«Τα στρατηγικά αποθέματα που διατηρεί ο ΚΟΔΑΠ, τόσο εντός όσο και εκτός Κύπρου, καλύπτουν την ετήσια υποχρέωση διατήρησης αποθεμάτων, όπως αυτή αναπροσαρμόζεται. Σημαντικό μέρος των αποθεμάτων του Οργανισμού και των μελών του βρίσκεται εντός της Κυπριακής Δημοκρατίας, κυρίως στο Ενεργειακό Κέντρο Βασιλικού. Τα αποθέματα αυτά αποτελούν την ασφαλέστερη και αμεσότερη πηγή ανεφοδιασμού σε περίπτωση μερικής ή καθολικής διαταραχής της εφοδιαστικής αλυσίδας», είπε ο Δημήτρης Σπαρσής, πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Κυπριακού Οργανισμού Διαχείρισης Αποθεμάτων Πετρελαιοειδών, στην 23η Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση του οργανισμού.
Διατήρηση της υποχρέωσης
Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, η υποχρέωση διατήρησης αποθεμάτων ανερχόταν σε 529 χιλιάδες μετρικούς τόνους, ενώ κατά το δεύτερο εξάμηνο αυξήθηκε σε 536 χιλιάδες μετρικούς τόνους.
Για την περίοδο Ιουνίου 2025 – Ιουλίου 2026, η υποχρέωση διαμορφώθηκε στους 536 χιλιάδες μετρικούς τόνους, αντανακλώντας την αύξηση της κατανάλωσης κατά το ημερολογιακό έτος 2024, το οποίο αποτέλεσε το έτος αναφοράς για τον σχετικό υπολογισμό.
Οι προκλήσεις στην αγορά πετρελαιοειδών εντάθηκαν σε σχέση με το 2024, κυρίως λόγω των συνεχιζόμενων πολεμικών συγκρούσεων στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή. Μέσα σε αυτό το απαιτητικό περιβάλλον, ο Οργανισμός, σε συνεργασία με το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας και τα επηρεαζόμενα μέλη του, ανταποκρίθηκε άμεσα και αποτελεσματικά στις ανάγκες της αγοράς.
- Διαβάστε επίσης: Μιχάλης Δαμιανός: Σημαντική για την ανθεκτικότητα της χώρας η ολοκλήρωση του τερματικού του ΚΟΔΑΠ
Κατά το 2025, το Διοικητικό Συμβούλιο ενέκρινε σειρά ενεργειών για τον εξ ορθολογισμό του μείγματος των αποθεμάτων, με βάση τις εισαγωγές και το προφίλ κατανάλωσης ανά καύσιμο. Η υλοποίηση των ενεργειών αυτών ξεκίνησε εντός του 2025 και ολοκληρώθηκε με τη λειτουργία του ιδιόκτητου Τερματικού το 2026.
Στις 31 Δεκεμβρίου 2025, τα στρατηγικά αποθέματα του ΚΟΔΑΠ, περιλαμβανομένων των αποθεμάτων που διατηρούνταν βάσει σχετικών διαταγμάτων, αποτελούνταν από:
- ιδιόκτητα αποθέματα στην Κύπρο: 215 χιλιάδες Μ.Τ. ή 41,5%·
- ιδιόκτητα αποθέματα στην Ελλάδα: 38 χιλιάδες Μ.Τ. ή 7,3%·
- αποθέματα που διατηρούσαν τα μέλη του ΚΟΔΑΠ ως στρατηγικά, βάσει διατάγματος του Υπουργού: 28 χιλιάδες Μ.Τ. ή 5,5%· και
- αποθέματα μέσω δικαιωμάτων προαίρεσης, γνωστών ως «δελτία αποθεμάτων», στην Κύπρο και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες: 237 χιλιάδες Μ.Τ. ή 45,7%.
Τα συνολικά στρατηγικά αποθέματα που βρίσκονταν εντός της επικράτειας της Κυπριακής Δημοκρατίας αντιστοιχούσαν σε 62 ημέρες συνολικών εισαγωγών ή περίπου στο 69% της συνολικής υποχρέωσης.
