Στη Λεμεσό, μόλις το 5% των πιο πυκνοκατοικημένων περιοχών βρίσκεται σε απόσταση έως 300 μέτρων από πάρκο μεγαλύτερο των δύο εκταρίων, ενώ το 76% των κατοίκων που ρωτήθηκαν δεν είναι ικανοποιημένοι με τους χώρους πρασίνου της πόλης. Τα στοιχεία προέρχονται από μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2023 στο επιστημονικό περιοδικό Sustainability.
Ο επιχειρηματίας και επενδυτής Alexey Gubarev, ο οποίος δραστηριοποιείται στη Λεμεσό και είναι ένας από του ιδρυτές του Techisland, βρίσκεται πίσω από διάφορα έργα δημοσίου χαρακτήρα: ένα πάρκο στην Παρεκκλησιά, το City Skate Park στον παραλιακό χώρο της Γερμασόγειας και την αποκατάσταση ενός σχολείου στον Αρακαπά μετά την πυρκαγιά του 2021.
Πιστεύει ότι οι ιδιωτικές πρωτοβουλίες δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την πολεοδομική πολιτική, μπορούν όμως να καλύψουν γρήγορα τις συγκεκριμένες ανάγκες, εφόσον είναι ξεκάθαρο από την πρώτη μέρα ποιος θα αναλάβει την συντήρηση του έργου.
Την ίδια στιγμή, η πόλη συνεχίζει να αναπτύσσεται. Σύμφωνα με την απογραφή του 2021, στην επαρχία Λεμεσού κατοικούν 262.236 άνθρωποι, ενώ ο μεγαλύτερος αριθμός των νοικοκυριών αυξήθηκε κατά 15,4% μέσα σε δέκα χρόνια, καταγράφοντας τη δεύτερη μεγαλύτερη αύξηση στην Κύπρο.
Ζείτε στην Κύπρο για περισσότερα από είκοσι χρόνια. Πως έχει αλλάξει η Λεμεσός σε αυτό το διάστημα;
Περισσότερα από είκοσι χρόνια αποτελούν σχεδόν ολόκληρη την ενήλικη ζωή μου και η οικογένεια μου ζει εδώ. Επομένως, βλέπω την πόλη ως κάτοικος και όχι ως επισκέπτης.
Η Λεμεσός έχει μεγαλώσει και έχει γίνει πιο πυκνοκατοικημένη. Έχουν ανεγερθεί πολλές νέες κατοικίες και γραφεία, όμως εξακολουθούν να είναι περιορισμένοι οι χώροι όπου μπορεί κάποιος να πάει με τα παιδιά του, χωρίς να χρειάζεται εισιτήριο η κάποια ιδιαίτερη αφορμή.
Αυτό αποτυπώνεται και στα στοιχεία. Σύμφωνα με τη μελέτη του 2023, το 86% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι ο πλησιέστερος χώρος πρασίνου απέχει περισσότερο από 500 μέτρα με τα πόδια από το σπίτι του.
Για μια μεσογειακή πόλη, όπου οι θερμοκρασίες το καλοκαίρι είναι υψηλές, αυτό επηρεάζει αισθητά την ποιότητα ζωής.
Πώς ξεκίνησε η δημιουργία του πάρκου στην Παρεκκλησιά;
Από μια πολύ απλή διαπίστωση: στην ανατολική Λεμεσό υπήρχαν ελάχιστοι δημόσιοι χώροι για οικογένειες.
Το πάρκο, έκτασης περίπου 3.000 τετραγωνικών μέτρων, εγκαινιάστηκε το 2021. Διαθέτει ενδημικά φυτά, παιδική χαρά, διαδρόμους περιπάτου και παγκάκια. Το κόστος κατασκευής ανήλθε περίπου στις €240.000.
Ωστόσο η σημαντικότερη απόφαση δεν αφορούσε την κατασκευή. Από την αρχή συμφωνήσαμε ότι και η συντήρηση θα χρηματοδοτείται από ιδιωτικούς πόρους.
