Με 475 ψήφους υπέρ, 96 κατά και 70 αποχές ενέκρινε την Τετάρτη η Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο τη θέση του σε πρώτη ανάγνωση για την τροποποίηση των κανόνων που αφορούν τη διαφοροποίηση των οδικών χρεώσεων για βαρέα οχήματα με βάση τις εκπομπές CO2.
Το νομοθετικό κείμενο αφορά, μεταξύ άλλων, την ταξινόμηση των βαρέων οχημάτων σε κατηγορίες εκπομπών CO2 και την αντίστοιχη διαμόρφωση των τελών χρήσης και των χρεώσεων υποδομής.
Οι αλλαγές αποσκοπούν στην αποσαφήνιση και απλούστευση των υφιστάμενων κανόνων, οι οποίοι προβλέπουν διαφοροποίηση των χρεώσεων για ορισμένα οχήματα ανάλογα με τις εκπομπές CO2, στο πλαίσιο των αρχών «ο ρυπαίνων πληρώνει» και «ο χρήστης πληρώνει».
Με βάση το κείμενο, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διαθέτουν τουλάχιστον 12 μήνες για να εφαρμόζουν τη διαφοροποίηση των οδικών χρεώσεων σε νέες υποκατηγορίες οχημάτων μετά τη δημοσίευση των σχετικών τιμών αναφοράς για τις εκπομπές CO2.
Η Οδηγία προβλέπει, επίσης, επαναπροσδιορισμό της πορείας μείωσης των εκπομπών που χρησιμοποιείται για την κατάταξη των βαρέων οχημάτων στις σχετικές κατηγορίες. Για τα έτη έως και το 2030 προβλέπεται στόχος μείωσης 30%. Οχήματα που είχαν ήδη καταταχθεί στις κατηγορίες 1 ή 2 με βάση στόχο μείωσης 43% θα πρέπει να επαναταξινομηθούν με βάση τον στόχο του 30%.
Για τα οχήματα μηδενικών εκπομπών, τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν μειωμένες χρεώσεις ή απαλλαγές από τέλη υποδομής και χρήσης έως τις 30 Ιουνίου 2031. Στο ίδιο διάστημα μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να παρέχουν μειώσεις και για οχήματα χαμηλών εκπομπών.
Από την 1η Ιουλίου 2031, η μείωση για οχήματα μηδενικών εκπομπών θα περιορίζεται έως 75% σε σύγκριση με τη χρέωση της κατηγορίας εκπομπών 1. Για τα οχήματα χαμηλών εκπομπών, η μείωση θα μπορεί να φθάνει έως 50%, εφόσον εφαρμόζεται υψηλότερη μείωση στα οχήματα μηδενικών εκπομπών.
Το κείμενο ρυθμίζει, επίσης, την περίπτωση οχημάτων μηδενικών εκπομπών που μετασκευάζονται με κινητήρα καυσίμου ο οποίος παράγει ηλεκτρική ενέργεια ή συμβάλλει στην κίνηση του οχήματος. Τα οχήματα αυτά δεν θα μπορούν να συνεχίσουν να επωφελούνται από τις μειωμένες χρεώσεις της κατηγορίας εκπομπών 5 και θα υπάγονται στις χρεώσεις της κατηγορίας 1.
Ειδικές ρυθμίσεις προβλέπονται και για οχήματα διπλού καυσίμου που είχαν ταξινομηθεί πριν από την 1η Ιανουαρίου 2024. Οι κατασκευαστές θα μπορούν, υπό την έγκριση της Κομισιόν, να χρησιμοποιούν εργαλείο προσομοίωσης για τον προσδιορισμό των εκπομπών CO2, ενώ τα κράτη μέλη θα πρέπει να δέχονται τα σχετικά αποτελέσματα εφόσον αποστέλλονται απευθείας από τον κατασκευαστή σε ψηφιακή μορφή.
Όσον αφορά τα ρυμουλκούμενα, η Κομισιόν καλείται έως τις 30 Ιουνίου 2029 να αξιολογήσει επιλογές ώστε τα κράτη μέλη να μπορούν να διαφοροποιούν τα διόδια ανάλογα με τα χαρακτηριστικά τους, λαμβάνοντας υπόψη μεταξύ άλλων τις διαθέσιμες τεχνολογίες, την εξοικονόμηση ενέργειας, το διοικητικό κόστος και την οικονομική αποδοτικότητα. Με βάση την αξιολόγηση, η Κομισιόν θα μπορεί, εφόσον κριθεί σκόπιμο, να υποβάλει νομοθετική πρόταση.
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027, ενώ ορισμένα από τα μέτρα θα εφαρμόζονται από την 1η Ιανουαρίου 2028.