Μέτρα για μεσοπρόθεσμη μείωση της εξάρτησης από τα δελτία αποθεμάτων
Όπως εξήγησε ο κ. Σπαρσής, οι διεθνείς τιμές πετρελαιοειδών παρουσίασαν σημαντικές διακυμάνσεις το 2025. Παράλληλα, οι τιμές των δελτίων αποθεμάτων παρέμειναν υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία, ενώ η προσφορά για ορισμένα καύσιμα που διατηρεί η Δημοκρατία ως απόθεμα μειώθηκε αισθητά.
«Τα δελτία αποθεμάτων, που είναι αναγκαία για την κάλυψη της υποχρέωσης διατήρησης Καυσίμων, λόγω της δομής τους και των ιδιαίτερων γεωγραφικών δεδομένων της Κύπρου, αποτελούν εργαλείο αυξημένου κινδύνου, περιορισμένης αποτελεσματικότητας, υψηλού κόστους και χρονοβόρας διαδικασίας απόκτησης. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, και στο πλαίσιο των συναντήσεων με άλλους Οργανισμούς Στρατηγικών Αποθεμάτων ACOMES, αναγνωρίζεται ότι η εξασφάλιση και μεταφορά αποθεμάτων μέσω άσκησης τέτοιων δικαιωμάτων είναι δύσκολη, δαπανηρή και χρονοβόρα.
Για τον λόγο αυτό, ο ΚΟΔΑΠ, σε συνεργασία με το Υπουργείο, προωθεί από το 2025 μέτρα για τη μεσοπρόθεσμη μείωση της εξάρτησης από τα δελτία αποθεμάτων, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τις οικονομικές δυνατότητες του Οργανισμού όσο και τους διαθέσιμους αποθηκευτικούς χώρους στην Κύπρο», πρόσθεσε.
Στρατηγικός στόχος η σταδιακή αύξηση των ιδιόκτητων αποθεμάτων που διατηρούνται εντός της Δημοκρατίας
Στρατηγικός στόχος του Διοικητικού Συμβουλίου, όπως αποτυπώνεται στους προϋπολογισμούς των ετών 2025, 2026 και 2027, είναι η σταδιακή αύξηση των ιδιόκτητων αποθεμάτων που διατηρούνται εντός της Κυπριακής Δημοκρατίας. Με τον τρόπο αυτό ενισχύεται η ικανότητα του Οργανισμού να ανταποκρίνεται άμεσα και αποτελεσματικά σε περιόδους κρίσης, όπως απέδειξε έμπρακτα κατά τις τρεις αποδεσμεύσεις των τελευταίων τριών ετών.
Η γεωγραφική απόσταση της Κύπρου από την υπόλοιπη Ευρώπη, ο χρόνος μεταφοράς καυσίμων και η ανάγκη εξασφάλισης επαρκών ποσοτήτων προϊόντων υψηλής ζήτησης, όπως το JET A-1, καθιστούν την αύξηση των ιδιόκτητων αποθεμάτων εντός Κύπρου άμεση προτεραιότητα.
«Τον Ιούνιο του 2025, εν μέσω της θερινής περιόδου και της αυξημένης ζήτησης για καύσιμο JET A-1, τα μέλη μας υπέβαλαν αίτημα αποδέσμευσης λόγω των πολεμικών συνθηκών στην περιοχή. Ο Υπουργός Ενέργειας ενέκρινε άμεσα, μέσω δύο διαταγμάτων, την αποδέσμευση συνολικής ποσότητας 37.500 μετρικών τόνων JET A-1. Η διαδικασία ολοκληρώθηκε με απόλυτη επιτυχία, σε πλήρη συνεργασία με το Υπουργείο και τα μέλη μας, και με παράλληλη ενημέρωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης», σημείωσε.
Τα γεγονότα των τελευταίων τριών ετών κατέδειξαν με σαφήνεια ότι η ταχύτητα ανταπόκρισης και η δυνατότητα άμεσης αποδέσμευσης καυσίμων από υποδομές εντός Κύπρου είναι καθοριστικές για την εκπλήρωση της αποστολής του ΚΟΔΑΠ. Η ολοκλήρωση και πλήρης λειτουργία του ιδιόκτητου Τερματικού εντός του 2026 ενισχύει ουσιαστικά αυτή τη δυνατότητα.
