Όταν δημιουργούμε τις κατάλληλες προϋποθέσεις και το κατάλληλο πλαίσιο, μπορούμε να διεκδικούμε με αξιώσεις τη θέση μας στον διεθνή χάρτη έρευνας και καινοτομίας, υπογράμμισε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, χαιρετίζοντας την Τελετή Απονομής των 19ων Κυπριακών Βραβείων Καινοτομίας της ΟΕΒ και των Κυπριακών Βραβείων Έρευνας του ΙδΕΚ για το 2025, εξηγώντας ότι «το ζητούμενο για όλους μας δεν είναι απλώς να διατηρήσουμε τη σημερινή θετική πορεία, αλλά να της δώσουμε μεγαλύτερη κλίμακα και διάρκεια».
Μιλώντας για την ουσία του οράματος της Κυβέρνησης για καθιέρωση της Κύπρου ως κόμβου καινοτομίας και τεχνολογίας στην περιοχή, ο κ. Χριστοδουλίδης αναφέρθηκε στη δημιουργία μιας αξιόπιστης βάσης, όπου καινοτόμες ιδέες μπορούν να αναπτυχθούν σε κάθε στάδιο και να επεκταθούν επιτυχώς τόσο στην ευρωπαϊκή όσο και στις διεθνείς αγορές.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας επεσήμανε ακόμα ότι το πιο σημαντικό πλεονέκτημα αυτής της χώρας που πάντα αναδεικνύει τη χώρα μας είναι το ανθρώπινο της δυναμικό. «Είστε όλοι εσείς, οι ερευνητές που αφιερώνουν χρόνια στην αναζήτηση της γνώσης, στους επιστήμονες που εργάζονται για να απαντήσουν σε σύνθετες προκλήσεις και στους επιχειρηματίες που αναλαμβάνουν το ρίσκο να μετατρέψουν μια ιδέα σε προϊόν και να μεγαλώσουν επιχειρήσεις και φυσικά στους νέους μας που επιλέγουν να δημιουργήσουν, να καινοτομήσουν και να διεκδικήσουν το μέλλον τους στην Κύπρο, ότι η δική σας συλλογική προσπάθεια αποδεικνύει ότι η Κύπρος διαθέτει τη γνώση, το ταλέντο και την ψυχή για να προχωρήσει μπροστά», τόνισε χαρακτηριστικά.
«Ευθύνη δική μας, που τη γνωρίζουμε πολύ καλά, είναι αυτές οι δυνατότητες να γίνονται πραγματικές ευκαιρίες. Και προς αυτή την κατεύθυνση εργαζόμαστε. Στο δικό σας έργο και στις δικές σας προσπάθειες βλέπουμε την Κύπρο που θέλουμε να χτίσουμε, την Κύπρο που οραματιζόμαστε. Και σε αυτή την Κύπρο θα συνεχίσουμε να επενδύουμε», διαβεβαίωσε σχετικά ο κ. Χριστοδουλίδης.
- Διαβάστε επίσης: Γιώργος Παντελίδης: Η ανταγωνιστικότητα κτίζεται με επενδύσεις, γνώση, παραγωγικότητα και καινοτομία
- Διαβάστε επίσης: Δημήτρης Σκουρίδης: Η έρευνα και η καινοτομία αποτελούν στρατηγικές προϋποθέσεις για την επόμενη φάση ανάπτυξης της
Εξάλλου, όπως επεσήμανε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, το Υφυπουργείο Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής προωθεί συντονισμένες παρεμβάσεις που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της ερευνητικής και επιχειρηματικής μας κοινότητας και ενισχύουν τις δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξής της. «Σε αυτή την προσπάθεια, η πρόσβαση σε χρηματοδότηση αποτελεί βασικό άξονα της προσπάθειας μας: Από την ανάπτυξη μιας ερευνητικής ιδέας μέχρι τη δημιουργία ενός προϊόντος και την επέκταση μιας επιχείρησης», σημείωσε επίσης, προσθέτοντας ότι κατά την περίοδο 2023–2026, προκηρύχθηκαν από το Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας, 95 προσκλήσεις συνολικού προϋπολογισμού 165 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ υπογράφηκαν 575 συμβάσεις συνολικής αξίας 105 εκατομμυρίων ευρώ. «Οι πόροι αυτοί στήριξαν την ολότητα του οικοσυστήματος και συνέβαλαν στη δημιουργία πέραν των 700 νέων θέσεων εργασίας και 187 δικτύων συνεργασίας μεταξύ ερευνητικών οργανισμών και επιχειρήσεων», ανέφερε ο κ. Χριστοδουλίδης.
