anner-cyta-vodafone

Πάνος Παναγιώτου: Εκτιμήσεις για απώλεια 20% του ΑΕΠ μας

InBusinessNews  03/04/2020 07:01
Πάνος Παναγιώτου: Εκτιμήσεις για απώλεια 20% του ΑΕΠ μας

Πάνος Παναγιώτου: Εκτιμήσεις για απώλεια 20% του ΑΕΠ μας

InBusinessNews  03/04/2020 07:01

Το μέγεθος του προβλήματος δεν μπορεί ακόμα να υπολογιστεί εφόσον είμαστε ακόμα στο μέσο της πανδημίας και των μέτρων, σημειώνει σε συνέντευξή του ο partner στην GCP LAW Πάνος Παναγιώτου, προσθέτοντας ότι κάποιες πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για απώλεια ύψους 20% του κυπριακού ΑΕΠ. 

RELATED ARTICLES

 

Σχολιάζοντας τα νέα μέτρα ενίσχυσης των επιχειρήσεων ο κ. Παναγιώτου αναφέρει ότι η κατάσταση θα πρέπει να επανεξετάζεται και τα μέτρα να αναπροσαρμόζονται ή και να ενισχύονται ανάλογα με την εξέλιξη των πραγμάτων.

Παράλληλα και όσον αφορά το ζήτημα των απολύσεων, ο ίδιος θεωρεί πως η κυβέρνηση πρέπει να ενσκύψει πάνω στα κρίσιμα αυτά ζητήματα και να θέσει ασφαλιστικές δικλείδες ώστε τόσο οι επιχειρήσεις να είναι σε θέση να λάβουν τα δέοντα μέτρα που θα τις βοηθήσουν να αντιμετωπίσουν τις παρενέργειες της κρίσης, να παραμείνουν βιώσιμες και να ανακάμψουν αλλά και να διασφαλίστεί πως δε θα υπάρξουν μη αιτιολογημένες απολύσεις, μειώσεις μισθών και απώλεια δικαιωμάτων.

Θα θέλαμε ένα πρώτο, γενικό σχόλιο για το πώς πιστεύετε ότι ο κορωνοϊός θα επηρεάσει την Κυπριακή Οικονομία και τις επιχειρήσεις.  
Βιώνουμε μία πρωτοφανή κατάσταση. Μια πανδημία για την αντιμετώπιση της οποίας η Κυπριακή κυβέρνηση όπως και πολλές κυβερνήσεις ανά το παγκόσμιο, αναγκάστηκε να προχωρήσει με την έκδοση αυστηρών περιοριστικών διαταγμάτων της διακίνησης και της επιχειρηματικότητας με στόχο την αποτροπή της ανεξέλεγκτης εξάπλωσης του ιού.  Αυτή η πανδημία πέρα από μια σοβαρή απειλή για την ανθρώπινη υγεία απειλεί ταυτόχρονα την οικονομική σταθερότητα του τόπου και προβλέπεται να βυθίσει την οικονομία βαθιά ύφεση. Ήδη πολλές επιχειρήσεις έχουν αναστείλει προσωρινά τις εργασίες τους επιχειρήσεις και παραμένει άγνωστο το πότε θα επαναρχίσει η λειτουργία τους. Επιπλέον ακόμα και αφού με το καλό εξέλθουμε  με επιτυχία από την δοκιμασία αυτή, η οικονομία θα παραμένει σε κατάσταση σοκ και αναμένεται αρνητικός ρυθμός ανάπτυξης για το 2020. Το ακριβές μέγεθος της ζημιάς θα εξαρτηθεί από τη μια από την διάρκεια που θα έχει η κρίση και από την άλλη από το πόσο αποτελεσματικά και έγκαιρα θα ληφθούν μέτρα στήριξης της οικονομίας, των επιχειρήσεων και της εσωτερικής ρευστότητας. Κάποιες πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για απώλεια 20% του ΑΕΠ μας.

