Σημαντικές διαφορές καταγράφονται μεταξύ των εργοδοτικών και συνδικαλιστικών φορέων αναφορικά με τον δεύτερο πυλώνα της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης, αυτόν των Ταμείων Προνοίας, με την καθιέρωση υποχρεωτικής συμμετοχής των εργαζομένων σε συμπληρωματικά συνταξιοδοτικά σχέδια να αποτελεί για την ώρα το βασικό σημείο διαφωνίας.
Σύμφωνα με πίνακα που ετοίμασε το Υπουργείο Εργασίας με τις θέσεις των δύο πλευρών και τον οποίο παρουσίασε στα μέρη τη Δευτέρα ο Υπουργός Εργασίας, Μαρίνος Μουσιούττας, το Κυπριακό Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο (ΚΕΒΕ) και η Ομοσπονδία Εργοδοτών και Βιομηχάνων (ΟΕΒ) τάσσονται υπέρ της διατήρησης του εθελοντικού χαρακτήρα των Ταμείων Προνοίας, ενώ οι συνδικαλιστικές οργανώσεις ΣΕΚ, ΠΕΟ και ΔΕΟΚ υποστηρίζουν την επέκταση της συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής κάλυψης, με διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς τον τρόπο εφαρμογής της.
- Διαβάστε ακόμη: Πίνακα με τις θέσεις των κοινωνικών εταίρων για τα Ταμεία Προνοίας παρουσίασε ο Μουσιούττας - «Πρόθεσή μας να προχωρήσει όσο πιο σύντομα»
Πάντως, όπως πληροφορείται το InBusinessNews, οι αποκλίσεις δεν περιορίζονται στην υποχρεωτικότητα, αλλά επεκτείνονται στο ύψος και την κατανομή των εισφορών, στη φορολογική μεταχείριση των αποταμιεύσεων, στη διαχείριση των υφιστάμενων Ταμείων Προνοίας και στο μοντέλο εποπτείας που θα εφαρμοστεί.
ΚΕΒΕ: Ενίσχυση του θεσμού χωρίς καθολική υποχρέωση
Ειδικότερα και σύμφωνα με πληροφορίες του InBusinessNews το ΚΕΒΕ αναγνωρίζει μεν την ανάγκη ενίσχυσης της συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής κάλυψης, χωρίς, ωστόσο, να υποστηρίζει την υποχρεωτική συμμετοχή των επιχειρήσεων.
Την ίδια ώρα, το Επιμελητήριο προτείνει τη διεύρυνση των κινήτρων και την ενθάρρυνση δημιουργίας νέων Ταμείων Προνοίας, διατηρώντας πάντοτε τον εθελοντικό τους χαρακτήρα.
Στο ζήτημα της εποπτείας, το ΚΕΒΕ τάσσεται υπέρ αυστηρότερων διαδικασιών, διακυβέρνησης και διαφάνειας, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες.
ΟΕΒ: Όχι στην υποχρεωτική συμμετοχή
Από την πλευρά της, η ΟΕΒ απορρίπτει την υποχρεωτική συμμετοχή στα Ταμεία Προνοίας μέσω νομοθεσίας, εκτιμώντας ότι μια τέτοια ρύθμιση θα μετέθετε την κοινωνική πολιτική του κράτους σε εργοδότες και εργαζόμενους, κάτι που θεωρεί «απολύτως απαράδεκτο».
Παράλληλα, αντί της υποχρεωτικότητας, η Ομοσπονδία προκρίνει τη διεύρυνση της συμμετοχής μέσα από στοχευμένα κίνητρα, διατηρώντας τον εθελοντικό χαρακτήρα του θεσμού.
Σε ό,τι αφορά τις εισφορές, αν και η ΟΕΒ δεν εισηγείται συγκεκριμένο ποσοστό, εντούτοις επισημαίνει ότι το κόστος εργασίας πρέπει να λαμβάνεται υπόψη, ώστε να μην επηρεάζονται αρνητικά η απασχόληση και η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.
Παράλληλα, υποστηρίζει τη διατήρηση της φοροαπαλλαγής των εισφορών και των αποδόσεων, καθώς και της παροχής εφάπαξ ποσού, αντί της μετάβασης σε φορολόγηση κατά την έξοδο.
Η ΟΕΒ τάσσεται επίσης υπέρ της διατήρησης του δανεισμού από τα Ταμεία Προνοίας, υπό αυστηρότερο πλαίσιο και με τεκμηρίωση της ανάγκης.