Διαβάστε ολόκληρο τον χαιρετισμό του Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Νίκου Χριστοδουλίδη στην Τελετή Απονομής των 19ων Κυπριακών Βραβείων Καινοτομίας της ΟΕΒ και των Κυπριακών Βραβείων Έρευνας του ΙδΕΚ για το 2025:
«Είναι με μεγάλη χαρά που συμμετέχω μαζί με αρκετά μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου στην αποψινή εκδήλωση για να τιμήσουμε τη δημιουργική δύναμη της χώρας μας, να τιμήσουμε την επιστημονική αριστεία που διευρύνει τα όρια της γνώσης και την επιχειρηματική πρωτοβουλία που τη μετατρέπει σε πράξη και αξία.
Χαίρομαι γιατί η χώρα μας διαθέτει σήμερα μια ισχυρότατη βάση για να στηρίξει το επόμενο κεφάλαιο στην αναπτυξιακή της πορεία.
Τα τελευταία χρόνια καταφέραμε εργαζόμενοι συλλογικά να ενισχύσουμε την οικονομική μας σταθερότητα, να ενισχύσουμε την αξιοπιστία της χώρας μας και να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για μια οικονομία πιο δυναμική, πιο ανταγωνιστική και πιο ανθεκτική. Η ανάπτυξη στην Κύπρο παραμένει υψηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ η συνετή και υπεύθυνη δημοσιονομική διαχείριση και η μείωση του δημόσιου χρέους ενισχύουν τις δυνατότητες και προοπτικές της χώρας. Είναι ακριβώς μέσα σε αυτό το πλαίσιο που υπάρχουν οι συνεχείς αναβαθμίσεις από διεθνείς Οίκους Αξιολόγησης με την πιο πρόσφατη να επιστρέφουμε στην κατηγορία Α, για πρώτη φορά από το 2011.
Το πραγματικό ζητούμενο, εκεί όπου πρέπει να επικεντρωθούμε, είναι πώς αξιοποιούμε αυτή την πολύ καλή βάση για να αυξήσουμε την παραγωγικότητα και να ενισχύσουμε την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας μας, ειδικότερα επενδύοντας στη Γνώση, την Τεχνολογία και την Υψηλή Εξειδίκευση. Στόχος μας είναι μια οικονομία που δημιουργεί ακόμα περισσότερες ποιοτικές θέσεις εργασίας, προσφέρει προοπτικές στη νέα γενιά και μετατρέπει την ανάπτυξη σε ουσιαστικό όφελος για την κοινωνία.
Αυτή είναι ακριβώς η αναπτυξιακή κατεύθυνση που υλοποιούμε, με την Έρευνα, την Καινοτομία και την Τεχνολογική Ανάπτυξη να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο.
Και χαίρομαι γιατί, ήδη, έχουμε διαμορφώσει ένα δυναμικό οικοσύστημα έρευνας, τεχνολογίας και καινοτομίας, με αξιόλογα πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, νεοφυείς και καινοτόμες επιχειρήσεις, έναν αναπτυσσόμενο τεχνολογικό τομέα και ολοένα ισχυρότερες διεθνείς διασυνδέσεις.
