Τις δυνατότητες αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης στη λειτουργία και τη διαχείριση των συνταξιοδοτικών ταμείων παρουσίασε ο Ματθαίος Στυλιανού, FIA, Senior Consultant της Aon Wealth Solutions, στο πλαίσιο του 17ου Συνταξιοδοτικού Φόρουμ. Η παρουσίασή του με τίτλο «AI Adoption in Pensions: What it can and can’t do for pensions» επικεντρώθηκε στις πρακτικές εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης στον συνταξιοδοτικό κλάδο, στα πεδία όπου μπορεί να προσφέρει άμεσα οφέλη, αλλά και στους περιορισμούς που πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη από τις διαχειριστικές επιτροπές, τους εργοδότες και τους διαχειριστές σχεδίων.
Ο κ. Στυλιανού παρουσίασε επίσημα στατιστικά στοιχεία της Eurostat για το 2025, τα οποία αποκαλύπτουν ένα εντυπωσιακό ψηφιακό παράδοξο στην εγχώρια αγορά. Από τη μία πλευρά, η Κύπρος αναδεικνύεται σε πρωταθλήτρια Ευρώπης στην προσωπική χρήση, καταλαμβάνοντας την 7η θέση ανάμεσα στα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ, με το 44% του πληθυσμού (ηλικίας 16-74 ετών) να χρησιμοποιεί εργαλεία Generative AI. Στις νεαρές ηλικίες 16-24 ετών το ποσοστό εκτινάσσεται στο 76% (έναντι 64% του ευρωπαϊκού μέσου όρου), ενώ και στον εργασιακό χώρο το 23% των Κυπρίων αξιοποιεί την τεχνολογία. Από την άλλη πλευρά όμως, οι κυπριακές επιχειρήσεις (με 10+ υπαλλήλους) καταγράφουν σοβαρή υστέρηση, καταλαμβάνοντας την 23η θέση στην ΕΕ, καθώς μόλις το 9% εξ αυτών έχει ενσωματώσει έστω και μία τεχνολογία AI.
Ο κανόνας του «Φωτεινού Σηματοδότη» για τη διαχείριση του ρίσκου
Παράλληλα, αναφέρθηκε στο γεγονός ότι η τεχνητή νοημοσύνη εργάζεται ήδη ανεπίσημα μέσα στα ταμεία, δημιουργώντας ένα ψηφιακό κενό υιοθέτησης (adoption gap) όπου συνυπάρχουν το ρίσκο και η ευκαιρία. Ενδεικτικά, έρευνα της Aon του Οκτωβρίου 2026 σε 61 συνταξιοδοτικά σχέδια του Ηνωμένου Βασιλείου έδειξε ότι ενώ το 76% των διαχειριστών αναφέρει κάποια χρήση AI, το 0% διαθέτει έναν επίσημα καταγεγραμμένο ψηφιακό οδικό χάρτη (AI roadmap).
Για την ασφαλή διαχείριση αυτής της κατάστασης, ο κ. Στυλιανού εισήγαγε τον πρακτικό κανόνα του «Φωτεινού Σηματοδότη» (Traffic-light rule) για τη χρήση των ψηφιακών βοηθών:
- Πράσινο (Άμεση χρήση): Σύνοψη μακροσκελών αναφορών, σύνταξη επιστολών, πρακτικών και FAQ, απλοποίηση της τεχνικής ορολογίας σε απλή γλώσσα και μεταφράσεις.
- Κίτρινο (Χρήση με επαλήθευση): Μαθηματικοί υπολογισμοί, ερωτήσεις για ειδικούς κανόνες ταμείων, επενδυτική ανάλυση και χρήση chatbots για τα μέλη. Γιατί επιβάλλεται έλεγχος; Σε τεχνική δοκιμή της Aon UK, η AI έδωσε τρεις διαφορετικές (αλλά γεμάτες αυτοπεποίθηση) απαντήσεις για τις επιλογές αφυπηρέτησης ενός και μόνο μέλους.
- Κόκκινο (Απαγόρευση – Μόνο ανθρώπινη παρέμβαση): Τελικές εγκρίσεις (sign-off) και λήψη αποφάσεων, παροχή προσωπικών χρηματοοικονομικών συμβουλών και εισαγωγή προσωπικών δεδομένων μελών σε δημόσια εργαλεία AI.
Τα πέντε βήματα ασφαλούς υιοθέτησης
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Senior Consultant της Aon Wealth Solutions στις πρακτικές εφαρμογές της τεχνολογίας σε ολόκληρο το συνταξιοδοτικό σύστημα, παρουσιάζοντας πώς μια αναφορά επενδύσεων 6 σελίδων μπορεί να μετατραπεί με ασφάλεια σε μια μονοσέλιδη σύνοψη που εντοπίζει αμέσως τις αποκλίσεις, τις χρεώσεις και τις αλλαγές διαχειριστών. Καθώς η προστασία δεδομένων (Data protection) και οι λανθασμένες απαντήσεις (Wrong answers) αποτελούν τις κύριες ανησυχίες της αγοράς, ο κ. Στυλιανού καθόρισε τέλος, τα πέντε συγκεκριμένα βήματα για την αναλογική και ασφαλή υιοθέτηση της AI από κάθε οργανισμό: Θέσπιση Κανόνων, Προστασία Προσωπικών Δεδομένων, Άνθρωπος στον Έλεγχο, Έλεγχος Παρόχων (Ask your providers) και Εκπαίδευση Προσωπικού (Train your people).
