Την πρώτη στην ιστορία ευρωπαϊκή στρατηγική για τον βιώσιμο τουρισμό υιοθέτησε την Τετάρτη το Κολλέγιο των Επιτρόπων στις Βρυξέλλες. Τη στρατηγική παρουσίασαν σε κοινή συνέντευξη Τύπου ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος Ραφαέλε Φίτο, υπεύθυνος Συνοχής και Μεταρρυθμίσεων, και ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολος Τζιτζικώστας.
Ο Επίτροπος τόνισε ότι η Ευρώπη έχει «πολιτιστική κληρονομιά, ιστορικούς χώρους, μνημεία, τοπία, μουσεία παγκόσμιας κλάσης, κουζίνες, φεστιβάλ και παραδόσεις» και «πάνω απ' όλα, το αξιοσημείωτο ότι η ποικιλομορφία των χωρών και των περιοχών μας καθιστά την Ευρώπη τον κορυφαίο ταξιδιωτικό προορισμό του κόσμου».
Ο κ. Τζιτζικώστας περιέγραψε τον τουρισμό ως κινητήριο δύναμη για το καλό και «θεμέλιο της ευρωπαϊκής οικονομίας»: το σχεδόν 10% του ΑΕΠ της ΕΕ, περισσότερες από 20 εκατομμύρια θέσεις εργασίας και 5 εκατομμύρια επιχειρήσεις, σχεδόν όλες μικρομεσαίες, ενώ στην Ελλάδα, όπως είπε, η άμεση και έμμεση συνεισφορά αγγίζει το 25% του ΑΕΠ.
- Διαβάστε επίσης: Κώστας Κουμής: Διεθνής αναγνώριση της ανθεκτικότητας του κυπριακού τουρισμού
- Διαβάστε επίσης: Μέτσολα - Βαφεάδης - Τζιτζικώστας: Διαφάνεια και προβλεψιμότητα από τη συμφωνία για τα δικαιώματα αεροπορικών επιβατών
«Είναι η ραχοκοκαλιά του ευρωπαϊκού τουρισμού. Θα τις στηρίξουμε (τις επιχειρήσεις) με ένα πιο φιλικό προς τις επιχειρήσεις περιβάλλον, με λιγότερες άσκοπες επιβαρύνσεις, συμπεριλαμβανομένης μιας ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας απλοποίησης με τα κράτη μέλη και τον ίδιο τον τομέα», σημείωσε.
Σχετικά με την ανισορροπία στον τουρισμό, ο Επίτροπος σημείωσε ότι «μόλις το 13% των ευρωπαϊκών περιοχών συγκεντρώνει το 50% όλων των διανυκτερεύσεων στην Ευρώπη. Πρέπει να πάψουμε να κυνηγάμε τους αριθμούς επισκεπτών. Πρέπει να εστιάσουμε στη διαρκή αξία, προστατεύοντας την ποιότητα ζωής των πολιτών και στηρίζοντας τις τοπικές κοινωνίες και επιχειρήσεις», ανέφερε.
Η στρατηγική δομείται γύρω από έξι στόχους: ανταγωνιστικότητα, προώθηση του προορισμού «Ευρώπη», βιώσιμο-ισορροπημένο και προσβάσιμο τουρισμό, την αξία έναντι όγκου (value over volume), την ανθεκτικότητα, καθώς και τις πράσινες και ψηφιακές μεταβάσεις. Εφαρμόζεται μέσω τριών πυλώνων (ανταγωνιστικότητα, βιωσιμότητα, διεθνής προβολή) και προβλέπει συγκεκριμένα εργαλεία: Ευρωπαϊκή Ακαδημία Τουρισμού, παρατηρητήριο και κοινή βάση δεδομένων, δίκτυο συντονισμού κρίσεων, βραβείο «Ευρωπαϊκές Πρωτεύουσες Τουρισμού», νέα αεροπορική στρατηγική το 2027, φθηνότερες διασυνοριακές ενοικιάσεις αυτοκινήτων και διαλειτουργικότητα εισιτηρίων τοπικών μεταφορών. Μέχρι το τέλος της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου ο τομέας θα έχει δεχθεί περίπου 18 δισ. ευρώ σε ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
Ο κ. Φίτο, από την πλευρά του, τόνισε τρία σημεία: τη μετάβαση «από την αναγνώριση της σημασίας του τουρισμού σε μια συγκεκριμένη ευρωπαϊκή στρατηγική», ότι «η ανάπτυξη πρέπει να ξεκινά από τις περιοχές» με τη συνοχή ως θεμέλιο, και ένα συντονισμένο ευρωπαϊκό πλαίσιο με εργαλεία, δείκτες και κατευθυντήριες γραμμές σε εθελοντική βάση για τα κράτη μέλη.