Οικονομικά αποτελέσματα και μεγέθη 2025
Οι συνδρομές των μελών του ΚΟΔΑΠ αυξήθηκαν στα €22,2 εκατομμύρια, κατά €1,1 εκατομμύρια περισσότερο από το 2024, λόγω της αύξησης της κατανάλωσης πετρελαιοειδών στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Το ετήσιο κόστος αποθήκευσης αυξήθηκε κατά €350 χιλιάδες και ανήλθε σε €11,6 εκατομμύρια. Η αύξηση οφείλεται σε μικρές αναπροσαρμογές υφιστάμενων συμβάσεων και σε νέα συμφωνία αποθήκευσης προϊόντος JET A-1 στην Ελλάδα. Από το 2026 και εξής αναμένεται σταδιακή μείωση του κόστους, λόγω της λειτουργίας του Τερματικού, παράλληλα με την αποπληρωμή των δανειακών συμβάσεων συνολικού ύψους €50 εκατομμυρίων που αφορούν την κατασκευή του.
Το ετήσιο κόστος των δελτίων αποθεμάτων μειώθηκε κατά €1,2 εκατομμύρια και διαμορφώθηκε στα €4,8 εκατομμύρια, έναντι €6 εκατομμυρίων το 2024. Η μείωση κατά 20% συνδέεται με την υποχώρηση των διεθνών τιμών αγοράς των δελτίων κατά περίπου 22% (σε σύγκριση με το 2024). Την ίδια περίοδο, ωστόσο, η εξάρτηση από τα δελτία αποθεμάτων αυξήθηκε κατά 3% λόγω της αυξημένης υποχρέωσης του Οργανισμού.
Κατά το 2026 παρατηρείται εκ νέου έντονη αύξηση των τιμών των δελτίων αποθεμάτων, κατά 13% σε σύγκριση με το 2025, γεγονός που τις επαναφέρει σε υψηλότερα επίπεδα από αυτά του 2025. Με βάση τα μέχρι σήμερα δεδομένα, το σχετικό κόστος αναμένεται να υπερβεί το επίπεδο του 2025 και να προσεγγίσει εκείνο του 2024.
Η αποθήκευση και τα δελτία αποθεμάτων αποτελούν το 86% των συνολικών εξόδων του Οργανισμού για το 2025: 61% αφορά το κόστος αποθήκευσης και 25% το κόστος των δελτίων. Τα έξοδα διοίκησης ανήλθαν σε €884 χιλιάδες και αντιπροσώπευαν μόλις το 4,7% των συνολικών εξόδων.
Ο οργανισμός αποτιμά τα ιδιόκτητα στρατηγικά αποθέματα πετρελαιοειδών στην χαμηλότερη τιμή μεταξύ του ιστορικού κόστους αγοράς και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας για κάθε είδος καυσίμου. Συνεπώς, και σύμφωνα με τις διεθνείς τιμές αγοράς στις 31 Δεκεμβρίου 2025, η μη πραγματοποιηθείσα λογιστική αναπροσαρμογή στην αξία των Ιδιόκτητων αποθεμάτων του Οργανισμού, ύψους €10,6 εκ., απορρέει από τις χαμηλότερες τιμές αγοράς σε σχέση με το ιστορικό κόστος αγοράς των ιδιόκτητων αποθεμάτων του ΚΟΔΑΠ.
Στις 31 Δεκεμβρίου 2025, τα ιδιόκτητα αποθέματα του Οργανισμού παρουσιάζονταν στις ελεγμένες οικονομικές καταστάσεις με αξία €127,7 εκατομμυρίων. Η καθαρή πραγματοποιήσιμη αξία τους εκτιμήθηκε σε €133,7 εκατομμύρια, βάσει των διεθνών τιμών αγοράς, δηλαδή κατά €6 εκατομμύρια υψηλότερα από τη λογιστική τους αξία.
Η λογιστική καθαρή αξία του Οργανισμού ανήλθε σε €146,2 εκατομμύρια, παρουσιάζοντας μείωση περίπου €8,6 εκατομμυρίων σε σχέση με το 2024. Η μεταβολή προέρχεται από τις χαμηλότερες τιμές στην διεθνή αγορά καυσίμων κατά τις 31 Δεκεμβρίου 2025 σε συνάρτηση με το κόστος αγοράς.