ΣΕΚ: Υποχρεωτικό σύστημα με σταδιακή αύξηση εισφορών
Σε ό,τι αφορά τις θέσεις των συνδικαλιστικών οργανώσεων, η ΣΕΚ προκρίνει τη δημιουργία υποχρεωτικού και οριζόντιου συστήματος Ταμείων Προνοίας για όλους τους μισθωτούς, ανεξαρτήτως κλάδου, μεγέθους επιχείρησης ή άλλων χαρακτηριστικών.
Επίσης, η συντεχνία εισηγείται εφαρμογή του συστήματος κατά προτεραιότητα μέσω Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας.
Σε σχέση με τις εισφορές, προτείνει σταδιακή και ισόποση αύξηση από εργοδότες και εργαζομένους, με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα:
- 2027: 0,5% από κάθε πλευρά.
- 2028: Επιπλέον 0,5%.
- 2029: Καμία αύξηση, λόγω αύξησης εισφορών στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
- 2030 και 2031: Επιπλέον 0,5% ανά έτος.
- Τελικός στόχος: Συνολικές εισφορές 4%, με 2% από τον εργαζόμενο και 2% από τον εργοδότη.
Η ΣΕΚ εισηγείται επίσης μηχανισμό αυτόματης ένταξης σε εγκεκριμένο Ταμείο Προνοίας για όσους δεν διαθέτουν συλλογική συμφωνημένη ρύθμιση, ενώ φαίνεται να ζητά και τη διατήρηση των υφιστάμενων συνεισφορών και προστασία των συσσωρευμένων δικαιωμάτων των εργαζομένων, καθώς και τη διατήρηση και ενίσχυση της ευνοϊκής φορολόγησης των εισφορών.
ΠΕΟ: Καθολική κάλυψη με συλλογικές συμβάσεις
Η ΠΕΟ, από την πλευρά της, τάσσεται επίσης υπέρ της υποχρεωτικής συμμετοχής, με στόχο την καθολική κάλυψη μισθωτών και εργοδοτών και την επέκταση των Ταμείων Προνοίας σε όλους τους κλάδους.
Στη δική της προσέγγιση, καθοριστικό ρόλο έχουν οι Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, μέσω των οποίων θα πρέπει να καθορίζονται οι σχετικές ρυθμίσεις.
Η οργάνωση προτείνει ως ελάχιστη υποχρεωτική εισφορά το 2% από τον εργαζόμενο και το 2% από τον εργοδότη για όσους δεν καλύπτονται από συλλογικές συμβάσεις, με ειδικό κανόνα μέσω του διατάγματος για τον Κατώτατο Μισθό και περιοδική επανεξέταση.
Παράλληλα, ζητά να διασφαλιστεί ότι οι πρόσθετες εισφορές των εργοδοτών δεν θα συμψηφίζονται με μισθολογικές αυξήσεις, ενώ υποστηρίζει τη διατήρηση της αυτονομίας των υφιστάμενων Ταμείων Προνοίας.
ΔΕΟΚ: Καθολική κάλυψη με προστασία των χαμηλόμισθων
Η ΔΕΟΚ υποστηρίζει και αυτή την καθολική ή σχεδόν καθολική συμπληρωματική συνταξιοδοτική κάλυψη, προτείνοντας τη μετάβαση από την εθελοντική συμμετοχή σε ένα οργανωμένο σύστημα ένταξης.
Η συντεχνία, ακόμη, δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην προστασία των χαμηλόμισθων εργαζομένων και των μικρών επιχειρήσεων, ενώ προτείνει αυτόματη εγγραφή χωρίς δικαίωμα αποχώρησης, με ειδικές ρυθμίσεις ώστε να μην επιβαρύνονται δυσανάλογα οι χαμηλά αμειβόμενοι.
Για το ύψος των εισφορών, δεν καθορίζει ένα ενιαίο ποσοστό από την αρχή, αλλά εισηγείται σταδιακή αύξηση, με στόχο την ενίσχυση της συνολικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης.
Παράλληλα, υποστηρίζει την εφαρμογή στοχευμένων φορολογικών πιστώσεων και κινήτρων για χαμηλόμισθους εργαζομένους.
Διαφωνίες και για τη φορολογία και τις παροχές
Πέραν των πιο πάνω, σημαντικές διαφοροποιήσεις εντοπίζονται και στη φορολογική μεταχείριση των Ταμείων Προνοίας.