Τι άποψη έχετε για τα νέα μέτρα της κυβέρνησης;
Η κυβέρνηση και οι πολιτικές δυνάμεις κατέληξαν την περασμένη Παρασκευή σε ένα πρώτο πακέτο μέτρων στήριξης της οικονομίας για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της πανδημίας, ενώ αναμένουμε σήμερα τις εξελίξεις με τα δυο νομοσχέδια που αφορούν τον τραπεζικό τομέα, για τα οποία υπάρχουν έντονες διαφωνίες μεταξύ Κυβέρνησης και ΚΤ και κομμάτων της αντιπολίτευσης. Γενικά, με ατέλειες και παραλείψει που υπάρχουν, θεωρώ τα μέτρα ορθά και προς τη σωστή κατεύθυνση, νοουμένου ότι αποτελούν μια πρώτη άμεση αντίδραση. Θα πρέπει όμως να είμαστε πολύ προσεχτικοί διότι υπάρχουν ανησυχίες και εύλογες θα έλεγα, ότι πρέπει να ετοιμαζόμαστε για κούρσα μαραθωνίου και όχι για σπριντ 100 μέτρων και ως εκ τούτου θα πρέπει να κρατήσουμε πολεμοφόδια για ένα μαραθώνιο και να μην εξαντλήσει το Κράτος το μαξιλάρι που δημιούργησε. Θα πρεπει να γίνει πρόνοια για διατήρηση αποθεμάτων για το Ταμείο Ανεργίας, διότι δυστυχώς από ότι φαίνεται θα χρειαστούν μεγάλα κονδύλια για το τρέχον έτος. Είναι κρίσιμο να δοθεί άμεση στήριξη στις επιχειρήσεις, τους αυτοτελώς εργαζομένους, τους εργοδοτούμενους που πλήττονται, αλλά θα πρέπει να εξεταστούν και να προωθηθούν μέτρα μακροπρόθεσμα πέραν των πρώτων βραχυπρόθεσμων που έχουν ανακοινωθεί. Πρώτιστος στόχος είναι η διατήρηση των θέσεων εργασίας στον ιδιωτικό τομέα και η παροχή οικονομικών ελαφρύνσεων στις επιχειρήσεις για το πρώτο διάστημα και ως ότου καταστεί δυνατή η επαναλειτουργία τους. Επιπλέον και αφού ξεπεράσουμε τον κίνδυνο της πανδημίας, θα αρχίσει η προσπάθεια ανάκαμψης την οποία θα ενισχύσει η παροχή ρευστότητας από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.  Προσωπικά και έχοντας ενώπιον μας πλέον τα πρώτα αυτά μέτρα αναμένω καταρχάς να διασφαλιστεί η σωστή εφαρμογή τους με όσο το δυνατό ταχείς και απλοποιημένες διαδικασίες προς όφελος όσο το δυνατό περισσότερων επηρεαζόμενων συμπολιτών μας. Τέλος θεωρώ πως θα είναι αναγκαίο να ακολουθήσουν επιπλέον μέτρα που θα προκύψουν μέσα από τις εξελίξεις τόσο σε σχέση με την πανδημία αλλά και με τις δράσεις που θα αναληφθούν σε επίπεδο ΕΕ, η οποία δυστυχώς μέχρι σήμερα θα έλεγα ότι είναι ουσιαστικά απούσα.

Θεωρείτε ότι είναι αρκετά για να συγκρατήσουν την οικονομία και να αποτρέψουν μία βαθιά οικονομική κρίση στην Κύπρο;
Η απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι πρώιμο να δοθεί αυτή τη στιγμη. Το μέγεθος του προβλήματος δεν μπορεί ακόμα να υπολογιστεί εφόσον είμαστε ακόμα στο μέσο της πανδημίας και των μέτρων. Η κατάσταση θα πρέπει να επανεξετάζεται και τα μέτρα να αναπροσαρμόζονται ή και να ενισχύονται ανάλογα με την εξέλιξη των πραγμάτων. Μιλώντας όμως για μαραθώνιο θεωρώ ότι θα χρειαστούν και νέα μέτρα για τόνωση της επιχειρηματικότητας αλλά και μέτρα που θα ενισχύσουν την ρευστότητα στην αγορά και σε αυτό ρόλο σημαντικό θα κληθεί να παίξει και ο τομέας των υπηρεσιών. Πχ. Να δοθούν φορολογικά κίνητρα σε internet-trading εταιρίες, να   προωθηθούν νέα και υφιστάμενα επενδυτικά προϊόντα, να διευκολυνθεί η διαδικασία αδειοδότησης των funds, να μείωθούν οι εισφορές στα Ταμεία προνοίας.

