Ως ανεπίτρεπτη παρέμβαση στο δικαίωμα του «συμβάλλεσθαι ελευθέρως», η οποία αντίκειται στο Άρθρο 26 του Συντάγματος, έκρινε, την Τρίτη, η Ολομέλεια του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου την πρόταση νόμου με τίτλο: «Ο περί της Συγκρισιμότητας των Τελών, της Αλλαγής Λογαριασμού Πληρωμών και της Πρόσβασης σε Λογαριασμούς Πληρωμών από τις Πολύ Μικρές Επιχειρήσεις Νόμος του 2026», που ψηφίστηκε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων τον Μάρτιο.
Σύμφωνα με ανακοίνωση από το Γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ασκώντας το δικαίωμά του βάσει του Άρθρου 51.1 του Συντάγματος ανέφερε στο Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο τον υπό αναφορά νόμο, με τον οποίο η Βουλή των Αντιπροσώπων επιχείρησε να εφαρμόσει στις πολύ μικρές επιχειρήσεις το καθεστώς προστασίας που θεσπίστηκε για τους καταναλωτές στο πλαίσιο της εναρμόνισης με την Οδηγία 2014/92/ΕΕ για τη συγκρισιμότητα των τελών, την αλλαγή λογαριασμού πληρωμών και την πρόσβαση σε λογαριασμούς πληρωμών με βασικά χαρακτηριστικά.
Όπως αναφέρεται, η Οδηγία αυτή μεταφέρθηκε στην κυπριακή έννομη τάξη με σχετικό νόμο (Ν. 64(Ι)/2017), ο οποίος κάλυπτε αποκλειστικά τους καταναλωτές, με τον υπό αναφορά νόμο να επιδιώκει να επεκτείνει το ίδιο κανονιστικό πλαίσιο και στις πολύ μικρές επιχειρήσεις, επιβάλλοντας στα Αδειοδοτημένα Πιστωτικά Ιδρύματα (ΑΠΙ) που λειτουργούν στη Δημοκρατία αντίστοιχους υποχρεωτικούς όρους κατά τρόπον που επενέβαινε στον τρόπο λειτουργίας και οργάνωσής τους.
Προστίθεται ότι θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας, διά της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας, ήταν, μεταξύ άλλων, ότι ο νόμος, όπως θεσπίστηκε, εμπεριέχει στοιχεία διοικητικής λειτουργίας και, ως εκ τούτου, καταστρατηγεί τη συνταγματική αρχή της διάκρισης των εξουσιών, ενώ ταυτόχρονα, παραβιάζει το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αφού προβάλλει διάκριση υπέρ των κυπριακών επιχειρήσεων έναντι των προσώπων καταγωγής άλλου κράτους-μέλους και παραβίαση της επιχειρηματικής ελευθερίας.
Επισημαίνεται ότι το Δικαστήριο έκρινε ότι οι βασικές διατάξεις του νόμου επεμβαίνουν στην ελευθερία των ΑΠΙ να επιλέγουν αν και με ποιους θα συμβληθούν, δικαίωμα που προστατεύεται από το Άρθρο 26 του Συντάγματος («συμβάλλεσθαι ελευθέρως»), ενώ τα ΑΠΙ εξαναγκάζονταν να συνάπτουν συμβάσεις χωρίς να μπορούν να αξιολογούν επαρκώς τους κινδύνους ή την επιχειρηματική τους πολιτική.
Επιπλέον, το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι δεν είχε τεκμηριωθεί επαρκώς κάποια άμεση και πιεστική κοινωνική ανάγκη που να δικαιολογεί αυτόν τον περιορισμό του συνταγματικού δικαιώματος.
«Το Δικαστήριο ακύρωσε τον νόμο επειδή υποχρέωνε τις τράπεζες να παρέχουν συγκεκριμένους λογαριασμούς σε πολύ μικρές επιχειρήσεις, περιορίζοντας υπερβολικά τη συμβατική τους ελευθερία χωρίς επαρκή συνταγματική δικαιολογία», αναφέρεται.
«Για τον λόγο αυτό έκρινε ότι τα βασικά άρθρα του υπό αναφορά Νόμου ήταν αντισυνταγματικά, παραβιάζοντας το Άρθρο 26.1 και κατ’ επέκταση το Άρθρο 179 του Συντάγματος. Εφόσον οι κεντρικές διατάξεις κρίθηκαν άκυρες, ολόκληρος ο υπό αναφορά Νόμος θεωρήθηκε ότι δεν μπορούσε να λειτουργήσει αυτοτελώς», σημειώνεται.
Την Αναφορά, εκ μέρους του Προέδρου της Δημοκρατίας, χειρίστηκε η Ανώτερη Δικηγόρος της Δημοκρατίας Έλενα Συμεωνίδου, καταλήγει η ανακοίνωση.
