Στον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου που διέπει το κυπριακό νηολόγιο και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς του, αποσκοπεί νομοσχέδιο που έθεσε σε δημόσια διαβούλευση το Υφυπουργείο Ναυτιλίας.
Πρόκειται για το προσχέδιο νομοσχεδίου με τίτλο «ο περί Εμπορικής Ναυτιλίας (Νηολόγηση, Πώληση και Υποθήκευση Πλοίων) (Τροποποιητικός) Νόμος του 2026», το οποίο προωθεί σειρά αλλαγών στους βασικούς νόμους που ισχύουν από το 1963.
Σύμφωνα με το ενημερωτικό σημείωμα που συνοδεύει το νομοσχέδιο, κατά την εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας εντοπίστηκαν σε αρκετές περιπτώσεις εμπόδια στη νηολόγηση πλοίων στο κυπριακό νηολόγιο. Ως εκ τούτου, κρίθηκε αναγκαία η μερική τροποποίηση του υφιστάμενου πλαισίου, με τις αλλαγές να επικεντρώνονται κυρίως στα πρόσωπα που δικαιούνται να εγγράφονται ως ιδιοκτήτες κυπριακών πλοίων, αλλά και σε πράξεις που συνδέονται με τη χρηματοδότηση πλοίων.
Διευρύνεται το δικαίωμα νηολόγησης
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στις αλλαγές που αφορούν το ιδιοκτησιακό καθεστώς των πλοίων που μπορούν να φέρουν την κυπριακή σημαία.
Με το προτεινόμενο πλαίσιο διευρύνεται, μεταξύ άλλων, η δυνατότητα νηολόγησης πλοίων από πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ελβετίας, καθώς και άλλων κρατών με τα οποία η Κυπριακή Δημοκρατία διαθέτει διευθετήσεις αμοιβαιότητας ή αμοιβαίας αναγνώρισης.
Η εν λόγω δυνατότητα επεκτείνεται και σε νομικά πρόσωπα τα οποία ελέγχονται από πολίτες ή νομικά πρόσωπα των συγκεκριμένων χωρών.
Αλλαγή προτείνεται και για νομικά πρόσωπα που έχουν συσταθεί εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης ή Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου. Σήμερα απαιτείται να εξακριβώνεται ότι ελέγχονται από Κύπριους πολίτες ή φυσικά πρόσωπα που είναι πολίτες της ΕΕ ή του ΕΟΧ, ενώ με την τροποποίηση, η απαίτηση για «έλεγχο» θα μπορεί να ικανοποιείται και όταν το νομικό πρόσωπο ελέγχεται από άλλα νομικά πρόσωπα.
Παράλληλα, υπό προϋποθέσεις, προτείνεται η επέκταση του δικαιώματος νηολόγησης σε χρηματοπιστωτικά, τραπεζικά ή άλλα παρόμοια ιδρύματα τα οποία παρέχουν χρηματοδότηση σε κυπριακά πλοία. Στην έννοια των νομικών προσώπων που έχουν συσταθεί στην Κύπρο θα περιλαμβάνονται επίσης οι Ναυτιλιακές Εταιρείες Περιορισμένης Ευθύνης (ΝΕΠΕ).
Κυρώσεις ΕΕ και ΟΗΕ και άρση της κυπριακής εθνικότητας
Σημαντική πρόνοια αφορά και την εφαρμογή οικονομικών κυρώσεων και περιοριστικών μέτρων. Στους λόγους για άρση της εθνικότητας κυπριακού πλοίου προτείνεται να προστεθεί η παραβίαση οικονομικών κυρώσεων ή περιοριστικών μέτρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή/και του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
Η ίδια δυνατότητα θα προβλέπεται όταν ο εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης του πλοίου είναι φυσικό ή νομικό πρόσωπο εναντίον του οποίου έχουν επιβληθεί οικονομικές κυρώσεις ή περιοριστικά μέτρα από την ΕΕ ή τον ΟΗΕ.
Νέες ρυθμίσεις για χρηματοδότηση και υποθήκες
Πέραν των πιο πάνω, το νομοσχέδιο εισάγει παράλληλα ρυθμίσεις που συνδέονται άμεσα με τη χρηματοδότηση κυπριακών πλοίων.
Ειδικότερα, προτείνονται νέα άρθρα για την έκδοση βεβαίωσης σε περιπτώσεις ναύλωσης γυμνού πλοίου ή συμφωνίας μίσθωσης για σκοπούς χρηματοδότησης κυπριακών πλοίων, καθώς και για την ανάκληση της συγκεκριμένης βεβαίωσης.
Προστίθεται επίσης νέα διάταξη που θα επιτρέπει την τροποποίηση υποθήκης η οποία είναι εγγεγραμμένη επί κυπριακού πλοίου, ρύθμιση που εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια εκσυγχρονισμού των διαδικασιών που σχετίζονται με τη χρηματοδότηση της ναυτιλίας.
Αλλαγές και στην προσωρινή και παράλληλη νηολόγηση
Με τις προτεινόμενες αλλαγές αντικαθίσταται ακόμη το σχετικό άρθρο της νομοθεσίας, ώστε να επιτρέπεται η προσωρινή νηολόγηση πλοίων τα οποία βρίσκονται στα χωρικά ύδατα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Την ίδια ώρα, επιχειρείται να αποσαφηνιστεί το καθεστώς της παράλληλης νηολόγησης. Συγκεκριμένα, κυπριακό πλοίο που είναι εγγεγραμμένο σε αλλοδαπό νηολόγιο δεν θα μπορεί, κατά τη διάρκεια ισχύος του καθεστώτος παράλληλης νηολόγησης, να εγγραφεί ταυτόχρονα και σε άλλο αλλοδαπό νηολόγιο.
Αντίστοιχος περιορισμός προβλέπεται και για αλλοδαπό πλοίο που εγγράφεται παράλληλα στο Ειδικό Βιβλίο Παράλληλης Νηολόγησης του Κυπριακού Νηολογίου.
Στις αλλαγές περιλαμβάνεται ακόμη η αντικατάσταση του ορισμού του όρου «πλοίο», με στόχο να αρθούν αμφιβολίες ως προς τα είδη σκαφών που μπορούν να νηολογηθούν στο Κυπριακό Νηολόγιο, ενώ προστίθεται νέος λόγος διαγραφής πλοίου προκειμένου αυτό να εγγραφεί στο Μητρώο Μικρών Σκαφών.
Η δημόσια διαβούλευση
Σημειώνεται πως το Υφυπουργείο Ναυτιλίας έχει θέσει το προσχέδιο σε δημόσια διαβούλευση, με βασική επιδίωξη οι προτεινόμενες αλλαγές να καταστήσουν το κυπριακό νηολόγιο πιο ανταγωνιστικό και, ταυτόχρονα, να εκσυγχρονίσουν ένα νομοθετικό πλαίσιο του οποίου ο βασικός κορμός ανάγεται στο 1963.
Αξίζει, τέλος, να αναφερθεί πως η δημόσια διαβούλευση θα παραμείνει ανοικτή μέχρι τις 9 Οκτωβρίου και ώρα 11.50 το βράδυ.
