Αιτούμενες επιδοτήσεις ύψους περίπου €200 εκατ. συγκέντρωσε η προκήρυξη του Μεγάλου Επενδυτικού Μέτρου του Στρατηγικού Σχεδίου της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) 2023–2027, ενώ περισσότερες από 250 αιτήσεις υποβλήθηκαν στο πλαίσιο της Παρέμβασης για την Πρώτη Εγκατάσταση Νέων Γεωργών, όπως ανέφερε την Πέμπτη ο Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Χρίστος Σενέκης.
Μιλώντας στο 4ο Παγκύπριο Συνέδριο «Αγροτική Ανάπτυξη: από την Έρευνα στην Πράξη», ο Υπουργός ανακοίνωσε παράλληλα ότι έχουν ξεκινήσει διαβουλεύσεις με τον αγροτικό κόσμο και τους εμπλεκόμενους φορείς, στο πλαίσιο της προετοιμασίας του νέου Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ για την περίοδο μετά το 2027.
Όπως σημείωσε, το υφιστάμενο Στρατηγικό Σχέδιο διαθέτει προϋπολογισμό που ξεπερνά τα €450 εκατ. για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης, ενώ το αυξημένο επενδυτικό ενδιαφέρον για τις παρεμβάσεις του επιβεβαιώνει, κατά τον ίδιο, τη δυναμική και τις προοπτικές του κυπριακού γεωργικού τομέα.
Ειδικότερα, ανέφερε ότι η προκήρυξη του Μεγάλου Επενδυτικού Μέτρου συγκέντρωσε αιτούμενες επιδοτήσεις ύψους περίπου €200 εκατ., ενώ σημαντική ανταπόκριση καταγράφηκε και στην Παρέμβαση για την Πρώτη Εγκατάσταση Νέων Γεωργών, με περισσότερες από 250 αιτήσεις από νέους και νέες που επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν στον πρωτογενή τομέα.
Αναφερόμενος στην επόμενη περίοδο της ΚΑΠ, ο Υπουργός είπε ότι το Υπουργείο έχει ήδη αρχίσει σειρά διαβουλεύσεων, προκειμένου να καταγραφούν οι ανάγκες και οι προτάσεις των παραγωγών και των εμπλεκόμενων φορέων, ώστε να διαμορφωθεί ένα νέο Στρατηγικό Σχέδιο με τη μεγαλύτερη δυνατή αποτελεσματικότητα.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη διασύνδεση της επιστημονικής έρευνας με την αγροτική παραγωγή, υπογραμμίζοντας ότι η καινοτομία αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και της βιωσιμότητας των γεωργοκτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στην Παρέμβαση 6.2, η οποία βρίσκεται σε ανοικτή προκήρυξη και χρηματοδοτεί τη δημιουργία Επιχειρησιακών Ομάδων με στόχο την αξιοποίηση της έρευνας για την επίλυση πραγματικών προβλημάτων του αγροδιατροφικού τομέα, μέσα από την εφαρμογή καινοτόμων προσεγγίσεων.
Ο Υπουργός υπογράμμισε ακόμη τη σημασία του Συστήματος Γεωργικής Γνώσης και Καινοτομίας (AKIS), σημειώνοντας ότι η Κύπρος διαθέτει σημαντικές ερευνητικές δυνατότητες και οργανωμένο σύστημα γεωργικών εφαρμογών μέσω του Τμήματος Γεωργίας και των επαρχιακών του γραφείων.
Όπως ανέφερε, η αποτελεσματική σύνδεση ερευνητών, γεωργικών συμβούλων και παραγωγών αποτελεί βασική προϋπόθεση ώστε τα αποτελέσματα της επιστημονικής έρευνας να μετατρέπονται σε πρακτικές λύσεις για τις ανάγκες της κυπριακής γεωργίας.
Εξέφρασε, επίσης, την εκτίμηση ότι το υψηλό επίπεδο των ερευνητικών εργασιών που πραγματοποιούνται στην Κύπρο αναδεικνύει τις δυνατότητες της χώρας στην εφαρμοσμένη έρευνα και την καινοτομία, ενώ χαρακτήρισε το συνέδριο ως το μεγαλύτερο που πραγματοποιείται στην Κύπρο στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης.
Στην ανάγκη διαμόρφωσης ενός νέου, περισσότερο στοχευμένου Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ αναφέρθηκε ο Διευθυντής του Τμήματος Γεωργίας, Δρ Μάκης Αντωνιάδης, σημειώνοντας ότι η προετοιμασία της επόμενης περιόδου θα πρέπει να αξιοποιήσει τα διδάγματα από την εφαρμογή του υφιστάμενου σχεδίου.
Όπως είπε, στόχος είναι η υποβολή ενός σχεδίου προσαρμοσμένου στις πραγματικές ανάγκες της κυπριακής γεωργίας, το οποίο θα ενισχύει ουσιαστικά τα εισοδήματα του αγροτικού κόσμου και θα συμβάλλει στην αντιμετώπιση των προκλήσεων του τομέα.
Αναφερόμενος στο νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο της ΚΑΠ και στις πρόσφατες συζητήσεις του Συμβουλίου Υπουργών Γεωργίας στο Λουξεμβούργο, σημείωσε ότι παρέχεται μεγαλύτερη ευελιξία για την ανταπόκριση στις ιδιαίτερες ανάγκες των κρατών μελών, με έμφαση στη στήριξη της παραγωγής, των παραγωγικών επενδύσεων, της έρευνας και της ανανέωσης των γενεών.