Ποιες κατηγορίες εταιρειών/εργαζομένων αφορούν τα μέτρα;
Το πιο μεγάλο πλήγμα θα δεχτούν σίγουρα  ο τομέας του τουρισμού, των επισιτιστικών επαγγελμάτων και λιανικού εμπορίου (εκτός τρόφιμα και φάρμακα) αφού ξενοδοχεία, εστιατόρια, καφετέριες, εμπορικά καταστήματα κλπ έκλεισαν ολοσχερώς. Όμως όπως φαίνεται και με τα διατάγματα για περιορισμό της κυκλοφορίας, όλοι οι κλάδοι θα πληγούν, πλην των υπεραγορών και των φαρμακείων θα έλεγα. Κλάδοι που θεωρητικά είναι ισχυροί, όπως ο τομέας των υπηρεσιών, περιλαμβανομένων δικηγόρων και ελεγκτικών, θα δεχθουν μεγάλο πλήγμα και μείωση του κύκλου εργασιών τους. Εξού και τα μέτρα στοχεύουν κυρίως στην ανακούφιση των επιχειρηματιών, εργαδοτουμένων και αυτοτελώς εργαζομένων στους τομείς αυτούς που ανέστειλαν ολικά ή μερικώς τις δραστηριότητες τους.  Κατά δεύτερο λαμβάνονται μέτρα στήριξης προς τους γονείς και τις ευάλωτες ομάδες πληθυσμού στον ιδιωτικό και ευρύτερο δημόσιο τομέα ώστε να τους δοθεί η δυνατότητα να λάβουν άδεια από τις εργασίες τους. Επιπλέον κρίνεται ως σημαντική η παραχώρηση κρατικών εγγυήσεων στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ύψους 2 δις ευρώ με στόχο τη διευκόλυνση παραχώρησης δανείων για στήριξη της εσωτερικής ρευστότητας. Προς την ίδια κατεύθυνση δηλαδή την παροχή ρευστότητας κινούνται και τα μέτρα αναστολής εισφορών στις ΚΑ, στο ΓΕΣΥ, καταβολής ΦΠΑ κλπ. Τέλος σημαντικό είναι το μέτρο αναστολής καταβολής δόσεων στις δανειακές συμβάσεις όσων έχουν επηρεαστεί μέχρι και το τέλος του 2020, το οποίο εκκρεμεί ενώπιον της ΒτΑ σημερα και βεβαίως θα ισχύσει για τους συνεπείς δανειολήπτες.

Ποια περίοδο καλύπτουν τα νέα μέτρα;
Τα σχέδια σε σχέση με την ολική ή μερική αναστολή εργασιών έχουν αρχικά ισχύ για την περίοδο από 16/3 μέχρι 12/4. Θεωρώ πως αυτά ίσως επεκταθούν ανάλογα και με την εξέλιξη της πανδημίας. Άλλα μέτρα όπως η αναστολή καταβολής εισφορών ΚΑ, ΓΕΣΥ κλπ προβλέπεται τρίμηνη αναστολή πληρωμών. Ενώ όπως προανέφερα συζητείται η αναστολή δόσεων για δανειακές συμβάσεις των δανειοληπτών που αντιμετωπίζουν δυσκολίες ένεκα της κρίσης που θα ισχύει μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους.