Η δημιουργία ενός πάρκου είναι μόνο η μισή δουλειά. Μετά από δυο ή τρία χρόνια, οι κούνιες φθείρονται, το γρασίδι ξεραίνεται και αν δεν υπάρχει κάποιος υπεύθυνος για τη φροντίδα του χώρου, πολύ σύντομα το πάρκο εγκαταλείπεται.
Γιατί επιλέξατε ως επόμενο έργο συγκεκριμένα ένα πάρκο για σκέιτμπορντ;
Επειδή οι έφηβοι είναι η ηλικιακή ομάδα που η πόλη συχνότερα παραμελεί.
Υπάρχουν παιδικές χαρές, υπάρχουν καφετέριες, αλλά δεν είναι ξεκάθαρο πού μπορεί να παέι ένα παιδί δεκατεσσάρων ετώ
Δημιουργήσαμε στο City Skate Park μαζί με την σύζυγο μου, Άννα. Εγκαινιάστηκε τον Δεκέμβριο του 2023, στον παραλιακό χώρο της Γερμασόγειας.
Έχει έκταση 5.000 τετραγωνικών μέτρων και περιλαμβάνει περισσότερους από 36 τύπους ραμπών, bowls και pump tracks, κατασκευασμένους σύμφωνα με ολυμπιακές προδιαγραφές. Είναι η πρώτη επαγγελματική εγκατάσταση αυτού του είδους στην Κύπρο, στην οποία μπορούν να φιλοξενηθούν μεγάλες διοργανώσεις.
Η είσοδος είναι δωρεάν.
Από πλευράς έκτασης, συγκαταλέγεται στα δέκα μεγαλύτερα skate parks της Ευρώπης. Ωστόσο, για μένα προσωπικά, κάτι άλλο έχει μεγαλύτερη σημασία: τα σαββατοκυρίακα ο χώρος γεμίζει κόσμο και αυτή είναι η καλύτερη αξιολόγηση του έργου.
Πως αποφασίζετε ποιο έργο θα αναλάβετε;
Θέτω τρία ερωτήματα. Υπάρχει μια συγκεκριμένη ανάγκη την οποία αναγνωρίζουν οι ίδιοι οι κάτοικοι. Ποιος θα είναι ο ιδιοκτήτης του χώρου μετά την ολοκλήρωση του έργου; Και υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι για την συντήρηση του τουλάχιστον μερικά χρόνια.
Εάν δεν υπάρχει απάντηση στο δεύτερο ή στο τρίτο ερώτημα, δεν προχωρώ, όσο όμορφη κι αν είναι η ιδέα.
Το πάρκο στην Παρεκκλησιά το στηρίζουμε με φίλους, ενώ για το skate park υπάρχει σαφής συνεργασία με την τοπική αρχή.
Η κύρια επαγγελματική σας εμπειρία είναι στον τομέα των υποδομών. Σας βοηθά αυτό στα έργα αστικής ανάπτυξης;
Με βοηθά πάρα πολύ, παρόλο που η σύνδεση δεν είναι αμέσως προφανής.
Στον τομέα της φιλοξενίας διακοσμητών (hosting), η εγκατάσταση και ενεργοποίηση ενός server είναι σχετικά απλή. Τα σημαντικότερα έξοδα αρχίζουν στην συνέχεια, όταν πρέπει να λειτουργεί για χρόνια χωρίς προβλήματα.
Κανείς σε ένα κέντρο δεδομένων δεν θα πει: « Ο εξοπλισμός εγκαταστάθηκε, μπορούμε πλέον να τον ξεχάσουμε».
Χρειάζεται πρόγραμμα επιθεωρήσεων, ανταλλακτικά και ένα υπεύθυνο άτομο που θα αναλάβει δράση εάν παρουσιαστεί κάποια βλάβη μέσα στην νύχτα.
Το ίδιο ακριβώς ισχύει και για ένα πάρκο.
Υπολογίζω εκ των προτέρων πόσο θα κοστίζει η ετήσια λειτουργία του και μόνο τότε συζητώ το κόστος κατασκευής.