Κατά το 2025 εκταμιεύθηκε το υπόλοιπο ποσό των €15 εκατομμυρίων από το συνολικό δάνειο ύψους €35 εκατομμυρίων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων για την κατασκευή του Τερματικού. Επιπλέον, εκταμιεύθηκαν €5 εκατομμύρια από νέο δάνειο ύψους €15 εκατομμυρίων που εξασφαλίστηκε από την Τράπεζα Κύπρου, για την ολοκλήρωση της κατασκευής του έργου. Ο Οργανισμός προχώρησε επίσης επιτυχώς σε αναχρηματοδότηση με ιδιαίτερα ανταγωνιστικό επιτόκιο του δανείου της ΕΤΕπ ύψους €35εκτ. , η οποία θα επιφέρει σημαντική μείωση του κόστους χρηματοδότησης.
Ιδιόκτητο Τερματικό
Η κατασκευή του ιδιόκτητου Τερματικού ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2023 και ολοκληρώθηκε με την παραλαβή του από τον ΚΟΔΑΠ στα τέλη Ιουνίου 2026. Πρόκειται για έργο κατασκευαστικής αξίας άνω των €50 εκατομμυρίων και, κυρίως, εξαιρετικά υψηλής στρατηγικής αξίας για την Κυπριακή Δημοκρατία.
Το Τερματικό βρίσκεται πλέον σε πλήρη λειτουργία και προσφέρει μια ασφαλή και αποτελεσματική λύση στις αποθηκευτικές ανάγκες του Οργανισμού. Από τον Ιούνιο του 2026 αξιοποιείται πλήρως, με την αποθήκευση 175.000 μετρικών τόνων καυσίμων στις επτά δεξαμενές του. Σε αυτό αποθηκεύεται περίπου το 70% των υφιστάμενων ιδιόκτητων αποθεμάτων μας.
Η προσπάθεια διήρκεσε περισσότερο από μία δεκαετία και παρέδωσε ένα κρίσιμο εργαλείο για την αποθήκευση των ιδιόκτητων αποθεμάτων.
«Οφείλουμε, όμως, να σχεδιάσουμε ήδη το επόμενο βήμα. Η έλευση του φυσικού αερίου στην Κύπρο, οι ανάγκες της ηλεκτροπαραγωγής και οι αλλαγές στο ενεργειακό μείγμα και η Πράσινη Μετάβαση διαφοροποιούν τη ζήτηση ανά καύσιμο. Το παρόν Διοικητικό Συμβούλιο εξετάζει συγκεκριμένες, πρακτικές και υλοποιήσιμες επιλογές, σε συνεννόηση και με την καθοδήγηση του Υπουργείου», ανέφερε.
Ανεξάρτητο Σύστημα Πυρόσβεσης Ενεργειακού Κέντρου Βασιλικού
Πέραν του ιδιόκτητου Τερματικού, η Κυπριακή Δημοκρατία ανέθεσε στον ΚΟΔΑΠ τον σχεδιασμό και την κατασκευή του Ανεξάρτητου Συστήματος Πυρόσβεσης, έργου αξίας άνω των €21 εκατομμυρίων, το οποίο θα καλύπτει ολόκληρο το Ενεργειακό Κέντρο Βασιλικού.
Λόγω της συγκέντρωσης σημαντικών ενεργειακών εγκαταστάσεων στην περιοχή, το έργο αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα για τη Δημοκρατία. Όλες οι εγκαταστάσεις του Κέντρου θα διασυνδεθούν με το σύστημα, ενισχύοντας ουσιαστικά την ικανότητα της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Κύπρου να αντιμετωπίζει οποιοδήποτε περιστατικό.
Το έργο προχωρεί βάσει χρονοδιαγράμματος και η αποπεράτωση και δοκιμαστική λειτουργία του αναμένονται εντός Φεβρουαρίου 2027.
Αποθέματα, υποχρέωση και αποδεσμεύσεις
Το 2023 ο ΚΟΔΑΠ διατηρούσε ιδιόκτητα αποθέματα 242 χιλιάδων μετρικών τόνων. Στο τέλος του 2025 αυτά ανήλθαν σε 253.280 Μ.Τ., ενώ σήμερα διαμορφώνονται σε 257.200 Μ.Τ.
