Καθώς η καθημερινή ζωή γίνεται ολοένα και πιο ψηφιακή, η ικανότητα να χρησιμοποιεί κανείς με αυτοπεποίθηση ένα έξυπνο κινητό τηλέφωνο δεν αποτελεί πλέον απλώς μια ευκολία. Από την επικοινωνία με την οικογένεια και την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας μέχρι την πραγματοποίηση πληρωμών και την αναζήτηση πληροφοριών στο διαδίκτυο, οι ψηφιακές δεξιότητες έχουν καταστεί απαραίτητες για την κοινωνική και οικονομική συμμετοχή.
Ωστόσο, για πολλούς ηλικιωμένους και ανθρώπους που ζουν σε αγροτικές και απομακρυσμένες κοινότητες, η πλοήγηση σε ένα ολοένα και πιο ψηφιακό περιβάλλον μπορεί να παραμένει δύσκολη. Με επικεφαλής τον Καθηγητή Φώτη Λιαροκάπη, της Ερευνητικής Ομάδας Extended Experiences (EX) του Κέντρου Αριστείας CYENS, η ομάδα ανέπτυξε το Digital Kin, μια πρωτοβουλία ψηφιακής συμπερίληψης που δημιουργήθηκε σε στρατηγική συνεργασία με τη Cyta. Η πρωτοβουλία στοχεύει στην ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων των ηλικιωμένων και των ανθρώπων που ζουν σε αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές της Κύπρου, βοηθώντας τους να χρησιμοποιούν έξυπνα κινητά τηλέφωνα και διαδικτυακές υπηρεσίες με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση, ανεξαρτησία και ασφάλεια. Στο επίκεντρο της πρωτοβουλίας βρίσκεται η πλατφόρμα Digital Kin, η οποία μετατρέπει δυνητικά περίπλοκες ψηφιακές διαδικασίες σε απλές, πρακτικές και εύκολες στην εφαρμογή οδηγίες στα ελληνικά.
Ψηφιακές δεξιότητες για την καθημερινή ζωή
Το Digital Kin βασίζεται σε μια απλή αρχή: η τεχνολογία θα πρέπει να κάνει τη ζωή των ανθρώπων ευκολότερη και όχι να αποτελεί ακόμη ένα εμπόδιο. Η πλατφόρμα συγκεντρώνει έξι θεματικές ενότητες μάθησης και περισσότερους από 85 οδηγούς βήμα προς βήμα, με υλικό προσαρμοσμένο τόσο για έξυπνα κινητά Android όσο και για iPhone. Όλο το εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται δωρεάν, καθιστώντας την πρωτοβουλία προσβάσιμη σε οποιονδήποτε επιθυμεί να ενισχύσει τις ψηφιακές του δεξιότητες. Οι έξι ενότητες καλύπτουν βασικές λειτουργίες των έξυπνων κινητών τηλεφώνων, την επικοινωνία, τη χρήση του διαδικτύου, την ασφάλεια στο διαδίκτυο, τις ψηφιακές υπηρεσίες και χρήσιμες εφαρμογές. Οι χρήστες μπορούν να μάθουν πώς να πραγματοποιούν κλήσεις, να στέλνουν μηνύματα και να βγάζουν φωτογραφίες, καθώς και πώς να εγκαθιστούν εφαρμογές, να περιηγούνται στο διαδίκτυο και να διαχειρίζονται συνήθεις ρυθμίσεις του κινητού τους τηλεφώνου.
Αντί να βασίζεται σε τεχνική ορολογία, το Digital Kin παρουσιάζει κάθε δραστηριότητα μέσα από σύντομες, οπτικές ακολουθίες. Οι χρήστες επιλέγουν τι θέλουν να μάθουν, επιλέγουν κατά πόσο χρησιμοποιούν συσκευή Android ή iPhone και ακολουθούν τις οδηγίες με τον δικό τους ρυθμό. Οι οδηγοί μπορούν επίσης να μεταφορτωθούν σε μορφή PDF, επιτρέποντας στους χρήστες, στα μέλη της οικογένειάς τους και στους φροντιστές τους να τους εκτυπώνουν ή να τους συμβουλεύονται εκτός σύνδεσης. Πρόκειται για μια σημαντική πτυχή της πρωτοβουλίας: η ψηφιακή συμπερίληψη δεν θα πρέπει να προϋποθέτει ότι οι άνθρωποι αισθάνονται ήδη άνετα με την πλοήγηση σε διαδικτυακά περιβάλλοντα.
Από την επικοινωνία στις βασικές υπηρεσίες
Το Digital Kin προχωρά πέρα από την εκμάθηση του τρόπου χρήσης ενός έξυπνου κινητού τηλεφώνου. Ασχολείται επίσης με ψηφιακές διαδικασίες που αποτελούν ολοένα και περισσότερο μέρος της καθημερινής ζωής στην Κύπρο. Για παράδειγμα, η πλατφόρμα παρέχει καθοδήγηση για την πρόσβαση στην Πύλη Δικαιούχων του ΓεΣΥ, από τον εντοπισμό της υπηρεσίας μέχρι τη δημιουργία λογαριασμού και τη σύνδεση σε αυτόν. Περιλαμβάνει επίσης οδηγίες για τη χρήση του JCC Smart, βοηθώντας τους χρήστες να εξοικειωθούν περισσότερο με τις ψηφιακές πληρωμές και τις διαδικτυακές υπηρεσίες.