Σήμερα, ο ευρύτερος τεχνολογικός τομέας συνεισφέρει πλέον περίπου το 15% του ΑΕΠ, ενώ το οικοσύστημα νεοφυούς επιχειρηματικότητας έχει πολλαπλασιάσει το μέγεθός του από το 2020. Συγκεκριμένα, η Κύπρος καταλαμβάνει πλέον την 34η θέση παγκοσμίως στην κατάταξη StartupBlink για το 2026, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη αύξηση στην Ευρώπη για τρίτη συνεχή χρονιά.
Τον Δεκέμβριο του 2023, στο Υπουργικό Συμβούλιο εγκρίναμε τη νέα Εθνική Στρατηγική Έρευνας και Καινοτομίας 2024-2026. Θέσαμε φιλόδοξους στόχους: Να ενισχύσουμε την έρευνα αιχμής και ιδιαίτερα τις επιτυχίες στα προγράμματα του European Research Council, να διαθέτουμε ερευνητικές και τεχνολογικές υποδομές παγκόσμιας κλάσης προσβάσιμες για το σύνολο του οικοσυστήματος, να συνδέσουμε την έρευνα με την παραγωγική βάση και να ενισχύσουμε την επιχειρηματική επιτυχία μέσω της καινοτομίας. Να στηρίξουμε τη νεοφυή επιχειρηματικότητα και Να προσελκύσουμε περισσότερες παραγωγικές επενδύσεις. Να γίνουμε ακόμη πιο ανταγωνιστικοί διεθνώς αλλά και Να δώσουμε περισσότερες ευκαιρίες στη νέα γενιά να ηγηθεί και Να αναπτύξει ικανότητες και δεξιότητες που αποτελούν εχέγγυα μελλοντικών επιτυχιών.
Και η πρόοδος που έχει επιτευχθεί αποτυπώνεται σε συγκεκριμένα επιτεύγματα του ερευνητικού και επιχειρηματικού οικοσυστήματος της χώρας μας.
Μόλις τον περασμένο Σεπτέμβριο, δύο νέες ερευνήτριες του Πανεπιστημίου Κύπρου εξασφάλισαν συνολική χρηματοδότηση ύψους τριών εκατομμυρίων ευρώ από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας, σε έναν από τους πλέον απαιτητικούς διεθνείς διαγωνισμούς επιστημονικής αριστείας. Είχαν προηγουμένως υποστηριχθεί από το Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας, μέσα από χρηματοδότηση 100 χιλιάδων ευρώ έκαστη στο πλαίσιο του προγράμματος VISION ERC. Πρόκειται για ένα μόνο χαρακτηριστικό παράδειγμα του πολλαπλασιαστικού αποτελέσματος που μπορεί να έχει η στοχευμένη επένδυση στην ερευνητική αριστεία.
Και δεν πρόκειται για μεμονωμένη επιτυχία. Στα ιδιαίτερα ανταγωνιστικά προγράμματα του ERC, η Κύπρος έχει αυξήσει κατακόρυφα τις επιτυχίες της.
Την ίδια στιγμή, συνολικά, μέσα στο πλαίσιο του «Ορίζοντα Ευρώπη», η χρηματοδότηση που εξασφαλίζουν οι κυπριακοί φορείς αναμένεται να ξεπεράσει το μισό δισεκατομμύριο ευρώ. Πρόκειται για αποτέλεσμα της ποιότητας των προτάσεων, των συνεργασιών και της συστηματικής προσπάθειας της ερευνητικής και επιχειρηματικής μας κοινότητας, η οποία ενισχύεται από την υποστήριξη που παρέχεται από την Πολιτεία μέσω του ΙδΕΚ.
Για μια χώρα με το μέγεθος και τους πόρους της Κύπρου, αυτές οι διακρίσεις έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα. Αποδεικνύουν ότι όταν δημιουργούμε τις κατάλληλες προϋποθέσεις και το κατάλληλο πλαίσιο, μπορούμε να διεκδικούμε με αξιώσεις τη θέση μας στον διεθνή χάρτη έρευνας και καινοτομίας.