Σύμφωνα, επίσης, με πληροφορίες του InBusinessNews, η ΟΕΒ τάσσεται υπέρ της διατήρησης της υφιστάμενης φορολογικής μεταχείρισης, ενώ το ΚΕΒΕ προκρίνει ουσιαστικά κρατικά κίνητρα.
Από την πλευρά της, η ΣΕΚ εισηγείται τη διατήρηση ή ενίσχυση της ευνοϊκής φορολόγησης των εισφορών και την παροχή πρόσθετων κινήτρων για εθελοντικές συνεισφορές.
Την ίδια ώρα, η ΠΕΟ αποδέχεται φορολογικά ή άλλα κίνητρα, τόσο για εργοδότες όσο και για εργαζομένους, με ιδιαίτερη έμφαση στους χαμηλόμισθους, ενώ η ΔΕΟΚ υποστηρίζει ένα πιο στοχευμένο σύστημα κινήτρων, το οποίο θα λαμβάνει υπόψη το εισόδημα και τις ανάγκες των εργαζομένων.
Καταβολή συνταξιοδοτικών παροχών
Επιπρόσθετα, διαφορετικές προσεγγίσεις υπάρχουν και για τη μορφή καταβολής των συνταξιοδοτικών παροχών. Η ΟΕΒ υποστηρίζει την ελεύθερη επιλογή μεταξύ εφάπαξ ποσού, μηνιαίας παροχής ή συνδυασμού τους, ενώ η ΣΕΚ προτείνει αντίστοιχες επιλογές, με την προϋπόθεση ότι θα διατηρούνται τα υφιστάμενα Ταμεία Προνοίας που παρέχουν εφάπαξ.
Η ΠΕΟ εισηγείται να εξεταστούν διαφορετικές μορφές παροχών, με επιλογή του ασφαλισμένου, ενώ η ΔΕΟΚ υποστηρίζει ισόβιες συντάξεις, προγραμματισμένες αναλήψεις και συνδυαστικά προϊόντα.
Στο επίκεντρο και η εποπτεία
Κοινό σημείο στις τοποθετήσεις των κοινωνικών εταίρων αποτελεί, πάντως, η ανάγκη αποτελεσματικής εποπτείας, παρά τις διαφοροποιήσεις ως προς το μοντέλο εφαρμογής.
Η ΟΕΒ προτείνει ανεξάρτητη ενιαία εποπτική αρχή για τα Ιδρύματα Επαγγελματικών Συνταξιοδοτικών Παροχών και τις ασφαλιστικές εταιρείες, ενώ το ΚΕΒΕ ζητά αυστηρότερη εποπτεία και ενίσχυση της διαφάνειας.
Η ΣΕΚ υποστηρίζει ανεξάρτητη και επαρκώς στελεχωμένη εποπτική αρχή με πραγματικές εξουσίες παρέμβασης, η ΠΕΟ προτείνει ανεξάρτητη εποπτική αρχή για τα Ταμεία Προνοίας, ενώ η ΔΕΟΚ δίνει έμφαση στην ισχυρή εποπτεία, την προστασία από κακή διαχείριση και τις υποχρεώσεις συμμόρφωσης.
Το επόμενο βήμα
Σημειώνεται, πάντως, πως παρά τις διαφορές τους, οι κοινωνικοί εταίροι αναγνωρίζουν τη σημασία ενίσχυσης της συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής κάλυψης, με το βασικό ερώτημα να παραμένει κατά πόσο η μεταρρύθμιση θα στηριχθεί σε ένα υποχρεωτικό σύστημα ή στη διεύρυνση του υφιστάμενου εθελοντικού μοντέλου.
Με βάση τα πιο πάνω, συνάγεται ότι οι εργοδοτικές οργανώσεις δίνουν προτεραιότητα στη συγκράτηση του κόστους εργασίας, την ευελιξία και τα κίνητρα συμμετοχής, ενώ οι συνδικαλιστικές οργανώσεις επιδιώκουν ευρύτερη κάλυψη και ενίσχυση της συνταξιοδοτικής προστασίας των εργαζομένων.
Ως εκ τούτου, η διαμόρφωση ενός κοινά αποδεκτού πλαισίου θα εξαρτηθεί από τον κοινωνικό διάλογο, με κρίσιμα ζητήματα το ύψος των εισφορών, την κατανομή του κόστους μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων και τη διασφάλιση των υφιστάμενων συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων.
