Περισσότερα από 8.000 άτομα με εμπειρία καρκίνου και τις οικογένειές τους στηρίζει κάθε χρόνο ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Καρκινοπαθών και Φίλων (ΠΑΣΥΚΑΦ). Το έργο αυτό αναλαμβάνουν οι 140 και πλέον εργαζόμενοι στον Σύνδεσμο, στην πλειονότητά τους επαγγελματίες υγείας, στο πλαίσιο 52.000 επαφών και συναντήσεων ετησίως με τα άτομα που το έχουν ανάγκη. Τη δυναμική αυτή παρουσία αναδεικνύει η πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου, δρ Άννα Αχιλλεούδη, με αφορμή τα 40 χρόνια συνεχούς προσφοράς του συνδέσμου και με πυξίδα το «Μαζί στη ζωή».
Ο ΠΑΣΥΚΑΦ συμπληρώνει φέτος 40 χρόνια παρουσίας και προσφοράς. Ποια τα σημαντικότερα ορόσημα αυτής της πορείας;
Η πορεία μας ξεκίνησε το 1986 με τρεις μεγάλους στόχους. Να σπάσουμε το ταμπού γύρω από τον καρκίνο, να ενισχύσουμε την πρόληψη και να διεκδικήσουμε σύγχρονες θεραπευτικές ογκολογικές υπηρεσίες στην Κύπρο. Ήδη από το πρώτο μας φυλλάδιο είχαμε θέσει ως όραμα τη δημιουργία ενός σύγχρονου, άρτια στελεχωμένου και εξοπλισμένου ογκολογικού κέντρου. Με επιμονή και συστηματική διεκδίκηση συμβάλαμε ώστε η σημαντική οικονομική στήριξη της Τράπεζας Κύπρου να αξιοποιηθεί προς αυτή την κατεύθυνση, οδηγώντας στη δημιουργία του Ογκολογικού Κέντρου Τράπεζας Κύπρου, ενός καθοριστικού ορόσημου για την ογκολογική φροντίδα στη χώρα μας.
Τι αλλαγές επήλθαν αυτές τις τέσσερις δεκαετίες;
Στη διάρκεια αυτών των σαράντα χρόνων η ογκολογική φροντίδα στην Κύπρο εξελίχθηκε σε μεγάλο βαθμό με τη δημιουργία του Γερμανικού Ογκολογικού Κέντρου και την ανάπτυξη κι άλλων ογκολογικών μονάδων. Σημαντικά ορόσημα αποτέλεσαν, επίσης, η θεσμοθέτηση της ψυχοκοινωνικής στήριξης το 1990 και η ανάπτυξη της κατ’ οίκον ανακουφιστικής φροντίδας σε παγκύπρια βάση. Η μεγαλύτερη παρακαταθήκη του ΠΑΣΥΚΑΦ, όμως, είναι οι άνθρωποι. Τα άτομα με εμπειρία καρκίνου, οι οικογένειές τους, οι επαγγελματίες, οι εθελοντές και οι υποστηρικτές που απέδειξαν ότι η αλληλεγγύη μπορεί να αλλάξει μια κοινωνία.
Ο ΠΑΣΥΚΑΦ έχει εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους οργανισμούς στήριξης ασθενών με καρκίνο. Πώς προσαρμόζεται στις νέες απαιτήσεις;
Οι ανάγκες έχουν γίνει πιο σύνθετες και πολυδιάστατες. Η φροντίδα δεν περιορίζεται, πλέον, στη θεραπευτική περίοδο, αλλά περιλαμβάνει τη διαχείριση των συμπτωμάτων, την ψυχολογική ενδυνάμωση, την αποκατάσταση, την κοινωνική επανένταξη και τη στήριξη της οικογένειας. Ο ΠΑΣΥΚΑΦ προσαρμόζεται ακούγοντας συστηματικά τους ανθρώπους που εξυπηρετεί και εξελίσσοντας τις υπηρεσίες του.
Θα μπορούσαμε να έχουμε κάποια ενδεικτικά στοιχεία;
Με 140 και πλέον εργαζόμενους, οι περισσότεροι από τους οποίους είναι επαγγελματίες υγείας, ο Σύνδεσμος στηρίζει κάθε χρόνο, περίπου, 8.000 άτομα με εμπειρία καρκίνου και τις οικογένειές τους, μέσα από 52.000+ επαφές και συναντήσεις.