Το ζητούμενο για όλους μας δεν είναι απλώς να διατηρήσουμε τη σημερινή θετική πορεία. Είναι να της δώσουμε μεγαλύτερη κλίμακα και διάρκεια.
Αυτή είναι και η ουσία του οράματος της Κυβέρνησής μας για καθιέρωση της Κύπρου ως κόμβου καινοτομίας και τεχνολογίας στην περιοχή: μιας αξιόπιστης βάσης, όπου καινοτόμες ιδέες μπορούν να αναπτυχθούν σε κάθε στάδιο και να επεκταθούν επιτυχώς τόσο στην ευρωπαϊκή όσο και στις διεθνείς αγορές.
Στην κατεύθυνση αυτή, το Υφυπουργείο Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής προωθεί συντονισμένες παρεμβάσεις που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της ερευνητικής και επιχειρηματικής μας κοινότητας και ενισχύουν τις δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξής της.
Σε αυτή την προσπάθεια, η πρόσβαση σε χρηματοδότηση αποτελεί βασικό άξονα της προσπάθειας μας: Από την ανάπτυξη μιας ερευνητικής ιδέας μέχρι τη δημιουργία ενός προϊόντος και την επέκταση μιας επιχείρησης.
Κατά την περίοδο 2023–2026, προκηρύχθηκαν από το Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας, 95 προσκλήσεις συνολικού προϋπολογισμού 165 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ υπογράφηκαν 575 συμβάσεις συνολικής αξίας 105 εκατομμυρίων ευρώ. Οι πόροι αυτοί στήριξαν την ολότητα του οικοσυστήματος και συνέβαλαν στη δημιουργία πέραν των 700 νέων θέσεων εργασίας και 187 δικτύων συνεργασίας μεταξύ ερευνητικών οργανισμών και επιχειρήσεων.
Η δημόσια στήριξη λειτουργεί επίσης και ως καταλύτης για την κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων. Κατά την περίοδο 2021–2025, τα προγράμματα του ΙδΕΚ συνέβαλαν στην προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων πέραν των 47,2 εκατομμυρίων ευρώ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, τα νέα προγράμματα μικτής χρηματοδότησης Disrupt και Boost, μέσω των οποίων 14 συνολικά επιχειρήσεις έλαβαν 12 εκατομμύρια ευρώ δημόσιας χρηματοδότησης και άντλησαν 16.5 εκατομμύρια ευρώ ιδιωτικές επενδύσεις.
Παράλληλα, κατευθύνουμε πόρους σε συγκεκριμένες στρατηγικές προτεραιότητες του κράτους. Μέσω του προγράμματος STEP, χρηματοδοτούμε τη δημιουργία και αναβάθμιση γραμμών παραγωγής καινοτόμων προϊόντων σε καίριους τομείς, όπως οι προηγμένες ψηφιακές τεχνολογίες, οι καθαρές τεχνολογίες και η βιοτεχνολογία. Αντίστοιχα, με το πρόγραμμα «AI in Government», χρηματοδοτούμε την ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων τεχνητής νοημοσύνης για συγκεκριμένες ανάγκες και προκλήσεις της δημόσιας διοίκησης.