Ποιες προϋποθέσεις πρέπει να τηρεί μία εταιρεία για να επωφεληθεί των νέων μέτρων και σε ποιες δεσμεύσεις πρέπει να προβεί;
Οι επιχειρήσεις που ανέστειλαν ολικώς τις δραστηριότητες τους δύνανται να λάβουν ειδικό ανεργιακό επίδομα μέχρι και για το 90% των εργοδοτουμένων τους. Το εν λόγω ειδικό ανεργιακό επίδομα θα ανέρχεται μέχρι το 60% των ασφαλιστέων αποδοχών κάθε εργαζόμενου και θα διέπεται από τις ασφαλιστικές προϋποθέσεις του ανεργιακού επιδόματος, όπως αυτό ορίζεται στον περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμο. Το 10% του προσωπικού της επιχείρησης δεν δύναται να περιληφθεί στο Σχέδιο και αφορά Γενικούς Διευθυντές, Διευθυντές Μέτοχους, υψηλόβαθμα Διευθυντικά Στελέχη επιχειρήσεων καθώς και σε όσους είναι αναγκαίοι για την εκτέλεση διοικητικών λειτουργιών που είναι απαραίτητες για τη λειτουργία της κάθε επιχείρησης. Αν η επιχείρηση εργοδοτεί μόνο μέχρι 9 εργαζομένους, τότε θα τηρείται η προϋπόθεση για τους Διευθυντές Μετόχους, κ.λπ., αλλά αντί ο όρος του 90%, θα παραχωρείται το ειδικό ανεργιακό επίδομα σε όλους τους υπόλοιπους εργαζομένους. Για τις επιχειρήσεις με μερική αναστολή εργασιών αυτές σε περίπτωση που έχουν υποστεί μείωση του κύκλου εργασιών τους πέραν του  25% συνεπεία της πανδημίας δύνανται να αιτούνται όπως παραχωρηθεί ανεργιακο επίδομα στο 75% των εργοδοτουμένων της επιχείρησης αν η επιχείρηση εργοδοτεί μέχρι 50 εργαζομένους, και μέχρι και στο 60% των εργοδοτουμένων, για επιχειρήσεις που εργοδοτούν πέραν των 50 εργαζομένων. Το εν λόγω ειδικό ανεργιακό επίδομα θα ανέρχεται μέχρι το 60% των ασφαλιστέων αποδοχών κάθε εργαζόμενου και θα διέπεται από τις ασφαλιστικές προϋποθέσεις του ανεργιακού επιδόματος, όπως αυτό ορίζεται στον περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμο. Οι αυτοτελώς εργαζόμενοι δικαιούνται να αιτηθούν καταβολή ειδικού ανεργιακού επιδόματος που θα ισούται με το 55% των ασφαλιστέων αποδοχών τους, με ανώτατο όριο τα €800. Για την «ειδική άδεια», η οποία, δύναται να έχει διάρκεια μέχρι και 4 εβδομάδες στο παρόν στάδιο, και στην οποία δεν περιλαμβάνονται αργίες, θα παραχωρείται σε γονέα με (ακαθάριστο) μισθό μέχρι €2.500 επίδομα ως ακολούθως: για τα πρώτα €1.000 του μισθού του γονέα θα καταβληθεί επίδομα «ειδικής άδειας» σε ποσοστό 60% του μισθού και για τα επόμενα €1.000 του μισθού του, θα καταβληθεί επίδομα σε ποσοστό 40%. Σημειώνεται ότι σε περιπτώσεις μονογονεϊκών οικογενειών, η αναλογία για καταβολή του επιδόματος  διαφοροποιείται στο 70% και 50% αντίστοιχα. Αν ο ένας γονέας εργάζεται και ο άλλος όχι (είτε επειδή λαμβάνει επίδομα ανεργίας, είτε επειδή συμμετέχει σε Σχέδιο Αναστολής Εργασιών, είτε για άλλους παρόμοιους λόγους), ο εργαζόμενος γονέας δεν δικαιούται την ειδική άδεια για εκείνη την περίοδο, εκτός αν ο γονέας που δεν εργάζεται έχει νοσήσει ο ίδιος με τον ιό ή νοσηλεύεται ή είναι πρόσωπο με αναπηρία ή είναι πρόσωπο σε υποχρεωτικό περιορισμό. Άτομα που θα αιτούνται ειδική άδεια ασθένειας θα χρειάζονται σχετική βεβαίωση από το γιατρό τους.

