Άρχισαν τα ζόρια για το Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου (ΧΑΚ), το οποίο χωρίς κρατική στήριξη δεν θα μπορεί να καλύψει τους προϋπολογισμούς του σε περίπτωση που δεν ολοκληρωθεί η διαδικασία αποκρατικοποίησής του.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα που εξάγεται από τα όσα αναφέρονται στην εισηγητική έκθεση που συνοδεύει τον προϋπολογισμό του Χρηματιστηρίου για το 2027, ο οποίος κατατέθηκε πρόσφατα στη Βουλή και σύντομα θα τεθεί στο μικροσκόπιο της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών.
Σύμφωνα με την έκθεση, ο προϋπολογισμός του ΧΑΚ για το νέο έτος είναι ελλειμματικός κατά 3,14 εκατομμύρια ευρώ, παρά την περίληψη πρόνοιας για παραχώρηση κρατικής χορηγίας, με τα έσοδα και τις δαπάνες να ανέρχονται σε 7 εκατ. ευρώ και 10,13 εκατ. ευρώ, αντίστοιχα.
- Διαβάστε ακόμη: ΧΑΚ: Η 30χρονη πορεία, οι σημαντικοί σταθμοί και οι δυσκολίες που αντιμετώπισε
- Διαβάστε επίσης: Μαρίνος Χριστοδουλίδης: Εντός 2026 ο διαγωνισμός για αποκρατικοποίηση ΧΑΚ - Έτσι μπαίνει η Κύπρος στον χάρτη των περιφερειακών κεφαλαιαγορών
Τα έτη 2028-2029, ο προϋπολογισμός θα συνεχίσει να είναι ελλειμματικός κατά 0,08 εκατ. ευρώ και μα ανέρχεται στα 7,6 εκατ. ευρώ και 7,9 εκατ. ευρώ, αντίστοιχα, ενώ το έλλειμμα θα καλυφθεί από ισόποσα ταμειακά διαθέσιμα που υπολογίζεται να διαθέτει ο Οργανισμός την 31η Δεκεμβρίου 2026.
Σημειώνεται πως διαχρονικά ο προϋπολογισμός του ΧΑΚ χρηματοδοτείτο από ίδιους πόρους, ενώ από το 2027 και μετέπειτα θα απαιτείται χρηματοδότηση από το κράτος ύψους 1,3 εκατ. ευρώ το 2027, 1,7 εκατ. ευρώ το 2028 και 1,8 εκατ. ευρώ το 2029.
Στη βάση των πιο πάνω, στην έκθεση τονίζεται πως «τα επόμενα έτη στην περίπτωση μη ολοκλήρωσης της αποκρατικοποίησης, τα ταμειακά διαθέσιμα δεν θα επαρκούν για κάλυψη του προϋπολογισμού».
Τα έσοδα
Σε ό,τι αφορά, πάντως, τα έσοδα, το 2027 αναμένεται να ανέλθουν στα 7 εκατ. ευρώ και θα είναι αυξημένα κατά 26,4% ή σε απόλυτους αριθμούς κατά 1,456 εκατ. ευρώ, ενώ τα έτη 2028-2029 εκτιμάται ότι θα αυξηθούν περαιτέρω και να ανέλθουν στα 7,55 εκατ. ευρώ και 7,8 εκατ. ευρώ, αντίστοιχα.
Με βάση την εισηγητική έκθεση, η αύξηση των εσόδων οφείλεται κυρίως στην πρόβλεψη για παραχώρηση κρατικής χορηγίας ύψους 1,28 εκατ. ευρώ τα έτη 2027-2029 και αφορά την ενδεχόμενη ολοκλήρωση της αποκρατικοποίησης του ΧΑΚ και καταβολή από το κράτος μέρους του κόστους πρόωρης αφυπηρέτησης του προσωπικού.
Οι δαπάνες
Όσον αφορά, δε, τις δαπάνες, το 2027 αναμένεται να ανέλθουν στα 10,13 εκατ. ευρώ και να είναι αυξημένες κατά 11,42% σε σχέση με το 2026 ή σε απόλυτους αριθμούς κατά 1,04 εκατ. ευρώ, ενώ τα έτη 2028-2029, οι δαπάνες εκτιμάται ότι θα μειωθούν και να ανέλθουν στα 7,6 εκατ. ευρώ και 7,8 εκατ. ευρώ, αντίστοιχα.