Πώς διασφαλίζει ο Σύνδεσμος τη συνέχεια και την ανάπτυξη των υπηρεσιών του;
Η συνέχεια δεν είναι αυτονόητη. Χτίζεται με συνέπεια, υπευθυνότητα, συνεργασία και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Για εμάς ανάπτυξη δεν σημαίνει μόνο περισσότερες υπηρεσίες, αλλά κυρίως καλύτερες, με υψηλά πρότυπα ποιότητας και πραγματικό αντίκτυπο στη ζωή των ανθρώπων. Γι’ αυτό επενδύουμε στη συνεχή εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναμικού, στην αξιολόγηση και στην πιστοποίηση των υπηρεσιών μας.
Η οικονομική βιωσιμότητα διασφαλίζεται μέσα από τη συνετή διαχείριση των πόρων και χάρη σε ένα σταθερό πλέγμα συνεργασιών με την πολιτεία, τον επιχειρηματικό κόσμο, τους δωρητές, τους υποστηρικτές και το πλήθος των εθελοντών μας, των οποίων η συμμετοχή και η προσφορά αποτελούν διαχρονικά σημαντικό πυλώνα της δράσης μας.
Πώς στηρίζετε ασθενείς και οικογένειες σε όλα τα στάδια της διαδρομής;
Στον ΠΑΣΥΚΑΦ βλέπουμε τον άνθρωπο ολιστικά. Από την πρώτη στιγμή οι υπηρεσίες μας ανταποκρίνονται στις σωματικές, ψυχολογικές, κοινωνικές και πρακτικές ανάγκες του ασθενούς και της οικογένειάς του. Η στήριξη αρχίζει από τη στιγμή της ενημέρωσης και συνεχίζεται κατά τη θεραπεία, την αποκατάσταση, την επανένταξη ή την ανακουφιστική φροντίδα. Δίνουμε στον ασθενή την επιλογή να λαμβάνει κατ’ οίκον ανακουφιστική φροντίδα στο φυσικό και οικείο περιβάλλον του, κοντά στην οικογένεια και τους φίλους του. Οι επαγγελματίες μας προσφέρουν εξειδικευμένη διεπιστημονική φροντίδα, ενώ οι εθελοντές μεταφέρουν το ισχυρό μήνυμα ότι κανείς δεν είναι μόνος. Η ουσιαστική φροντίδα γεννιέται όταν η επιστημονική γνώση συναντά την ανθρωπιά.
Ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα ένας οργανισμός όπως ο δικός σας;
Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι να εξελισσόμαστε χωρίς να χάνουμε τον ανθρώπινο χαρακτήρα μας. Οι ανάγκες αυξάνονται, οι θεραπείες γίνονται πιο σύνθετες και πολλοί ασθενείς χρειάζονται υποστήριξη για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Παράλληλα απαιτούνται επαρκείς πόροι, εξειδικευμένο προσωπικό, συνεχής εκπαίδευση και στενότερος συντονισμός μεταξύ των υπηρεσιών υγείας και κοινωνικής φροντίδας. Πρόκληση παραμένει και η ισότιμη πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες σε ολόκληρη την Κύπρο. Ο δικός μας ρόλος είναι να εντοπίζουμε έγκαιρα τα κενά, να διεκδικούμε λύσεις και να δημιουργούμε υπηρεσίες που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων.
Πώς ο ιδιωτικός τομέας - επιχειρηματικός κόσμος και κοινωνία των πολιτών ευρύτερα - μπορεί να συμβάλει περαιτέρω στη συνέχιση του έργου σας;
Ο ιδιωτικός τομέας μπορεί να λειτουργήσει ως ουσιαστικός κοινωνικός εταίρος και όχι μόνο ως περιστασιακός χορηγός. Η μακροχρόνια στήριξη μπορεί να ενισχύσει υπηρεσίες, υποδομές, εξοπλισμό, εκπαίδευση και καινοτόμα προγράμματα. Εξίσου σημαντική είναι η προσφορά τεχνογνωσίας, η ενεργοποίηση των εργαζομένων μέσα από εθελοντικές δράσεις, η ένταξη της πρόληψης και της υγείας στην εταιρική κουλτούρα. Η ιστορία μας απέδειξε πως όταν ο επιχειρηματικός κόσμος, η πολιτεία και η κοινωνία ενώνονται γύρω από έναν κοινό σκοπό, μπορούν να δημιουργηθούν δράσεις που αλλάζουν ουσιαστικά τη ζωή των ασθενών.