Η ΟΕΒ θεωρεί επικίνδυνο για τις εταιρείες να προβούν σε δεσμεύσεις ότι δεν θα υπάρξουν απολύσεις, δεδομένου ότι οι συνθήκες δεν επιτρέπουν μακροπρόθεσμους ή έστω μεσοπρόθεσμους σχεδιασμούς. Συμμερίζεστε αυτή την άποψη; Ποιες μπορεί να είναι οι πιθανές συνέπειες που μπορεί να έχει μία εταιρεία εάν δεν υλοποιήσει τις δεσμεύσεις της;
Η κατάσταση που βιώνουμε όπως έχω προαναφέρει είναι πρωτοφανής και δεν μπορεί ακόμα να προβλεφθεί η ακριβής διάρκεια καθώς και οι συνολικές συνέπειες αυτής της κρίσης. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες αβεβαιότητας είναι εξαιρετικά επικίνδυνο και ίσως ανεύθυνο από τη μια πλευρά τα μέρη να αναλαμβάνουν υποχρεώσεις που πιθανό να μην είναι σε θέση να εκπληρώσουν. Από την άλλη όμως είναι εξίσου επικίνδυνο να επιτραπεί να τύχει αυτή η κατάσταση εκμετάλλευσης εις βάρος των δικαιωμάτων των εργαζόμενων και των καταναλωτών. Θεωρώ πως οφείλει η κυβέρνηση να ενσκύψει πάνω στα κρίσιμα αυτά ζητήματα και να θέσει ασφαλιστικές δικλείδες και τα πλαίσια εκείνα ώστε τόσο οι επιχειρήσεις να είναι σε θέση να λάβουν τα δέοντα μέτρα που θα τις βοηθήσουν να αντιμετωπίσουν τις παρενέργειες της κρίσης, να παραμείνουν βιώσιμες και να ανακάμψουν αλλά και να διασφαλίστεί πως δε θα υπάρξουν μη αιτιολογημένες απολύσεις, μειώσεις μισθών και απώλεια δικαιωμάτων.

Θεωρείται ότι για την υποβολή αιτήσεων είναι απαραίτητη η συμβουλή λογιστή ή νομικού συμβούλου; 
Τα μέτρα έχουν μόλις εξαγγελθεί και η εφαρμογή τους θα τεθεί σε εφαρμογή εντός ολίγου. Ιδεατά δε θα έπρεπε να χρειάζεται η συμβουλή ειδικού ώστε να δύνανται οι πολίτες να έχουν εύκολη πρόσβαση στα εν λόγω σχέδια παροχών τουλάχιστον ως προς τις μικρές επιχειρήσεις, τους αυτοτελώς εργαζόμενους κλπ. Θεωρώ όμως ότι καλό θα ήταν ειδικά οι επιχειρήσεις και οι εταιρίες να λάβουν επαγγελματικές συμβουλές και εξειδικευμένη καθοδήγηση για να προωθήσουν ορθά και πλήρως τις αιτήσεις τους ούτως ώστε να μην βρεθούν προ δυσάρεστων εκπλήξεων και να χάσουν εισοδήματα και/ ή επιδόματα που θεωρούσαν δεδομένα. Εμείς στο gcplaw παρακολουθούμε στενά τις εξελιξεις και μελετούμε συνεχως τα νέα νομοθετικά μέτρα που λαμβάνονται για να είμαστε έτοιμοι να καθοδηγήσουμε επαρκώς και αποτελεσμάτικά τους πελάτες μας.