Όποιος θεωρεί τα εγκαίνια ως το τέλος ενός έργου, ύστερα από μερικά χρόνια θα βρεθεί με έναν εγκαταλελειμμένο χώρο που απλώς θα διαθέτει μια όμορφη αναμνηστική πινακίδα.
Μιλήστε μας για το σχολείο στον Αρακαπά.
Τον Ιούλιο του 2021, η πυρκαγιά στην περιοχή του Αρακαπά κατέστρεψε περισσότερα από 55 τετραγωνικά χιλιόμετρα και στοίχισε τη ζωή σε τέσσερις ανθρώπους.
Το τοπικό σχολείο υπέστη σοβαρές ζημιές.
Χάρη στο TechIsland, διατέθηκαν περίπου €170.000 για τη αποκατάσταση του. Εκείνη την περίοδο ο σύνδεσμος αριθμούσε 137 εταιρείες-μέλη. Μέχρι τον Νοέμβριο του ίδιου έτους, το σχολείο είχε αρχίσει ξανά να υποδέχεται μαθητές
Αργότερα,το 2023, σε συνεργασία με την εταιρεία ASBIS, δημιουργήσαμε εκεί μια αίθουσα πληροφορικής εξοπλισμένη με τρισδιάστατους εκτυπωτές (3D printers).
Για μένα, αυτό αποτελεί παράδειγμα του πόσο γρήγορα μπορεί να κινητοποιηθεί ένας ολόκληρος επιχειρηματικός κλάδος, όταν υπάρχει μια κοινή πλατφόρμα συνεργασίας και αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ ανθρώπων.
Γιατί πρέπει οι επιχειρήσεις τεχνολογίας να επενδύουν σε τέτοιες πρωτοβουλίες;
Οι εταιρείες του κλάδου μας προσλαμβάνουν ανθρώπους που έχουν την δυνατότητα να επιλέξουν οι ίδιοι που θέλουν να ζήσουν.
Ο μισθός είναι σημαντικός, αλλά η απόφαση να παραμείνει κάποιος σε έναν τόπο λαμβάνεται συνήθως από ολόκληρη την οικογένεια. Και τότε προκύπτουν διαφορετικά ερωτήματα. Υπάρχει καλό σχολείο, πάρκο κοντά στο σπίτι, ασφαλής δρόμος;
Εργάστηκα για πολλά χρόνια στον τομέα των υποδομών: στο hosting από το 2005 και στη συνέχεια στη Servers.com, της οποίας έγινα συνιδρυτής το 2013. Είμαι επίσης ιδρυτής της Palta.
Σε κάθε εταιρεία διαπίστωσα ότι δεν είναι μόνο η εργασία που κρατά τους ανθρώπους σε έναν τόπο.
Μια πόλη στην οποία είναι ευχάριστο να ζει κανείς αποτελεί μέρος της συνολικής πρότασης που προσφέρει ένας εργοδότης, είτε μας αρέσει είτε όχι.
Το Techisland δημιουργήθηκε το 2021 και παραμένει μέχρι και σήμερα ο μεγαλύτερος σύνδεσμος τεχνολογίας στην Κύπρο.
Στις συναντήσεις μας, για μια συζήτηση για την προσέλκυση και διατήρηση ταλέντων σχεδόν πάντα καταλήγει σε θέματα στέγασης, σχολείων και δημόσιων χώρων, επειδή όλα αυτά είναι αλληλένδετα.
Στηρίξατε επίσης τη δημιουργία μνημείου προς την μνήμη του σκηνοθέτη Μιχάλη Κακογιάννη. Γιατί ενας επιχειρηματίας να ασχολείται με πολιτιστικά έργα;
Πέρα από δρόμους και υποδομές, μια πόλη χρειάζεται και την δική της μνήμη.
Τον Μάιο του 2024, το πρώτο μνημείο στον κόσμο αφιερωμένο στον Μιχάλη Κακιγιάννη, έργο του γλύπτη Φίλιππου Γιαπάνη, τοποθετήθηκε στον παραλιακό χώρο της Λεμεσού.