Η αύξηση επιτεύχθηκε μέσω αγορών και εξορθολογισμού του μείγματος καυσίμων, με μερική χρηματοδότηση από ίδια κεφάλαια. Ειδικότερα, αυξήθηκαν τα αποθέματα JET A-1 και αμόλυβδης βενζίνης, ενώ μειώθηκαν τα αποθέματα πετρελαίου κίνησης.
Μεσοπρόθεσμος στόχος είναι η ευθυγράμμιση του μείγματος ιδιόκτητων αποθεμάτων με την πραγματική κατανάλωση και το ενεργειακό προφίλ της χώρας, ώστε ο Οργανισμός να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά στην υποχρέωση ανά καύσιμο. Πρωταρχική προτεραιότητα αποτελεί η αύξηση των αποθεμάτων JET A-1, η κατανάλωση του οποίου παρουσιάζει σταθερή ετήσια άνοδο. Οι διαθέσιμες προβλέψεις, τόσο για την Κύπρο όσο και σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, δείχνουν συνέχιση της αυξητικής τάσης και μετά το 2030.
Ανθρώπινο δυναμικό
Στο τέλος του 2025 ο ΚΟΔΑΠ απασχολούσε έξι άτομα. Με βάση τις ήδη εγκεκριμένες θέσεις, ο Οργανισμός προχωρεί σταδιακά στην ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού του. Κατά το 2026 προσλήφθηκε ένας Βοηθός Λογιστικός Λειτουργός και αναμένεται, μέχρι το τέλος του έτους, η πρόσληψη Τεχνικού Μηχανικού για τις ανάγκες του Τερματικού.
Η ολοκλήρωση της εγκεκριμένης στελέχωσης το συντομότερο δυνατό αποτελεί βασικό στόχο, ιδιαίτερα ενόψει των αυξημένων λειτουργικών απαιτήσεων για τη λειτουργία του ιδιόκτητου Τερματικού. Υπενθυμίζεται ότι, κατά τα τελευταία τρία χρόνια, ο ΚΟΔΑΠ κλήθηκε να διαχειριστεί παράλληλα αυξημένες λειτουργικές ανάγκες και κατασκευαστικά έργα συνολικού ύψους περίπου €70 εκατομμυρίων.
Συνδρομή των μελών
Χάρη στη συνετή οικονομική πολιτική του, ο ΚΟΔΑΠ διατήρησε σταθερή τη συνδρομή επί της κατανάλωσης πετρελαιοειδών για περισσότερα από δέκα χρόνια, παρά τις σημαντικές αυξήσεις δαπανών και ιδιαίτερα το υψηλό κόστος των δελτίων αποθεμάτων κατά την τελευταία τριετία.
Σε συνεργασία με εξωτερικούς συμβούλους, ολοκληρώθηκε, υποβλήθηκε και εγκρίθηκε από το Διοικητικό Συμβούλιο μελέτη για την επιβεβαίωση του απαιτούμενου ύψους της συνδρομής και τη δημιουργία επαρκούς χρηματικού αποθεματικού για την κάλυψη άμεσων και έκτακτων οικονομικών αναγκών. Η μελέτη αποτελεί βασικό εργαλείο για την κατάρτιση των ετήσιων προϋπολογισμών.
Διοίκηση και προϋπολογισμός
Ο προϋπολογισμός του 2027 υποβλήθηκε εγκαίρως στο Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας και είναι μειωμένος κατά 13% σε σχέση με τον προϋπολογισμό του 2026. Στόχος είναι ο σταδιακός εξορθολογισμός και η μείωση των δαπανών, μέσω της αξιοποίησης του ιδιόκτητου Τερματικού (Φάση Α), και των λειτουργικών εξοικονομήσεων που αναμένεται να προκύψουν αλλά και από τον προγραμματισμό υλοποίησης του αρχικού σχεδιασμού για τη ανάπτυξη της Φάσης Β.
Παράλληλα, ο ΚΟΔΑΠ έχει θέσει ως κύρια προτεραιότητα την αναβάθμιση των υπηρεσιών και των συστημάτων του, καθώς και την επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό και στην εκπαίδευσή του, ώστε να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά στις διευρυμένες αρμοδιότητές του.