Αξίζει να αναφερθεί πως, βάσει σχετικού πίνακα, το μεγαλύτερος μέρος των δαπανών τόσο το 2027 όσο και τα έτη 2028-2029, αφορά την αντιμισθία του Συμβουλίου και τις αποδοχές προσωπικού, οι οποίες για το 2027 αναμένεται να ανέλθουν στα 6,62 εκατ. ευρώ.
Αναφορικά, μάλιστα, με τις αποδοχές προσωπικού, όπως αναφέρεται στην εισηγητική έκθεση, το 2027 αυτές είναι οριακά αυξημένες σε σχέση με το 2026 και συνεχίζουν να περιλαμβάνουν το κόστος του Σχεδίου Πρόωρης Αφυπηρέτησης ύψους 1,8 εκατ. ευρώ, καθώς και την παραχώρηση εφάπαξ ποσού στο Ταμείο Ευημερίας Προσωπικού ύψους 400.000 ευρώ, με βάση συμφωνία που υπογράφηκε με το Υπουργείο Οικονομικών.
Επισημαίνεται πως και οι δύο πρόνοιες, δύναται να καταβληθούν κατά την ημερομηνία αναφοράς της αποκρατικοποίησης του ΧΑΚ.
Πώς επηρεάζει το ΧΑΚ η εξαγορά του Χρηματιστηρίου Αθηνών
Πάντως και με βάση το επεξηγηματικό σημείωμα που συνοδεύει τον προϋπολογισμό του Χρηματιστηρίου, το ΧΑΚ επηρεάζεται σημαντικά και από την εξαγορά του Χρηματιστηρίου Αθηνών από τον Ευρωπαϊκό Όμιλο Euronext.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στο σημείωμα, «μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της σχετικής δημόσιας πρότασης εξαγοράς και την ένταξη τον Χρηματιστηρίού Αθηνών στον Ευρωπαϊκό Όμιλο Euronext, το Euronext Athens (νέα ονομασία τον Χρηματιστηρίου Αθηνών) βρίσκεται σε μεταβατικό στάδιο αλλαγής των ηλεκτρονικών συστημάτων τον που αφορούν κυρίως (i) στο Σύστημα Διαπραγμάτεύσης (Optic) τον Euronext, - (η μετάβαση στο σύστημα αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι Ιούνιο τον 2027) και (ii) στο Σύστημα Κεντρικού Αποθετηρίον και Κεντρικού Μητρώου και Εκκαθάρισης Συναλλαγών (η μετάβαση αυτή αναμένεται αντίστοιχα να ολοκληρωθεί το 2029)».
Σε συνέχεια της πιο πάνω εξέλιξης, προστίθεται, το Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου έλαβε πρόσφατα πρόταση από τον Όμιλο Euronext για μετάβαση και στο ΧΑΚ στο κοινό σύστημα διαπραγμάτευσης με το Euronext Athens (OPTIC), από τον Ιούνιο τον 2027 ως προγραμματίζεται.
H σχετική αυτή κατ' αρχήν πρόταση εκ μέρους τον Ομίλου Euronext, αναφέρεται περαιτέρω, προβλέπει και το κόστος των υποδομών (αρχικό και ετήσιο - 250.000 ευρώ μη συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ αρχικό για μετάβαση και 770.000 ευρώ μη συμπ. ΦΠΑ, ετήσιο δικαίωμα χρήσης για το σύστημα διαπραγμάτευσης μόνο).
Με την εξέλιξη αυτή, επεξηγείται, οι δαπάνες αυξάνονται σε σημαντικό βαθμό ως εκ τούτου για την κάλυψη των ταμειακών διαθεσίμων έχει γίνει πρόβλεψη λήψης εσόδων από το Υπουργείο Οικονομικών για τα επόμενα έτη.
H επιπρόσθετη αυτή χρηματοδότηση προκύπτει για το έτος 2027 από την πρόβλεψη καταβολής τον συνολικού ποσού δαπάνης ύψους 2.160.093 ευρώ που προκύπτουν με τη μεταφορά τον προσωπικού λόγω αποκρατικοποίησης μέσα στο έτος 2027.