Το χρηματοδοτικό αυτό πλαίσιο συμπληρώνεται από τη λειτουργία του επενδυτικού ταμείου 33East με κρατική χρηματοδότηση, τη δημιουργία του Κυπριακού Οργανισμού Ανάπτυξης Επιχειρήσεων και τα φορολογικά κίνητρα για επενδύσεις σε πιστοποιημένες καινοτόμες επιχειρήσεις. Με τις παρεμβάσεις αυτές, διευρύνουμε τις διαθέσιμες επιλογές χρηματοδότησης για τις κυπριακές επιχειρήσεις και ενισχύουμε τις δυνατότητές τους να καινοτομούν και να αναπτύσσονται.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη μεταφορά της γνώσης από τα ερευνητικά εργαστήρια στην παραγωγή και την αγορά, το γνωστό commercialization. Αυτή τη σημασία αναγνωρίζει και το Βραβείο Εμπορικής Αξιοποίησης Ερευνητικών Αποτελεσμάτων, το οποίο προστέθηκε τα τελευταία χρόνια στον θεσμό που τιμούμε απόψε. Στην πράξη, η προσπάθεια αυτή υποστηρίζεται και από το Κεντρικό Γραφείο Μεταφοράς Γνώσης που λειτουργεί στο ΙδΕΚ, το οποίο από την έναρξη λειτουργίας του παρείχε εξειδικευμένη υποστήριξη σε 364 ερευνητές και επιχειρηματίες. Ταυτόχρονα, παρείχε υποστήριξη σε 14 ερευνητικούς οργανισμούς για τη δημιουργία των δικών τους εσωτερικών γραφείων μεταφοράς γνώσης.
Εξίσου σημαντικό και αναγκαία προϋπόθεση μιας ολιστικής στρατηγικής είναι να διασφαλίσουμε ότι οι ερευνητές και οι επιχειρήσεις μας έχουν πρόσβαση σε υποδομές παγκόσμιας κλάσης, στην τεχνογνωσία και στις διεθνείς διασυνδέσεις που χρειάζονται για να αναπτυχθούν και να μπορούν να ανταγωνιστούν σε παγκόσμιο επίπεδο.
Σε αυτή την κατεύθυνση εντάσσεται η επένδυσή μας σε νέες εθνικές υπολογιστικές υποδομές, μέσα από τη στρατηγική συνεργασία με τη NVIDIA, καθώς και η συμμετοχή της Κύπρου στο ευρωπαϊκό δίκτυο AI Factories μέσω του Pharos-CY. Δημιουργούμε έτσι δυνατότητες πρόσβασης σε προηγμένη υπολογιστική ισχύ, εξειδικευμένη τεχνογνωσία και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, που θα μπορούν να αξιοποιούν τα πανεπιστήμια, τα ερευνητικά μας κέντρα και οι κυπριακές επιχειρήσεις.
Την ίδια στιγμή, αξιοποιούμε την οικονομική μας διπλωματία για την προσέλκυση στρατηγικών επενδύσεων και συνεργασιών που διευρύνουν τις προοπτικές της χώρας. Οι στοχευμένες επιχειρηματικές αποστολές στο εξωτερικό τα τελευταία δύο χρόνια, όπως στην Ινδία, στο Καζακστάν και αλλού, σε κάποιες εκ των οποίων είχα προσωπικά την ευκαιρία να παρευρεθώ – και μέσα από τον διάλογο που αναπτύχθηκε νιώσαμε όλοι περηφάνια για τη χώρα μας ιδιαίτερα στις Ηνωμένες Πολιτείες- έχουν οδηγήσει σε συγκεκριμένα αποτελέσματα. Και στα τέλη Νοεμβρίου θα είμαι και πάλι στις Ηνωμένες Πολιτείες για συγκεκριμένες επαφές, αφού έχουμε δει ότι το ενδιαφέρον για τη χώρα μας, για επενδύσεις, ειδικότερα στον τομέα της τεχνολογίας είναι ιδιαίτερα αυξημένο από εταιρείες στις ΗΠΑ.
Πέραν από τη συνεργασία με τη NVIDIA, πολύ σημαντική εξέλιξη αποτελεί η εγκαθίδρυση του Κέντρου Καινοτομίας της Plug and Play στην Κύπρο, που συνδέει τις κυπριακές νεοφυείς επιχειρήσεις με ένα διεθνές δίκτυο επενδυτών, μεγάλων οργανισμών και αγορών. Αντίστοιχα, ως αποτέλεσμα των επαφών μας τον περασμένο Απρίλιο στη Νέα Υόρκη, προκηρύχθηκε σε συνεργασία με το Columbia University, το πρόγραμμα Future Founders Academy, ένα πρόγραμμα που αναπτύσσει τη νέα γενιά επιχειρηματιών που θα τολμήσουν να κτίσουν το μέλλον της πατρίδας μας.