Δεκαετής στρατηγική γεωργικής έρευνας έως την άνοιξη του 2027
Την προετοιμασία νέας δεκαετούς στρατηγικής γεωργικής έρευνας, η οποία προγραμματίζεται να ολοκληρωθεί μέχρι την άνοιξη του 2027, ανακοίνωσε ο Διευθυντής του Ινστιτούτου Γεωργικών Ερευνών, Δρ Μάριος Κυριάκου.
Όπως ανέφερε, το Ινστιτούτο προχωρεί στον σχεδιασμό της ερευνητικής του στρατηγικής για την επόμενη δεκαετία, αξιολογώντας τις πραγματικές ανάγκες του αγροδιατροφικού τομέα μέσα από δομημένες συνεντεύξεις με περισσότερους από 300 εμπλεκόμενους φορείς.
Στόχος είναι η στενότερη διασύνδεση της εφαρμοσμένης έρευνας με τον παραγωγικό ιστό και η καλύτερη αξιοποίηση των ερευνητικών αποτελεσμάτων για την αντιμετώπιση προβλημάτων της γεωργίας.
Ο κ. Κυριάκου ανέφερε ότι, από το 2026, το Ινστιτούτο δίνει μεγαλύτερη έμφαση στους ερευνητικούς σταθμούς, εγκαινιάζοντας τον θεσμό των ανοικτών ημερών για την παρουσίαση ερευνητικών δραστηριοτήτων και υποδομών και την ανάπτυξη διαλόγου με τους παραγωγούς.
Στις νέες φυτοϋγειονομικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η κυπριακή γεωργία αναφέρθηκε ο Δρ Μενέλαος Σταυρινίδης, εκπρόσωπος του Τμήματος Γεωπονικών Επιστημών, Βιοτεχνολογίας και Επιστήμης Τροφίμων του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου, ο οποίος απηύθυνε χαιρετισμό εκ μέρους του Πρύτανη.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ασιατική ψύλλα των εσπεριδοειδών, έντομο που εντοπίστηκε στην Κύπρο το 2023 και αποτελεί φορέα μετάδοσης ιδιαίτερα καταστροφικής ασθένειας για τις καλλιέργειες εσπεριδοειδών.
Όπως εξήγησε, το ΤΕΠΑΚ, σε συνεργασία με το Τμήμα Γεωργίας και το Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών, παρακολουθεί την παρουσία και εξάπλωση του εντόμου και εργάζεται για την ανάπτυξη μεθόδων βιολογικής και ολοκληρωμένης αντιμετώπισής του, με στόχο την πρόληψη των προβλημάτων που θα μπορούσε να προκαλέσει η εμφάνιση της ασθένειας στην Κύπρο.
Αναφέρθηκε επίσης σε ερευνητικές δραστηριότητες για το χαλλούμι, την προστασία της γενετικής ποικιλότητας των παραδοσιακών φυλών αγροτικών ζώων, τις ασθένειες της αμπέλου και την ανάπτυξη καλλιεργειών ανθεκτικότερων στην ξηρασία, στις υψηλές θερμοκρασίες και στην αλατότητα.
Στο πλαίσιο αυτό, σημείωσε ότι το ΤΕΠΑΚ συμμετέχει στην ανάπτυξη μονάδας φαινοτύπησης φυτών, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Κύπρου και το Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών, με στόχο την καλύτερη κατανόηση της απόκρισης των φυτών στις περιβαλλοντικές συνθήκες.
Η εμπειρία της Βουλγαρίας στη στήριξη των μικρών γεωργών
Την εμπειρία της Βουλγαρίας στην οργάνωση των γεωργικών συμβουλευτικών υπηρεσιών και στη μεταφορά της επιστημονικής γνώσης στους παραγωγούς παρουσίασε ο Δρ Dimitar Vanev, εκπρόσωπος της Εθνικής Υπηρεσίας Γεωργικών Συμβουλών της χώρας.
Ο κ. Vanev ανέφερε ότι η βουλγαρική υπηρεσία διαθέτει περίπου 130 γεωργικούς συμβούλους, 27 περιφερειακά γραφεία και 28 κινητά δημοτικά κέντρα, τα οποία παρέχουν συμβουλευτική υποστήριξη σε γεωργούς και απομακρυσμένες αγροτικές κοινότητες.
Όπως εξήγησε, τα κινητά κέντρα δημιουργήθηκαν με ευρωπαϊκή στήριξη μέσω έργου ύψους περίπου €5 εκατ., ενώ η λειτουργία τους συνεχίζεται με νέο έργο ύψους περίπου €3 εκατ., με ορίζοντα το 2029.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σημασία της υποστήριξης των μικρών και μεσαίων παραγωγών, οι οποίοι, σε αντίθεση με τις μεγάλες γεωργικές επιχειρήσεις, δεν έχουν πάντοτε άμεση πρόσβαση σε εξειδικευμένους ερευνητές και συμβουλευτικές υπηρεσίες.
Ανέφερε ακόμη ότι περίπου το 30% των προσώπων που απευθύνονται στη βουλγαρική υπηρεσία ενδιαφέρεται να ξεκινήσει νέα γεωργική δραστηριότητα, ενώ σημείωσε ότι οι σύμβουλοι πραγματοποιούν τακτικές επισκέψεις σε κοινότητες και γεωργικές εκμεταλλεύσεις.
Ο κ. Vanev αναφέρθηκε επίσης στις δυσκολίες εξεύρεσης εξειδικευμένων γεωργικών συμβούλων σε μικρές πόλεις και αγροτικές περιοχές, υπογραμμίζοντας τη σημασία της συνεχούς εκπαίδευσης και αναβάθμισης των δεξιοτήτων τους.