Αυτή η πρακτική προσέγγιση αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία, καθώς οι δημόσιες αρχές, οι επιχειρήσεις και οι πάροχοι υπηρεσιών συνεχίζουν να μεταφέρουν περισσότερες από τις δραστηριότητές τους στο διαδίκτυο. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη, ωστόσο αυτά τα οφέλη μπορούν να αξιοποιηθούν πλήρως μόνο όταν οι πολίτες διαθέτουν τις δεξιότητες και την αυτοπεποίθηση που απαιτούνται για να έχουν πρόσβαση σε αυτά. Ως εκ τούτου, η ψηφιακή συμπερίληψη αφορά περισσότερα από τη συνδεσιμότητα και την πρόσβαση σε συσκευές. Αφορά επίσης τη διασφάλιση ότι οι άνθρωποι διαθέτουν τις γνώσεις που απαιτούνται για να συμμετέχουν με αυτοπεποίθηση σε μια ολοένα και πιο ψηφιακή κοινωνία.
Οικοδόμηση αυτοπεποίθησης με παράλληλη διατήρηση της ασφάλειας
Η μεγαλύτερη συμμετοχή στον ψηφιακό κόσμο πρέπει να συνοδεύεται από μεγαλύτερη επίγνωση των διαδικτυακών κινδύνων. Για τον λόγο αυτό, η ασφάλεια στο διαδίκτυο αποτελεί κεντρικό στοιχείο του Digital Kin. Οι οδηγοί της πλατφόρμας βοηθούν τους χρήστες να αναγνωρίζουν συνήθη σημάδια διαδικτυακής απάτης, να κατανοούν ποιες προσωπικές πληροφορίες δεν πρέπει ποτέ να κοινοποιούν, να αποκλείουν άγνωστους αριθμούς και να αντιδρούν κατάλληλα όταν κάτι πάει στραβά.
Άλλο υλικό επικεντρώνεται στη δημιουργία ασφαλών κωδικών πρόσβασης και στην αναγνώριση παραπλανητικών μηνυμάτων που ενδέχεται να φαίνεται ότι προέρχονται από αξιόπιστους οργανισμούς. Για ανθρώπους που αναπτύσσουν ψηφιακές δεξιότητες σε μεγαλύτερη ηλικία, ο συνδυασμός πρακτικών γνώσεων με την ευαισθητοποίηση σε θέματα κυβερνοασφάλειας είναι ιδιαίτερα σημαντικός. Στόχος δεν είναι απλώς να ενθαρρυνθεί η μεγαλύτερη χρήση της τεχνολογίας, αλλά να βοηθηθούν οι άνθρωποι να χρησιμοποιούν τα ψηφιακά εργαλεία ανεξάρτητα, με αυτοπεποίθηση και ασφάλεια.
Τεχνολογία που συμπεριλαμβάνει όλους
Το Digital Kin αντικατοπτρίζει την ευρύτερη αποστολή του Κέντρου Αριστείας CYENS στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας και, ειδικότερα, το έργο της Ερευνητικής Ομάδας Extended Experiences (EX) για την ανάπτυξη ανθρωποκεντρικών τεχνολογιών που μπορούν να έχουν ουσιαστικό κοινωνικό αντίκτυπο. Η πρωτοβουλία καταδεικνύει επίσης την αξία της συνεργασίας μεταξύ έρευνας και βιομηχανίας. Συνδυάζοντας την ερευνητική τεχνογνωσία του CYENS με τη στρατηγική συνεργασία της Cyta, το Digital Kin μετατρέπει την τεχνολογική γνώση σε πρακτικούς πόρους που ανταποκρίνονται σε μια απτή κοινωνική ανάγκη. Καθώς η Κύπρος συνεχίζει τον ψηφιακό της μετασχηματισμό, η επιτυχία θα εξαρτηθεί όχι μόνο από το επίπεδο εξέλιξης των νέων τεχνολογιών και των διαδικτυακών υπηρεσιών, αλλά και από τη διασφάλιση ότι οι άνθρωποι σε ολόκληρη την κοινωνία θα είναι σε θέση να επωφεληθούν από αυτές. Το Digital Kin συμβάλλει σε αυτόν τον στόχο, καθιστώντας την ψηφιακή γνώση προσιτή, πρακτική και προσβάσιμη — ένα απλό βήμα τη φορά.
Ανακαλύψτε το Digital Kin: https://digitalkin.cyens.org.cy/
Extended Experiences (EX) Research Group: https://ex.cyens.org.cy/
