοικονομικών προϊόντων πριν αυτά καταναλωθούν. Επεξηγήθηκε ακόμη από την κα Μιχαηλίδου η εμπλοκή του Συνδέσμου Τραπεζών σε διάφορες πρωτοβουλίες, όπως λόγου χάρη το Junior Achievement Cyprus, που αποσκοπούν στην ανάπτυξη δεξιοτήτων των παιδιών, καθώς και την ενημέρωση του νεαρού κοινού αναφορικά με τη διαθεσιμότητα προγραμμάτων και σχεδίων χρηματοδότησης που αφορούν, μεταξύ άλλων, τη νεανική επιχειρηματικότητα. Καταληκτικά, ο Δρ Κυριάκου σχολίασε τα αποτελέσματα παγκύπριας δειγματοληπτικής έρευνας της ΚΤΚ και σχολίασε ιδιαίτερα τα ευρήματα που αφορούσαν άτομα ηλικίας 18-29 χρονών, και επισημαίνοντας την έλλειψη βασικών γνώσεων σε θέματα ανατοκισμού και διασποράς επενδυτικού κινδύνου, που έχουν ως αποτέλεσμα την ανικανότητα, από πλευράς των νέων, λήψης αυτόνομων χρηματοοικονομικών αποφάσεων.
Η δεύτερη ενότητα της εκδήλωσης, υπό τη μορφή συζήτησης στρογγυλής τραπέζης, ασχολήθηκε με το χρηματοοικονομικό εγγραμματισμό και την προώθηση της χρηματοοικονομικής παιδείας. Στη συζήτηση συμμετείχαν οι κα Καλυψώ Απέργη, εκ μέρους του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Κύπρου, η κα Μαρία Μιλτιάδου από τον Οργανισμό Νεολαίας Κύπρου και Αναπληρωτής Καθηγητής του Πανεπιστημίου Κύπρου Δρ Ανδρέας Μιλιδώνης, υπό το συντονισμό της Δρ. Άντρης Κυριζή, μέλος του FWI και ακαδημαϊκός του ΤΕΠΑΚ.
Στη συζήτηση, εντοπίστηκε από τον Δρ Μιλιδώνη η απουσία εκμάθησης σχετικού μαθήματος χρηματοοικονομικού εγγραμματισμού και η ύψιστη σημασία για ένταξή του στο εκπαιδευτικό σύστημα του τόπου μας, προκειμένου να επιμορφωθούν οι νέοι και νέες ώστε να μπορούν να ενταχθούν ως πολίτες στο κοινωνικό σύνολο με αυτοπεποίθηση, έτοιμοι να λάβουν αυτόνομες χρηματοοικονομικές αποφάσεις. Επίσης, σχολίασε ότι το Πανεπιστήμιο Κύπρου σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο Χρηματοοικονομικών Αναλυτών Κύπρου, έχει δημιουργήσει μάθημα χρηματοοικονομικής εκπαίδευσης το οποίο ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2021, ενώ την τρέχουσα σχολική χρονιά διδάχθηκε σε 15 ιδιωτικά σχολεία στην Κύπρο.
Από τη συζήτηση στο δεύτερο πάνελ εντοπίστηκε παράλληλα η ιδιαίτερη βαρύτητα που θα πρέπει να αποδοθεί στις ευάλωτες ομάδες και στις πολλαπλές δράσεις, υπό τον τύπο μεταξύ άλλων, ημερίδων, καλοκαιρινών σχολείων και στοχευμένων δράσεων, που γίνονται τόσο από διάφορους φορείς για την ενδυνάμωση της μόρφωσης στον τομέα των χρηματοοικονομικών, όλων των στρωμάτων του πληθυσμού.
Το τρίτο και τελευταίο μέρος της εκδήλωσης διεκπεραιώθηκε με την παρουσίαση του εκπαιδευτικού προγράμματος «Αλφαβητάρι Οικονομικών» της ActionAid από τις Δρ Άννα Ζωάκου, Επικεφαλής Προγραμμάτων, και Δρ Νεφέλη Παπαριστείδη, Διευθύντρια Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων.
Όπως ανέπτυξαν οι Δρ Ζωάκου και Παπαριστείδη, στόχος του εν λόγω προγράμματος είναι η εξοικείωση των μαθητών και των μαθητριών με βασικές οικονομικές έννοιες, όπως είναι η αποταμίευση και η κατανάλωση αλλά και η διασύνδεση του οικονομικού αλφαβητισμού με την εκπαίδευση για την ενεργό πολιτειότητα. Το πρόγραμμα εστιάζει στην κατάρτιση των εκπαιδευτικών στον οικονομικό αλφαβητισμό και στην έννοια της ενεργού πολιτειότητας, μέσα από επιμορφώσεις, ώστε να μπορούν να αξιοποιήσουν το εκπαιδευτικό υλικό που τους παρέχεται και να υλοποιήσουν το πρόγραμμα στις τάξεις τους.
Έτσι, όπως διευκρινίστηκε, ο χρηματοοικονομικός εγγραμματισμός, εφόσον υιοθετηθεί από τα παιδιά ως βασική δεξιότητα ζωής, μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση ενεργών και υπεύθυνων πολιτών που έχουν τα εφόδια να λαμβάνουν ενημερωμένες και σωστές οικονομικές αποφάσεις.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με καταληκτικά σχόλια και σύνοψη των εισηγήσεων των ομιλητών από τη Νικόλ Καλλασίδου, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του FWI. Την παρουσίαση του προγράμματος έκανε η Μαρία Κουμπάρου, επίσης μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του FWI.
Το κοινό που παραβρέθηκε στην εκδήλωση και είχε την ευκαιρία να συμμετάσχει μέσα από ερωτήσεις και απαντήσεις με τους ομιλητές, εμπνεύστηκε έτσι ώστε να δώσει τη σημασία που αρμόζει στον χρηματοοικονομικό εγγραμματισμό, ενώ αντιλήφθηκε τη σχέση που συνδέει το χρηματοοικονομικό αλφαβητισμό με την χρηματοοικονομική ευημερία των πολιτών.
To FWI ευχαριστεί θερμά όσους παρευρέθηκαν, τους εκλεκτούς ομιλητές για την παρουσίαση τους, την Ελληνική Τράπεζα για την ευγενική συνεισφορά της αίθουσας στην οποία διεξάχθηκε η εκδήλωση, την ΑctionAid Hellas για την άψογη συνεργασία, όπως και το Ινστιτούτο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, χωρίς τη χρηματοδότηση του οποίου η εκδήλωση δε θα ήταν εφικτή.
Την εν λόγω εκδήλωση θα διαδεχθεί σειρά άλλων δράσεων που θα διοργανωθούν από το FWI με τη στήριξη και συμβολή διαφόρων φορέων και οργανισμών. Μπορείτε να μείνετε ενήμεροι για τις μελλοντικές δράσεις του FWI ακολουθώντας τις σελίδες του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: www.facebook.com/financialwellbeinginstitute καθώς και την ιστοσελίδα του Ινστιτούτου: www.finwellinst.org.