Με τον τρόπο αυτό, οι διεθνείς συνεργασίες της χώρας μετατρέπονται σε περισσότερες ευκαιρίες, αυτό είναι το ζητούμενο, για τους δικούς μας επιστήμονες και επιχειρήσεις.
Για να δώσουμε συνέχεια και περαιτέρω προοπτική σε αυτή την πολυδιάστατη προσπάθεια, το Υφυπουργείο Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής προετοιμάζει ήδη τη νέα Εθνική Στρατηγική Έρευνας και Καινοτομίας με ορίζοντα το 2033. Στόχος μας είναι να διαμορφώσουμε ένα συνεκτικό πλαίσιο προτεραιοτήτων και παρεμβάσεων για τα επόμενα χρόνια.
Θέλω, λοιπόν, να ευχαριστήσω τον Υφυπουργό Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής και τα στελέχη του Υφυπουργείου, τον Επικεφαλής Επιστήμονα τη διοίκηση και το προσωπικό του ΙδΕΚ, που συμπληρώνει φέτος 30 χρόνια προσφοράς, για τη συστηματική εργασία τους στην υλοποίηση της στρατηγικής της Κυβέρνησής μας για ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο, με βασικούς πυλώνες την έρευνα, την καινοτομία και την τεχνολογία.
Στον σχεδιασμό και στην υλοποίηση της στρατηγικής αυτής, ουσιαστική είναι η συνεργασία του κράτους με τον επιχειρηματικό κόσμο και ιδιαίτερα με την ΟΕΒ. Η συμβολή της ΟΕΒ στην ανάδειξη των αναγκών των επιχειρήσεων βοηθά στο να έχουμε στοχευμένες παρεμβάσεις, ενώ η ενημέρωση που παρέχει διευκολύνει την αξιοποίηση των διαθέσιμων ευκαιριών. Θέλω να ευχαριστήσω ιδιαίτερα και την ΟΕΒ για τη συστηματική προσπάθειά της να διευρύνει τη συμμετοχή των επιχειρήσεων στα κρατικά χρηματοδοτικά προγράμματα έρευνας και καινοτομίας.
Κλείνοντας, θέλω να πω στους ανθρώπους που βρίσκονται στο επίκεντρο της αποψινής εκδήλωσης, σε όλους αυτούς που θα τιμήσουμε- το πιο σημαντικό πλεονέκτημα αυτής της χώρας που πάντα αναδεικνύει τη χώρα μας είναι το ανθρώπινο της δυναμικό – ότι είστε όλοι εσείς, οι ερευνητές που αφιερώνουν χρόνια στην αναζήτηση της γνώσης, στους επιστήμονες που εργάζονται για να απαντήσουν σε σύνθετες προκλήσεις και στους επιχειρηματίες που αναλαμβάνουν το ρίσκο να μετατρέψουν μια ιδέα σε προϊόν και να μεγαλώσουν επιχειρήσεις και φυσικά στους νέους μας που επιλέγουν να δημιουργήσουν, να καινοτομήσουν και να διεκδικήσουν το μέλλον τους στην Κύπρο, ότι η δική σας συλλογική προσπάθεια αποδεικνύει ότι η Κύπρος διαθέτει τη γνώση, το ταλέντο και την ψυχή για να προχωρήσει μπροστά.
Ευθύνη δική μας, που τη γνωρίζουμε πολύ καλά, είναι αυτές οι δυνατότητες να γίνονται πραγματικές ευκαιρίες. Και προς αυτή την κατεύθυνση εργαζόμαστε. Στο δικό σας έργο και στις δικές σας προσπάθειες βλέπουμε την Κύπρο που θέλουμε να χτίσουμε, την Κύπρο που οραματιζόμαστε. Και σε αυτή την Κύπρο θα συνεχίσουμε να επενδύουμε».
