Τις βασικές θεματικές και τις προκλήσεις που απασχόλησαν το 17ο Συνταξιοδοτικό Φόρουμ παρουσίασε ο Φίλιππος Μαννάρης, Partner και Head of Aon’s Wealth Solutions για την Κύπρο και τη Μέση Ανατολή, κατά την εισαγωγική του τοποθέτηση στη διοργάνωση. Ο κ. Μαννάρης αναφέρθηκε στη μεγαλύτερη μεταβολή στα δημογραφικά δεδομένα στην παγκόσμια ιστορία, δίνοντας το ακριβές πλαίσιο για τις συζητήσεις που ακολούθησαν σχετικά με τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, τις επενδυτικές προοπτικές και τη διαχείριση των συνταξιοδοτικών κεφαλαίων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε ο κ. Μαννάρης, έως το 2050 ο παγκόσμιος πληθυσμός ηλικίας άνω των 65 ετών θα αγγίξει τα 1,6 δισεκατομμύρια ανθρώπους, υπερδιπλασιάζοντας τα μεγέθη του 2021, ενώ έως το 2080 οι ηλικιωμένοι θα ξεπεράσουν σε αριθμό τα παιδιά. Στην Ευρώπη, ο δείκτης εξάρτησης (dependency ratio) αυξήθηκε από το 52% στο 56% τα τελευταία 50 χρόνια και αναμένεται να εκτιναχθεί κοντά στο 75% το 2050. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με το παγκόσμιο συνταξιοδοτικό κενό (pension gap) που προβλέπεται να ξεπεράσει τα 400 τρισεκατομμύρια δολάρια, ασκεί ασφυκτική πίεση σε κυβερνήσεις, εργοδότες και πολίτες για την παράταση του εργασιακού βίου και την εξεύρεση νέων πόρων χρηματοδότησης.
Η ακτινογραφία της Κύπρου, το κενό κάλυψης και η Μέση Ανατολή
Παράλληλα, υπογράμμισε το σοβαρό συνταξιοδοτικό έλλειμμα που αντιμετωπίζει η εγχώρια αγορά εργασίας, αποκαλύπτοντας το «κενό κάλυψης» της χώρας. Με βάση τα επίσημα στοιχεία του Εφόρου ΙΕΣΠ για το 2023, μόλις το 27% των εργαζομένων στην Κύπρο συμμετέχει σε επαγγελματικό ταμείο. Αυτό μεταφράζεται σε μόλις 132.000 άτομα από ένα σύνολο 492.886 εργαζομένων (ποσοστό που αγγίζει το 30% αν προστεθούν τα σχέδια Κλάδου VII), εξαιρουμένων των αυτοεργοδοτουμένων και του δημόσιου τομέα. Ο κ. Μαννάρης επεσήμανε ότι η συζήτηση για τη μεταρρύθμιση του 1ου πυλώνα είναι προγραμματισμένη για το 2027, ωστόσο έχουν ήδη ξεκινήσει οι κρίσιμες διαβουλεύσεις για τη μεταρρύθμιση του 2ου πυλώνα (επαγγελματικές συντάξεις), με την Aon να ενεργεί ως θεσμικός σύμβουλος της ΟΕΒ και του ΚΕΒΕ.
Στο πλαίσιο αυτό, παρουσίασε τη ριζική στροφή που συντελείται διεθνώς προς τα συστήματα Καθορισμένων Εισφορών (Defined Contributions - DC), αναλύοντας τη στρατηγική χωρών της Μέσης Ανατολής όπου η Aon δραστηριοποιείται ως σύμβουλος.
Το μάθημα της Σιγκαπούρης και η δυναμική του MAP Fund
Ο κ. Μαννάρης χρησιμοποίησε το ιστορικό παράδειγμα του Λι Κουάν Γιου και της Σιγκαπούρης, η οποία μέσα σε μία γενιά μετατράπηκε «από τον Τρίτο Κόσμο στον Πρώτο», στηριζόμενη εν πολλοίς στο Central Provident Fund (CPF). Το ταμείο αυτό ξεκίνησε το 1955 ως υποχρεωτικό σχέδιο αποταμίευσης και το 2009 μετεξελίχθηκε στο CPF LIFE, εξασφαλίζοντας μηνιαίο ισόβιο εισόδημα για τους πολίτες. «Το δίδαγμα για την Κύπρο είναι σαφές: ο 1ος πυλώνας ολοκληρώνεται, ο 2ος είναι το επόμενο βήμα. Πρέπει να κάνουμε το άλμα από το εφάπαξ στο ισόβιο εισόδημα με σχέδιο και συνέπεια», τόνισε ο επικεφαλής της Aon. Κλείνοντας, παρουσίασε το MAP Fund, το πολυεργοδοτικό ταμείο προνοίας της Ανατολικής Μεσογείου που διαχειρίζεται η Aon σε συνεργασία με τη Eurobank για τις υπηρεσίες θεματοφυλακής.