Πως επηρεάζονται τα συμβόλαια συνεργασίας σε εταιρείες και οργανισμούς οι οποίοι έχουν αναστείλει τις δραστηριότητές τους όπως εργοληπτικές εταιρείες ή ακόμα και ποδοσφαιρικές ομάδες; 
Είναι γεγονός πως ένας τεράστιος αριθμός συμβάσεων θα αντιμετωπίσουν θέματα ως προς την εκπλήρωση των συμβατικών υποχρεώσεων των μερών ένεκα των συνθηκών που επικρατούν εξαιτίας της πανδημίας. Είναι συνήθης πρακτική στην προετοιμασία των συμβάσεων να εμπεριέχεται σχετική ρήτρα με τίτλο «Ανωτέρα Βία» ώστε να καθορίζεται η πορεία της σύμβασης και οι υποχρεώσεις των μερών στην περίπτωση που προκύψουν τέτοια απρόβλεπτα γεγονότα. Η ερμηνεία της έννοιας «Ανωτέρα βία» όπως έχει δοθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή διευκρινίζει ότι η έννοια αυτή προϋποθέτει ότι το επίμαχο γεγονός ή η μη πραγματοποίησή του «οφείλονται σε περιστάσεις ξένες προς αυτόν που την επικαλείται, ασυνήθεις και απρόβλεπτες, οι συνέπειες των οποίων δεν μπορούσαν να έχουν αποφευχθεί παρ’ όλη την επιδειχθείσα επιμέλεια. Είναι λοιπόν δυνατή είτε η αναστολή εκτέλεσης των συμβατικών υποχρεώσεων των μερών είτε ο τερματισμός της σύμβασης εάν αυτή κρίνεται πλέον αδύνατο να εκπληρωθεί κατ’εφαρμογή της ρήτρας αυτής χωρίς επιπτώσεις σε οποιοδήποτε από τα μέρη. Ακόμα όμως και στην απουσία σχετικής συμβατικής ρήτρας, στον Περί Συμβάσεων Νόμο Κεφ. 149 ο νομοθέτης προβλέπει την ακύρωση σύμβασης στην περίπτωση αδυναμίας εκτέλεσης συμβατικών υποχρεώσεων , το λεγόμενο frustration , λόγω γεγονότος τυχαίου το οποίο ο οφειλέτης δεν μπορούσε να προβλέψει ή να ελέγξει. Εν κατακλείδι υπάρχουν τα νομικά εργαλεία ώστε να αντιμετωπιστούν τα αδιέξοδα που θα προκύψουν στις συμβάσεις ένεκα της κρίσης αυτής και θα είναι πλέον στα χέρια των μερών και των νομικών τους συμβούλους να λάβουν τα δέοντα μέτρα ώστε είτε οι σχετικές να συμβάσεις να αναπροσαρμοστούν, τερματιστούν ή αντικατασταθούν ανάλογα.

Ποιοι νομικοί κίνδυνοι πιθανόν να ελλοχεύουν για τις εταιρείες και τους οργανισμούς κατά την περίοδο αυτοί και πως μπορούν να θωρακιστούν; 
Πέρα από τα οικονομικά προβλήματα που θα προκύψουν, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να θωρακιστούν επαρκώς προχωρώντας στον ενδελεχή σχεδιασμό της επόμενης μέρας. Τέτοιος σχεδιασμός θα πρέπει να στηριχτεί στην εμπειρογνωμοσύνη συμβούλων, οικονομολόγων, νομικών και άλλων, ώστε να παρέχει τα κατάλληλα εργαλεία νομικά και άλλα που θα δώσουν την απαραίτητη ώθηση στις επιχειρήσεις για να ανακάμψουν. Η οικονομία της Κύπρου, οι παραγωγικές δυνάμεις του τόπου όπως και οι πολίτες και οι επιχειρήσεις,  έχουμε εμπειρία από κρίσεις και δυσκολίες. Είμαστε ένας λαός μαθημένος σε δυσκολίες, είχαμε την εισβολή του 1974, είχαμε την κρίση του 2013 και σήμερα αντιμετωπίζουμε την πανδημία του κορωνοιού.

Είμαι πεπεισμένος πως με την απαραίτητη συμπόρευση και αγαστή συνεργασία δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, εργοδοτών και εργοδοτουμένων, σε συνδυασμό με την παρουσία δυναμικών, καταρτισμένων επαγγελματιών από όλους τους τομείς και την σοβαρότητα και αποφασιστικότητα όλων μας θα καταφέρουμε να βγούμε νικητές και από αυτή τη δοκιμασία.

 

 

Για να σχολιάσετε κάντε κλικ εδώ
Πίσω στην αρχή της σελίδας