Από τη στρατηγική απουσιάζει ο όρος υπερτουρισμός και αντικαθίσταται με τους όρους μη ισορροπημένος και ισορροπημένος τουρισμός αντίστοιχα. Ο Επίτροπος ανέπτυξε τη στρατηγική της Κομισιόν και τα επόμενα διαδικαστικά βήματα, όπως τη σύσταση του Συμβουλίου για τον ισορροπημένο τουρισμό, μια ευρωπαϊκή «εργαλειοθήκη» (toolbox) με δοκιμασμένα μέτρα. Πρόκειται για «μέτρα που οι προορισμοί μπορούν να επιλέξουν να εφαρμόσουν. Θα προέρχονται από υφιστάμενες βέλτιστες πρακτικές και λύσεις που έχουν ήδη αποδείξει την αποτελεσματικότητά τους σε μέρη της Ευρώπης,» σημείωσε ο Επίτροπος, υπογραμμίζοντας ότι «θα θέτουν τους κατοίκους στην καρδιά των αποφάσεων». Η εργαλειοθήκη «θα βοηθήσει τους προορισμούς να κατευθύνουν αποτελεσματικότερα τις ροές επισκεπτών και να τις κατανέμουν ομοιόμορφα σε εποχές αλλά και προορισμούς, φέρνοντας στο επίκεντρο τους λιγότερο γνωστούς προορισμούς».
Ο Επίτροπος απέρριψε το πλαφόν, σημειώνοντας πως «η προσέγγισή μας, η προσέγγιση της Επιτροπής, είναι να μην εισάγει πλαφόν ή περιορισμούς σε δημοφιλείς προορισμούς. Στόχος μας είναι να στηρίξουμε τους προορισμούς, ώστε να εργαστούν προς μια βέλτιστη κατάσταση όπου οι ροές επισκεπτών ισορροπούν με την ικανότητα υποδοχής τους», ενώ μετέφερε την ευθύνη στα κράτη μέλη.σ «Στο τέλος της ημέρας, είναι ευθύνη του προορισμού ή του κράτους μέλους να εφαρμόσει αυτά τα μέτρα», είπε.
Σχετικά με τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, ο Επίτροπος μίλησε για «συμπληρωματικές προτεραιότητες» στον τουρισμό και την προσιτή στέγαση και παραδέχθηκε ότι εκεί όπου οι βραχυχρόνιες μισθώσεις είναι ιδιαίτερα συγκεντρωμένες «μπορεί να μειώνουν τη διαθεσιμότητα κατοικιών για μακροχρόνια οικιστική χρήση». Η εργαλειοθήκη του ισορροπημένου τουρισμού θα περιλαμβάνει, όπως είπε, και «εμπειρίες από μέτρα που αφορούν τις βραχυχρόνιες μισθώσεις», αλλά και εδώ η ευθύνη εφαρμογής ανήκει στα κράτη μέλη. Ο κ. Φίτο, από την πλευρά του, υπογράμμισε ότι η στέγαση δεν είναι ευρωπαϊκή αλλά εθνική αρμοδιότητα, σημειώνοντας όμως ότι η Επιτροπή κατεύθυνε 3,6 δισ. ευρώ προς την προσιτή στέγαση, στο πλαίσιο της ενδιάμεσης αναθεώρησης της πολιτικής συνοχής, με το 1 δισ. ευρώ να προέρχεται από ιταλική πρόταση.
Σε ο,τι αφορά το δυστύχημα των σιδηροδρόμων στην Ισπανία, ο κ. Τζιτζικώστας εξέφρασε τα συλληπητήριά του, σημείωσε ότι η ισπανική αρχή διερεύνησης ζήτησε σήμερα την τεχνική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Σιδηροδρόμων (ERA) και προανήγγειλε στόχο ενίσχυσης της εντολής της ERA και ταχύτερης ανάπτυξης του συστήματος ERTMS σε όλο το ευρωπαϊκό δίκτυο, χωρίς, ωστόσο, να δεχθεί ότι τα δύο ατυχήματα μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο έχουν διαβρώσει την εμπιστοσύνη των επιβατών.