Ποια είναι τα νέα πεδία, στα οποία θα επενδύσετε τα επόμενα χρόνια;
Βασική μας προτεραιότητα είναι η πιστοποίηση των υπηρεσιών μας, ώστε η ανάπτυξη να συνοδεύεται πάντοτε από μετρήσιμη ποιότητα. Παράλληλα θα συνεχίσουμε να ενισχύουμε την ψυχοκοινωνική, κατ’ οίκον και ανακουφιστική φροντίδα, σύμφωνα με τις νέες ανάγκες. Σε ευρύτερο, εθνικό επίπεδο, παραμένει ζωντανό το όραμα για ακόμη πιο εξειδικευμένες ογκολογικές υποδομές στην Κύπρο, όπως η δημιουργία ενός κέντρου πρωτονοθεραπείας, που θα μπορούσε να εξυπηρετεί τη χώρα μας και την ευρύτερη περιοχή.
Η επιστήμη προχωρά και οι θεραπείες εξελίσσονται. Πώς συμβάλλει ο ΠΑΣΥΚΑΦ σ’ αυτή τη νέα πραγματικότητα και ποια η σημασία της ολιστικής φροντίδας;
Η αντιμετώπιση του καρκίνου δεν τελειώνει στην ιατρική πράξη. Ένας άνθρωπος μπορεί να χρειάζεται βοήθεια για τον πόνο, την κόπωση, τον φόβο, την εργασία, τις οικογενειακές σχέσεις και την επιστροφή στην καθημερινότητα. Η ολιστική φροντίδα αναγνωρίζει όλες αυτές τις διαστάσεις ως μέρος της θεραπευτικής διαδρομής. Ο ΠΑΣΥΚΑΦ συμβάλλει με ψυχοκοινωνική στήριξη, νοσηλευτική και ιατρική ανακουφιστική φροντίδα, κατ’ οίκον υπηρεσίες και κοινωνική επανένταξη. Σήμερα, καθώς ένα σημαντικό ποσοστό ανθρώπων επιτυγχάνει πλήρη ίαση μετά τον καρκίνο, η ανάγκη για στήριξη συνεχίζεται και στη ζωή μετά τη νόσο. Επιδίωξή μας είναι κάθε άνθρωπος να έχει πρόσβαση στην κατάλληλη πολυδιάστατη και διεπιστημονική υποστήριξη, ώστε να συνεχίζει τη ζωή του με ασφάλεια, αξιοπρέπεια, αυτοπεποίθηση και όσο το δυνατόν καλύτερη ποιότητα ζωής.
Κοιτάζοντας τα επόμενα 40 χρόνια, ποιο είναι το όραμα του ΠΑΣΥΚΑΦ και ποιο μήνυμα θέλετε να στείλετε;
Το όραμά μας παραμένει απλό και απαιτητικό. Κανένας άνθρωπος με καρκίνο να μην αισθάνεται μόνος και κάθε ασθενής να έχει πρόσβαση σε ποιοτική, σύγχρονη και ανθρώπινη φροντίδα. Θέλουμε έναν ΠΑΣΥΚΑΦ που θα συνεχίσει να διεκδικεί, να καινοτομεί και να ανταποκρίνεται στις νέες ανάγκες, χωρίς να χάνει τις αξίες με τις οποίες γεννήθηκε. Μέρος αυτού του οράματος αποτελεί και η δημιουργία ενός νέου Κέντρου του ΠΑΣΥΚΑΦ στη Λευκωσία, το οποίο θα μας επιτρέψει να ενισχύσουμε και να αναπτύξουμε περαιτέρω τις υπηρεσίες μας.
Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η υλοποίησή του;
Έχουμε ήδη προχωρήσει στην εκπόνηση των αρχιτεκτονικών σχεδίων, ωστόσο η υλοποίηση δεν έχει ακόμη προχωρήσει, καθώς αναζητούμε την απαραίτητη χρηματοδότηση. Είναι ένα σημαντικό επόμενο βήμα, για το οποίο ευελπιστούμε ότι θα έχουμε τη στήριξη της πολιτείας, του επιχειρηματικού κόσμου και της κοινωνίας. Στα άτομα με εμπειρία καρκίνου και στις οικογένειές τους λέω ότι είμαστε και θα είμαστε δίπλα τους. Στους επαγγελματίες, τους εθελοντές και τους υποστηρικτές μας εκφράζω βαθιά ευγνωμοσύνη. Οι μεγάλες αλλαγές γίνονται όταν πολλοί άνθρωποι μοιράζονται τις ίδιες αξίες και τον ίδιο σκοπό. Για εμάς το «Μαζί στη ζωή» δεν είναι απλώς ένα σύνθημα. Είναι φιλοσοφία ζωής.