Ο Κακογιάννης γεννήθηκε στη Λεμεσό και μου φάνηκε σωστό το πρώτο μνημείο προς τιμήν του να βρίσκεται ακριβώς εδώ.
Νωρίτερα το 2019, είχε τοποθετηθεί στον παραλιακό χώρο και το μνημείο Ειρήνης και Ανεκτικότητας.
Τέτοιες πρωτοβουλίες δεν επιλύουν τα προβλήματα μιας πόλης, αλλά της προσδίδουν ταυτότητα και κάνουν τους κατοίκους να αισθάνονται ότι ο τόπος τους ανήκει.
Τι λέιπει από την Κύπρο ώστε να υλοποιούνται περισσότερα τέτοια έργα;
Μια απλή και ενιαία διαδικασία που να ισχύει για όλους.
Σήμερα σχεδόν κάθε έργο απαιτεί διαπραγματεύσεις από την αρχή. Ποιος είναι ο ιδιοκτήτης της γης, ποιος έχει την ευθύνη για την ασφάλεια, ποιος θα πληρώνει το νερό και το ηλεκτρικό ρεύμα σε πέντε χρόνια.
Εάν οι δήμοι διέθεταν μια τυποποιημένη συμφωνία για την παράδοση δημόσιων χώρων που χρηματοδοτούνται από ιδιώτες, θα υπήρχαν αισθητά περισσότεροι ενδιαφερόμενοι να συμμετάσχουν.
Μια τέτοια συμφωνία χρειάζεται μόνο μερικές βασικές πρόνοιες. Ποιος έχει την ιδιοκτησία της εγκατάστασης, ποιος αναλαμβάνει τα έξοδα συντήρησης και για πόσα χρόνια, ποια είναι τα χρονοδιαγράμματα εγκρίσεων και τι συμβαίνει εάν ο χορηγός δεν μπορεί πλέον να συνεχίσει τη συμμετοχή του.
Γνωρίζω εταιρείες που είναι πρόθυμες να συμβάλουν, αλλά δεν θέλουν να ξοδεύουν χρόνια σε γραφειοκρατικές διαδικασίες.
Ποια είναι τα επόμενα σχέδια σας;
Να συνεχίσουμε να φροντίζουμε όσα έχουμε ήδη δημιουργήσει.
Το πάρκο στην Παρεκκλησιά λειτουργεί εδώ και πέντε χρόνια και για μένα είναι σημαντικό, σε δέκα χρόνια από σήμερα, να βρίσκεται σε εξίσου καλή κατάσταση όπως την πρώτη ημέρα λειτουργίας του.
Στο Skate Park θα ήθελα να δω περισσότερους αγώνες και διοργανώσεις να συμπεριλαμβάνονται διεθνών διοργανώσεων.
Θα ήθελα επίσης περισσότερες εταιρείες να συμμετέχουν σε τέτοιες πρωτοβουλίες, ακόμη και μικρότερες επιχειρήσεις.
Ακόμη και μια μικρή συνεισφορά στη συντήρηση μιας παιδικής χαράς κοντά στα γραφεία μιας εταιρείας μπορεί να κάνει αισθητή διαφορά στην καθημερινότητα των κατοίκων.
Και γενικότερα, για μένα ο καλύτερος δείκτης επιτυχίας είναι πολύ απλός. Να είναι Σάββατο πρωί και να μην υπάρχει ούτε μια ελεύθερη θέση στην παιδική χαρά.
Ο επενδυτής και επιχειρηματίας Alexey Gubarev είναι συνιδρυτής της Palta και ένας από τους ιδρυτές του TechIsland, του συνδέσμου τεχνολογίας της Κύπρου, όπου είναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου. Προηγουμένως εργάστηκε σχεδόν δύο δεκαετίες στο hosting και τις υποδομές και το 2013 έγινε συνιδρυτής της Servers.com· η εταιρεία πουλήθηκε τον Ιούλιο του 2023. Ζει στη Λεμεσό. gubarev.com
